Özel Güvenlik Komisyonunun Görevleri Nelerdir? Personel, Silah ve Görev Alanı | Yönetmelik m.6 (2026)

Özel güvenlik izni bakımından komisyonun görevi yalnız başvuruyu kabul veya reddetmek değildir. Yönetmelik m.6, komisyona tesisin veya kişinin nasıl korunacağından kullanılabilecek güvenlik araçlarına kadar uzanan somut ve geniş bir karar alanı verir. Bu nedenle komisyon kararı, özel güvenlik uygulamasının fiilî sınırlarını belirleyen temel idari belgedir.

Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor

Bir işletme kendi özel güvenlik birimini kurabileceği gibi özel güvenlik şirketinden hizmet de satın alabilir. Ancak personel sayısının, silah ve teçhizat ihtiyacının ve görev alanının izin kararında belirlenen sınırlarla uyumlu olması gerekir. Sonradan ortaya çıkan ihtiyaçlar da kendiliğinden eski kararın kapsamına girmiş sayılmaz; mevzuatın öngördüğü değişiklik ve izin süreçleri ayrıca takip edilmelidir.

Komisyonun görevlerinin doğru bilinmesi, özellikle sanayi tesisi, lojistik merkez, site, hastane, otel, alışveriş merkezi ve yüksek riskli işyerlerinde önemlidir. Güvenlik organizasyonunun yalnız iş sözleşmeleri üzerinden kurulması yeterli değildir; idari izin dosyası ile fiilen uygulanan modelin birbirine uyması gerekir.

Komisyon koruma yöntemini nasıl belirler?

Yönetmelik m.6, komisyona kişi ve kuruluşların korunma biçimine ilişkin karar yetkisi verir. Koruma ve güvenlik hizmetinin özel güvenlik birimi kurularak mı, özel güvenlik şirketinden hizmet satın alınarak mı yoksa kanunun izin verdiği başka model içinde mi yürütüleceği başvurunun özellikleriyle birlikte değerlendirilir. Komisyon, hizmetin konusu ile önerilen yöntemin birbiriyle uyumlu olup olmadığını inceleyebilir.

Yöntem belirlenirken tesisin konumu, halka açıklık derecesi, çalışma saatleri, giriş-çıkış sayısı, taşınan mal veya değerlerin niteliği, geçmiş güvenlik olayları ve mevcut fiziki tedbirler önem kazanır. Yönetmelik, yalnız personel sayısına dayalı bir güvenlik anlayışı kurmaz. Kamera, geçiş kontrol sistemi, çevre güvenliği ve diğer fiziki önlemler de komisyonun değerlendirme alanına girer.

Azami özel güvenlik görevlisi sayısını kim belirler?

Komisyonun açık görevlerinden biri hizmette çalıştırılabilecek azami özel güvenlik görevlisi sayısını belirlemektir. Bu sayı işverenin serbestçe artırabileceği sıradan bir kadro limiti değildir. Başvuruda talep edilen sayı ile komisyonun uygun gördüğü sayı farklı olabilir. İzin belgesinde yer alan azami sınır, özel güvenlik uygulamasının idari çerçevesidir.

Vardiya planı yapılırken azami sayı ile aynı vardiyada fiilen çalışacak personel sayısı birbirine karıştırılmamalıdır. İşletmenin yirmi dört saat faaliyet göstermesi, izin verilen toplam kadronun tek vardiyada kullanılması gerektiği anlamına gelmez. İzin sınırına bağlı kalınarak çalışma süresi, hafta tatili, izin ve dinlenme ihtiyaçlarına uygun bir vardiya sistemi kurulmalıdır.

Silah ve teçhizat miktarını komisyon mu belirler?

Evet. Yönetmelik m.6 uyarınca ihtiyaç duyulabilecek silah ve teçhizatın miktarı ile niteliği komisyon tarafından karara bağlanır. Silahlandırma otomatik bir sonuç değildir. Mevzuat fiziki tedbirler ve güvenlik cihazlarıyla yeterli koruma sağlanıp sağlanamayacağının da dikkate alınmasını öngörür. Silah talebi görevin niteliği ve somut güvenlik ihtiyacıyla açıklanmalıdır.

Para ve değerli eşya nakli, geçici güvenlik hizmetleri, eğitim kurumları veya belirli tesisler bakımından silah sayısı ve türü farklılaşabilir. İzin kararında belirtilmeyen silahın görevde kullanılması, yalnız işverenin iç talimatıyla meşru hale gelmez. Silahın edinilmesi, kaydı, muhafazası, görevliye teslimi ve fişek miktarı da Yönetmeliğin sonraki maddelerinde ayrıca düzenlenmiştir.

Komisyon fiziki güvenlik tedbiri isteyebilir mi?

Yönetmelik m.6, komisyona fiziki tedbirlerin ve güvenlik cihazlarının belirlenmesi konusunda görev verir. Bu hüküm özel güvenliğin yalnız insan unsurundan ibaret olmadığını açıkça gösterir. Kapı, turnike, bariyer, aydınlatma, çevre duvarı, kamera, alarm ve geçiş kontrol sistemleri gibi araçlar somut olayın niteliğine göre personel ihtiyacını ve risk seviyesini etkileyebilir.

Komisyonun istediği fiziki tedbirlerin uygulanması, izin kararının ve güvenlik planının bütünlüğü bakımından önemlidir. Tesiste sonradan yapılan mimari değişiklikler veya yeni giriş noktaları güvenlik organizasyonunu etkiliyorsa mevcut planın güncellenmesi gerekir. Denetimde fiili durum ile onaylanan güvenlik düzeni arasındaki farklar ayrıca incelenebilir.

Görev alanını kim belirler ve genişletebilir?

Özel güvenlik görevlilerinin yetkileri kural olarak görev alanında kullanılabilir. Yönetmelik m.6 komisyona görev alanının belirlenmesi yetkisini verir. Görev alanı, özel güvenlik izni verilen tesisin veya korunacak kişinin koşullarına göre somutlaştırılır. Görev alanı dışına çıkılması, özellikle silah taşıma ve yetki kullanımı bakımından ayrı hukuki sorunlar doğurabilir.

Acil durumlarda görev alanının genişletilmesi de mevzuatta komisyon görevleri arasında yer alır. Bununla birlikte işletme yönetiminin tek taraflı kararıyla kalıcı bir görev alanı genişlemesi yapılamaz. Değişikliğin hukuki dayanağı ve idari kaydı bulunmalıdır. Görev alanı konusunda mevcut 5188 m.9 rehberimizde bireysel yetki sınırları ayrıca açıklanmıştır.

Kamuya açık alanlarda özel güvenlik nasıl sınırlandırılır?

Komisyon, kamuya açık alanlarda sunulan özel güvenlik hizmetinin kamu hürriyetlerinin korunması açısından sakınca doğurmamasını gözetmek zorundadır. Özel güvenlik, genel kolluğun yerine geçen sınırsız bir kamusal yetki değildir. Etkinlik alanı, alışveriş merkezi çevresi, açık otopark veya ortak geçiş alanı gibi bölgelerde özel güvenlik uygulamasının sınırları açık belirlenmelidir.

Bu yaklaşım özel güvenlik görevlilerinin yetkilerinin kanundan doğduğunu ve yalnız mevzuatın çizdiği sınırlar içinde kullanılabileceğini gösterir. İşletmenin güvenlik talimatı, kanuni yetkiyi genişletemez. Komisyon kararının da temel hak ve hürriyetlere ilişkin genel hukuk çerçevesine uygun olması gerekir.

Denetim sonrası alınacak tedbirlere komisyon karar verir mi?

Evet. Yönetmelik m.6, denetimler sonucunda alınması gereken tedbirler hakkında karar verilmesini komisyonun görevleri arasında sayar. Böylece denetim raporu yalnız tespit belgesi olarak kalmaz; eksikliğin niteliğine göre personel, fiziki tedbir, görev alanı veya hizmet organizasyonu yönünden yeni kararlar alınabilir.

Denetimde tespit edilen her eksikliğin aynı hukuki sonucu doğuracağı söylenemez. Eksikliğin niteliği, giderilebilir olup olmadığı ve 5188 sayılı Kanunun 19 veya 20. maddelerindeki yaptırım hükümleriyle bağlantısı ayrıca değerlendirilir. Ancak komisyonun aldığı düzeltici tedbirlerin süresinde uygulanmaması yeni denetim ve yaptırım riski yaratır.

Özel güvenlik uygulamasını sona erdirme yetkisi kimdedir?

Özel güvenlik uygulamasının kaldırılması da komisyonun karar alanındadır. İhtiyacın ortadan kalkması, faaliyetin sona ermesi veya başvuranın uygulamayı kaldırmak istemesi halinde mevzuata uygun idari süreç yürütülmelidir. Personelin işten çıkarılması veya özel güvenlik şirketiyle sözleşmenin sona erdirilmesi, izin dosyasının kendiliğinden kapanması anlamına gelmez.

Uygulama sona erdiğinde silah, kimlik, belge, personel bildirimi ve varsa alarm veya eğitim faaliyetiyle ilgili yükümlülükler ayrı ayrı kontrol edilmelidir. Özellikle izin kapsamında edinilmiş silahların devri veya ruhsatlandırılması Yönetmelik m.30’da özel sürelerle düzenlenmiştir.

Uygulamada belge ve uyum dosyası nasıl tutulmalı?

Komisyon kararının aslı veya onaylı örneği, özel güvenlik izin belgesi, başvuru dilekçesi, varsa kroki ve güvenlik planı, personel bildirimleri, hizmet sözleşmesi ve mali sorumluluk sigortası aynı dosya sisteminde tutulmalıdır. Böylece denetimde izin kararının hangi varsayımlara ve sınırlara dayandığı kolayca gösterilebilir.

Personel sayısı, görev alanı veya silah miktarı değiştiğinde yalnız insan kaynakları kaydını güncellemek yeterli değildir. Değişiklik komisyon veya valilik onayı gerektiriyorsa ilgili idari başvuru tamamlanmadan fiili uygulama değiştirilmemelidir. Kurum içindeki güvenlik talimatları da izin dosyasıyla çelişmemelidir.

Karar tarihi, karar sayısı ve izin belgesindeki sınırlar elektronik arşivde de saklanabilir. Ancak taranmış belgenin okunabilir olması, eklerin aynı dosyada tutulması ve güncel plan ile eski planların birbirinden ayrılması gerekir. Özellikle çok şubeli yapılarda farklı illere ait izinlerin tek bir belge gibi kullanılmaması önemlidir.

İhlal ve denetim riski

Komisyon kararında öngörülen sınırların dışına çıkılması, denetimde mevzuata aykırılık olarak değerlendirilebilir. İzinsiz personel, uygun olmayan silah, farklı görev alanı veya bildirimsiz hizmet değişikliği olayın niteliğine göre 5188 sayılı Kanunun yaptırım hükümleriyle ilişkilendirilebilir.

Yaptırım değerlendirmesi somut fiile göre yapılmalıdır. Genel bir komisyon görevi hükmünden otomatik ceza sonucu çıkarılamaz; kanundaki özel ihlal ve yaptırım maddesi bulunmalıdır. Bu nedenle denetim tutanağı ile komisyon kararının birlikte incelenmesi gerekir.

Mersin ve Türkiye genelinde uygulama

Mersin’de liman, lojistik, sanayi ve turizm faaliyetlerinin yoğunluğu nedeniyle personel, görev alanı ve silah ihtiyacının tesis bazında doğru kurgulanması önem taşır. Aynı işletmenin depo, liman bağlantısı ve idari bina gibi farklı alanları varsa komisyon kararında görev alanının belirsiz bırakılmaması denetim riskini azaltır.

Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu’nun İstanbul Maslak/Sarıyer ve Mersin Akdeniz’de fiziksel ofisleri bulunmaktadır. Türkiye genelindeki özel güvenlik mevzuatı, izin, sözleşme ve idari yaptırım dosyaları görev ve yetki kuralları çerçevesinde İstanbul ve Mersin ofislerinden koordine edilir.

İlgili rehberler

• Özel güvenlik komisyonunun oluşumu ve karar nisabı
• Özel güvenlik görev alanı – 5188 m.9
• Özel güvenlik idari para cezaları – 5188 m.20
• Özel güvenlik mali sorumluluk sigortası – 5188 m.21

Resmî kaynaklar

• 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun
• Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanunun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik – güncel metin

Sıkça Sorulan Sorular

Komisyon personel sayısını artırabilir veya azaltabilir mi?

Komisyon başvuruyu değerlendirerek azami özel güvenlik görevlisi sayısını belirler. Sonraki değişiklikler için ilgili idari süreç izlenir.

İşveren istediği kadar silah alabilir mi?

Hayır. Silahın miktarı ve niteliği komisyon kararı ve ilgili ruhsatlandırma hükümleriyle sınırlıdır.

Kamera sistemi komisyonun görev alanına girer mi?

Fiziki güvenlik tedbirleri ve güvenlik cihazları komisyonun değerlendirme konuları arasındadır.

Görev alanını şirket kendi kararıyla genişletebilir mi?

Kalıcı görev alanı sınırı şirketin tek taraflı talimatıyla genişletilemez; mevzuattaki idari süreç uygulanmalıdır.

Komisyon özel güvenlik uygulamasını kaldırabilir mi?

Evet. Uygulamanın sona erdirilmesi komisyonun görevleri arasındadır.

Denetim sonrası komisyon yeni tedbir isteyebilir mi?

Evet. Denetim sonucunda alınacak tedbirler hakkında komisyon karar verebilir.

Özel güvenlik genel kolluğun yerine geçer mi?

Hayır. Özel güvenlik kanunla verilen sınırlı yetkileri görev alanı içinde kullanır.

Komisyon kararı valinin onayına gider mi?

Evet. İzin verilmesi veya verilmemesi yönündeki karar valinin onayına sunulur.

Fiziki güvenlik önlemi personel ihtiyacını etkiler mi?

Evet. Tesisin fiziki ve elektronik güvenlik yapısı somut güvenlik planının parçasıdır.

Karar ve izin belgesi saklanmalı mı?

Evet. Denetim ve değişiklik başvuruları açısından karar, izin belgesi ve eklerin saklanması gerekir.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →