Özel Güvenlik Şirketi Haber Verilmeden Denetlenebilir mi? Yönetmelik m.43 | 2026
Kimler denetlenebilir?
Özel güvenlik şirketleri, kurum veya kuruluş bünyesindeki özel güvenlik birimleri ve özel güvenlik eğitim kurumları m.43 kapsamındadır.
Denetim yalnız üçüncü kişilere hizmet satan şirketlerle sınırlı değildir.
Denetimi kim yapabilir?
Yönetmelik Bakanlık ve valiliklere denetim yetkisi verir.
Somut görevlendirme ve denetim usulleri idari organizasyona göre yürütülür.
Denetim ne zaman yapılabilir?
M.43 ‘her zaman’ ifadesini kullanır. Bu nedenle şirketin yalnız önceden duyurulan periyodik denetime hazır olması yeterli değildir.
Uyum günlük faaliyetin parçası olmalıdır.
Denetimin amacı nedir?
Kanun ve Yönetmelik hükümlerinin uygulanması, yasak uygulama ve davranışların tespiti ve amaç dışı faaliyetin bulunup bulunmadığının kontrolüdür.
Bu amaç, denetimin yalnız evrak kontrolünden ibaret olmadığını gösterir.
Havalimanı ve deniz limanında farklılık var mı?
M.43, havalimanı ve deniz limanı denetimlerinde uluslararası anlaşmalar ile ilgili güvenlik yönetmeliği hükümlerinin de göz önünde bulundurulacağını belirtir.
Bu alanlarda özel güvenlik mevzuatı ile özel ulaşım güvenliği düzenlemeleri birlikte değerlendirilir.
Şirket denetime nasıl hazırlanmalı?
Merkez izinleri, proje sözleşmeleri, personel listeleri, sigorta, görev alanı, silah/fişek, eğitim ve kayıt defterleri sürekli güncel tutulmalıdır.
Denetimden bir gün önce geriye dönük belge üretmek yerine aylık iç denetim yapılmalıdır.
5188 sayılı Kanun ile bağlantı
M.43 denetim yetkisinin kapsamını kurum türü ve amaç bakımından açıkça belirler. Yönetmelik, 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanunun uygulanmasına ilişkin ayrıntılı usulü belirler. Yönetmelikteki şartlar yalnız kurum içi tavsiye değildir; özel güvenlik izni, silah, personel, eğitim ve denetim süreçlerinde uyulması gereken düzenlemelerdir. Kanun ile Yönetmelik birlikte okunmalı, yalnız bir hükme dayanılarak diğer yükümlülükler göz ardı edilmemelidir.
Valilik ve Özel Güvenlik Komisyonunun rolü
Valilik özel güvenlik sisteminin izin ve denetim makamlarından biridir; denetim yalnız merkezden yürütülmez. Özel güvenlik sisteminde birçok işlem il özel güvenlik komisyonu kararı ve valilik onayıyla yürütülür. Şirket veya birim kendi ihtiyacını belirleyebilir; ancak silah, personel, görev alanı ve izin konularında mevzuatın yetkilendirdiği idari makamın kararının dışına çıkamaz. Başvuruların ve kararların tarih-sayı bilgileri işletme dosyasında saklanmalıdır.
Kayıt ve devir-teslim sistemi
Şirket belgeleri denetim günü için sonradan hazırlanan dosya değil, sürekli güncel tutulan operasyon kayıtları olmalıdır. Özel güvenlikte silah, fişek, personel ve görev kayıtlarının izlenebilirliği kritik önemdedir. Devir-teslim defteri, görev çizelgesi, kimlik ve izin belgeleri ile olay tutanakları aynı dönemleri doğrulamalıdır. Silah veya belgenin kimde bulunduğu sonradan tahmin edilmemeli; vardiya değişiminde imzalı kayıtla gösterilebilmelidir.
Silahlı görevde özel riskler
Silahlı projelerde denetim ayrıca silah, fişek ve belge sisteminin fiili kontrolünü içerir. Ateşli silah bulunan özel güvenlik hizmetinde yalnız silah ruhsatı yeterli değildir. Görevlinin silahlı çalışma yetkisi, kimlik kartı, görev alanı, taşıma/bulundurma belgesi, fişek kaydı ve devir teslim usulü birlikte kontrol edilmelidir. Silahın görev alanı dışına çıkarılması 5188 sayılı Kanundaki istisnalar dışında mümkün değildir.
Özel güvenlik şirketi için iç kontrol
Şirket merkezinde mevzuat sorumlusu ve proje bazlı denetim dosyası bulunmalıdır. Şirket, müşteri sözleşmeleri ile valiliğe bildirilen personel ve görev düzeninin fiili uygulamayla aynı olmasını sağlamalıdır. Proje başlangıcında izin ve belge kontrol listesi, aylık personel kontrolü ve silah/fişek sayımı yapılması denetim riskini azaltır. Personelin başka projeye geçişi veya görev alanı değişikliği kayıt sistemine aynı gün yansıtılmalıdır.
Özel güvenlik birimi için iç kontrol
Kurum içi özel güvenlik birimleri de şirketlerle aynı şekilde denetim kapsamındadır. Kendi bünyesinde özel güvenlik birimi bulunan kurumlar da Yönetmelik kapsamındaki belge, kayıt, silah ve personel şartlarına tabidir. Hizmetin taşerona verilmemesi kurumu denetimden muaf kılmaz. Kurumun insan kaynakları, hukuk ve güvenlik yönetimi aynı izin dosyasını esas almalı; eski personel listeleri veya süresi dolmuş belgelerle görev yaptırılmamalıdır.
Denetimde hangi belgeler istenir?
Yönetmeliğin m.44 hükmü denetimde faaliyet izni, personel çalışma izinleri, mali sorumluluk sigortası, hizmet sözleşmeleri ve valilik bildirimleri, görev alanı, silah/teçhizat ruhsatları, kayıt-defterler ve eğitim uygulamalarının inceleneceğini gösterir. M.44’te sayılan izin, personel, sigorta, sözleşme, görev alanı, silah, kayıt ve eğitim başlıkları fiilen incelenebilir. Bu nedenle denetim dosyası, yalnız en son belgeden değil hizmetin devamını gösteren kronolojik kayıtlardan oluşmalıdır.
Eksiklik tespit edilirse ne yapılmalı?
Yönetmelik m.45 denetim eksikliğinin yazılı bildirilmesini ve niteliğine göre en az yedi günlük giderme süresi verilmesini düzenler. Denetim tespitine yazılı ve belgeli düzeltici faaliyetle cevap verilmelidir. Şirket bu süreyi yalnız cevap yazısı hazırlamak için değil, fiili eksikliği gidermek ve bunu belgelemek için kullanmalıdır. Suç oluşturan uygulamalarda veya süresinde giderilmeyen eksikliklerde Kanunun yaptırım hükümleri devreye girebilir.
Ceza ve faaliyet izni riski
Amaç dışı faaliyet ve ciddi ihlaller faaliyet izni dahil ağır sonuç doğurabilir. Özel güvenlik mevzuatında her aykırılığın sonucu aynı değildir. İdari para cezası, adli sorumluluk, görev/çalışma izni sorunu veya faaliyet izninin iptali farklı şartlara bağlıdır. Amaç dışı faaliyet veya şirketin suç kaynağına dönüşmesi gibi ağır durumlarda m.45 faaliyet izninin Bakanlıkça iptalini düzenler. Bu nedenle uyum sistemi yaptırım ortaya çıktıktan sonra değil önce kurulmalıdır.
KVKK ve personel belgeleri
Özel güvenlik dosyalarında kimlik, adli sicil, sağlık, eğitim, güvenlik soruşturması ve görev kayıtları gibi kişisel veriler bulunabilir. Bu veriler 5188 kapsamındaki zorunluluk ve meşru amaçla sınırlı işlenmeli; yetkisiz erişim ve gereksiz çoğaltma önlenmelidir. Denetim makamına hukuki yükümlülük kapsamında sunulan veri ile müşteriye veya üçüncü kişiye yapılan paylaşım aynı kapsamda değerlendirilmez.
Mersin ve Türkiye genelinde uygulama
Yönetmelik Türkiye genelinde uygulanır. Mersin’de faaliyet gösteren özel güvenlik şirketi veya birimi bakımından da m.43 hükmünün esası aynıdır. Başvuru ve bildirimler görev ve faaliyet yerinin yetkili valilik birimleri üzerinden yürütülür. Bir şirketin farklı illerde projeleri varsa her projenin izin, personel ve görev alanı kayıtları ilgili il bakımından ayrı izlenmelidir.
İlgili site içi rehberler
- Özel güvenlik silah taşıyabilir mi? — 5188 m.8
- Silah görev alanı dışına çıkarılabilir mi? — 5188 m.9
- Özel Güvenlik Komisyonunun görevleri
- Özel güvenlik kimlik kartı ve yenileme
Resmî kaynaklar
5188 sayılı Kanun ve Yönetmeliğin güncel metni için Mevzuat Bilgi Sistemi ile Emniyet Genel Müdürlüğü Özel Güvenlik Denetleme Başkanlığı kaynakları esas alınmalıdır. İşlem tarihinde yürürlükte bulunan metin ve güncel EGM duyuruları ayrıca kontrol edilmelidir.
Sık Sorulan Sorular
Özel güvenlik şirketi her zaman denetlenebilir mi?
Evet.
Özel güvenlik birimi de denetlenir mi?
Evet.
Eğitim kurumu denetlenir mi?
Evet.
Denetimi kim yapar?
Bakanlık ve valilikler.
Sadece evrak mı kontrol edilir?
Hayır, uygulama ve amaç dışı faaliyet de incelenir.
Havalimanında özel kurallar var mı?
Evet, m.43 ilgili uluslararası ve özel güvenlik düzenlemelerinin de dikkate alınacağını belirtir.
Yazar: Avukat Halil BAKIRCI — Güncelleme: 23.09.2026.
özel güvenlik her zaman denetim: ayrıntılı uygulama notu 1
Proje sorumluları aylık olarak kimlik ve çalışma izni süresi kontrolü yapmalıdır. Özel güvenlik mevzuatında belgenin varlığı kadar geçerlilik süresi, doğru görev yeri ve doğru kişiyle eşleşmesi önemlidir. Şirket içi ERP veya vardiya sistemi valiliğe yapılan bildirimlerden farklı veri göstermemelidir. Her değişiklikte izin/bildirim gerekip gerekmediği aynı gün kontrol edilmeli ve kanıtlayıcı belge dosyaya eklenmelidir.
özel güvenlik her zaman denetim: ayrıntılı uygulama notu 2
Hizmet sözleşmesi ile sahadaki gerçek personel ve görev alanı birbirini doğrulamalıdır. Özel güvenlik mevzuatında belgenin varlığı kadar geçerlilik süresi, doğru görev yeri ve doğru kişiyle eşleşmesi önemlidir. Şirket içi ERP veya vardiya sistemi valiliğe yapılan bildirimlerden farklı veri göstermemelidir. Her değişiklikte izin/bildirim gerekip gerekmediği aynı gün kontrol edilmeli ve kanıtlayıcı belge dosyaya eklenmelidir.
özel güvenlik her zaman denetim: ayrıntılı uygulama notu 3
Silah bulunan projelerde rastgele envanter sayımı iç denetimin parçası olmalıdır. Özel güvenlik mevzuatında belgenin varlığı kadar geçerlilik süresi, doğru görev yeri ve doğru kişiyle eşleşmesi önemlidir. Şirket içi ERP veya vardiya sistemi valiliğe yapılan bildirimlerden farklı veri göstermemelidir. Her değişiklikte izin/bildirim gerekip gerekmediği aynı gün kontrol edilmeli ve kanıtlayıcı belge dosyaya eklenmelidir.
özel güvenlik her zaman denetim: ayrıntılı uygulama notu 4
Proje sorumluları aylık olarak kimlik ve çalışma izni süresi kontrolü yapmalıdır. Özel güvenlik mevzuatında belgenin varlığı kadar geçerlilik süresi, doğru görev yeri ve doğru kişiyle eşleşmesi önemlidir. Şirket içi ERP veya vardiya sistemi valiliğe yapılan bildirimlerden farklı veri göstermemelidir. Her değişiklikte izin/bildirim gerekip gerekmediği aynı gün kontrol edilmeli ve kanıtlayıcı belge dosyaya eklenmelidir.
özel güvenlik her zaman denetim: ayrıntılı uygulama notu 5
Hizmet sözleşmesi ile sahadaki gerçek personel ve görev alanı birbirini doğrulamalıdır. Özel güvenlik mevzuatında belgenin varlığı kadar geçerlilik süresi, doğru görev yeri ve doğru kişiyle eşleşmesi önemlidir. Şirket içi ERP veya vardiya sistemi valiliğe yapılan bildirimlerden farklı veri göstermemelidir. Her değişiklikte izin/bildirim gerekip gerekmediği aynı gün kontrol edilmeli ve kanıtlayıcı belge dosyaya eklenmelidir.
özel güvenlik her zaman denetim: ayrıntılı uygulama notu 6
Silah bulunan projelerde rastgele envanter sayımı iç denetimin parçası olmalıdır. Özel güvenlik mevzuatında belgenin varlığı kadar geçerlilik süresi, doğru görev yeri ve doğru kişiyle eşleşmesi önemlidir. Şirket içi ERP veya vardiya sistemi valiliğe yapılan bildirimlerden farklı veri göstermemelidir. Her değişiklikte izin/bildirim gerekip gerekmediği aynı gün kontrol edilmeli ve kanıtlayıcı belge dosyaya eklenmelidir.
özel güvenlik her zaman denetim: ayrıntılı uygulama notu 7
Proje sorumluları aylık olarak kimlik ve çalışma izni süresi kontrolü yapmalıdır. Özel güvenlik mevzuatında belgenin varlığı kadar geçerlilik süresi, doğru görev yeri ve doğru kişiyle eşleşmesi önemlidir. Şirket içi ERP veya vardiya sistemi valiliğe yapılan bildirimlerden farklı veri göstermemelidir. Her değişiklikte izin/bildirim gerekip gerekmediği aynı gün kontrol edilmeli ve kanıtlayıcı belge dosyaya eklenmelidir.
özel güvenlik her zaman denetim: ayrıntılı uygulama notu 8
Hizmet sözleşmesi ile sahadaki gerçek personel ve görev alanı birbirini doğrulamalıdır. Özel güvenlik mevzuatında belgenin varlığı kadar geçerlilik süresi, doğru görev yeri ve doğru kişiyle eşleşmesi önemlidir. Şirket içi ERP veya vardiya sistemi valiliğe yapılan bildirimlerden farklı veri göstermemelidir. Her değişiklikte izin/bildirim gerekip gerekmediği aynı gün kontrol edilmeli ve kanıtlayıcı belge dosyaya eklenmelidir.
özel güvenlik her zaman denetim: ayrıntılı uygulama notu 9
Silah bulunan projelerde rastgele envanter sayımı iç denetimin parçası olmalıdır. Özel güvenlik mevzuatında belgenin varlığı kadar geçerlilik süresi, doğru görev yeri ve doğru kişiyle eşleşmesi önemlidir. Şirket içi ERP veya vardiya sistemi valiliğe yapılan bildirimlerden farklı veri göstermemelidir. Her değişiklikte izin/bildirim gerekip gerekmediği aynı gün kontrol edilmeli ve kanıtlayıcı belge dosyaya eklenmelidir.
özel güvenlik her zaman denetim: ayrıntılı uygulama notu 10
Proje sorumluları aylık olarak kimlik ve çalışma izni süresi kontrolü yapmalıdır. Özel güvenlik mevzuatında belgenin varlığı kadar geçerlilik süresi, doğru görev yeri ve doğru kişiyle eşleşmesi önemlidir. Şirket içi ERP veya vardiya sistemi valiliğe yapılan bildirimlerden farklı veri göstermemelidir. Her değişiklikte izin/bildirim gerekip gerekmediği aynı gün kontrol edilmeli ve kanıtlayıcı belge dosyaya eklenmelidir.
özel güvenlik her zaman denetim: ayrıntılı uygulama notu 11
Hizmet sözleşmesi ile sahadaki gerçek personel ve görev alanı birbirini doğrulamalıdır. Özel güvenlik mevzuatında belgenin varlığı kadar geçerlilik süresi, doğru görev yeri ve doğru kişiyle eşleşmesi önemlidir. Şirket içi ERP veya vardiya sistemi valiliğe yapılan bildirimlerden farklı veri göstermemelidir. Her değişiklikte izin/bildirim gerekip gerekmediği aynı gün kontrol edilmeli ve kanıtlayıcı belge dosyaya eklenmelidir.
özel güvenlik her zaman denetim: ayrıntılı uygulama notu 12
Silah bulunan projelerde rastgele envanter sayımı iç denetimin parçası olmalıdır. Özel güvenlik mevzuatında belgenin varlığı kadar geçerlilik süresi, doğru görev yeri ve doğru kişiyle eşleşmesi önemlidir. Şirket içi ERP veya vardiya sistemi valiliğe yapılan bildirimlerden farklı veri göstermemelidir. Her değişiklikte izin/bildirim gerekip gerekmediği aynı gün kontrol edilmeli ve kanıtlayıcı belge dosyaya eklenmelidir.
özel güvenlik her zaman denetim: ayrıntılı uygulama notu 13
Proje sorumluları aylık olarak kimlik ve çalışma izni süresi kontrolü yapmalıdır. Özel güvenlik mevzuatında belgenin varlığı kadar geçerlilik süresi, doğru görev yeri ve doğru kişiyle eşleşmesi önemlidir. Şirket içi ERP veya vardiya sistemi valiliğe yapılan bildirimlerden farklı veri göstermemelidir. Her değişiklikte izin/bildirim gerekip gerekmediği aynı gün kontrol edilmeli ve kanıtlayıcı belge dosyaya eklenmelidir.
özel güvenlik her zaman denetim: ayrıntılı uygulama notu 14
Hizmet sözleşmesi ile sahadaki gerçek personel ve görev alanı birbirini doğrulamalıdır. Özel güvenlik mevzuatında belgenin varlığı kadar geçerlilik süresi, doğru görev yeri ve doğru kişiyle eşleşmesi önemlidir. Şirket içi ERP veya vardiya sistemi valiliğe yapılan bildirimlerden farklı veri göstermemelidir. Her değişiklikte izin/bildirim gerekip gerekmediği aynı gün kontrol edilmeli ve kanıtlayıcı belge dosyaya eklenmelidir.
özel güvenlik her zaman denetim: ayrıntılı uygulama notu 15
Silah bulunan projelerde rastgele envanter sayımı iç denetimin parçası olmalıdır. Özel güvenlik mevzuatında belgenin varlığı kadar geçerlilik süresi, doğru görev yeri ve doğru kişiyle eşleşmesi önemlidir. Şirket içi ERP veya vardiya sistemi valiliğe yapılan bildirimlerden farklı veri göstermemelidir. Her değişiklikte izin/bildirim gerekip gerekmediği aynı gün kontrol edilmeli ve kanıtlayıcı belge dosyaya eklenmelidir.
özel güvenlik her zaman denetim: ayrıntılı uygulama notu 16
Proje sorumluları aylık olarak kimlik ve çalışma izni süresi kontrolü yapmalıdır. Özel güvenlik mevzuatında belgenin varlığı kadar geçerlilik süresi, doğru görev yeri ve doğru kişiyle eşleşmesi önemlidir. Şirket içi ERP veya vardiya sistemi valiliğe yapılan bildirimlerden farklı veri göstermemelidir. Her değişiklikte izin/bildirim gerekip gerekmediği aynı gün kontrol edilmeli ve kanıtlayıcı belge dosyaya eklenmelidir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
