Petrol Haklarının Tescili ve Resmî Gazete İlanı Nasıl Yapılır? | 6491 m.21 (2026)

Bu konu hakkında görüşme talebi iletin ↓

Kısa ve net cevap: 6491 m.21 uyarınca MAPEG petrol sicilini tutar; başvurular, ruhsatların verilmesi/değişmesi/sona ermesi, petrol hakları üzerindeki haklar, operatör, devirler, şartlar ve kısıtlar sicile kaydedilir. Hak ve devirlere ilişkin belirli kabul/tescil talepleri 60 gün içinde karara bağlanır; Kanunda sayılan başvuru, ruhsat, tadil, devir, sona erme, hak ve kısıt kararları MAPEG tarafından Resmî Gazete’de ilan edilir.

Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor

6491 sayılı Türk Petrol Kanunu m.21: net hukuki sonuç

6491 m.21 uyarınca MAPEG petrol sicilini tutar; başvurular, ruhsatların verilmesi/değişmesi/sona ermesi, petrol hakları üzerindeki haklar, operatör, devirler, şartlar ve kısıtlar sicile kaydedilir. Hak ve devirlere ilişkin belirli kabul/tescil talepleri 60 gün içinde karara bağlanır; Kanunda sayılan başvuru, ruhsat, tadil, devir, sona erme, hak ve kısıt kararları MAPEG tarafından Resmî Gazete’de ilan edilir.

petrol hakları tescil ilan konusunda şirket içi kayıt ile resmi petrol sicili/MAPEG kaydı aynı sonucu göstermelidir. 6491 sayılı Kanunun açık hükmü, Uygulama Yönetmeliği ve işlem tarihindeki resmi yazışmalar birlikte değerlendirilir.

Petrol verisi ve petrol hakkı kamu hukuku düzenlemesine tabidir. Teknik ekipte bulunan bilgi veya taraflar arasındaki sözleşme, kanunen gereken bildirim, tescil ya da idari başvurunun yerine geçmez.

Hukuki unsurlar

1. Petrol sicilini MAPEG tutar

Araştırma, arama ve işletme haklarının resmi sicili Genel Müdürlük tarafından tutulur.

Bu unsurun ispatı için işlem tarihini gösteren MAPEG/kurum kaydı ile teknik veya hukuki dayanak birlikte dosyalanmalıdır. Petrol sicilini MAPEG tutar bakımından kanunda olmayan bir istisna ya da süre varsayımı yapılamaz.

Uygulamada sorumlu birim, son tarih ve belge adı uyum kontrol listesine yazılmalıdır. Böylece ruhsat sahibi açısından yükümlülüğün yerine getirildiği sonradan değil işlem anında ispatlanabilir.

2. Başvurular sicile kaydedilir

Kanuna uygun araştırma izni, arama ruhsatı ve işletme ruhsatı başvuruları sicil sistemine girer.

Bu unsurun ispatı için işlem tarihini gösteren MAPEG/kurum kaydı ile teknik veya hukuki dayanak birlikte dosyalanmalıdır. Başvurular sicile kaydedilir bakımından kanunda olmayan bir istisna ya da süre varsayımı yapılamaz.

3. Veriliş, değişiklik ve sona erme kaydedilir

Ruhsatın hukuki yaşam döngüsü petrol sicilinde izlenir.

Bu unsurun ispatı için işlem tarihini gösteren MAPEG/kurum kaydı ile teknik veya hukuki dayanak birlikte dosyalanmalıdır. Veriliş, değişiklik ve sona erme kaydedilir bakımından kanunda olmayan bir istisna ya da süre varsayımı yapılamaz.

4. Operatör kaydı vardır

Müşterek hak sahiplerinin MAPEG tarafından onaylanan anlaşmasına göre belirlenen operatör sicile kaydedilir.

Bu unsurun ispatı için işlem tarihini gösteren MAPEG/kurum kaydı ile teknik veya hukuki dayanak birlikte dosyalanmalıdır. Operatör kaydı vardır bakımından kanunda olmayan bir istisna ya da süre varsayımı yapılamaz.

5. Devir ve kısıtlar kaydedilir

Petrol haklarının devri ve bunlar üzerindeki şart/kısıtlar sicilin açık konularındandır.

Bu unsurun ispatı için işlem tarihini gösteren MAPEG/kurum kaydı ile teknik veya hukuki dayanak birlikte dosyalanmalıdır. Devir ve kısıtlar kaydedilir bakımından kanunda olmayan bir istisna ya da süre varsayımı yapılamaz.

6. Bazı tescil talepleri 60 gün içinde karara bağlanır

m.21/2’de c ve ç bentlerindeki kabul/tescil talepleri başvurudan itibaren altmış gün içinde sonuçlandırılır.

Bu unsurun ispatı için işlem tarihini gösteren MAPEG/kurum kaydı ile teknik veya hukuki dayanak birlikte dosyalanmalıdır. Bazı tescil talepleri 60 gün içinde karara bağlanır bakımından kanunda olmayan bir istisna ya da süre varsayımı yapılamaz.

7. Diğer sicil kanunları uygulanmaz

Petrol siciline kaydedilmesi gereken hususlarda diğer kanunların sicil ve tescil hükümleri uygulanmaz.

Bu unsurun ispatı için işlem tarihini gösteren MAPEG/kurum kaydı ile teknik veya hukuki dayanak birlikte dosyalanmalıdır. Diğer sicil kanunları uygulanmaz bakımından kanunda olmayan bir istisna ya da süre varsayımı yapılamaz.

8. Yönetmeliğe aykırı belge hak sağlamaz

Kanun, Yönetmeliğe uygun olmayan başvuru, rapor ve belgenin sahibine hak sağlamayacağını açıkça belirtir.

Bu unsurun ispatı için işlem tarihini gösteren MAPEG/kurum kaydı ile teknik veya hukuki dayanak birlikte dosyalanmalıdır. Yönetmeliğe aykırı belge hak sağlamaz bakımından kanunda olmayan bir istisna ya da süre varsayımı yapılamaz.

9. Resmî Gazete ilanı yapılır

Bölgeler, açık sahalar ve Kanunda sayılan ruhsat/başvuru/devir/sona erme ve diğer ilanlık hususlar MAPEG tarafından Resmî Gazete’de yayımlanır.

Bu unsurun ispatı için işlem tarihini gösteren MAPEG/kurum kaydı ile teknik veya hukuki dayanak birlikte dosyalanmalıdır. Resmî Gazete ilanı yapılır bakımından kanunda olmayan bir istisna ya da süre varsayımı yapılamaz.

Uygulama adımları

İşlemin petrol siciline kaydedilecek türde olup olmadığını belirleyin.
Başvuru ve tescil belgelerini Uygulama Yönetmeliğine uygun hazırlayın.
Devir/operatör/hak/kısıt belgelerinin MAPEG kabul şartlarını tamamlayın.
m.21/2 kapsamındaki işlemse 60 günlük karar takvimini izleyin.
Sicil kaydı ile şirket ruhsat envanterini karşılaştırın.
İlanı gereken kararın Resmî Gazete yayımını dosyaya ekleyin.

1. adım

İşlemin petrol siciline kaydedilecek türde olup olmadığını belirleyin. İşlem sonrası resmi evrak numarası, sicil kaydı veya karar metni şirket içi ruhsat dosyasına eklenmelidir.

Teknik, mali ve hukuk birimlerinin kullandığı aynı saha/ruhsat verisi uzlaştırılmalı; farklılık varsa MAPEG’e bildirim veya yargısal süreç başlatılmadan önce kaynağı belirlenmelidir.

2. adım

Başvuru ve tescil belgelerini Uygulama Yönetmeliğine uygun hazırlayın. İşlem sonrası resmi evrak numarası, sicil kaydı veya karar metni şirket içi ruhsat dosyasına eklenmelidir.

3. adım

Devir/operatör/hak/kısıt belgelerinin MAPEG kabul şartlarını tamamlayın. İşlem sonrası resmi evrak numarası, sicil kaydı veya karar metni şirket içi ruhsat dosyasına eklenmelidir.

4. adım

m.21/2 kapsamındaki işlemse 60 günlük karar takvimini izleyin. İşlem sonrası resmi evrak numarası, sicil kaydı veya karar metni şirket içi ruhsat dosyasına eklenmelidir.

5. adım

Sicil kaydı ile şirket ruhsat envanterini karşılaştırın. İşlem sonrası resmi evrak numarası, sicil kaydı veya karar metni şirket içi ruhsat dosyasına eklenmelidir.

6. adım

İlanı gereken kararın Resmî Gazete yayımını dosyaya ekleyin. İşlem sonrası resmi evrak numarası, sicil kaydı veya karar metni şirket içi ruhsat dosyasına eklenmelidir.

Belge ve ispat düzeni

Ruhsat belgesi, petrol sicili, MAPEG yazışmaları, KEP ve elektronik başvuru kayıtları, iş programları, kuyu/jeoloji verileri ve konuya göre sözleşme veya tebligatlar tek kronolojide tutulmalıdır. Belgenin başlığı kadar düzenlenme ve tebliğ tarihi de önemlidir.

m.19 konularında ham teknik verinin kaynağı, ölçüm metodu ve versiyonu korunmalıdır. m.20 uyuşmazlığında Bakanlık kararının tam metni ve tebliğ kaydı; m.21 tescilinde ise kabul, sicil ve Resmî Gazete ilanı birbiriyle eşleştirilmelidir.

Şirket veri odasında güncel belge ile tarihsel belgenin statüsü açık işaretlenmelidir. Eski koordinat, eski operatör veya önceki ruhsat koşulunun güncelmiş gibi kullanılması ruhsat ve dava riskini artırır.

Resmi gönderimlerin alındı kayıtları saklanmalıdır. İç e-posta, imzasız teknik not veya taslak başvuru, kanuni bildirim ve tescilin tamamlandığını tek başına ispatlamaz.

Sık yapılan hatalar

Şirket pay/varlık kaydını petrol sicili yerine geçirmek.
Tescil gerektiren devri yalnız sözleşmeyle tamamlanmış saymak.
60 günlük kuralı bütün petrol başvurularına genellemek.
Yönetmeliğe aykırı belgenin yine de hak doğuracağını varsaymak.
Resmî Gazete ilanını takip etmemek.
Sicildeki kısıtları sözleşme incelemesinde atlamak.

Hata 1

Şirket pay/varlık kaydını petrol sicili yerine geçirmek. Doğru yaklaşım, 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu m.21 hükmünü resmi kayıtla eşleştirip süreci Uygulama Yönetmeliği ve ilgili usul kanunuyla tamamlamaktır.

Hata 2

Tescil gerektiren devri yalnız sözleşmeyle tamamlanmış saymak. Doğru yaklaşım, 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu m.21 hükmünü resmi kayıtla eşleştirip süreci Uygulama Yönetmeliği ve ilgili usul kanunuyla tamamlamaktır.

Hata 3

60 günlük kuralı bütün petrol başvurularına genellemek. Doğru yaklaşım, 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu m.21 hükmünü resmi kayıtla eşleştirip süreci Uygulama Yönetmeliği ve ilgili usul kanunuyla tamamlamaktır.

Hata 4

Yönetmeliğe aykırı belgenin yine de hak doğuracağını varsaymak. Doğru yaklaşım, 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu m.21 hükmünü resmi kayıtla eşleştirip süreci Uygulama Yönetmeliği ve ilgili usul kanunuyla tamamlamaktır.

Hata 5

Resmî Gazete ilanını takip etmemek. Doğru yaklaşım, 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu m.21 hükmünü resmi kayıtla eşleştirip süreci Uygulama Yönetmeliği ve ilgili usul kanunuyla tamamlamaktır.

Hata 6

Sicildeki kısıtları sözleşme incelemesinde atlamak. Doğru yaklaşım, 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu m.21 hükmünü resmi kayıtla eşleştirip süreci Uygulama Yönetmeliği ve ilgili usul kanunuyla tamamlamaktır.

Derin hukuki analiz

Teknik veri

Araştırma, arama ve işletme haklarının resmi sicili Genel Müdürlük tarafından tutulur. Bu düzenleme petrol hakları tescil ilan aramasında yalnız genel bilgi değil doğrudan uygulanabilir kontrol ölçütü verir.

Bir denetim veya davada kanun maddesi, işlem tarihindeki resmi kayıt ve şirket belgesi aynı sonucu göstermelidir. Çelişki halinde varsayım değil, resmi düzeltme/itiraz/dava yolu işletilmelidir.

İdari usul

Kanuna uygun araştırma izni, arama ruhsatı ve işletme ruhsatı başvuruları sicil sistemine girer. Bu düzenleme petrol hakları tescil ilan aramasında yalnız genel bilgi değil doğrudan uygulanabilir kontrol ölçütü verir.

Süre yönetimi

Ruhsatın hukuki yaşam döngüsü petrol sicilinde izlenir. Bu düzenleme petrol hakları tescil ilan aramasında yalnız genel bilgi değil doğrudan uygulanabilir kontrol ölçütü verir.

Sicil etkisi

Müşterek hak sahiplerinin MAPEG tarafından onaylanan anlaşmasına göre belirlenen operatör sicile kaydedilir. Bu düzenleme petrol hakları tescil ilan aramasında yalnız genel bilgi değil doğrudan uygulanabilir kontrol ölçütü verir.

İspat standardı

Petrol haklarının devri ve bunlar üzerindeki şart/kısıtlar sicilin açık konularındandır. Bu düzenleme petrol hakları tescil ilan aramasında yalnız genel bilgi değil doğrudan uygulanabilir kontrol ölçütü verir.

Uyuşmazlık riski

m.21/2’de c ve ç bentlerindeki kabul/tescil talepleri başvurudan itibaren altmış gün içinde sonuçlandırılır. Bu düzenleme petrol hakları tescil ilan aramasında yalnız genel bilgi değil doğrudan uygulanabilir kontrol ölçütü verir.

Arama niyetine net cevap

Petrol siciline kaydedilmesi gereken hususlarda diğer kanunların sicil ve tescil hükümleri uygulanmaz. Bu düzenleme petrol hakları tescil ilan aramasında yalnız genel bilgi değil doğrudan uygulanabilir kontrol ölçütü verir.

Resmî kayıt

Kanun, Yönetmeliğe uygun olmayan başvuru, rapor ve belgenin sahibine hak sağlamayacağını açıkça belirtir. Bu düzenleme petrol hakları tescil ilan aramasında yalnız genel bilgi değil doğrudan uygulanabilir kontrol ölçütü verir.

Resmî kaynaklar ve site içi bağlantılar

Resmî