Petrol Ruhsatı Sona Erince Tesisler Ne Zaman Kaldırılır? 6 Ay Kuralı | 6491 m.11/3 (2026)

6491 sayılı Türk Petrol Kanunu m.11/3: kanuni kural

6491 m.11/3 uyarınca arama ruhsatı veya üretimin sona erdiği işletme ruhsatı üzerindeki kullanma hakkı sona erdiğinde, petrol hakkı sahibinin taşınır ve taşınmazlarını kaldırması için 6 aylık kanuni süre vardır. Bu süre içinde kaldırılmayan malzemelerin ve tesislerin akıbeti Kanundaki arazi sahibi ve devam hükümlerine göre belirlenir.

petrol ruhsatı sona erince tesisler 6 ay değerlendirmesinde ruhsat belgesi, MAPEG sicil kaydı, teknik saha haritası ve işlem tarihindeki 6491 sayılı Kanun ile Uygulama Yönetmeliği birlikte okunmalıdır. Petrol hakkına ilişkin süre, alan veya sona erme sonucu şirket içi kararla değiştirilemez.

Ruhsat hukuku ile arazi, tesis, çevre ve özel hukuk sözleşmeleri ayrı katmanlardır. Bir ruhsat işleminin yapılmış olması diğer idari izinleri, saha rehabilitasyonunu veya üçüncü kişi haklarını kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Bu nedenle kapanış veya değişiklik dosyası çok disiplinli hazırlanmalıdır.

Hukuki unsurlar

1. 6 aylık süre kanundan doğar

Kullanma hakkının sona ermesinden itibaren hak sahibine tesis ve malzemelerini kaldırması için altı aylık süre tanınır.

Çevresel kapanış: Ruhsat işlemi sona erse bile kuyu, saha güvenliği ve rehabilitasyon yükümlülükleri ayrıca tamamlanmalıdır. 6 aylık süre kanundan doğar için MAPEG başvuru tarihi, ruhsat sicili, teknik koordinatlar ve varsa arazi/tesis kayıtları birbirini doğrulamalıdır.

Bu unsurun uygulanması sırasında eski 6326 sayılı Kanun veya eski bir şirket prosedürü yerine yürürlükteki 6491 sayılı Kanun esas alınmalıdır. Hukuki sonucun hangi tarihte doğduğu, sahada hangi faaliyetlerin devam edebileceği ve hangi yükümlülüğün sona ermediği ayrı ayrı yazılmalıdır.

2. Arama ruhsatı sonrası uygulanır

Arama ruhsatının sona ermesiyle saha üzerinde petrol faaliyetinden doğan kullanma hakkı bittiğinde kaldırma takvimi başlar.

Mülkiyet ayrımı: Petrol hakkı, arazi kullanımı ve tesis mülkiyeti birbirinden ayrı hukuki katmanlardır. Arama ruhsatı sonrası uygulanır için MAPEG başvuru tarihi, ruhsat sicili, teknik koordinatlar ve varsa arazi/tesis kayıtları birbirini doğrulamalıdır.

Bu unsurun uygulanması sırasında eski 6326 sayılı Kanun veya eski bir şirket prosedürü yerine yürürlükteki 6491 sayılı Kanun esas alınmalıdır. Hukuki sonucun hangi tarihte doğduğu, sahada hangi faaliyetlerin devam edebileceği ve hangi yükümlülüğün sona ermediği ayrı ayrı yazılmalıdır.

3. Üretimi sona eren işletme ruhsatında da uygulanır

İşletme ruhsatında üretim devam etmiyorsa ve kullanma hakkı sona ermişse aynı m.11/3 rejimi gündeme gelir.

İspat: İşlemin zamanında yapıldığını MAPEG evrak kaydı, sicil ve saha tutanakları birlikte göstermelidir. Üretimi sona eren işletme ruhsatında da uygulanır için MAPEG başvuru tarihi, ruhsat sicili, teknik koordinatlar ve varsa arazi/tesis kayıtları birbirini doğrulamalıdır.

Bu unsurun uygulanması sırasında eski 6326 sayılı Kanun veya eski bir şirket prosedürü yerine yürürlükteki 6491 sayılı Kanun esas alınmalıdır. Hukuki sonucun hangi tarihte doğduğu, sahada hangi faaliyetlerin devam edebileceği ve hangi yükümlülüğün sona ermediği ayrı ayrı yazılmalıdır.

4. Taşınır ve taşınmazlar birlikte değerlendirilir

Saha üzerindeki ekipman, geçici tesis, bina ve diğer varlıkların hangilerinin kaldırılacağı teknik envanterle belirlenmelidir.

Ruhsat hukukunun sonucu: Petrol hakkının kapsamı ve sona ermesi yalnız ticari iradeyle değil 6491 sayılı Kanunun açık usulüyle belirlenir. Taşınır ve taşınmazlar birlikte değerlendirilir için MAPEG başvuru tarihi, ruhsat sicili, teknik koordinatlar ve varsa arazi/tesis kayıtları birbirini doğrulamalıdır.

Bu unsurun uygulanması sırasında eski 6326 sayılı Kanun veya eski bir şirket prosedürü yerine yürürlükteki 6491 sayılı Kanun esas alınmalıdır. Hukuki sonucun hangi tarihte doğduğu, sahada hangi faaliyetlerin devam edebileceği ve hangi yükümlülüğün sona ermediği ayrı ayrı yazılmalıdır.

5. Kaldırılmayan varlıkların akıbeti Kanunda düzenlenir

Altı aylık sürenin sonunda kaldırılmayan varlıklar bakımından arazi sahibine geçiş ve arazi sahibinin kabul etmemesi halinde m.22 bağlantılı hükümler uygulanır.

Saha kaydı: Koordinat, ruhsat numarası ve MAPEG sicil kaydı aynı teknik-hukuki dosyada bulunmalıdır. Kaldırılmayan varlıkların akıbeti Kanunda düzenlenir için MAPEG başvuru tarihi, ruhsat sicili, teknik koordinatlar ve varsa arazi/tesis kayıtları birbirini doğrulamalıdır.

Bu unsurun uygulanması sırasında eski 6326 sayılı Kanun veya eski bir şirket prosedürü yerine yürürlükteki 6491 sayılı Kanun esas alınmalıdır. Hukuki sonucun hangi tarihte doğduğu, sahada hangi faaliyetlerin devam edebileceği ve hangi yükümlülüğün sona ermediği ayrı ayrı yazılmalıdır.

6. Çevresel yükümlülükler sürer

Tesisin kaldırılması, kuyu kapatma, saha rehabilitasyonu ve çevre yükümlülüklerinden ayrı düşünülmemelidir.

Süre yönetimi: Kanundaki süreler operasyonel takvimden bağımsız kamu hukuku süreleridir. Çevresel yükümlülükler sürer için MAPEG başvuru tarihi, ruhsat sicili, teknik koordinatlar ve varsa arazi/tesis kayıtları birbirini doğrulamalıdır.

Bu unsurun uygulanması sırasında eski 6326 sayılı Kanun veya eski bir şirket prosedürü yerine yürürlükteki 6491 sayılı Kanun esas alınmalıdır. Hukuki sonucun hangi tarihte doğduğu, sahada hangi faaliyetlerin devam edebileceği ve hangi yükümlülüğün sona ermediği ayrı ayrı yazılmalıdır.

7. Mülkiyet hakkı ile petrol hakkı ayrıdır

Petrol faaliyetinde kullanılan tesisin mülkiyeti ile saha üzerindeki kullanma hakkı farklıdır. Ruhsat sona erince faaliyet yetkisi bitmiş olur.

Çevresel kapanış: Ruhsat işlemi sona erse bile kuyu, saha güvenliği ve rehabilitasyon yükümlülükleri ayrıca tamamlanmalıdır. Mülkiyet hakkı ile petrol hakkı ayrıdır için MAPEG başvuru tarihi, ruhsat sicili, teknik koordinatlar ve varsa arazi/tesis kayıtları birbirini doğrulamalıdır.

Bu unsurun uygulanması sırasında eski 6326 sayılı Kanun veya eski bir şirket prosedürü yerine yürürlükteki 6491 sayılı Kanun esas alınmalıdır. Hukuki sonucun hangi tarihte doğduğu, sahada hangi faaliyetlerin devam edebileceği ve hangi yükümlülüğün sona ermediği ayrı ayrı yazılmalıdır.

8. Envanter ve fotoğraf kaydı gerekir

Sona erme tarihinde sahadaki varlıkların listesi, konumu ve durumu kayıt altına alınarak altı aylık plan oluşturulmalıdır.

Mülkiyet ayrımı: Petrol hakkı, arazi kullanımı ve tesis mülkiyeti birbirinden ayrı hukuki katmanlardır. Envanter ve fotoğraf kaydı gerekir için MAPEG başvuru tarihi, ruhsat sicili, teknik koordinatlar ve varsa arazi/tesis kayıtları birbirini doğrulamalıdır.

Bu unsurun uygulanması sırasında eski 6326 sayılı Kanun veya eski bir şirket prosedürü yerine yürürlükteki 6491 sayılı Kanun esas alınmalıdır. Hukuki sonucun hangi tarihte doğduğu, sahada hangi faaliyetlerin devam edebileceği ve hangi yükümlülüğün sona ermediği ayrı ayrı yazılmalıdır.

9. Arazi sahibiyle yazışma yapılmalıdır

Kaldırılmayan varlıkların hukuki akıbeti bakımından arazi sahibinin iradesi ve Kanundaki süreç yazılı biçimde takip edilmelidir.

İspat: İşlemin zamanında yapıldığını MAPEG evrak kaydı, sicil ve saha tutanakları birlikte göstermelidir. Arazi sahibiyle yazışma yapılmalıdır için MAPEG başvuru tarihi, ruhsat sicili, teknik koordinatlar ve varsa arazi/tesis kayıtları birbirini doğrulamalıdır.

Bu unsurun uygulanması sırasında eski 6326 sayılı Kanun veya eski bir şirket prosedürü yerine yürürlükteki 6491 sayılı Kanun esas alınmalıdır. Hukuki sonucun hangi tarihte doğduğu, sahada hangi faaliyetlerin devam edebileceği ve hangi yükümlülüğün sona ermediği ayrı ayrı yazılmalıdır.

Uygulamada işlem takvimi

1. Ruhsat/kullanma hakkının sona erme tarihini kesinleştirin.
2. Sahadaki tüm taşınır ve taşınmaz tesisleri envantere alın.
3. Altı aylık kaldırma takvimini sorumlu birim ve yüklenicilerle oluşturun.
4. Kuyu kapatma ve çevresel rehabilitasyon planını kaldırma takvimiyle eşleştirin.
5. Arazi sahibine ve gerekli kurumlara yapılacak bildirimleri yazılı yürütün.
6. Süre sonunda kalan varlıkların hukuki durumunu m.11 ve m.22’ye göre tutanaklandırın.

1. adım: Ruhsat/kullanma hakkının sona erme tarihini kesinleştirin

Ruhsat/kullanma hakkının sona erme tarihini kesinleştirin. İşlem dosyasında sorumlu kişi, son tarih ve kanuni dayanak açıkça gösterilmelidir. Özellikle MAPEG’e yapılan başvurunun evrak tarihi ile şirketin hedeflediği saha/ruhsat tarihi arasında kanuni sürenin korunduğu kontrol edilmelidir.

Teknik birimden gelen harita, kuyu veya tesis listesi hukuk dosyasındaki ruhsat bilgisiyle eşleşmiyorsa işlem kapatılmamalıdır. Petrol sicilindeki resmi sınır ve statü, şirket operasyon sistemindeki kayıtlarla aynı hale getirilmelidir.

2. adım: Sahadaki tüm taşınır ve taşınmaz tesisleri envantere alın

Sahadaki tüm taşınır ve taşınmaz tesisleri envantere alın. İşlem dosyasında sorumlu kişi, son tarih ve kanuni dayanak açıkça gösterilmelidir. Özellikle MAPEG’e yapılan başvurunun evrak tarihi ile şirketin hedeflediği saha/ruhsat tarihi arasında kanuni sürenin korunduğu kontrol edilmelidir.

Teknik birimden gelen harita, kuyu veya tesis listesi hukuk dosyasındaki ruhsat bilgisiyle eşleşmiyorsa işlem kapatılmamalıdır. Petrol sicilindeki resmi sınır ve statü, şirket operasyon sistemindeki kayıtlarla aynı hale getirilmelidir.

3. adım: Altı aylık kaldırma takvimini sorumlu birim ve yüklenicilerle oluşturun

Altı aylık kaldırma takvimini sorumlu birim ve yüklenicilerle oluşturun. İşlem dosyasında sorumlu kişi, son tarih ve kanuni dayanak açıkça gösterilmelidir. Özellikle MAPEG’e yapılan başvurunun evrak tarihi ile şirketin hedeflediği saha/ruhsat tarihi arasında kanuni sürenin korunduğu kontrol edilmelidir.

Teknik birimden gelen harita, kuyu veya tesis listesi hukuk dosyasındaki ruhsat bilgisiyle eşleşmiyorsa işlem kapatılmamalıdır. Petrol sicilindeki resmi sınır ve statü, şirket operasyon sistemindeki kayıtlarla aynı hale getirilmelidir.

4. adım: Kuyu kapatma ve çevresel rehabilitasyon planını kaldırma takvimiyle eşleştirin

Kuyu kapatma ve çevresel rehabilitasyon planını kaldırma takvimiyle eşleştirin. İşlem dosyasında sorumlu kişi, son tarih ve kanuni dayanak açıkça gösterilmelidir. Özellikle MAPEG’e yapılan başvurunun evrak tarihi ile şirketin hedeflediği saha/ruhsat tarihi arasında kanuni sürenin korunduğu kontrol edilmelidir.

Teknik birimden gelen harita, kuyu veya tesis listesi hukuk dosyasındaki ruhsat bilgisiyle eşleşmiyorsa işlem kapatılmamalıdır. Petrol sicilindeki resmi sınır ve statü, şirket operasyon sistemindeki kayıtlarla aynı hale getirilmelidir.

5. adım: Arazi sahibine ve gerekli kurumlara yapılacak bildirimleri yazılı yürütün

Arazi sahibine ve gerekli kurumlara yapılacak bildirimleri yazılı yürütün. İşlem dosyasında sorumlu kişi, son tarih ve kanuni dayanak açıkça gösterilmelidir. Özellikle MAPEG’e yapılan başvurunun evrak tarihi ile şirketin hedeflediği saha/ruhsat tarihi arasında kanuni sürenin korunduğu kontrol edilmelidir.

Teknik birimden gelen harita, kuyu veya tesis listesi hukuk dosyasındaki ruhsat bilgisiyle eşleşmiyorsa işlem kapatılmamalıdır. Petrol sicilindeki resmi sınır ve statü, şirket operasyon sistemindeki kayıtlarla aynı hale getirilmelidir.

6. adım: Süre sonunda kalan varlıkların hukuki durumunu m.11 ve m.22’ye göre tutanaklandırın

Süre sonunda kalan varlıkların hukuki durumunu m.11 ve m.22’ye göre tutanaklandırın. İşlem dosyasında sorumlu kişi, son tarih ve kanuni dayanak açıkça gösterilmelidir. Özellikle MAPEG’e yapılan başvurunun evrak tarihi ile şirketin hedeflediği saha/ruhsat tarihi arasında kanuni sürenin korunduğu kontrol edilmelidir.

Teknik birimden gelen harita, kuyu veya tesis listesi hukuk dosyasındaki ruhsat bilgisiyle eşleşmiyorsa işlem kapatılmamalıdır. Petrol sicilindeki resmi sınır ve statü, şirket operasyon sistemindeki kayıtlarla aynı hale getirilmelidir.

Belge ve saha kayıtları

Petrol ruhsat dosyasında ruhsat belgesi, petrol sicili, MAPEG yazışmaları, onaylı koordinat/paftalar, iş programı, kuyu ve tesis envanteri, arazi izinleri, çevresel kayıtlar ve mali yükümlülük belgeleri konuya göre birlikte tutulmalıdır. Saha fiilen değişmiş olsa bile sicil ve izin işlemleri tamamlanmadan hukuki kapsam değişmiş kabul edilmez.

Sona erme ve terk işlemlerinde saha kapanış tutanakları özellikle önemlidir. Kuyu emniyeti, ekipman kaldırılması, atıkların bertarafı, arazi sahibine teslim ve varsa rehabilitasyon belgeleri tarih sırasına konulmalıdır. Böylece ruhsatın sona ermesi ile sahadaki fiili sorumlulukların kapanması arasındaki fark izlenebilir.

Şirket içi varlık kayıtları da ruhsat dosyasıyla uyumlu olmalıdır. Bir tesisin muhasebe varlığı olarak kayıtta bulunması, ruhsat bittikten sonra sahada tutulmasına tek başına hak vermez. Tersine, fiziksel olarak sökülmüş tesisin sicil ve envanter kaydı kapatılmamışsa denetimde açıklama gerektirir.

MAPEG başvuru ve kararlarının KEP veya diğer resmî tebligat kayıtları korunmalıdır. Süreye bağlı bir işlemde posta, iç yazışma veya taslak dilekçe değil, yetkili makama yapılan ve evrak kaydına giren başvuru tarihi esas alınmalıdır.

Sık yapılan hatalar

• 6 aylık sürenin ruhsat bitiminden bağımsız başladığını sanmak.
• Sadece taşınır ekipmanı envantere alıp sabit tesisleri dışarıda bırakmak.
• Kaldırma işleminin çevresel rehabilitasyon yükümlülüğünü bitirdiğini varsaymak.
• Arazi sahibinin kabul iradesini yazılı almamak.
• Süre sonunu takip etmeyip sahada terk edilmiş malzeme bırakmak.
• Petrol sicili kapanışı ile saha fiili kapanışını aynı işlem sanmak.

Hata 1: 6 aylık sürenin ruhsat bitiminden bağımsız başladığını sanmak

6 aylık sürenin ruhsat bitiminden bağımsız başladığını sanmak. İşlemin zamanında yapıldığını MAPEG evrak kaydı, sicil ve saha tutanakları birlikte göstermelidir. Doğru yöntem, 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu m.11/3 hükmünü somut ruhsat sicili ve saha kayıtlarıyla eşleştirip işlem takvimini buna göre yürütmektir.

Hata 2: Sadece taşınır ekipmanı envantere alıp sabit tesisleri dışarıda bırakmak

Sadece taşınır ekipmanı envantere alıp sabit tesisleri dışarıda bırakmak. Petrol hakkının kapsamı ve sona ermesi yalnız ticari iradeyle değil 6491 sayılı Kanunun açık usulüyle belirlenir. Doğru yöntem, 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu m.11/3 hükmünü somut ruhsat sicili ve saha kayıtlarıyla eşleştirip işlem takvimini buna göre yürütmektir.

Hata 3: Kaldırma işleminin çevresel rehabilitasyon yükümlülüğünü bitirdiğini varsaymak

Kaldırma işleminin çevresel rehabilitasyon yükümlülüğünü bitirdiğini varsaymak. Koordinat, ruhsat numarası ve MAPEG sicil kaydı aynı teknik-hukuki dosyada bulunmalıdır. Doğru yöntem, 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu m.11/3 hükmünü somut ruhsat sicili ve saha kayıtlarıyla eşleştirip işlem takvimini buna göre yürütmektir.

Hata 4: Arazi sahibinin kabul iradesini yazılı almamak

Arazi sahibinin kabul iradesini yazılı almamak. Kanundaki süreler operasyonel takvimden bağımsız kamu hukuku süreleridir. Doğru yöntem, 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu m.11/3 hükmünü somut ruhsat sicili ve saha kayıtlarıyla eşleştirip işlem takvimini buna göre yürütmektir.

Hata 5: Süre sonunu takip etmeyip sahada terk edilmiş malzeme bırakmak

Süre sonunu takip etmeyip sahada terk edilmiş malzeme bırakmak. Ruhsat işlemi sona erse bile kuyu, saha güvenliği ve rehabilitasyon yükümlülükleri ayrıca tamamlanmalıdır. Doğru yöntem, 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu m.11/3 hükmünü somut ruhsat sicili ve saha kayıtlarıyla eşleştirip işlem takvimini buna göre yürütmektir.

Hata 6: Petrol sicili kapanışı ile saha fiili kapanışını aynı işlem sanmak

Petrol sicili kapanışı ile saha fiili kapanışını aynı işlem sanmak. Petrol hakkı, arazi kullanımı ve tesis mülkiyeti birbirinden ayrı hukuki katmanlardır. Doğru yöntem, 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu m.11/3 hükmünü somut ruhsat sicili ve saha kayıtlarıyla eşleştirip işlem takvimini buna göre yürütmektir.

Derin hukuki analiz

Saha sınırı ile fiili operasyonun ayrılığı

Kullanma hakkının sona ermesinden itibaren hak sahibine tesis ve malzemelerini kaldırması için altı aylık süre tanınır. Bu kural petrol ruhsatı sona erince tesisler 6 ay bakımından şirketin operasyon planını doğrudan etkiler. Hukuki değerlendirme, saha üzerindeki fiili durumun ruhsat belgesi ve sicille uyumlu olup olmadığını göstererek sonuçlandırılmalıdır.

6 aylık süre kanundan doğar yönünden karar alınırken 6491 sayılı Kanunun açık hükmü esas alınır; sözleşme, muhasebe veya operasyon kaydı ancak bu hükmün somut olayda uygulanışını ispat eder. Mevzuatta bulunmayan ek süre veya otomatik devir varsayımı yapılamaz.

Sürelerin kesin takibi

Arama ruhsatının sona ermesiyle saha üzerinde petrol faaliyetinden doğan kullanma hakkı bittiğinde kaldırma takvimi başlar. Bu kural petrol ruhsatı sona erince tesisler 6 ay bakımından şirketin operasyon planını doğrudan etkiler. Hukuki değerlendirme, saha üzerindeki fiili durumun ruhsat belgesi ve sicille uyumlu olup olmadığını göstererek sonuçlandırılmalıdır.

Arama ruhsatı sonrası uygulanır yönünden karar alınırken 6491 sayılı Kanunun açık hükmü esas alınır; sözleşme, muhasebe veya operasyon kaydı ancak bu hükmün somut olayda uygulanışını ispat eder. Mevzuatta bulunmayan ek süre veya otomatik devir varsayımı yapılamaz.

Arazi ve tesis mülkiyetinin ayrılığı

İşletme ruhsatında üretim devam etmiyorsa ve kullanma hakkı sona ermişse aynı m.11/3 rejimi gündeme gelir. Bu kural petrol ruhsatı sona erince tesisler 6 ay bakımından şirketin operasyon planını doğrudan etkiler. Hukuki değerlendirme, saha üzerindeki fiili durumun ruhsat belgesi ve sicille uyumlu olup olmadığını göstererek sonuçlandırılmalıdır.

Üretimi sona eren işletme ruhsatında da uygulanır yönünden karar alınırken 6491 sayılı Kanunun açık hükmü esas alınır; sözleşme, muhasebe veya operasyon kaydı ancak bu hükmün somut olayda uygulanışını ispat eder. Mevzuatta bulunmayan ek süre veya otomatik devir varsayımı yapılamaz.

Çevresel sorumluluğun devamı

Saha üzerindeki ekipman, geçici tesis, bina ve diğer varlıkların hangilerinin kaldırılacağı teknik envanterle belirlenmelidir. Bu kural petrol ruhsatı sona erince tesisler 6 ay bakımından şirketin operasyon planını doğrudan etkiler. Hukuki değerlendirme, saha üzerindeki fiili durumun ruhsat belgesi ve sicille uyumlu olup olmadığını göstererek sonuçlandırılmalıdır.

Taşınır ve taşınmazlar birlikte değerlendirilir yönünden karar alınırken 6491 sayılı Kanunun açık hükmü esas alınır; sözleşme, muhasebe veya operasyon kaydı ancak bu hükmün somut olayda uygulanışını ispat eder. Mevzuatta bulunmayan ek süre veya otomatik devir varsayımı yapılamaz.

Petrol sicilinin ispat gücü

Altı aylık sürenin sonunda kaldırılmayan varlıklar bakımından arazi sahibine geçiş ve arazi sahibinin kabul etmemesi halinde m.22 bağlantılı hükümler uygulanır. Bu kural petrol ruhsatı sona erince tesisler 6 ay bakımından şirketin operasyon planını doğrudan etkiler. Hukuki değerlendirme, saha üzerindeki fiili durumun ruhsat belgesi ve sicille uyumlu olup olmadığını göstererek sonuçlandırılmalıdır.

Kaldırılmayan varlıkların akıbeti Kanunda düzenlenir yönünden karar alınırken 6491 sayılı Kanunun açık hükmü esas alınır; sözleşme, muhasebe veya operasyon kaydı ancak bu hükmün somut olayda uygulanışını ispat eder. Mevzuatta bulunmayan ek süre veya otomatik devir varsayımı yapılamaz.

Tesis ve varlık yönetimi

Tesisin kaldırılması, kuyu kapatma, saha rehabilitasyonu ve çevre yükümlülüklerinden ayrı düşünülmemelidir. Bu kural petrol ruhsatı sona erince tesisler 6 ay bakımından şirketin operasyon planını doğrudan etkiler. Hukuki değerlendirme, saha üzerindeki fiili durumun ruhsat belgesi ve sicille uyumlu olup olmadığını göstererek sonuçlandırılmalıdır.

Çevresel yükümlülükler sürer yönünden karar alınırken 6491 sayılı Kanunun açık hükmü esas alınır; sözleşme, muhasebe veya operasyon kaydı ancak bu hükmün somut olayda uygulanışını ispat eder. Mevzuatta bulunmayan ek süre veya otomatik devir varsayımı yapılamaz.

Arama niyetine net ve uygulanabilir cevap

Petrol faaliyetinde kullanılan tesisin mülkiyeti ile saha üzerindeki kullanma hakkı farklıdır. Ruhsat sona erince faaliyet yetkisi bitmiş olur. Bu kural petrol ruhsatı sona erince tesisler 6 ay bakımından şirketin operasyon planını doğrudan etkiler. Hukuki değerlendirme, saha üzerindeki fiili durumun ruhsat belgesi ve sicille uyumlu olup olmadığını göstererek sonuçlandırılmalıdır.

Mülkiyet hakkı ile petrol hakkı ayrıdır yönünden karar alınırken 6491 sayılı Kanunun açık hükmü esas alınır; sözleşme, muhasebe veya operasyon kaydı ancak bu hükmün somut olayda uygulanışını ispat eder. Mevzuatta bulunmayan ek süre veya otomatik devir varsayımı yapılamaz.

Ruhsatın kamu hukuku niteliği

Sona erme tarihinde sahadaki varlıkların listesi, konumu ve durumu kayıt altına alınarak altı aylık plan oluşturulmalıdır. Bu kural petrol ruhsatı sona erince tesisler 6 ay bakımından şirketin operasyon planını doğrudan etkiler. Hukuki değerlendirme, saha üzerindeki fiili durumun ruhsat belgesi ve sicille uyumlu olup olmadığını göstererek sonuçlandırılmalıdır.

Envanter ve fotoğraf kaydı gerekir yönünden karar alınırken 6491 sayılı Kanunun açık hükmü esas alınır; sözleşme, muhasebe veya operasyon kaydı ancak bu hükmün somut olayda uygulanışını ispat eder. Mevzuatta bulunmayan ek süre veya otomatik devir varsayımı yapılamaz.

Resmî kaynaklar ve site içi bağlantılar

Resmî kaynaklar

• Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı – Mevzuat
• MAPEG – Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü
• Mevzuat Bilgi Sistemi – 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu

Site içi bağlantılar

• Petrol Arama Ruhsatı Nasıl Alınır?
• Petrol İşletme Ruhsatı Nasıl Alınır?
• Petrol Ruhsatı Devri ve Şirket Hisse Devri
• Petrol Devlet Hissesi Nasıl Hesaplanır?

Sık sorulan sorular

Tesisleri kaldırma süresi kaç ay?

Kanun m.11/3 uyarınca 6 aydır.

Bu cevap 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu m.11/3 ve 19 Eylül 2026 itibarıyla güncel resmî mevzuat esas alınarak verilmiştir. Somut ruhsatın sicil kaydı ve MAPEG işlemi ayrıca kendi belgesinden kontrol edilmelidir.

Arama ruhsatı bitince de uygulanır mı?

Evet, kullanma hakkının sona erdiği arama ruhsatı bakımından uygulanır.

Bu cevap 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu m.11/3 ve 19 Eylül 2026 itibarıyla güncel resmî mevzuat esas alınarak verilmiştir. Somut ruhsatın sicil kaydı ve MAPEG işlemi ayrıca kendi belgesinden kontrol edilmelidir.

İşletme ruhsatında ne zaman uygulanır?

Üretimin sona erdiği ve kullanma hakkının bittiği durumda.

Bu cevap 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu m.11/3 ve 19 Eylül 2026 itibarıyla güncel resmî mevzuat esas alınarak verilmiştir. Somut ruhsatın sicil kaydı ve MAPEG işlemi ayrıca kendi belgesinden kontrol edilmelidir.

Kaldırılmayan malzemeler ne olur?

Kanunun arazi sahibine ilişkin m.11/3 ve bağlantılı m.22 hükümleri uygulanır.

Bu cevap 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu m.11/3 ve 19 Eylül 2026 itibarıyla güncel resmî mevzuat esas alınarak verilmiştir. Somut ruhsatın sicil kaydı ve MAPEG işlemi ayrıca kendi belgesinden kontrol edilmelidir.

Çevre yükümlülükleri sona erer mi?

Hayır. Kuyu kapatma ve rehabilitasyon gibi yükümlülükler ayrıca yerine getirilir.

Bu cevap 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu m.11/3 ve 19 Eylül 2026 itibarıyla güncel resmî mevzuat esas alınarak verilmiştir. Somut ruhsatın sicil kaydı ve MAPEG işlemi ayrıca kendi belgesinden kontrol edilmelidir.

Süre nasıl ispatlanır?

Ruhsat/kullanma hakkının sona erme tarihi ile kaldırma tutanakları ve saha kayıtları birlikte tutulur.

Bu cevap 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu m.11/3 ve 19 Eylül 2026 itibarıyla güncel resmî mevzuat esas alınarak verilmiştir. Somut ruhsatın sicil kaydı ve MAPEG işlemi ayrıca kendi belgesinden kontrol edilmelidir.

Arazi sahibi istemezse ne olur?

Kanunun m.22’ye yaptığı atıf çerçevesinde ilgili prosedür uygulanır.

Bu cevap 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu m.11/3 ve 19 Eylül 2026 itibarıyla güncel resmî mevzuat esas alınarak verilmiştir. Somut ruhsatın sicil kaydı ve MAPEG işlemi ayrıca kendi belgesinden kontrol edilmelidir.

Tesis envanteri neden gerekli?

Hangi varlığın kaldırıldığı ve hangisinin sahada kaldığının süresinde ispatlanabilmesi için.

Bu cevap 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu m.11/3 ve 19 Eylül 2026 itibarıyla güncel resmî mevzuat esas alınarak verilmiştir. Somut ruhsatın sicil kaydı ve MAPEG işlemi ayrıca kendi belgesinden kontrol edilmelidir.