Petrol Ruhsatı Nasıl Terk Edilir? Arama İçin 1 Ay, İşletme İçin 3 Ay | 6491 m.11 (2026)

6491 sayılı Türk Petrol Kanunu m.11/1: kanuni kural

6491 sayılı Kanun m.11/1 uyarınca arama ruhsatının tamamından veya bir kısmından vazgeçmek isteyen petrol hakkı sahibi, terk tarihinden en az 1 ay önce; işletme ruhsatını terk etmek isteyen ise en az 3 ay önce MAPEG’e başvurmalıdır. Terk edilen alandaki haklar başvuru tarihinde Kanundaki usule göre sona erer; terk dışındaki saha bakımından iş ve mali yükümlülükler devam eder.

petrol ruhsatı terk süresi değerlendirmesinde ruhsat belgesi, MAPEG sicil kaydı, teknik saha haritası ve işlem tarihindeki 6491 sayılı Kanun ile Uygulama Yönetmeliği birlikte okunmalıdır. Petrol hakkına ilişkin süre, alan veya sona erme sonucu şirket içi kararla değiştirilemez.

Ruhsat hukuku ile arazi, tesis, çevre ve özel hukuk sözleşmeleri ayrı katmanlardır. Bir ruhsat işleminin yapılmış olması diğer idari izinleri, saha rehabilitasyonunu veya üçüncü kişi haklarını kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Bu nedenle kapanış veya değişiklik dosyası çok disiplinli hazırlanmalıdır.

Hukuki unsurlar

1. Arama ruhsatında süre en az 1 aydır

Araştırma izni veya arama ruhsatının tamamının ya da bir kısmının terki için istenen tarihten en az bir ay önce başvuru yapılması gerekir.

Saha kaydı: Koordinat, ruhsat numarası ve MAPEG sicil kaydı aynı teknik-hukuki dosyada bulunmalıdır. Arama ruhsatında süre en az 1 aydır için MAPEG başvuru tarihi, ruhsat sicili, teknik koordinatlar ve varsa arazi/tesis kayıtları birbirini doğrulamalıdır.

Bu unsurun uygulanması sırasında eski 6326 sayılı Kanun veya eski bir şirket prosedürü yerine yürürlükteki 6491 sayılı Kanun esas alınmalıdır. Hukuki sonucun hangi tarihte doğduğu, sahada hangi faaliyetlerin devam edebileceği ve hangi yükümlülüğün sona ermediği ayrı ayrı yazılmalıdır.

2. İşletme ruhsatında süre en az 3 aydır

İşletme ruhsatından vazgeçmek isteyen hak sahibi, terk tarihinden en az üç ay önce Genel Müdürlüğe başvurur.

Süre yönetimi: Kanundaki süreler operasyonel takvimden bağımsız kamu hukuku süreleridir. İşletme ruhsatında süre en az 3 aydır için MAPEG başvuru tarihi, ruhsat sicili, teknik koordinatlar ve varsa arazi/tesis kayıtları birbirini doğrulamalıdır.

Bu unsurun uygulanması sırasında eski 6326 sayılı Kanun veya eski bir şirket prosedürü yerine yürürlükteki 6491 sayılı Kanun esas alınmalıdır. Hukuki sonucun hangi tarihte doğduğu, sahada hangi faaliyetlerin devam edebileceği ve hangi yükümlülüğün sona ermediği ayrı ayrı yazılmalıdır.

3. Kısmi terk mümkündür

Arama ruhsatının yalnız belirli bir bölümü terk edilebilir. Kalan alanın sınırları teknik koordinatlarla açık ve tereddütsüz belirlenmelidir.

Çevresel kapanış: Ruhsat işlemi sona erse bile kuyu, saha güvenliği ve rehabilitasyon yükümlülükleri ayrıca tamamlanmalıdır. Kısmi terk mümkündür için MAPEG başvuru tarihi, ruhsat sicili, teknik koordinatlar ve varsa arazi/tesis kayıtları birbirini doğrulamalıdır.

Bu unsurun uygulanması sırasında eski 6326 sayılı Kanun veya eski bir şirket prosedürü yerine yürürlükteki 6491 sayılı Kanun esas alınmalıdır. Hukuki sonucun hangi tarihte doğduğu, sahada hangi faaliyetlerin devam edebileceği ve hangi yükümlülüğün sona ermediği ayrı ayrı yazılmalıdır.

4. Terk dilekçesi hakların sona ermesini doğurur

Kanunun m.11 sistemi uyarınca terk edilen alan bakımından petrol hakkı, başvurunun hukuki etkisine göre sona erer; terk sonrası faaliyet yetkisi kalmaz.

Mülkiyet ayrımı: Petrol hakkı, arazi kullanımı ve tesis mülkiyeti birbirinden ayrı hukuki katmanlardır. Terk dilekçesi hakların sona ermesini doğurur için MAPEG başvuru tarihi, ruhsat sicili, teknik koordinatlar ve varsa arazi/tesis kayıtları birbirini doğrulamalıdır.

Bu unsurun uygulanması sırasında eski 6326 sayılı Kanun veya eski bir şirket prosedürü yerine yürürlükteki 6491 sayılı Kanun esas alınmalıdır. Hukuki sonucun hangi tarihte doğduğu, sahada hangi faaliyetlerin devam edebileceği ve hangi yükümlülüğün sona ermediği ayrı ayrı yazılmalıdır.

5. Kalan alan yükümlülükleri devam eder

Kısmi terkte arama ruhsatının terk edilmeyen bölümü için iş programı, mali yükümlülük ve diğer ruhsat şartları devam eder.

İspat: İşlemin zamanında yapıldığını MAPEG evrak kaydı, sicil ve saha tutanakları birlikte göstermelidir. Kalan alan yükümlülükleri devam eder için MAPEG başvuru tarihi, ruhsat sicili, teknik koordinatlar ve varsa arazi/tesis kayıtları birbirini doğrulamalıdır.

Bu unsurun uygulanması sırasında eski 6326 sayılı Kanun veya eski bir şirket prosedürü yerine yürürlükteki 6491 sayılı Kanun esas alınmalıdır. Hukuki sonucun hangi tarihte doğduğu, sahada hangi faaliyetlerin devam edebileceği ve hangi yükümlülüğün sona ermediği ayrı ayrı yazılmalıdır.

6. Kamu kurumu bağlantısı varsa bildirim yapılır

Araştırma izninin ilgili olduğu kamu kurum veya kuruluşu bulunuyorsa terk başvurusu/sonucu o kurum bakımından da ilgili usule göre bildirilmelidir.

Ruhsat hukukunun sonucu: Petrol hakkının kapsamı ve sona ermesi yalnız ticari iradeyle değil 6491 sayılı Kanunun açık usulüyle belirlenir. Kamu kurumu bağlantısı varsa bildirim yapılır için MAPEG başvuru tarihi, ruhsat sicili, teknik koordinatlar ve varsa arazi/tesis kayıtları birbirini doğrulamalıdır.

Bu unsurun uygulanması sırasında eski 6326 sayılı Kanun veya eski bir şirket prosedürü yerine yürürlükteki 6491 sayılı Kanun esas alınmalıdır. Hukuki sonucun hangi tarihte doğduğu, sahada hangi faaliyetlerin devam edebileceği ve hangi yükümlülüğün sona ermediği ayrı ayrı yazılmalıdır.

7. Yükümlülüklerin yerine getirilmesi önemlidir

Ruhsat sahibinin terk öncesi doğmuş Devlet hissesi, çevre, kuyu kapatma, bilgi-belge teslimi ve diğer yükümlülükleri sırf terk dilekçesiyle ortadan kalkmaz.

Saha kaydı: Koordinat, ruhsat numarası ve MAPEG sicil kaydı aynı teknik-hukuki dosyada bulunmalıdır. Yükümlülüklerin yerine getirilmesi önemlidir için MAPEG başvuru tarihi, ruhsat sicili, teknik koordinatlar ve varsa arazi/tesis kayıtları birbirini doğrulamalıdır.

Bu unsurun uygulanması sırasında eski 6326 sayılı Kanun veya eski bir şirket prosedürü yerine yürürlükteki 6491 sayılı Kanun esas alınmalıdır. Hukuki sonucun hangi tarihte doğduğu, sahada hangi faaliyetlerin devam edebileceği ve hangi yükümlülüğün sona ermediği ayrı ayrı yazılmalıdır.

8. Saha kayıtları güncellenir

Terk işlemi MAPEG kayıtlarına ve petrol siciline yansıtılmalı; şirketin iç ruhsat envanteri de aynı tarihle güncellenmelidir.

Süre yönetimi: Kanundaki süreler operasyonel takvimden bağımsız kamu hukuku süreleridir. Saha kayıtları güncellenir için MAPEG başvuru tarihi, ruhsat sicili, teknik koordinatlar ve varsa arazi/tesis kayıtları birbirini doğrulamalıdır.

Bu unsurun uygulanması sırasında eski 6326 sayılı Kanun veya eski bir şirket prosedürü yerine yürürlükteki 6491 sayılı Kanun esas alınmalıdır. Hukuki sonucun hangi tarihte doğduğu, sahada hangi faaliyetlerin devam edebileceği ve hangi yükümlülüğün sona ermediği ayrı ayrı yazılmalıdır.

9. Terk ile ruhsat süresinin bitmesi farklıdır

İradi terk, ruhsat süresinin kendiliğinden sona ermesinden farklı bir hukuki işlemdir. Süre, başvuru ve sonrasındaki yükümlülükler ayrı değerlendirilir.

Çevresel kapanış: Ruhsat işlemi sona erse bile kuyu, saha güvenliği ve rehabilitasyon yükümlülükleri ayrıca tamamlanmalıdır. Terk ile ruhsat süresinin bitmesi farklıdır için MAPEG başvuru tarihi, ruhsat sicili, teknik koordinatlar ve varsa arazi/tesis kayıtları birbirini doğrulamalıdır.

Bu unsurun uygulanması sırasında eski 6326 sayılı Kanun veya eski bir şirket prosedürü yerine yürürlükteki 6491 sayılı Kanun esas alınmalıdır. Hukuki sonucun hangi tarihte doğduğu, sahada hangi faaliyetlerin devam edebileceği ve hangi yükümlülüğün sona ermediği ayrı ayrı yazılmalıdır.

Uygulamada işlem takvimi

1. Terk edilecek alanın tamamını veya kısmi koordinatlarını kesinleştirin.
2. Arama ruhsatında en az 1 ay, işletme ruhsatında en az 3 aylık süreyi geriye doğru hesaplayın.
3. MAPEG başvurusuna ruhsat numarası, saha ve terk tarihini açıkça yazın.
4. Kalan saha varsa iş ve mali programın devam edeceği bölümü ayrıca gösterin.
5. Kuyu, tesis, çevre ve kamu borcu/yükümlülük listesini terk dosyasına ekleyin.
6. Petrol sicili ve şirket içi ruhsat envanterindeki kapanış kayıtlarını doğrulayın.

1. adım: Terk edilecek alanın tamamını veya kısmi koordinatlarını kesinleştirin

Terk edilecek alanın tamamını veya kısmi koordinatlarını kesinleştirin. İşlem dosyasında sorumlu kişi, son tarih ve kanuni dayanak açıkça gösterilmelidir. Özellikle MAPEG’e yapılan başvurunun evrak tarihi ile şirketin hedeflediği saha/ruhsat tarihi arasında kanuni sürenin korunduğu kontrol edilmelidir.

Teknik birimden gelen harita, kuyu veya tesis listesi hukuk dosyasındaki ruhsat bilgisiyle eşleşmiyorsa işlem kapatılmamalıdır. Petrol sicilindeki resmi sınır ve statü, şirket operasyon sistemindeki kayıtlarla aynı hale getirilmelidir.

2. adım: Arama ruhsatında en az 1 ay, işletme ruhsatında en az 3 aylık süreyi geriye doğru hesaplayın

Arama ruhsatında en az 1 ay, işletme ruhsatında en az 3 aylık süreyi geriye doğru hesaplayın. İşlem dosyasında sorumlu kişi, son tarih ve kanuni dayanak açıkça gösterilmelidir. Özellikle MAPEG’e yapılan başvurunun evrak tarihi ile şirketin hedeflediği saha/ruhsat tarihi arasında kanuni sürenin korunduğu kontrol edilmelidir.

Teknik birimden gelen harita, kuyu veya tesis listesi hukuk dosyasındaki ruhsat bilgisiyle eşleşmiyorsa işlem kapatılmamalıdır. Petrol sicilindeki resmi sınır ve statü, şirket operasyon sistemindeki kayıtlarla aynı hale getirilmelidir.

3. adım: MAPEG başvurusuna ruhsat numarası, saha ve terk tarihini açıkça yazın

MAPEG başvurusuna ruhsat numarası, saha ve terk tarihini açıkça yazın. İşlem dosyasında sorumlu kişi, son tarih ve kanuni dayanak açıkça gösterilmelidir. Özellikle MAPEG’e yapılan başvurunun evrak tarihi ile şirketin hedeflediği saha/ruhsat tarihi arasında kanuni sürenin korunduğu kontrol edilmelidir.

Teknik birimden gelen harita, kuyu veya tesis listesi hukuk dosyasındaki ruhsat bilgisiyle eşleşmiyorsa işlem kapatılmamalıdır. Petrol sicilindeki resmi sınır ve statü, şirket operasyon sistemindeki kayıtlarla aynı hale getirilmelidir.

4. adım: Kalan saha varsa iş ve mali programın devam edeceği bölümü ayrıca gösterin

Kalan saha varsa iş ve mali programın devam edeceği bölümü ayrıca gösterin. İşlem dosyasında sorumlu kişi, son tarih ve kanuni dayanak açıkça gösterilmelidir. Özellikle MAPEG’e yapılan başvurunun evrak tarihi ile şirketin hedeflediği saha/ruhsat tarihi arasında kanuni sürenin korunduğu kontrol edilmelidir.

Teknik birimden gelen harita, kuyu veya tesis listesi hukuk dosyasındaki ruhsat bilgisiyle eşleşmiyorsa işlem kapatılmamalıdır. Petrol sicilindeki resmi sınır ve statü, şirket operasyon sistemindeki kayıtlarla aynı hale getirilmelidir.

5. adım: Kuyu, tesis, çevre ve kamu borcu/yükümlülük listesini terk dosyasına ekleyin

Kuyu, tesis, çevre ve kamu borcu/yükümlülük listesini terk dosyasına ekleyin. İşlem dosyasında sorumlu kişi, son tarih ve kanuni dayanak açıkça gösterilmelidir. Özellikle MAPEG’e yapılan başvurunun evrak tarihi ile şirketin hedeflediği saha/ruhsat tarihi arasında kanuni sürenin korunduğu kontrol edilmelidir.

Teknik birimden gelen harita, kuyu veya tesis listesi hukuk dosyasındaki ruhsat bilgisiyle eşleşmiyorsa işlem kapatılmamalıdır. Petrol sicilindeki resmi sınır ve statü, şirket operasyon sistemindeki kayıtlarla aynı hale getirilmelidir.

6. adım: Petrol sicili ve şirket içi ruhsat envanterindeki kapanış kayıtlarını doğrulayın

Petrol sicili ve şirket içi ruhsat envanterindeki kapanış kayıtlarını doğrulayın. İşlem dosyasında sorumlu kişi, son tarih ve kanuni dayanak açıkça gösterilmelidir. Özellikle MAPEG’e yapılan başvurunun evrak tarihi ile şirketin hedeflediği saha/ruhsat tarihi arasında kanuni sürenin korunduğu kontrol edilmelidir.

Teknik birimden gelen harita, kuyu veya tesis listesi hukuk dosyasındaki ruhsat bilgisiyle eşleşmiyorsa işlem kapatılmamalıdır. Petrol sicilindeki resmi sınır ve statü, şirket operasyon sistemindeki kayıtlarla aynı hale getirilmelidir.

Belge ve saha kayıtları

Petrol ruhsat dosyasında ruhsat belgesi, petrol sicili, MAPEG yazışmaları, onaylı koordinat/paftalar, iş programı, kuyu ve tesis envanteri, arazi izinleri, çevresel kayıtlar ve mali yükümlülük belgeleri konuya göre birlikte tutulmalıdır. Saha fiilen değişmiş olsa bile sicil ve izin işlemleri tamamlanmadan hukuki kapsam değişmiş kabul edilmez.

Sona erme ve terk işlemlerinde saha kapanış tutanakları özellikle önemlidir. Kuyu emniyeti, ekipman kaldırılması, atıkların bertarafı, arazi sahibine teslim ve varsa rehabilitasyon belgeleri tarih sırasına konulmalıdır. Böylece ruhsatın sona ermesi ile sahadaki fiili sorumlulukların kapanması arasındaki fark izlenebilir.

Şirket içi varlık kayıtları da ruhsat dosyasıyla uyumlu olmalıdır. Bir tesisin muhasebe varlığı olarak kayıtta bulunması, ruhsat bittikten sonra sahada tutulmasına tek başına hak vermez. Tersine, fiziksel olarak sökülmüş tesisin sicil ve envanter kaydı kapatılmamışsa denetimde açıklama gerektirir.

MAPEG başvuru ve kararlarının KEP veya diğer resmî tebligat kayıtları korunmalıdır. Süreye bağlı bir işlemde posta, iç yazışma veya taslak dilekçe değil, yetkili makama yapılan ve evrak kaydına giren başvuru tarihi esas alınmalıdır.

Sık yapılan hatalar

• Arama ruhsatı için 1 aylık süreyi işletme ruhsatına da uygulamak.
• Kısmi terkte koordinatları belirsiz bırakmak.
• Terk dilekçesinin geçmiş borç ve çevresel sorumlulukları ortadan kaldırdığını sanmak.
• Kalan saha için iş programını durdurmak.
• Terk tarihi ile başvuru tarihini birbirine karıştırmak.
• Terk sonrası tesis ve kuyu yükümlülüklerini ayrı takvime bağlamamak.

Hata 1: Arama ruhsatı için 1 aylık süreyi işletme ruhsatına da uygulamak

Arama ruhsatı için 1 aylık süreyi işletme ruhsatına da uygulamak. Ruhsat işlemi sona erse bile kuyu, saha güvenliği ve rehabilitasyon yükümlülükleri ayrıca tamamlanmalıdır. Doğru yöntem, 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu m.11/1 hükmünü somut ruhsat sicili ve saha kayıtlarıyla eşleştirip işlem takvimini buna göre yürütmektir.

Hata 2: Kısmi terkte koordinatları belirsiz bırakmak

Kısmi terkte koordinatları belirsiz bırakmak. Petrol hakkı, arazi kullanımı ve tesis mülkiyeti birbirinden ayrı hukuki katmanlardır. Doğru yöntem, 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu m.11/1 hükmünü somut ruhsat sicili ve saha kayıtlarıyla eşleştirip işlem takvimini buna göre yürütmektir.

Hata 3: Terk dilekçesinin geçmiş borç ve çevresel sorumlulukları ortadan kaldırdığını sanmak

Terk dilekçesinin geçmiş borç ve çevresel sorumlulukları ortadan kaldırdığını sanmak. İşlemin zamanında yapıldığını MAPEG evrak kaydı, sicil ve saha tutanakları birlikte göstermelidir. Doğru yöntem, 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu m.11/1 hükmünü somut ruhsat sicili ve saha kayıtlarıyla eşleştirip işlem takvimini buna göre yürütmektir.

Hata 4: Kalan saha için iş programını durdurmak

Kalan saha için iş programını durdurmak. Petrol hakkının kapsamı ve sona ermesi yalnız ticari iradeyle değil 6491 sayılı Kanunun açık usulüyle belirlenir. Doğru yöntem, 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu m.11/1 hükmünü somut ruhsat sicili ve saha kayıtlarıyla eşleştirip işlem takvimini buna göre yürütmektir.

Hata 5: Terk tarihi ile başvuru tarihini birbirine karıştırmak

Terk tarihi ile başvuru tarihini birbirine karıştırmak. Koordinat, ruhsat numarası ve MAPEG sicil kaydı aynı teknik-hukuki dosyada bulunmalıdır. Doğru yöntem, 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu m.11/1 hükmünü somut ruhsat sicili ve saha kayıtlarıyla eşleştirip işlem takvimini buna göre yürütmektir.

Hata 6: Terk sonrası tesis ve kuyu yükümlülüklerini ayrı takvime bağlamamak

Terk sonrası tesis ve kuyu yükümlülüklerini ayrı takvime bağlamamak. Kanundaki süreler operasyonel takvimden bağımsız kamu hukuku süreleridir. Doğru yöntem, 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu m.11/1 hükmünü somut ruhsat sicili ve saha kayıtlarıyla eşleştirip işlem takvimini buna göre yürütmektir.

Derin hukuki analiz

Arama niyetine net ve uygulanabilir cevap

Araştırma izni veya arama ruhsatının tamamının ya da bir kısmının terki için istenen tarihten en az bir ay önce başvuru yapılması gerekir. Bu kural petrol ruhsatı terk süresi bakımından şirketin operasyon planını doğrudan etkiler. Hukuki değerlendirme, saha üzerindeki fiili durumun ruhsat belgesi ve sicille uyumlu olup olmadığını göstererek sonuçlandırılmalıdır.

Arama ruhsatında süre en az 1 aydır yönünden karar alınırken 6491 sayılı Kanunun açık hükmü esas alınır; sözleşme, muhasebe veya operasyon kaydı ancak bu hükmün somut olayda uygulanışını ispat eder. Mevzuatta bulunmayan ek süre veya otomatik devir varsayımı yapılamaz.

Ruhsatın kamu hukuku niteliği

İşletme ruhsatından vazgeçmek isteyen hak sahibi, terk tarihinden en az üç ay önce Genel Müdürlüğe başvurur. Bu kural petrol ruhsatı terk süresi bakımından şirketin operasyon planını doğrudan etkiler. Hukuki değerlendirme, saha üzerindeki fiili durumun ruhsat belgesi ve sicille uyumlu olup olmadığını göstererek sonuçlandırılmalıdır.

İşletme ruhsatında süre en az 3 aydır yönünden karar alınırken 6491 sayılı Kanunun açık hükmü esas alınır; sözleşme, muhasebe veya operasyon kaydı ancak bu hükmün somut olayda uygulanışını ispat eder. Mevzuatta bulunmayan ek süre veya otomatik devir varsayımı yapılamaz.

Saha sınırı ile fiili operasyonun ayrılığı

Arama ruhsatının yalnız belirli bir bölümü terk edilebilir. Kalan alanın sınırları teknik koordinatlarla açık ve tereddütsüz belirlenmelidir. Bu kural petrol ruhsatı terk süresi bakımından şirketin operasyon planını doğrudan etkiler. Hukuki değerlendirme, saha üzerindeki fiili durumun ruhsat belgesi ve sicille uyumlu olup olmadığını göstererek sonuçlandırılmalıdır.

Kısmi terk mümkündür yönünden karar alınırken 6491 sayılı Kanunun açık hükmü esas alınır; sözleşme, muhasebe veya operasyon kaydı ancak bu hükmün somut olayda uygulanışını ispat eder. Mevzuatta bulunmayan ek süre veya otomatik devir varsayımı yapılamaz.

Sürelerin kesin takibi

Kanunun m.11 sistemi uyarınca terk edilen alan bakımından petrol hakkı, başvurunun hukuki etkisine göre sona erer; terk sonrası faaliyet yetkisi kalmaz. Bu kural petrol ruhsatı terk süresi bakımından şirketin operasyon planını doğrudan etkiler. Hukuki değerlendirme, saha üzerindeki fiili durumun ruhsat belgesi ve sicille uyumlu olup olmadığını göstererek sonuçlandırılmalıdır.

Terk dilekçesi hakların sona ermesini doğurur yönünden karar alınırken 6491 sayılı Kanunun açık hükmü esas alınır; sözleşme, muhasebe veya operasyon kaydı ancak bu hükmün somut olayda uygulanışını ispat eder. Mevzuatta bulunmayan ek süre veya otomatik devir varsayımı yapılamaz.

Arazi ve tesis mülkiyetinin ayrılığı

Kısmi terkte arama ruhsatının terk edilmeyen bölümü için iş programı, mali yükümlülük ve diğer ruhsat şartları devam eder. Bu kural petrol ruhsatı terk süresi bakımından şirketin operasyon planını doğrudan etkiler. Hukuki değerlendirme, saha üzerindeki fiili durumun ruhsat belgesi ve sicille uyumlu olup olmadığını göstererek sonuçlandırılmalıdır.

Kalan alan yükümlülükleri devam eder yönünden karar alınırken 6491 sayılı Kanunun açık hükmü esas alınır; sözleşme, muhasebe veya operasyon kaydı ancak bu hükmün somut olayda uygulanışını ispat eder. Mevzuatta bulunmayan ek süre veya otomatik devir varsayımı yapılamaz.

Çevresel sorumluluğun devamı

Araştırma izninin ilgili olduğu kamu kurum veya kuruluşu bulunuyorsa terk başvurusu/sonucu o kurum bakımından da ilgili usule göre bildirilmelidir. Bu kural petrol ruhsatı terk süresi bakımından şirketin operasyon planını doğrudan etkiler. Hukuki değerlendirme, saha üzerindeki fiili durumun ruhsat belgesi ve sicille uyumlu olup olmadığını göstererek sonuçlandırılmalıdır.

Kamu kurumu bağlantısı varsa bildirim yapılır yönünden karar alınırken 6491 sayılı Kanunun açık hükmü esas alınır; sözleşme, muhasebe veya operasyon kaydı ancak bu hükmün somut olayda uygulanışını ispat eder. Mevzuatta bulunmayan ek süre veya otomatik devir varsayımı yapılamaz.

Petrol sicilinin ispat gücü

Ruhsat sahibinin terk öncesi doğmuş Devlet hissesi, çevre, kuyu kapatma, bilgi-belge teslimi ve diğer yükümlülükleri sırf terk dilekçesiyle ortadan kalkmaz. Bu kural petrol ruhsatı terk süresi bakımından şirketin operasyon planını doğrudan etkiler. Hukuki değerlendirme, saha üzerindeki fiili durumun ruhsat belgesi ve sicille uyumlu olup olmadığını göstererek sonuçlandırılmalıdır.

Yükümlülüklerin yerine getirilmesi önemlidir yönünden karar alınırken 6491 sayılı Kanunun açık hükmü esas alınır; sözleşme, muhasebe veya operasyon kaydı ancak bu hükmün somut olayda uygulanışını ispat eder. Mevzuatta bulunmayan ek süre veya otomatik devir varsayımı yapılamaz.

Tesis ve varlık yönetimi

Terk işlemi MAPEG kayıtlarına ve petrol siciline yansıtılmalı; şirketin iç ruhsat envanteri de aynı tarihle güncellenmelidir. Bu kural petrol ruhsatı terk süresi bakımından şirketin operasyon planını doğrudan etkiler. Hukuki değerlendirme, saha üzerindeki fiili durumun ruhsat belgesi ve sicille uyumlu olup olmadığını göstererek sonuçlandırılmalıdır.

Saha kayıtları güncellenir yönünden karar alınırken 6491 sayılı Kanunun açık hükmü esas alınır; sözleşme, muhasebe veya operasyon kaydı ancak bu hükmün somut olayda uygulanışını ispat eder. Mevzuatta bulunmayan ek süre veya otomatik devir varsayımı yapılamaz.

Resmî kaynaklar ve site içi bağlantılar

Resmî kaynaklar

• Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı – Mevzuat
• MAPEG – Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü
• Mevzuat Bilgi Sistemi – 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu

Site içi bağlantılar

• Petrol Arama Ruhsatı Nasıl Alınır?
• Petrol İşletme Ruhsatı Nasıl Alınır?
• Petrol Ruhsatı Devri ve Şirket Hisse Devri
• Petrol Devlet Hissesi Nasıl Hesaplanır?

Sık sorulan sorular

Arama ruhsatı kaç gün önce terk edilir?

Kanun m.11/1 en az 1 ay önce başvuruyu öngörür.

Bu cevap 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu m.11/1 ve 19 Eylül 2026 itibarıyla güncel resmî mevzuat esas alınarak verilmiştir. Somut ruhsatın sicil kaydı ve MAPEG işlemi ayrıca kendi belgesinden kontrol edilmelidir.

İşletme ruhsatında süre nedir?

En az 3 ay önce başvuru yapılmalıdır.

Bu cevap 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu m.11/1 ve 19 Eylül 2026 itibarıyla güncel resmî mevzuat esas alınarak verilmiştir. Somut ruhsatın sicil kaydı ve MAPEG işlemi ayrıca kendi belgesinden kontrol edilmelidir.

Ruhsatın sadece bir kısmı terk edilebilir mi?

Arama ruhsatında kısmi terk mümkündür; terk edilen alan teknik olarak belirlenmelidir.

Bu cevap 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu m.11/1 ve 19 Eylül 2026 itibarıyla güncel resmî mevzuat esas alınarak verilmiştir. Somut ruhsatın sicil kaydı ve MAPEG işlemi ayrıca kendi belgesinden kontrol edilmelidir.

Kısmi terkte kalan alandaki yükümlülükler biter mi?

Hayır. Terk edilmeyen alan bakımından ruhsat ve program yükümlülükleri devam eder.

Bu cevap 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu m.11/1 ve 19 Eylül 2026 itibarıyla güncel resmî mevzuat esas alınarak verilmiştir. Somut ruhsatın sicil kaydı ve MAPEG işlemi ayrıca kendi belgesinden kontrol edilmelidir.

Terk tüm borçları siler mi?

Hayır. Terk öncesi doğmuş kanuni ve idari yükümlülükler ayrıca yerine getirilir.

Bu cevap 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu m.11/1 ve 19 Eylül 2026 itibarıyla güncel resmî mevzuat esas alınarak verilmiştir. Somut ruhsatın sicil kaydı ve MAPEG işlemi ayrıca kendi belgesinden kontrol edilmelidir.

Terk nereye yapılır?

Petrol ruhsat işlemlerini yürüten MAPEG’e yapılır.

Bu cevap 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu m.11/1 ve 19 Eylül 2026 itibarıyla güncel resmî mevzuat esas alınarak verilmiştir. Somut ruhsatın sicil kaydı ve MAPEG işlemi ayrıca kendi belgesinden kontrol edilmelidir.

Terk ile ruhsat iptali aynı mı?

Hayır. Terk hak sahibinin iradi başvurusudur; iptal farklı hukuki sebeplere dayanır.

Bu cevap 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu m.11/1 ve 19 Eylül 2026 itibarıyla güncel resmî mevzuat esas alınarak verilmiştir. Somut ruhsatın sicil kaydı ve MAPEG işlemi ayrıca kendi belgesinden kontrol edilmelidir.

Terk sonrası ne kontrol edilir?

Sicil kaydı, tesis/kuyu kapanışı, çevre ve diğer yükümlülüklerin tamamlanması kontrol edilir.

Bu cevap 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu m.11/1 ve 19 Eylül 2026 itibarıyla güncel resmî mevzuat esas alınarak verilmiştir. Somut ruhsatın sicil kaydı ve MAPEG işlemi ayrıca kendi belgesinden kontrol edilmelidir.