Savcılığa Delil Toplama Talep Dilekçesi 2026 | CMK 160-161 Word

Cumhuriyet Savcısının Delil Toplama Görevi Nedir?

CMK m.160’a göre Cumhuriyet savcısı, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren hâli öğrenir öğrenmez kamu davası açmaya yer olup olmadığına karar vermek için gerçeği araştırmaya başlar. Savcı şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplamakla ve muhafaza altına almakla yükümlüdür. Bu görev yalnız müştekinin sunduğu belgelerle sınırlı değildir.

CMK m.161/1 savcının doğrudan veya emrindeki adli kolluk aracılığıyla araştırma yapmasını ve kamu görevlilerinden bilgi istemesini düzenler. Ancak bu genel yetki, arama, elkoyma, bilgisayar incelemesi veya iletişim tedbirlerinin özel şartlarını ortadan kaldırmaz. CMK m.162 uyarınca yalnız hâkim tarafından yapılabilecek soruşturma işlemine gerek görülürse savcı, istemini işlemin yapılacağı yer sulh ceza hâkimine bildirir. Her kayıt için uygulanacak yetki ve karar usulü ayrı belirlenir.

Delil Toplama Talebini Kim Sunabilir?

Mağdur ve şikâyetçi, CMK m.234/1-a-1 uyarınca soruşturma evresinde delillerin toplanmasını isteyebilir. Şüphelinin ise m.147/1-f kapsamında şüpheden kurtulması için somut delillerin toplanmasını isteme ve lehine hususları ileri sürme hakkı vardır. Savcının m.160/2’deki lehe ve aleyhe delil toplama yükümlülüğü bu hakları tamamlar. Başvuranın sıfatı ve varsa avukatın vekil veya müdafi olarak temsil konumu dilekçede doğru gösterilmelidir.

Dosya numarası bilinmiyorsa başsavcılık evrak veya müracaat biriminden başvuru kaydı üzerinden belirlenebilir. Birden fazla soruşturma varsa her dilekçe doğru soruşturma numarasına sunulmalıdır. Başka dosyaya ait delil talebinin yanlış soruşturmaya yüklenmesi gecikmeye neden olur.

Kamera Kaydı Nasıl Talep Edilir?

Kamera kayıtları çoğu işletme veya sistemde sınırlı süreyle saklandığından talebin hızlı ve somut yapılması önemlidir. “Olay yerindeki bütün kameralar” yerine işletmenin adı ve adresi, kamera yönü biliniyorsa konumu, olay tarihi ve mümkün olduğunca dar saat aralığı yazılmalıdır. Belediyeye, güvenlik sistemine, işyerine veya site yönetimine ait kamera olduğu biliniyorsa kayıt sahibi ayrıca belirtilir.

Kayıtların değiştirilmeden muhafaza altına alınması, ilgili tarih-saat aralığının dosyaya getirtilmesi ve gerekiyorsa bilirkişi incelemesi yapılması istenebilir. Görüntünün kimliklendirme için yetersiz olduğu durumda sadece görüntüye bakılarak kesin fail sonucu çıkarılmamalıdır; diğer delillerle birlikte değerlendirme talep edilmelidir.

Banka Hareketleri Hangi Şekilde İstenmelidir?

Dolandırıcılık, güveni kötüye kullanma, hırsızlık, zimmet benzeri para hareketi içeren suç iddialarında banka kayıtları önemli olabilir. Hesap veya IBAN biliniyorsa hesap numarası, işlem tarihi, tutar ve açıklama yazılmalıdır. Bilinmeyen hesapların tespiti için şüpheli veya işlemle bağlantılı kişi/şirket bilgileri somutlaştırılır.

Talep yalnız para giriş-çıkışını değil, gerektiğinde işlemin yapıldığı kanal, banka şubesi, ATM, IP/log bilgileri veya alıcı hesap sahibi gibi kayıtları da kapsayabilir; ancak her veri için soruşturmayla bağlantı kurulmalıdır. Bankacılık ve kişisel veri gizliliği nedeniyle kayıtlar savcılık tarafından kanuni yetki çerçevesinde istenir. Müştekinin banka sistemine hukuka aykırı erişim sağlaması delil toplama yöntemi değildir.

HTS, Baz ve İletişim Kayıtları Nasıl Talep Edilir?

Şüpheli veya sanığın telekomünikasyon yoluyla iletişiminin tespiti CMK m.135/6’da ayrıca düzenlenmiştir. Soruşturmada hâkim veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde savcı, kovuşturmada mahkeme kararı gerekir. Savcı kararını yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunar; hâkim en geç yirmi dört saatte karar verir. Süre dolarsa veya hâkim aksine karar verirse kayıtlar derhâl imha edilir. Dolayısıyla geçmiş trafik verisi, yalnız genel bir kurum yazısıyla her koşulda alınabilecek sıradan belge olarak anlatılmamalıdır.

HTS kaydının neyi ispat edeceği doğru açıklanmalıdır. Bir numarayla iletişim kurulmuş olması konuşmanın içeriğini veya suçun işlendiğini tek başına kanıtlamaz. Baz verisi de kesin konum göstergesi gibi sunulmamalı; teknik kapasitesi ve diğer delillerle ilişkisi bilirkişi veya yetkili makam tarafından değerlendirilmelidir.

Dijital Deliller İçin Hangi Talepler Kurulabilir?

E-posta, sosyal medya hesabı, cihaz, IP adresi, sunucu logu, kripto varlık transferi veya çevrimiçi platform kayıtları soruşturmayla ilgili olabilir. Talepte platform, kullanıcı adı, profil bağlantısı, mesaj tarihi, işlem kimliği veya IP zaman bilgisi gibi tanımlayıcı unsurlar mümkün olduğunca açık yazılmalıdır.

Dijital deliller değiştirilebilir olduğundan adli kopya, hash değeri ve inceleme zinciri önem taşır. Bir cihazın incelenmesi veya veriye el konulması için CMK’daki ilgili koruma tedbiri şartları uygulanır. Delil talep eden kişi kendi erişimindeki ekran görüntülerini sunabilir; ancak karşı tarafın hesabına izinsiz giriş yaparak yeni veri elde etmemelidir.

Tanık ve Kurum Kayıtları Nasıl İstenir?

Tanığın adı, soyadı, adresi veya ulaşılmasını sağlayacak bilinen bilgiler ve hangi olayı doğrudan gördüğü belirtilmelidir. “Olayı bilen herkes” gibi belirsiz ifade yerine tanığın ispat edeceği vakıa yazılır. Tanığın sadece başkasından duyduğu bilgiyle görgüye dayalı bilgisi birbirinden ayrılmalıdır.

Hastane, noter, tapu, vergi dairesi, SGK, belediye, PTT, kargo şirketi veya başka kurumda bulunan kayıtlar için kurum adı, belge türü ve tarih aralığı açıkça yazılır. Bir noter işlemi isteniyorsa yevmiye bilgisi; tapu kaydı için taşınmaz bilgisi; kargo için takip numarası biliniyorsa eklenmelidir.

Silinme veya Kaybolma Riski Olan Deliller İçin Ne Yapılmalıdır?

Kamera görüntüsü, geçici sunucu logu veya kısa süre saklanan sistem kayıtlarında dilekçenin gecikmeden verilmesi gerekir. Talebin başında “delilin saklama süresi nedeniyle ivedi” olduğu açıklanabilir. Kayıt sahibinin bilinen saklama politikası varsa belirtilir; ancak doğrulanmamış bir saklama süresi kesin bilgi gibi yazılmamalıdır.

Delilin yalnız dosyaya “celbi” değil, önce muhafaza altına alınması da istenebilir. Özellikle özel işletme kayıtlarında savcılığın hızlı müzekkere yazması talep edilir. Elektronik verinin saklandığı sunucu yurt dışındaysa adli yardımlaşma veya platform prosedürleri süreci etkileyebilir.

Delil Talebi Reddedilirse veya İşlemsiz Kalırsa

Soruşturma makamı her talebi otomatik kabul etmek zorunda değildir. Delilin olayla ilgisiz, hukuken elde edilemez veya gereksiz görülmesi mümkündür. Talebin neden önemli olduğu ve hangi vakıayı ispat edeceği ne kadar açık kurulursa değerlendirme o kadar somut olur.

Kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmişse delil toplama dilekçesiyle itiraz birbirine karıştırılmamalıdır. CMK m.173/1, suçtan zarar görenin kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde belirtilen sulh ceza hâkimliğine itirazını düzenler. M.173/2 gereğince itirazda kamu davasını gerektirebilecek olaylar ve deliller gösterilir. Savcılığa yeniden aynı delil talebini vermek, bu itirazın yerine geçmez veya itiraz süresini kendiliğinden uzatmaz.

Başvuru Öncesi Kontrol Listesi

Soruşturma numarası, talep edenin sıfatı, olay tarihi, delilin bulunduğu kurum veya kişi, kayıt türü, tarih-saat aralığı, kayıtların silinme riski ve ispat edilecek vakıa ayrı ayrı yazılmalıdır. Aynı dilekçede birbirinden ilgisiz onlarca kurum kaydı istemek yerine suç iddiasıyla bağlantılı delil zinciri kurulmalıdır.

Köşeli parantezli Word alanları gerçek dosya bilgileriyle doldurulmalı; bilinmeyen banka, telefon veya kurum bilgisi uydurulmamalıdır. Resmî kayıtlar savcılık aracılığıyla toplanmalıdır.

Savcılık ile kolluk arasındaki işlemler

CMK m.161/2, adli kolluğun uyguladığı tedbirleri savcıya derhâl bildirmesini ve savcının adliyeye ilişkin emirlerini gecikmeksizin yerine getirmesini düzenler. Üçüncü fıkra uyarınca emirler yazılı, acele hallerde sözlü verilir; sözlü emir en kısa sürede yazılı olarak da bildirilir. Bu nedenle başvuran, delilin nerede olduğunu ve neden bekleyemeyeceğini açıkça anlatmalıdır. Dilekçede somut aciliyet göstermek, kanunun öngördüğü işlem ve kayıt düzeninin yerine geçmez; yetkili makamın doğru işlemi değerlendirmesine bilgi sağlar.

CMK m.161/4, diğer kamu görevlilerinin soruşturmada ihtiyaç duyulan bilgi ve belgeleri talep eden savcıya vakit geçirmeksizin temin etmesini öngörür. Bir kurumdan cevap gelmemişse önceki yazının tarihi, istenen belgenin kapsamı ve varsa eksik cevap belirtilerek işlemin takibi istenebilir. Başka yargı çevresinde yapılması gereken işlem bakımından m.161/1’deki o yer savcısından isteme usulü gözetilir. Başvuranın yalnız kurum adını bilmesi halinde bilinmeyen evrak numarası uydurulmaz; bilinen tarih, olay ve kişi bilgileriyle kayıt ayırt edilir.

İletişimin tespiti ile dinleme ve sinyal değerlendirmesi

CMK m.135/1, iletişimin dinlenmesi, kayda alınması ve sinyal bilgilerinin değerlendirilmesi için somut delillere dayanan kuvvetli şüphe ve başka suretle delil elde etme imkânının bulunmaması şartlarını düzenler. M.135/8’deki suç listesi de bu üç işlem için öngörülmüştür. M.135/6’daki iletişimin tespiti ile bu işlemler aynı başlık altında birbirine karıştırılmamalıdır. Dilekçe, hangi verinin neden gerektiğini belirtmeli; karar makamının özel hukuki değerlendirmesinin yerine geçmeye çalışmamalıdır.

Bir telefon numarasının aboneliği, belirli tarihte kimin kullandığı, görüşme trafiği, görüşmenin içeriği ve sinyal verisinden konum değerlendirmesi ayrı sorulardır. Dosyada yalnız numara bilgisi varsa kullanıcı kimliğinin kesinleştiği söylenmez. Bir numarayla bağlantı kurulması, görüşmenin ne hakkında olduğunu göstermediğinden talebin ispat amacı buna göre sınırlandırılır. İstenen dönem de olayla ilişkilendirilir; kişi hakkındaki bütün iletişim geçmişinin araştırılması için gerekçesiz ve sınırsız talep kurulmaz.

Bilgisayar incelemesinde CMK 134 sınırı

CMK m.134/1, şüphelinin kullandığı bilgisayar, program ve kütüklerde arama ve kopyalama için somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebepleri ve başka surette delil elde edilememe şartlarını içerir. Karar hâkim veya gecikmesinde sakınca bulunan halde savcı tarafından verilir. Savcı kararının yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulması ve hâkimin en geç yirmi dört saatte karar vermesi gerekir. Bu özel düzenleme, genel delil talebinde atlanmamalıdır.

CMK m.134/3 elkoyma sırasında sistemdeki bütün verilerin yedeklenmesini; dördüncü fıkra bu yedekten çıkarılan kopyanın şüpheliye veya vekiline verilmesini ve tutanakla imzalanmasını düzenler. Genel delil toplama talebiyle cihazın iadesi veya adli kopyanın teslimi farklı istemlerdir. Dilekçede hangi cihaz, hangi veri ve hangi teknik inceleme gerektiği gösterilir. İncelemeyle cevaplanması istenen teknik sorular ayrı yazılır; bilirkişiden kişinin suçlu olduğuna karar vermesi istenmez.

Delil talebi için işlem çizelgesi hazırlama

Her delil için dört bilgi yan yana tutulabilir: kaydın bulunduğu yer, kayıt dönemi, ispat edilecek olay ve yapılması istenen işlem. Örneğin bir para transferinde işlem tarihi ve numarası, kamera görüntüsünde adres ve görüş alanı, tanıkta ise olayla doğrudan bağlantı öne çıkar. Bu düzen, farklı delillerin aynı genel cümle içinde kaybolmasını önler. Elde bulunan belge ile savcılıkça getirtilmesi istenen belge ayrı işaretlenmelidir.

Daha önce talep verilmişse dilekçenin tarihi ve evrak kaydı yazılır. Kurumdan cevap geldiyse yanıtın hangi dönemi kapsadığı, istenen verinin tamamını içerip içermediği ve eksikliğin nerede olduğu açıklanır. “Hiç delil toplanmadı” gibi bir değerlendirme, dosyada bulunan kayıtlar incelenmeden kullanılmaz. Eksik görülen işlem, önceki talep ve mevcut cevapla karşılaştırılarak gösterilir. Böylece yeni dilekçe aynı metnin tekrarından ibaret kalmaz ve soruşturmadaki gerçek eksikliği tarif eder.

Delilin muhafazası ile dosyaya erişim farklıdır

Bir kaydın savcılıkça korunmasını istemek, o kaydın başvurana sınırsız biçimde verilmesini istemekle aynı işlem değildir. Mağdur ve şikâyetçinin belge örneği hakkı CMK m.234/1-a-2’de soruşturmanın gizlilik ve amacını bozmama koşuluyla düzenlenir. Vekil veya müdafiin dosyayı incelemesi bakımından m.153 hükümleri ayrıca gözetilir. Talep delilin kaybolmasını önlemeye yönelikse muhafaza ihtiyacı öncelikle açıklanmalı; örnek alma isteği ayrı kurulmalıdır.

Başvuru hazırlarken kaydın varlığı kesin bilinmiyorsa hangi somut bilgiye dayanılarak araştırılmasının istendiği belirtilir. Kamera görüldüğü halde kayıt yapıp yapmadığı bilinmiyorsa bu ayrım açıkça yazılır. Kurumun belirli veriyi elinde tuttuğu doğrulanmamışken kesin saklama süresi ileri sürülmez. Savcılığın delil toplama yükümlülüğü, her istenen kaydın mutlaka mevcut olduğu veya teknik olarak geri getirilebileceği anlamına gelmez. Dilekçenin doğruluğu, bilinen ile araştırılması isteneni ayırmasına bağlıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Savcılık kamera kaydını isteyebilir mi?

Evet. Soruşturmayla ilgili kamera kaydı, yeri ve tarih-saat aralığı somutlaştırılarak savcılıkça temin edilebilir.

Banka kayıtlarının getirtilmesi istenebilir mi?

Evet. İşlemle bağlantılı hesap, tarih ve tutar belirtilerek banka kayıtlarının araştırılması talep edilebilir.

HTS kaydı konuşma içeriğini gösterir mi?

Hayır. Trafik verisi ile iletişimin içeriğinin dinlenmesi farklı hukuki işlemlerdir.

Şüpheli de lehe delil toplanmasını isteyebilir mi?

Evet. CMK m.160 savcının şüphelinin lehine ve aleyhine delilleri toplamasını öngörür.

Kamera kayıtları silinmek üzereyse ne yapılır?

Saklama riski açıklanarak ivedi biçimde muhafaza ve celp talep edilmelidir.

Her banka hesabı araştırılabilir mi?

Talep soruşturmayla bağlantılı ve ölçülü olmalıdır; kurum, kişi, dönem ve işlem mümkün olduğunca somutlaştırılır.

Savcılık talebi dikkate almazsa ne olur?

Soruşturmanın sonucuna göre eksik araştırma, özellikle KYOK kararına karşı CMK m.173 itirazında somutlaştırılabilir.

Dilekçeye özel hesaptan izinsiz alınan veriler eklenmeli mi?

Hukuka aykırı erişimden kaçınılmalı; verinin savcılık aracılığıyla kanuni yoldan temini istenmelidir.

Resmî Kaynaklar ve İlgili Rehberler

• Adalet Bakanlığı: 5271 sayılı CMK, m.134–135, 147, 153, 160–162, 173 ve 234
• Kovuşturmada tanık dinletme dilekçesi
• Ceza bilirkişi raporuna itiraz