Sıfır Araç Sipariş Formu Düzenlenmeden Kapora veya Senet Alınabilir mi? m.13/1
Sipariş usulü sıfır araç satışı nedir?
Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik m.13, alıcının tescilsiz motorlu kara taşıtının satış bedelinin bir kısmını önceden ödemeyi, yetkili satıcının da bedelin kısmen veya tamamen ödenmesinden sonra taşıtı alıcıya devir ve teslim etmeyi üstlendiği satışları “sipariş usulü satış” olarak düzenler.
Bu modelde araç henüz alıcıya teslim edilebilir durumda olmayabilir. Alıcı belirli model, donanım veya renk için sipariş verir ve bir miktar ön ödeme yapar. Yönetmelik, teslimin gelecekte gerçekleşmesi nedeniyle alıcının belirsiz koşullarla para ödemesini engellemek için sipariş formunu zorunlu hale getirir.
Sipariş formu yalnızca işletmenin iç kayıt evrakı değildir. Yazılı veya elektronik ortamda düzenlenir ve aynı gün alıcıya teslim edilir. Ödeme veya borçlandırıcı belge ancak bu form düzenlendikten sonra alınabilir.
Sipariş formunun ödemeden önce düzenlenmesi neden zorunlu?
Alıcının hangi aracı, hangi koşullarla, hangi teslim süresi ve fiyat sistemi içinde sipariş ettiğini ödeme yapmadan önce bilmesi gerekir. Form, taraflar arasındaki sipariş ilişkisinin temel kayıt belgesidir ve sonradan “hangi modeldi, fiyat neydi, teslim süresi neydi?” tartışmalarını azaltır.
m.13/1 bu nedenle kesin bir sıralama getirir: önce sipariş formu düzenlenir, sonra ödeme veya borçlandırıcı belge alınabilir. Yetkili satıcı “sisteme sıraya alabilmek için önce 50.000 TL gönderin, formu sonra yaparız” diyemez.
Elektronik ortamda düzenlenen form da geçerlidir; ancak alıcının erişebileceği şekilde aynı gün kendisine teslim edilmelidir. Sadece işletmenin CRM ekranında kayıt oluşturmak ve alıcıya nüsha vermemek yeterli değildir.
Sipariş formundan önce kapora veya avans alınabilir mi?
Hayır. Madde “herhangi bir ödeme” ifadesini kullanır. Bu nedenle ödemenin adının kapora, rezervasyon bedeli, ön talep bedeli, avans, sıra parası veya dosya ücreti olması sonucu değiştirmez. Form düzenlenmeden alıcıdan para alınamaz.
Ödemenin banka havalesi, kredi kartı, nakit veya başka yöntemle yapılması da kuralı değiştirmez. Yetkili satıcı veya onun adına hareket eden kişinin form öncesi ödeme toplaması Yönetmelik bakımından aynı sorunu doğurur.
Alıcının “ben gönüllü gönderdim” demesi de işletmenin form düzenleme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Yetkili satıcı ödeme kabul etmeden önce sipariş formunu tamamlamalı ve alıcıya vermelidir.
Sipariş formundan önce senet veya çek alınabilir mi?
m.13/1 yalnızca para ödemesini değil, alıcıyı borç altına sokan belge alınmasını da yasaklar. Bu nedenle form düzenlenmeden senet, bono, çek, kredi taahhüdü veya alıcıyı ödeme borcu altına sokan benzeri belge alınamaz.
Bir senedin vadesinin daha ileri tarihli olması kuralı değiştirmez. Borçlandırıcı belgenin imzalandığı anda alıcı hukuki risk altına girer. Yönetmelik, önce sipariş koşullarının yazılılaşmasını, sonra bu tür taahhütlerin alınmasını ister.
Yetkili satıcı finansman kuruluşuyla kredi başvurusuna aracılık ediyorsa, alıcının kredi/finansman belgeleri de satış sürecindeki sipariş formu sıralamasıyla uyumlu yürütülmelidir. Finansman sözleşmesinin kendi özel mevzuatı ayrıca uygulanır.
Sipariş formunda hangi bilgiler bulunmalı?
Yönetmelik m.13 sipariş usulü satışın teslim süresi, ön ödeme ve iptal hakkı gibi esaslarını form üzerinden kurar. Formda tarafların kimlik/unvan bilgileri, sipariş edilen aracın marka, model, donanım ve diğer ayırt edici özellikleri, satış/hesaplama esasları, kısmi ödeme tutarı, teslim süresi ve iptal hakkına ilişkin bilgilerin açık şekilde bulunması uyuşmazlık riskini azaltır.
Özellikle teslim süresi formda 45 günü aşmayacak şekilde belirlenmelidir. Aracın mevcut donanım listesinde yer almayan özelliklerle kişiselleştirilmiş sipariş olup olmadığı da 14 günlük iptal hakkının istisnası bakımından önemlidir.
Yetkili satıcı formu standart bir sayfa olarak hazırlasa bile boş alanları sonradan tek taraflı doldurmamalıdır. Alıcıya verilen nüsha ile işletmede tutulan kayıt aynı içeriği taşımalıdır.
Sipariş formu alıcıya ne zaman verilmelidir?
m.13/1 açık biçimde formun aynı gün alıcıya teslim edilmesini zorunlu kılar. Formun bir hafta sonra e-postayla gönderilmesi veya aracın tesliminde verilmesi Yönetmeliğin sıralamasına uygun değildir.
Elektronik form düzenleniyorsa e-posta, müşteri hesabı veya kalıcı veri saklayıcısı niteliğindeki yöntemle alıcının erişimine aynı gün sunulmalıdır. Formun yalnızca satıcının sisteminde bulunması “teslim” olarak kabul edilmemelidir.
Alıcı, formun kendisine ulaştığı e-postayı, PDF dosyasını veya basılı nüshayı saklamalıdır. Formun düzenlenme tarihi, 14 günlük iptal hakkı ve teslim süresinin başlangıcı bakımından kritik önemdedir.
Sipariş formundan sonra ne kadar ön ödeme alınabilir?
Form düzenlendikten sonra da yetkili satıcının sınırsız ön ödeme alma hakkı yoktur. m.13/3’e göre taşıt yedi gün içinde alıcıya teslim edilebilir duruma gelinceye kadar alıcıdan en fazla nihai satış fiyatının yüzde onu oranında kısmi ödeme veya borçlandırıcı belge alınabilir.
Bu kural iki aşamalı koruma sağlar: formdan önce hiçbir ödeme alınamaz; formdan sonra araç yedi gün içinde teslim edilebilir hale gelene kadar ön ödeme yüzde 10’la sınırlıdır. Satıcı, “sipariş kesinleşsin” gerekçesiyle aracın tamamına yakın bedelini aylar önceden tahsil edemez.
Yüzde 10 sınırının ayrıntıları ve 45 günlük teslim süresi ayrı bir rehberde ele alınmaktadır. Sipariş formu bu nedenle sadece formalite değil, ödeme sınırının başlangıç belgesidir.
Alıcı sipariş formundan sonra vazgeçebilir mi?
Evet. m.13/4’e göre alıcı, sipariş formunun düzenlendiği tarihten itibaren 14 gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden siparişi iptal edebilir. İptal bildiriminin 14 günlük süre içinde yetkili satıcıya yöneltilmiş olması yeterlidir.
Mevcut donanım listesinde yer almayan özelliklerle kişiselleştirilmiş siparişler ve özel tertibatlı taşıtlar bu 14 günlük haktan istisnadır. İstisna dar yorumlanmalı; sıradan renk veya standart donanım seçimi otomatik olarak “kişiye özel üretim” kabul edilmemelidir.
İptal halinde yapılan ödemeler ve alıcıyı borç altına sokan belgeler, iptal bildiriminin yetkili satıcıya ulaştığı tarihten itibaren 10 gün içinde iade edilmelidir. Yetkili satıcının alıcıyı iptal hakkı konusunda yazılı bilgilendirme yükümlülüğü de vardır.
Formdan önce para alındıysa alıcı ne yapmalı?
Alıcı banka dekontu, kredi kartı slipi, makbuz veya ödeme mesajını saklamalı; sipariş formunun hangi tarihte düzenlendiğini belgelemelidir. Ödeme formdan önceyse bu kronoloji m.13/1 ihlalini somutlaştırır.
Yetkili satıcıya yazılı başvuru yapılarak Yönetmeliğe aykırı tahsilatın açıklanması ve gerekiyorsa iadesi talep edilebilir. İhlal ayrıca Ticaret Bakanlığı/Ticaret İl Müdürlüğüne belgelerle bildirilebilir. Tüketici işlemi söz konusuysa bedel uyuşmazlığı için 6502 sayılı Kanundaki başvuru yolları ayrıca kullanılabilir.
Sipariş sürecinde teslim gecikmesi veya fiyat artışı da varsa m.12 hükümleri ayrıca uygulanır. vergi sonrası fiyat artışı ve 15 günlük teslim rehberleri ilgili aşamaları açıklar.
Yetkili satıcılar için sipariş formu uyum kontrolü
Satış yazılımı, sipariş formu oluşturulmadan ödeme linki veya tahsilat ekranı açılmasına izin vermemelidir. Form alıcıya aynı gün e-posta veya güvenli müşteri hesabı üzerinden gönderilmeli ve teslim kaydı sistemde tutulmalıdır.
Kapora, rezervasyon veya ön talep adı altında ayrı tahsilat kanalları kapatılmalı; satış personeli form öncesi para veya senet/çek kabul etmemesi konusunda eğitilmelidir. Bir çalışan tarafından alınan ödeme de işletmenin sorumluluğunu doğurabilir.
Güncel resmi Yönetmelik için Ticaret Bakanlığı Sektörel Ticaret Mevzuatı sayfası esas alınmalıdır.
Sık sorulan sorular
Sipariş formu olmadan kapora alınabilir mi?
Hayır. m.13/1, form düzenlenmeden herhangi bir ödeme alınmasını yasaklar.
Rezervasyon bedeli ödeme sayılır mı?
Evet. Adı ne olursa olsun alıcıdan para tahsil edilmesi “herhangi bir ödeme” kapsamındadır.
Formdan önce senet alınabilir mi?
Hayır. Alıcıyı borç altına sokan belge de formdan önce alınamaz.
Form elektronik olabilir mi?
Evet. Yazılı veya elektronik ortamda düzenlenebilir.
Form ne zaman alıcıya verilmelidir?
Düzenlendiği gün, yani aynı gün teslim edilmelidir.
Formdan sonra tüm araç bedeli alınabilir mi?
Araç yedi gün içinde teslim edilebilir duruma gelinceye kadar en fazla nihai satış fiyatının yüzde 10’u alınabilir.
Siparişten kaç gün içinde vazgeçebilirim?
Kural olarak form tarihinden itibaren 14 gün içinde gerekçesiz ve cezai şartsız iptal hakkı vardır; kişiselleştirilmiş ve özel tertibatlı araç istisnaları bulunur.
İptalde para ne zaman iade edilir?
İptal bildiriminin satıcıya ulaşmasından itibaren 10 gün içinde.
Formu sonradan imzalatmak ihlali düzeltir mi?
Formdan önce ödeme veya borçlandırıcı belge alınmışsa sonradan form düzenlenmesi ilk kronolojik ihlali ortadan kaldırmaz.
Şikâyet nereye yapılabilir?
Ticaret Bakanlığı/Ticaret İl Müdürlüğüne; bedel uyuşmazlığında ayrıca tüketici hakem heyeti veya mahkemesine başvurulabilir.
Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik m.13/1-6. Güncellik tarihi: 18 Eylül 2026.
Sipariş usulü satışta hukuki sıralama nettir: önce form, sonra ödeme. Formun tarihi; ödeme, teslim ve iptal sürelerinin ispatında temel kayıttır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
