Gayrisıhhî Müessese Ruhsat Başvurusunda Örnek 2 Formu ve Geçici Faaliyet Belgesi | m.17 2026

Kısa ve net cevap: Gayrisıhhî müessese açmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 17. maddesi uyarınca Örnek 2 başvuru formunu doldurarak yetkili idareye başvurur. Maden üretim faaliyetleri ve ruhsat sahasındaki bunlara dayalı geçici tesisler için ise özel olarak Örnek 7 başvuru formu kullanılır; madencilik işyeri ruhsatı Örnek 8’deki bilgileri içerecek biçimde düzenlenir. Ayrıca Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliğine göre verilen geçici faaliyet belgesi, Yönetmeliğin 17, 21, 22 ve 23. maddelerinin uygulanmasında çevre izni veya çevre izin ve lisans belgesi yerine geçer. Bu hüküm geçici faaliyet belgesini işyeri açma ve çalışma ruhsatının kendisi haline getirmez; yalnız belirtilen maddelerde çevre izni belgesi bakımından ikame etkisi yaratır.

Yönetmelik m.17 gayrisıhhî müessese başvurusunda neyi düzenler?

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 17. maddesi, gayrisıhhî müesseseler için başvurunun temel şeklini belirler. Gerçek veya tüzel kişi işletmeci, Yönetmeliğin Örnek 2 bölümünde yer alan başvuru formunu doldurarak yetkili idareye müracaat eder. Bu form, birinci, ikinci ve üçüncü sınıf GSM ruhsat süreçlerinin ortak başlangıç belgesidir.

m.17 ayrıca madencilik faaliyetlerine özgü başvuru sistemini ve 2022 yılında eklenen geçici faaliyet belgesi düzenlemesini içerir. Bu nedenle madde yalnız “hangi form doldurulur?” sorusuna değil, çevre izin belgesinin hangi aşamada nasıl değerlendirileceğine de cevap verir.

Güncel ve bağlayıcı metin Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden kontrol edilmelidir. Yönetmeliğin güncel konsolide metninde m.17, 10 Ocak 2026 itibarıyla bu yapısını korumaktadır.

Örnek 2 başvuru formu kimler için kullanılır?

Örnek 2, gayrisıhhî müessese açmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler için genel başvuru formudur. İşletmenin gerçek kişi, limited şirket, anonim şirket veya başka bir tüzel kişi olması bu temel kuralı değiştirmez. Başvuruda işletmecinin kimliği, tesisin yeri, faaliyet konusu ve Yönetmelikçe istenen diğer bilgiler doğru şekilde gösterilmelidir.

Formun doğru doldurulabilmesi için tesisin hukuki sınıfı baştan belirlenmelidir. Birinci sınıf GSM ile ikinci veya üçüncü sınıf GSM aynı sonraki işlem basamaklarına tabi değildir. Birinci sınıfta yer seçimi ve tesis kurma izni, sağlık koruma bandı, gerektiğinde deneme izni ve açılma ruhsatı aşamaları vardır. İkinci ve üçüncü sınıfta m.23’te daha hızlı bir ruhsat sistemi uygulanır.

Tesisin Ek-2’de açıkça bulunmaması halinde Yönetmeliğin 9. maddesi uyarınca benzer nitelikteki işyerlerine göre sınıflandırma yapılır. Bu konuda Yönetmelikte Adı Geçmeyen İşyeri Nasıl Ruhsatlandırılır? rehberi incelenebilir.

Örnek 2 başvurusu hangi yetkili idareye yapılır?

Yetkili idare yalnız “belediye” değildir. Yönetmeliğin 4. maddesi yetkili idareyi tesisin bulunduğu alana ve özel kanunlara göre tanımlar. Belediye sınırları içinde belediye; büyükşehir sisteminde yetki dağılımına göre büyükşehir veya ilçe belediyesi; organize sanayi bölgesi sınırları içinde OSB tüzel kişiliği; endüstri bölgesinde Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı gibi farklı makamlar yetkili olabilir.

Başvurunun yanlış idareye yapılması ruhsat sürecini geciktirir ve süre hesabında sorun doğurur. İşletmeci Örnek 2’yi hazırlamadan önce taşınmazın hangi idari sınırlar içinde bulunduğunu, faaliyetin özel mevzuatta başka bir ruhsat makamına bırakılıp bırakılmadığını ve tesisin GSM sınıfını belirlemelidir.

Özellikle organize sanayi bölgesi veya endüstri bölgesinde m.15’te inceleme kurulu oluşturulmamasına ilişkin özel düzenleme vardır. Bu konu GSM İnceleme Kurulu rehberinde açıklanmıştır.

GSM sınıfı Örnek 2 başvurusundan sonraki süreci nasıl değiştirir?

Örnek 2 bütün GSM’ler için ortak başlangıç formu olsa da formun verilmesinden sonraki yol sınıfa göre ayrılır. Birinci sınıf gayrisıhhî müesseselerde m.18 uyarınca yer seçimi ve tesis kurma izni süreci yürütülür. Tesis için sağlık koruma bandı m.16’ya göre belirlenir; açılma ruhsatı m.21 ve belge listesi m.22 hükümleri uyarınca sonuçlandırılır.

İkinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müesseselerde ise m.23 uygulanır. Başvuru formunun uygun doldurulduğu ve gerekli kriterlerin sağlandığı tespit edilirse ruhsat beş gün içinde düzenlenir. Ruhsat verilen işyeri bir ay içinde kontrol edilir; kontrol yapılmaması ve eksiklik bulunması halinde m.23’ün özel sonuçları uygulanır.

Bu nedenle Örnek 2 yalnız şekli bir form olarak görülmemelidir. Formdaki faaliyet kapasitesi, proses ve tesis bilgileri sınıflandırmayı ve uygulanacak ruhsat yolunu doğrudan etkiler.

Geçici faaliyet belgesi m.17’de neden düzenlenmiştir?

25 Ağustos 2022 tarihli değişiklikle m.17’ye eklenen hüküm, Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği kapsamında verilen geçici faaliyet belgesinin işyeri ruhsat sürecindeki konumunu netleştirmiştir. Buna göre geçici faaliyet belgesi, m.17 ile birlikte 21, 22 ve 23. maddelerin uygulanmasında çevre izni veya çevre izin ve lisans belgesi yerine geçer.

Bu düzenleme çevre izni süreci tamamlanmadan önce geçici faaliyet belgesi bulunan tesislerin işyeri ruhsat mevzuatı bakımından tamamen kilitlenmesini önler. Ancak belge yalnız çevre izni veya çevre izin ve lisans belgesi bakımından ikame işlevi görür. Diğer ruhsat şartları aynen devam eder.

İşletmeci geçici faaliyet belgesinin tarihini, kapsamını ve tesise ait olduğunu doğrulamalı; belge kapsamındaki faaliyetin Örnek 2’de beyan edilen faaliyetle uyumlu olmasını sağlamalıdır.

Geçici faaliyet belgesi hangi belge yerine geçer?

Yönetmelik hükmü sınırlı ve nettir: Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliğine göre verilen geçici faaliyet belgesi, m.17, 21, 22 ve 23’ün uygulanmasında çevre izni veya çevre izin ve lisans belgesi yerine geçer. Hüküm bunun dışında kalan her belgeyi ikame etmez.

Örneğin imar uygunluğu, yapı kullanma, yangın güvenliği, sağlık koruma bandı, sorumlu müdür, yer seçimi ve tesis kurma izni ya da faaliyete özgü başka bir sektörel izin gerekiyorsa geçici faaliyet belgesi bunların yerine kullanılamaz. Her belgenin kendi mevzuat işlevi vardır.

Bu ayrım başvuruda gereksiz ret veya eksiklik tartışmasını önler. Yetkili idare geçici faaliyet belgesini çevre izni yerine kabul etmeli; işletmeci de belgenin kapsamını aşarak diğer zorunluluklardan muafiyet iddiasında bulunmamalıdır.

Geçici faaliyet belgesi işyeri açma ve çalışma ruhsatı sayılır mı?

Hayır. Geçici faaliyet belgesi çevre mevzuatı kapsamında verilen bir belgedir. Yönetmelik m.17, bu belgenin belirli maddelerde çevre izni yerine geçeceğini söyler; “işyeri açma ve çalışma ruhsatı yerine geçer” demez. Bu nedenle yalnız geçici faaliyet belgesine dayanarak işyerini ruhsat almadan açmak mümkün değildir.

Yönetmeliğin 6. maddesi, usulüne uygun işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamayacağını ve çalıştırılamayacağını düzenler. Geçici faaliyet belgesi bulunan GSM de yetkili idareden kendi sınıfına uygun işyeri açma ve çalışma ruhsatını almak zorundadır.

Ruhsatsız faaliyetin sonuçları için Ruhsat Almadan İşyeri Açılır mı? rehberi incelenebilir.

Maden üretim faaliyetlerinde neden Örnek 7 ve Örnek 8 kullanılır?

Yönetmelik m.17 madencilik için özel bir sistem kurar. Maden üretim faaliyetleri ile bu faaliyetlere dayalı ruhsat sahasındaki geçici tesisler için başvuru Örnek 7 formuyla yapılır. Başvuruda bu formda yer alanlar dışında başka bilgi ve belge istenemeyeceği ayrıca düzenlenmiştir. Madencilik işyeri açma ve çalışma ruhsatı ise Örnek 8’deki bilgileri içerecek şekilde düzenlenir.

Maden arama faaliyetleri kural olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatına tabi değildir. Ancak arama ruhsat dönemi içinde üretim yapılırsa işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınması zorunlu hale gelir. Bu nedenle “maden arama ruhsatım var” ifadesi üretim aşamasında işyeri ruhsatının yerine geçmez.

Madencilikte yetkili idare ve ruhsat sahasındaki geçici tesisler özel hükümler içerdiğinden bu konu, Örnek 2 genel başvuru sisteminden ayrı bir rehberde daha ayrıntılı ele alınmalıdır.

Örnek 2 formu eksik veya yanlış doldurulursa ne olur?

Başvuru formundaki eksiklik, yetkili idarenin faaliyeti doğru sınıflandırmasını ve gerekli şartları denetlemesini engelleyebilir. Kapasite, üretim yöntemi, faaliyet alanı veya tesisin gerçek özellikleri eksik beyan edilirse yanlış GSM sınıfı üzerinden ruhsatlandırma riski ortaya çıkar.

Yönetmeliğin 6. maddesi başvuru ve eklerinin ön incelemesinde görülen eksikliklerin alındı belgesinde gösterilmesini öngörür. Ruhsatlandırmaya ilişkin süreler, eksik belgelerin tamamlanması gereken durumda eksiklerin yetkili idareye verilmesiyle başlar. Bu nedenle başvuru tarihini ve eksiklik bildirimini gösteren Örnek 6 alındı belgesi de saklanmalıdır.

Yanlış veya yanıltıcı beyan, ruhsatın güvenli biçimde devam etmesini sağlamaz. Beyana dayalı ruhsatın müktesep hak doğurmadığına ilişkin genel ilke ve denetim hükümleri burada da önemlidir.

Örnek 2 başvurusundan önce hangi kontrol yapılmalıdır?

Birinci aşamada tesisin gerçek üretim veya hizmet süreci yazılı hale getirilmelidir. Ana faaliyet, tali faaliyet, kapasite, kullanılan hammaddeler, enerji kaynakları, oluşan atık, emisyon, koku, gürültü ve diğer çevresel etkiler belirlenmelidir. İkinci aşamada bu veriler Ek-2 ile karşılaştırılarak GSM sınıfı tespit edilmelidir.

Üçüncü aşamada yetkili idare belirlenmeli, taşınmazın imar ve kullanım uygunluğu kontrol edilmelidir. Birinci sınıf tesis ise sağlık koruma bandı ve yer seçimi/tesis kurma izni planlanmalıdır. Sağlık koruma bandı için m.16 sağlık koruma bandı rehberi kullanılabilir.

Dördüncü aşamada çevre izin süreci belirlenmeli; geçici faaliyet belgesi mevcutsa belgenin kapsamı ve geçerliliği kontrol edilmelidir. Beşinci aşamada Örnek 2 formu bu teknik bilgilerle tutarlı doldurulmalıdır. Form ile proje ve çevre belgeleri arasında çelişki bırakılmamalıdır.

SEO bakımından m.17 neden ayrı bir rehberdir?

“Gayrisıhhî müessese ruhsatı nasıl alınır?” genel bir sorgudur; “Örnek 2 formu nedir?” ve “geçici faaliyet belgesi ruhsatta geçerli mi?” daha teknik ve işlem odaklı aramalardır. Bu rehber m.17’nin başvuru formu ve çevre belgesi ikame kuralına odaklanır; m.18 yer seçimi veya m.23 beş günlük ruhsat süresini ayrıntılı biçimde tekrar etmez.

Böylece her mevzuat maddesi kendi arama niyetinde derinleştirilir ve konu kümesinde birbirine iç bağlantı veren fakat aynı anahtar kelimeyi hedeflemeyen içerikler oluşur.

Sık Sorulan Sorular

Gayrisıhhî müessese ruhsatı için hangi form kullanılır?

Genel GSM başvurusunda Yönetmelik m.17 uyarınca Örnek 2 başvuru formu kullanılır.

Örnek 2 yalnız birinci sınıf GSM için mi?

Hayır. Genel GSM başvurusunun başlangıç formudur; sonraki süreç tesisin sınıfına göre değişir.

Geçici faaliyet belgesi çevre izni yerine geçer mi?

Evet. m.17, 21, 22 ve 23’ün uygulanmasında çevre izni veya çevre izin ve lisans belgesi yerine geçer.

Geçici faaliyet belgesi işyeri ruhsatı yerine geçer mi?

Hayır. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı ayrıca alınmalıdır.

Maden üretiminde Örnek 2 mi kullanılır?

Maden üretim faaliyetleri ve bunlara dayalı ruhsat sahasındaki geçici tesisler için Örnek 7 başvurusu ve Örnek 8 ruhsat bilgileri uygulanır.

Maden arama faaliyeti işyeri ruhsatına tabi mi?

Kural olarak hayır; ancak arama ruhsat döneminde üretim yapılırsa işyeri açma ve çalışma ruhsatı zorunludur.

Örnek 2’de kapasiteyi yanlış yazmak önemli midir?

Evet. Kapasite ve proses bilgisi GSM sınıfını ve uygulanacak ruhsat yolunu etkileyebilir.

Başvuru yanlış idareye yapılırsa ne olur?

Yetkili idare Yönetmelik m.4’e göre belirlenmelidir; yanlış makama başvuru işlemi geciktirir ve süre hesabını etkiler.

Geçici faaliyet belgesi sağlık koruma bandı yerine geçer mi?

Hayır. m.16’daki sağlık koruma bandı ayrı ruhsat şartıdır.

Resmî Örnek 2 ve m.17 nereden kontrol edilir?

Mevzuat Bilgi Sistemindeki Yönetmelik ve ekleri esas alınmalıdır.