SMMM Sınavını Kim Yapar, Sınav Komisyonu Kaç Kişidir? | 3568 m.7 (2026)
Kısa ve net cevap: 3568 sayılı Kanun m.7’ye göre Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik sınavı TÜRMOB tarafından yazılı olarak yapılır. Sınav komisyonu 7 üyeden oluşur: 2 üye Maliye Bakanlığını temsil eder; 3 üye Yükseköğretim Kurulunun teklif edeceği 5 aday arasından, 2 üye ise TÜRMOB’un teklif edeceği 4 aday arasından Maliye Bakanı tarafından seçilir. Komisyon adaylarının kanunda sayılan alanlardan lisans/lisansüstü mezunu olması ve bu konularda en az 15 yıl çalışmış veya öğretim üyeliği/görevliliği yapmış bulunması gerekir.
SMMM sınavı, staja giriş sınavından farklıdır. Staja giriş sınavı staj sürecine kabul için; m.7’deki SMMM sınavı ise SMMM ruhsatına giden mesleki yeterlilik aşamasında uygulanır. Sınavı kazanmak m.5/A-c’de açık bir özel şarttır.
SMMM sınavını hangi kurum yapar?
3568 m.7’nin ilk cümlesi açık ve doğrudandır: “Serbest muhasebeci mali müşavirlik sınavı Birlik tarafından yazılı olarak yapılır.” Kanundaki “Birlik”, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği, yani kısa adıyla TÜRMOB’dur. Dolayısıyla SMMM sınavının kanuni yürütücüsü TÜRMOB’dur.
Sınav organizasyonunun uygulamadaki teknik işlemleri, başvurular, sınav dönemleri ve duyurular TÜRMOB/TESMER yapısı içinde yürütülebilir. Bununla birlikte hukuki dayanak bakımından m.7’nin sınavı Birliğe verdiği unutulmamalıdır. Bir sınav uyuşmazlığında da işlemin hangi organ adına kurulduğu, duyurunun hukuki niteliği ve yetkili makam bu çerçevede değerlendirilir.
Sınavın kanunla düzenlenmiş olması, adayın ruhsat ve mesleğe giriş hakkıyla doğrudan bağlantılıdır. Bu nedenle sınav şartları yalnız iç düzenlemeyle keyfî biçimde değiştirilemez; yönetmelik ve sınav ilanları Kanunun çizdiği çerçeveye uygun olmalıdır.
SMMM sınavı yazılı olmak zorunda mı?
Evet. 3568 m.7 sınavın “yazılı olarak” yapılacağını açıkça düzenler. Kanun düzeyindeki bu kural, SMMM sınavının yalnız mülakat veya sözlü değerlendirmeye dönüştürülemeyeceği anlamına gelir. Güncel sınav tekniği, soru türleri, dersler ve değerlendirme yöntemi ikincil mevzuatta ayrıntılandırılabilir; ancak temel yazılı sınav niteliği kanundan gelir.
Yazılı sınav, adayların cevaplarının somut kayıt üzerinden değerlendirilebilmesi ve gerektiğinde itiraz/yargısal denetim yapılabilmesi açısından da önemlidir. Sınav kağıdı, puanlama kriteri ve cevap anahtarı gibi unsurlar hukuki uyuşmazlıkta incelenebilir. Adayın yalnız “puanım düşük” demesi yerine belirli soru, cevap ve puanlama hatasını ortaya koyması itirazın denetlenebilirliğini artırır.
Elektronik ortamda yapılan sınavın “yazılı” niteliği, kullanılan sistem ve yönetmelik hükümleriyle birlikte değerlendirilir. Kanunun temel amacı adayın cevaplarının objektif ve kayıtlı biçimde ölçülmesidir; uygulama biçimi güncel mevzuata göre belirlenir.
SMMM sınav komisyonu kaç kişidir?
Kanun, sınav komisyonunu tam olarak 7 üye şeklinde düzenler. Bu sayı yalnız yönetmelik tercihi değil, doğrudan 3568 m.7 hükmüdür. Komisyonun farklı kaynaklardan gelen üyelerden oluşması, sınavın meslek örgütü, kamu ve akademik uzmanlık unsurlarını bir araya getiren karma yapısını gösterir.
Komisyonun usulüne uygun oluşmaması, sınav işlemlerinin yetki ve şekil unsuru bakımından hukuki sorun doğurabilir. Ancak bir üyenin belirli oturuma katılmaması veya yedeklik gibi ayrıntılar, ilgili yönetmelik ve komisyon çalışma kuralları üzerinden ayrıca değerlendirilmelidir. Kanundaki toplam yapı ile toplantı/karar usulü aynı konu değildir.
SMMM sınav komisyonu üyeleri nasıl seçilir?
Yedi üyenin 2’si Maliye Bakanlığını temsil eder. Diğer 3 üye Yükseköğretim Kurulunun teklif edeceği 5 aday arasından, kalan 2 üye ise TÜRMOB’un teklif edeceği 4 aday arasından Maliye Bakanı tarafından seçilir. Bu dağılım kanun metninde sayı ve aday havuzlarıyla birlikte açıkça düzenlenmiştir.
YÖK’ün 5 kişilik aday havuzundan 3 kişinin, TÜRMOB’un 4 kişilik aday havuzundan 2 kişinin seçilmesi gerekir. İlgili kurumların rolü doğrudan atama değil, aday önerme; nihai seçim ise bu gruplar bakımından Maliye Bakanına aittir. Maliye Bakanlığını temsil eden 2 üyenin belirlenmesi ise Bakanlık temsili çerçevesinde yürür.
Bu sistem YMM sınav komisyonundan farklıdır. YMM sınavında 3568 m.10, dört Maliye Bakanlığı vergi denetim elemanı, bir YÖK kaynaklı ve iki TÜRMOB kaynaklı üye öngörür. SMMM sınavı hakkında YMM komisyon yapısının uygulanması doğru değildir.
Komisyon üyeleri hangi nitelikleri taşımalıdır?
3568 m.7, sınav komisyon üyeliğine aday gösterileceklerin hukuk, iktisat, maliye, muhasebe, işletme, bankacılık veya idari bilimler dallarından lisans veya lisansüstü seviyesinde mezun olmalarını arar. Ayrıca bu konularda 15 yıl çalışmış veya aynı süre öğretim üyeliği ya da görevliliği yapmış bulunmaları şarttır.
Bu nitelikler sınavın uzman kişiler tarafından yürütülmesini güvence altına alır. Kanun yalnız akademik diploma şartı getirmemiş, mesleki veya akademik tecrübeyi de 15 yıllık alt sınırla bağlamıştır. Aday gösterme ve seçim aşamasında bu koşulların varlığı kontrol edilmelidir.
Bir komisyon üyesinin uzmanlık alanı veya kıdem şartına ilişkin somut bir itiraz varsa, değerlendirme kişinin özgeçmişi, diploma ve hizmet kayıtları üzerinden yapılır. Soyut biçimde “alanında uzman değil” iddiası, kanuni koşul ihlalini tek başına ispatlamaz.
Staja giriş sınavı ile SMMM sınavı arasındaki fark nedir?
Staja giriş sınavı 3568 m.6’da normal staja başlama koşulu olarak yer alır. Aday, staja giriş sınavını kazanıp TESMER eğitim programını tamamlayarak üç yıllık staj sürecine başlar. SMMM sınavı ise m.5/A-c ve m.7 çerçevesinde, mesleki staj ve diğer koşullar sonrası ruhsat için gereken ayrı sınavdır.
Bu nedenle staja giriş sınavını kazanmak SMMM sınavını kazanmış sayılmayı sağlamaz. Aynı şekilde SMMM sınavına katılma koşulları, stajın tamamlanması ve güncel sınav mevzuatı doğrultusunda ayrıca değerlendirilir. İki sınavın sonuç belgeleri ve itiraz yolları da ayrı işlemlerdir.
Vergi inceleme yetkili bazı kişiler için m.5/A-c’de SMMM sınav şartına özel istisna vardır; ancak bu istisna da m.7’deki genel kuralı ortadan kaldırmaz. İstisnanın koşulları kişiye özel olarak tamamlanmalıdır.
SMMM sınavında hangi dersler var?
3568 m.7, sınavın kim tarafından ve hangi komisyonla yapılacağını düzenler; derslerin tek tek listesini kanun metninde saymaz. Sınav konuları, başarı sistemi, dönemler ve başvuru ayrıntıları SMMM/YMM sınav yönetmeliği ile TÜRMOB/TESMER’in güncel duyurularından kontrol edilmelidir. Eski yıllara ait ders veya baraj bilgileri, 2026 sınavı için güncel kabul edilmemelidir.
Aday başvurmadan önce ilgili sınav döneminin kılavuzunu esas almalı; sınav tarihi, ders programı, ücret, başvuru belgeleri ve varsa sınava tekrar giriş kurallarını doğrudan resmi duyurudan doğrulamalıdır. Mesleğe giriş planı, internet forumlarındaki geçmiş dönem bilgilerinden değil resmi ilanlardan yapılmalıdır.
SMMM sınav sonucuna nasıl itiraz edilir?
İtirazın süresi ve yöntemi, sınav tarihinde yürürlükteki yönetmelik ve resmi sınav duyurusuna göre belirlenir. Kanun m.7, komisyonun temel yapısını kurar ancak ayrıntılı itiraz süresini kendi metninde düzenlemez. Bu nedenle aday sonucu aldıktan sonra ilgili dönem kılavuzunu ve yönetmeliği kontrol etmelidir.
İtiraz mümkün olduğunca somut olmalıdır. Hangi sınav, hangi ders, hangi soru veya puanlama yönünden hata bulunduğu belirtilmeli; varsa cevap kağıdı veya puan dökümü üzerinden açıklanmalıdır. Salt sınav sonucunun beklentinin altında kalması hukuki hata göstermez.
İdari itiraz süreci tamamlandıktan veya doğrudan yargı yolu açık olduğunda, dava süresi tebliğ ve işlem tarihine göre hesaplanmalıdır. Süre konusunda güncel işlem belgesi görülmeden genel bir gün sayısı varsayılmamalıdır.
SMMM sınav sonucu yargıya taşınabilir mi?
Mesleğe giriş sınavı sonucu idari nitelikte bir işlem olduğundan, hukuka aykırılık iddiası yargısal denetime konu olabilir. Yetki, şekil, sebep, konu ve amaç unsurları; ayrıca puanlama ve bilimsel değerlendirmeye ilişkin somut hata iddiaları dosyaya göre incelenir.
3568 m.10’da hem SMMM hem YMM sınav sonuçlarının yargı mercilerine intikali ve mahkemenin bilirkişi incelemesine gerek görmesi halinde kurulacak üç kişilik bilirkişi heyeti için özel kural vardır. Bu heyet, sınav komisyonunda görev almamış bir Maliye Bakanlığı merkezi vergi denetim elemanı, alanında uzman bir meslek mensubu ve dava edilen sınav konusunda ihtisas sahibi bir öğretim üyesinden oluşur.
Bu özel bilirkişi kuralı, mahkemenin bilimsel değerlendirme ihtiyacı görmesi halinde uygulanır. Mahkeme her sınav davasında zorunlu olarak bilirkişi atamak zorunda değildir; hüküm, bilirkişi incelemesine gerek görülmesi durumunu düzenler.
Mersin’den SMMM sınav sonucu uyuşmazlığı
Sınavın merkezi yapısı nedeniyle adayın Mersin’de bulunması sınav komisyonu kurallarını değiştirmez. Mersin’de yaşayan aday sınav sonucu veya başvuru işlemi hakkında hukuki değerlendirme yaptırırken sınav dönemi duyurusu, sonuç belgesi, itiraz yazışmaları ve varsa cevap/puan kayıtlarını birlikte sunmalıdır.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu, İhsaniye, 4903. Sk. Profit İş Merkezi No:23 Kat:3 Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin adresinde meslek sınavı, ruhsat ve meslek kuruluşu işlemlerine ilişkin idari uyuşmazlıkları incelemektedir. Ofis konumu.
Sık Sorulan Sorular
1. SMMM sınavını kim yapar?
3568 m.7’ye göre sınav TÜRMOB tarafından yazılı olarak yapılır.
2. SMMM sınav komisyonu kaç kişidir?
7 üyeden oluşur.
3. Komisyonda kaç Maliye Bakanlığı temsilcisi vardır?
2 üye Maliye Bakanlığını temsil eder.
4. YÖK kaç aday önerir?
YÖK 5 aday teklif eder; bunlar arasından 3 üye Maliye Bakanı tarafından seçilir.
5. TÜRMOB kaç aday önerir?
TÜRMOB 4 aday teklif eder; bunlar arasından 2 üye seçilir.
6. Komisyon üyesi için deneyim şartı kaç yıldır?
Kanunda sayılan alanlarda 15 yıl çalışma veya aynı süre öğretim üyeliği/görevliliği gerekir.
7. Staja giriş sınavı ile SMMM sınavı aynı mı?
Hayır. Staja giriş sınavı m.6 kapsamında, SMMM meslek sınavı m.7 kapsamında ayrı aşamalardır.
8. SMMM sınav sonucu dava konusu olabilir mi?
Evet. Somut hukuka aykırılık iddiasıyla yargısal denetim mümkündür; bilirkişi gerekirse m.10’daki özel heyet kuralı uygulanır.
Resmî ve kurumsal kaynaklar
İlgili rehberler
- Staja giriş sınavı ve TESMER şartı
- SMMM staj süresi
- SMMM için mezuniyet şartı
- SMMM/YMM genel şartları
Sınav sonucu ve ruhsat işlemi hukuki incelemesi: +90 552 224 43 66.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
