Sorumluluk Sigortasında Savunma Gideri Avans Talep Dilekçesi | TTK 1474
Sorumluluk sigortasında savunma gideri avans talep dilekçesi, kendisine karşı bir istem ileri sürülen sigortalının, bu isteme ilişkin makul hukuki giderleri karşılamak üzere sigortacıdan avans istemesidir. Açık dayanak Türk Ticaret Kanunu m.1474/2’dir. Başvuruda üçüncü kişinin istemi, sigorta sözleşmesi, yürütülecek savunma işlemi, giderin tutarı ve ödeme zamanı belgeleriyle gösterilir. Amaç, henüz doğmamış bütün giderler için sınırsız para istemek yerine belirli hukuki koruma ihtiyacını karşılamaktır.
TTK 1474/1 makul giderlerin karşılanmasını, ikinci fıkra ise sigortalının talebi üzerine avans verilmesini düzenler. Sigorta bedelini aşan giderlerin ödenmesi için sözleşmede hüküm bulunmalıdır. Bu yazı sigortalının kendi savunma gideri başvurusudur. Zarar gören üçüncü kişinin tazminat talebi veya TTK 1427/3 kapsamındaki hasar tazminatı avans dilekçesi yerine geçmez. Word örneği, gerçek istem belgesi ve açıklamalı gider planıyla birlikte tamamlanır.
Savunma gideri avansını hangi kanun maddesi düzenler?
TTK 1474/1’in hareket noktası sigortalı aleyhine bir istem ileri sürülmesidir. Bu isteme ilişkin makul giderleri sigortacı karşılar. İkinci fıkra, sigortalının istemi üzerine giderler için avans verilmesini zorunlu tutar. Başvuru bu nedenle avans istediğini açıkça söylemeli, talep edilen paranın hangi giderlere ayrılacağını göstermelidir. “Dosyamla ilgilenin” veya “zararımı ödeyin” şeklindeki genel bildirim, ayrı avans hesabını açıklamaz.
Kanun, giderlerin tamamı önce sigortalı tarafından ödenmeden de avans istemine hukuki temel sağlar. Talebin yalnız geçmiş harcama iadesi gibi hazırlanması avans amacını bulanıklaştırır. Gelecekte yapılacak belirli işlem, gerçek ücret veya gider belgesi ve ödeme ihtiyacı birlikte gösterilir. Daha önce ödenmiş giderler de mevcutsa bunlar ayrı satırda tutulur; geçmiş ödemenin iadesi ile ilerideki işlem için istenen avans aynı tutarda tekrar sayılmaz.
TTK 1486/3, 1474 ilâ 1476. maddelerin sigortalı aleyhine değiştirilemeyeceğini düzenler. Aleyhe değişiklikte kanun hükümleri uygulanır. Bu koruma, TTK 1474/1’deki makullük ve sigorta bedelini aşan giderler için sözleşme hükmü şartını yok saymaz. Başvuru hem kanuni avans hakkını hem gerçek gider planını gösterir. Şirket içi süreç gerekçe gösterildiğinde süreçle kanuni yükümlülük arasındaki ilişki yazılı açıklanmalıdır.
Sigortalıya yöneltilen istem nasıl belgelenir?
İstem belgesi, sigortalıdan ne talep edildiğini gösterir. Dava dilekçesi, resmî tebligat, zarar görenin yazılı talebi veya dosyadaki diğer gerçek kayıt tam olarak tanımlanır. Belgenin tarihi ile sigortalıya ulaşma tarihi ayrı yazılır. Başvurucu taraf sıfatını, istemin konusu ve miktarını, dosya numarasını ve poliçeyle ilişkilendirdiği olayı açıklar. Kendisine yöneltilmemiş bir istem, kendisi aleyhine yürütülen dava gibi gösterilmez.
Birden fazla kişi aleyhine istem ileri sürülmüşse sigortalının hangi kişi veya işletme olduğu belirlenir. Şirket, yönetici ve çalışan için farklı savunma işleri bulunması mümkündür; gerçek taraf listesi üzerinden kimin giderinin talep edildiği açıklanır. TTK 1473/2’de işletme sorumluluğu sigortasının belirli kişiler bakımından kapsamı, aksine sözleşme yoksa düzenlenmiştir. Bu nedenle yalnız şirket unvanı kullanılarak başka kişinin savunma gideri otomatik aynı hesaba katılmaz.
Başvurudaki olay anlatımı kısa fakat belirli olmalıdır. Üçüncü kişinin iddiası ile sigortalının kabul ettiği gerçekler birbirine karıştırılmaz. Talep belgesinde ileri sürülen iddia, “tarafıma yöneltilen istemde … ileri sürülmüştür” şeklinde kaynağı gösterilerek aktarılır. Avans başvurusu yapmak tek başına sorumluluğu kabul eden bir anlatı kurulmasını gerektirmez. Sigortalı, dosyada henüz belirlenmemiş kusuru kesinleşmiş olay gibi yazmaz.
Avans için savunma gideri planı nasıl hazırlanır?
Gider planı, savunmanın hangi aşamasında hangi işlemin yapılacağını gösterir. Bir hukuki hizmetin ücreti, mahkemece bildirilen gider, teknik destek için gerçek teklif veya diğer dosya belgesi ayrı satırlar halinde açıklanır. “Avukatlık ve diğer giderler” başlığı altında tek toplam yazılması, giderin hangi isteme ilişkin olduğunu gizler. Her kalemin işlem konusu, belge dayanağı, ödeme tarihi ve talep edilen avans kısmı belirtilir.
Avukatla kararlaştırılan hizmet ücretinin kapsamı ayrıca okunur. İlk derece savunması, kanun yolu, ayrı takip veya başka bir uyuşmazlık için aynı sözleşmede farklı hizmetler bulunabilir. Bu örnekte sigortalıya yöneltilen belirli isteme ilişkin giderler seçilir ve kapsamları açıklanır. Vekil tayini belgesi ile ücret sözleşmesi aynı belge değildir. Sadece vekâletname sunulması talep edilen ücret tutarının ve hizmet kapsamının tamamını göstermez.
Makullük açıklaması, gerçek işin niteliğine dayanır. İstemin kapsamı, dosya hacmi, savunmanın hangi aşaması olduğu ve hizmetin konusu gider planında belirtilir. Bu yazıda belirli ücretin her dosyada makul olduğu iddia edilmez; gerçek belge ve hizmet üzerinden değerlendirme yapılır. Kanuni veya sözleşmesel dayanağı bulunmadan tek bir piyasa rakamı bütün okuyuculara uygulanmaz. Önceki teklif ve güncel sözleşme farklıysa hangi belgenin esas alındığı yazılır.
Ödeme gerektiren işlem tarihi ile yargılamadaki son gün birbirinden ayrılır. Mahkemenin yazısında gider yatırma süresi varsa yazının aslı ve tebliğ kaydı incelenir. Avukata ödeme zamanı ücret sözleşmesinden alınır. Dilekçede gerçek aciliyet bu kayıtlarla açıklanır. Kanunda bulunmayan “avans her durumda beş günde ödenir” cümlesi kurulmaz. Beş günlük TTK 1476 bildirimi, sigortacının savunmayı üstlenip üstlenmeyeceğine ilişkin ayrı bir düzenlemedir.
| Plan satırı | Gerekli açıklama | Belge dayanağı |
|---|---|---|
| Hukuki hizmet | Belirli istem ve savunma aşaması | Gerçek ücret sözleşmesi veya teklif |
| Dosya gideri | İşlem, tutar ve son ödeme günü | İlgili dosya yazısı ve tebliğ kaydı |
| Teknik destek | Savunmadaki belirli inceleme konusu | Hizmet kapsamı ve gerçek bedel belgesi |
| Önceki karşılamalar | Ödenmiş gider veya alınmış avans | Sigortacı ve banka kayıtları |
| Net yeni avans | Mükerrer olmayan ihtiyaç | Açıklamalı toplam ve hesap |
Olay bildirimi, istem bildirimi ve avans talebi nasıl ayrılır?
TTK 1475/1, sigortalının sorumluluğunu gerektirecek olayları on gün içinde sigortacıya bildirmesini düzenler. İkinci fıkra, kendisine yöneltilen istemin aksi kararlaştırılmamışsa derhâl bildirilmesini öngörür. Olayın bildirildiği tarih ile daha sonra yöneltilen istemin bildirildiği tarih aynı olmak zorunda değildir. Avans başvurusunda bu iki kaydın gerçek tarihleri gösterilir. Daha önce yapılmamış bildirim, yapılmış gibi geriye dönük anlatılmaz.
TTK 1476/1 uyarınca sigortacı, 1475’e uygun bildirimden itibaren beş gün içinde hukuki işlemleri ve savunmaya yardımı üstlenip üstlenmeyeceğini sigortalıya bildirir. Aynı maddenin ikinci fıkrası, bu sürenin sonuna kadar yapılması zorunlu işlemleri sigortalının yürütmesini düzenler. Sigortacıdan avans cevabı beklemek, yargılamanın kendi sürelerini otomatik durdurmaz. Dilekçede işlem takvimi korunur; süresi gelen savunma işlemleri belgesiz bekleme nedeniyle atlanmaz.
Sigortacı savunmayı üstlenmişse görevlendirme ve mevcut yardımın kapsamı okunur. Aynı işlem için ikinci kez ücret veya avans istenmeden önce hangi hizmetin kim tarafından yürütüldüğü açıklanır. Sigortalının kendi vekili varsa sigortacının görevlendirdiği kişiyle görev paylaşımı netleştirilir. TTK 1476/3 sigortalının hak ve menfaatlerinin gözetilmesini düzenler. Avans talebi, dosyanın yürütülmesine ilişkin kayıtları saklamadan ve aynı gideri iki farklı kanaldan istemeden yapılır.
Sorumluluk sigortasında savunma gideri avans talep dilekçesi örneği
Savunma gideri avans talebi Word dilekçesini indir. Bu örnek sigortalının sigortacıya başvurusu içindir. İstem ve gider planı gerçek dosya kayıtlarıyla doldurulur. Hazırlık sayfası sigortacıya gönderilecek nüshadan çıkarılır.
[SİGORTA ŞİRKETİNİN TAM UNVANI]
[İLGİLİ BİRİMİNE]
BAŞVURAN SİGORTALI: [Ad soyad/unvan, kimlik veya vergi numarası, adres]
VEKİLİ: [Varsa ad ve temsil bilgisi]
POLİÇE: [Numara, sorumluluk sigortası türü ve dönem]
İSTEM / DOSYA: [İstem sahibi, konu ve gerçek dosya numarası]
KONU: Tarafıma yöneltilen aşağıdaki isteme ilişkin makul savunma giderleri için TTK 1474/2 uyarınca avans verilmesi talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. [Poliçe numarası] sayılı sorumluluk sigortasında sigortalıyım. [Olayın gerçek kısa açıklaması] nedeniyle [istem sahibi] tarafından [istem konusu] talebi yöneltilmiştir. İstem [belge tarihi ve teslim tarihi] bilgileriyle Ek-2’de, poliçe ve sıfat kaydı Ek-1’de sunulmuştur.
2. Olay bildirimi [gerçek tarih ve kayıt], tarafıma yöneltilen istemin bildirimi [gerçek tarih ve kayıt] üzerinden yapılmıştır. Bildirim içerikleri ve teslim belgeleri Ek-3’tedir. Sigortacının savunmayı üstlenme konusunda mevcut cevabı [gerçek cevap veya cevap bulunmadığına ilişkin kayıt] şeklindedir.
3. Bu isteme karşı yürütülecek [belirli savunma işlemi ve aşama] için [gider kalemi] gereklidir. İşlem konusu, tutarı, makullük açıklaması, gerçek ödeme zamanı ve belge dayanağı Ek-4 gider planında ayrı satırlarla gösterilmiştir. İlgili hizmet ve dosya belgeleri Ek-5’tedir.
4. Talep edilen yeni avans [tutar ve para birimi] olup [belirli kalemler] içindir. Önceki gider ödemesi, alınmış avans veya sigortacı tarafından doğrudan karşılanan hizmetlerin durumu [gerçek kayıt] olarak planda açıklanmıştır. Aynı gider için mükerrer talep bulunmamaktadır.
5. TTK 1474/2 uyarınca açıklanan makul giderler için avans verilmesini istiyorum. Sigorta bedeli ve gider kapsamına ilişkin sözleşme kayıtları Ek-1’de gösterilmiştir. Sigorta bedelini aşan gider bakımından sözleşme hükmü gerekiyorsa ilgili gerçek kayıt [hüküm ve konum / aşan gider talep edilmediği bilgisi] olarak açıklanmıştır.
6. Savunma işlemlerinin gerçek takvimi Ek-4’tedir. Talep edilen avansın değerlendirilmesini, karşılanmayan kalem bulunuyorsa o kalemin somut gerekçesinin bildirilmesini ve ödemenin dosya gider hesabıyla ilişkilendirilmesini talep ediyorum. Avans kullanım belgeleri ayrı hesapta izlenecektir.
HUKUKİ DAYANAK: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.1474/1-2, m.1475, m.1476 ve m.1486/3.
SONUÇ VE TALEP: Tarafıma yöneltilen isteme ilişkin Ek-4’te gösterilen makul savunma giderleri için TTK 1474/2 uyarınca [tutar ve para birimi] avansın [sigortalıya ait IBAN ve hesap bilgisi] üzerinden verilmesini; değerlendirmenin gider kalemleri ve gerçek işlem takvimiyle birlikte yapılmasını; varsa karşılanmayan kalemlerin dayanak ve hesabının açıklanmasını; cevabın [teslim/iletişim adresi] üzerinden tarafıma bildirilmesini talep ederim. [Tarih]
Sigortalı / Vekili
[Ad soyad/unvan ve imza]
EKLER: Ek-1 Poliçe, sıfat ve ilgili gider hükümleri; Ek-2 yöneltilen istem ve teslim kaydı; Ek-3 sigortacıya bildirimler ve cevaplar; Ek-4 açıklamalı gider ve işlem takvimi; Ek-5 ücret/hizmet ve dosya gideri belgeleri; Ek-6 önceki ödeme/avans kayıtları ve varsa temsil belgesi.
Sigorta bedelini aşan gider ve poliçe kapsamı nasıl kontrol edilir?
TTK 1474/1, sigorta bedelini aşan giderlerin ödenebilmesi için sözleşmede hüküm bulunmasını arar. Dilekçede poliçenin ilgili gider hükmü ve sınırı bulunmadan sınırsız avans istemi kurulmaz. İlgili kayıt yalnız başlığıyla değil metni ve kapsamıyla okunur. Sigortacı kesinti veya ret ileri sürüyorsa hangi sözleşme hükmünü hangi kaleme uyguladığı açıklanmalıdır. Kanuni koruma ile sözleşmedeki aşan gider düzenlemesi birlikte değerlendirilir.
Poliçenin teminat dönemi, sigortalı tanımı ve ilgili sorumluluk alanı ayrıca kontrol edilir. Bu örnek, herhangi bir kişinin bütün hukuki uyuşmazlıklarını karşılayan bağımsız hukuksal koruma sigortası başvurusu değildir. Savunma gideri belirli sorumluluk sigortası ve sigortalıya yöneltilen istemle bağlantılıdır. Başvurucu poliçenin başka dönemine veya başka kişiye ait kaydı kullanmaz; ek zeyiller bulunuyorsa doğru sözleşme dosyasına ekler.
Avans verildiğinde ve reddedildiğinde hangi kayıtlar tutulur?
Avans ödemesi geldiğinde tarih, tutar ve hangi gider kalemleri için verildiği kaydedilir. Para harcandıkça hizmet veya dosya ödeme belgeleri ilgili satırlarla eşleştirilir. Başlangıç bütçesi değişmişse değişiklik gerekçesi ve gerçek belge ayrıca gösterilir. Kullanılmamış avans ile gerçekleşmiş gider aynı sayılmaz. Son hesapta ödenmiş gider, alınmış avans ve kalan durum açık tutulur; avansın nihai bütün giderleri karşılamış olduğu otomatik kabul edilmez.
Ret cevabında avans hakkının reddiyle belirli tutarın makul bulunmaması ayrılır. Sigortacı “önce tamamını kendiniz ödeyin” diyorsa TTK 1474/2’nin talep üzerine avans düzenlediği açıklanır. Belirli bir kalemin istemle ilgisiz olduğu veya sözleşme sınırını aştığı ileri sürülmüşse o kalemin belgesiyle cevap verilir. Başvuru ve cevabın tam nüshaları korunur. Avans talebi, devam eden davanın cevap veya kanun yolu sürelerini tek başına değiştirmez.
Savunma gideri avansı neden tazminat avansından farklıdır?
TTK 1427/3, belirli şartlarla tazminattan veya bedelden mahsup edilecek avansı düzenler; araştırmanın üç ay içinde tamamlanamaması ve hasar miktarının ilgili usulle tespiti bu düzenlemenin unsurlarıdır. TTK 1474/2 ise hukuki koruma giderleri için sigortalının talebine dayanır. Savunma avansına tazminat avansındaki üç aylık araştırma şartı veya en az yüzde elli hesabı otomatik taşınmaz. Dilekçenin hukuki konusu doğru maddeyle kurulur.
Sigortalının üçüncü kişiye ödeme yaparak sulh olması da bu avans talebinden farklı işlemdir. Avans istemine sulh tutarı eklenip bütün ödeme savunma gideri diye gösterilmez. TTK 1476/4 sigortacının onayı alınmadan yapılan sulh ve onay bildirimi hakkında özel düzenleme içerir. Bu örnek sulh onayı veya sorumluluk kabulü içermez; belirli savunma giderleri için avans ister. Farklı işlem gerekiyorsa kendi belgeleri ve hukuki sonucu ayrıca hazırlanır.
Sık sorulan sorular
Savunma gideri avansının doğrudan kanun maddesi hangisidir?
TTK 1474/2’dir. Sigortacı, sigortalının istemi üzerine giderler için avans vermek zorundadır. Giderin belirli istemle bağlantısı ve makul kapsamı başvuruda açıklanır.
Avans istemek için bütün savunma giderini önce ödemek gerekir mi?
Avans gelecekteki belirli gider ihtiyacına yöneliktir. Başvuru hizmet kapsamı, gerçek bedel belgesi ve ödeme zamanıyla hazırlanır; geçmiş gider iadesi ayrı satırda tutulur.
Zarar gören üçüncü kişi bu dilekçeyle kendi tazminatını ister mi?
Hayır. Bu örnek sigortalının hukuki koruma gideri talebidir. Üçüncü kişinin tazminat istemi ve doğrudan başvuru hakkı farklı hukuki konulardır.
Avansın her durumda beş gün içinde ödeneceği yazılır mı?
Hayır. TTK 1476/1’deki beş gün, savunmayı üstlenip üstlenmeme bildirimi içindir. Bu süre TTK 1474/2 avansı için genel sabit ödeme süresine çevrilmez.
Sigortacının cevabı beklenirken dava süresi durur mu?
Hayır. Avans başvurusu yargılamanın kendi sürelerini otomatik durdurmaz. TTK 1476/2, ilgili sürenin sonuna kadar zorunlu işlemleri sigortalının yürütmesini düzenler.
Sigorta bedelini aşan giderler koşulsuz ödenir mi?
Hayır. TTK 1474/1 uyarınca bunların ödenebilmesi için sözleşmede hüküm bulunmalıdır. Gerçek poliçe kaydı ve gider hesabı birlikte gösterilir.
Avans için yüzde elli sınırı uygulanır mı?
TTK 1474/2’de bu oran yer almaz. TTK 1427/3 tazminat avansının ayrı şartları savunma gideri başvurusuna otomatik taşınmaz.
Önceki avans ve doğrudan karşılanan hizmetler yazılır mı?
Evet. Aynı giderin yeniden talep edilmemesi için önceki ödemeler ve sigortacının sağladığı hizmetler gider planında açıkça gösterilir.
Poliçe avans hakkını sigortalı aleyhine kaldırabilir mi?
TTK 1486/3, 1474 ilâ 1476. maddelerin sigortalı aleyhine değiştirilemeyeceğini düzenler. Aleyhe değişiklik halinde kanun hükümleri uygulanır.
Word dosyasındaki hazırlık sayfası sigortacıya gönderilir mi?
Hayır. Bu sayfa başvurucunun belge ve hesap kontrolü içindir. İmzalı başvuru ve gerçek numaralı ekler gönderilir; hazırlık sayfası nüshadan çıkarılır.
Resmî kaynaklar ve site içi tamamlayıcı yazılar
Kaynak hükümler Mevzuat Bilgi Sistemi’ndeki Türk Ticaret Kanunu m.1474, m.1475, m.1476 ve m.1486/3’tür. Yayımlanma metni 14 Şubat 2011 tarihli Resmî Gazete üzerinden, kanun PDF’si İstanbul Büyükşehir Belediyesi mevzuat dosyası üzerinden okunur. Gerçek gider tutarı ve işlem takvimi başvurucunun belgelerinden alınır.
Genel hukuki kapsam için sorumluluk sigortasında savunma ve avukatlık giderleri rehberi; savunmanın yürütülmesi için TTK 1476 savunmayı üstlenme bildirimi; olay ve istem kaydı için TTK 1475 olay ve istem bildirimi incelenir. Bu yazı, açıklama rehberlerinden farklı olarak gerçek avans istemi ve gider planının hazırlanmasını ele alır.
İnceleme yöntemi: Başvuru, sigortalıya yöneltilen istem, makul gider, avans talebi ve poliçe sınırı üzerinden kurulmuştur. Uydurma ücret, dosya, karar veya gerçekleşmemiş işlem kullanılmamıştır. Tazminat avansı, savunma yardımı ve sulh birbirinden ayrılmıştır.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu: Mersin’deki fizikî ofiste ve Türkiye genelindeki sorumluluk sigortası dosyalarında poliçe, istem belgesi, savunma takvimi ve gider planı birlikte incelenir. Avans talebi gerçek dosyanın aşaması ve belgelenmiş hukuki koruma ihtiyacıyla tamamlanır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
