Sigorta Hasar İnceleme Giderlerinin Ödenmesi Talep Dilekçesi | TTK 1426
Sigorta hasar inceleme giderlerinin ödenmesi talep dilekçesi, rizikonun veya sigortacının tazminat ya da bedel ödeme borcunun kapsamını belirlemek için yapılan makul giderlerin sigortacıdan istenmesidir. Dayanak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 1426. maddesidir. Başvuru, asıl hasar bedelini tekrar istemek yerine inceleme için yapılan belirli harcamaları tarih, amaç, belge ve tutar üzerinden gösterir. Sigortacıya sunulan gider hesabında hangi incelemenin hangi hasar dosyasına ait olduğu açıkça yazılır.
TTK 1426/1, sigorta ettiren, sigortalı ve lehtarın bu amaçla yaptığı makul giderlerin inceleme faydasız kalsa da ödenmesini düzenler. Bu hüküm, belgesiz harcamayı veya incelemeyle ilgisiz bütün masrafları kapsayan sınırsız bir ödeme vaadi değildir. Aşağıdaki örnek, kendi sıfatını ve yaptığı ödemeleri belgeleyen kişinin sigortacıya başvurusu için hazırlanmıştır. Mahkemeye veya Sigorta Tahkim Komisyonuna sunulacak dava dilekçesi yerine kullanılmaz.
Sigorta inceleme gideri talebinin kanuni dayanağı nedir?
TTK 1426/1, giderin hangi amaçla yapıldığını belirler: rizikonun, tazminatın veya bedel ödeme borcunun kapsamının tespiti. Dilekçenin hukuki bağlantısı bu amaç üzerinden kurulur. İnceleme konusu, olayın oluşum biçimi, hasarın niteliği, zarar tutarı veya ödeme borcunun kapsamıysa raporda bu konu gösterilir. Başvurucunun yalnız ödeme yaptığını söylemesi yeterli açıklama oluşturmaz; satın alınan hizmetin sigorta dosyasındaki işlevi de anlatılır.
Başvurucu sıfatı ayrıca yazılır. Poliçeyi yaptıran kişi sigorta ettiren, sigorta korumasından yararlanan kişi sigortalı, ödeme kendisine yapılacak belirli kişi lehtar olabilir. Bu sıfatlar her sözleşmede aynı kişide birleşmez. Talepte hangi sıfatla gider yapıldığı, poliçedeki kayıt ve ilgili ödeme belgesiyle ilişkilendirilir. Başkasının giderini kendi harcaması gibi gösteren veya sigorta ilişkisini belgelemeyen bir metin kullanılmaz.
Birinci fıkradaki faydasız kalma kuralı önemlidir. İnceleme sonunda yeni teknik bilgi elde edilememesi, tek başına kanuni ödeme borcunu kaldıran gerekçe olarak sunulamaz. Bununla birlikte harcamanın kanuni belirleme amacı ve makul niteliği ayrı şartlardır. Başvuru, sonuç alınamadığını saklamadan hizmetin neden o tarihte gerekli görüldüğünü ve hangi kapsamı belirlemeye yöneldiğini açıklar. Sonuç başarısızlığını gizlemek yerine inceleme kaydı eksiksiz sunulur.
Makul giderin amacı nasıl somutlaştırılır?
Her gider için önce inceleme sorusu yazılır. Numune analizi hasarın nedenini, teknik ölçüm zarar kapsamını, uzman incelemesi onarımın gerekliliğini belirlemeye yönelikse bu bağlantı gerçek rapordan alınır. Raporda bulunmayan sonuç dilekçeye eklenmez. Bir hizmetin adı tek başına belirleme amacı göstermez: “danışmanlık” faturası varsa hizmet kapsamı ve teslim edilen çalışma ayrıca açıklanır. İnceleme dosyasında hizmetin sınırları görünür olmalıdır.
Makul tutar açıklanırken hizmetin kapsamı, inceleme süresi, teknik işlem ve gerçek bedel birbirinden ayrılır. Laboratuvarın sunduğu işlem listesi, teklif, hizmet sözleşmesi ve fatura birlikte okunur. Birden fazla numune veya ayrı inceleme yapılmışsa sayısı ve gerekçesi gösterilir. Aynı rapor için iki ayrı ücret ödenmişse bunların hangi ayrı hizmetlere karşılık geldiği açıklanır. Açıklanamayan tekrarlar, gider cetvelinde gizlenmeden incelemeye bırakılır.
Sigortacının kendi incelemesi ile başvurucunun incelemesi arasındaki ilişki de belirtilir. Önceden hazırlanmış sigortacı raporu mevcutsa yeni çalışmanın hangi soruyu ele aldığı açıklanır. Mevcut raporu yalnız başka antetle çoğaltmak ile incelenmemiş teknik noktayı araştırmak farklı işlemlerdir. Sigortacının inceleme yapılmasını istediğine ilişkin yazı varsa eklenir; yazılı talep yoksa varmış gibi anlatılmaz. TTK 1426 metnindeki amacı belgelemek için gerçek işlem kayıtları kullanılır.
Giderin tarihindeki koşullar önemlidir. İncelemenin talep edildiği gün elde bulunan belgeler, henüz bilinmeyen hasar boyutu ve araştırılması gereken konu açıklanır. Sonradan ortaya çıkan rapor, daha önce yapılmış işlemin gerekçesiymiş gibi tarihlendirilmez. Başvurucunun belge dosyasında ilk teklif, inceleme talimatı ve sonuç raporu tarih sırasına konur. Böylece hizmetin hangi bilgi ihtiyacını karşılamak üzere sipariş edildiği görülebilir.
Fatura, rapor ve ödeme hangi sırayla sunulur?
Gider talebinin temel paketi üç bağlantıdan oluşur: yapılan çalışma, bu çalışmanın ücret belgesi ve gerçek ödeme. Rapor inceleme konusunu, fatura bedeli, banka dekontu ödeme tarihini gösterir. Belgelerdeki kişi veya unvan farklıysa fark açıklanır. Grup şirketine düzenlenmiş faturayı başka şirketin kendi gideri gibi sunmak veya ödeme yapan kişiyi gizlemek, giderin sahibini belirsiz bırakır. Vekil başvuruyorsa temsil belgesi ayrıca eklenir.
Faturanın hasar dosyasıyla bağlantısı her zaman üzerinde yazılı olmayabilir. Bu durumda hizmet siparişi, rapor kapağı, inceleme tutanağı veya yazışma bağlantıyı kurar. Dilekçede “Ek-3 fatura, Ek-4 ödeme, Ek-2 rapor” gibi açık eşleştirme yapılır. Yalnız çok sayıda belgenin topluca gönderilmesi yerine hangi belgenin hangi gider satırını desteklediği gösterilir. Sigortacı böylece talep toplamını işlem bazında denetler.
Elektronik fatura ve dekontlar okunabilir biçimde saklanır. Belgenin tarihi, numarası, düzenleyeni, alıcısı ve açıklaması görünür olmalıdır. Banka ekranındaki yalnız tutarı gösteren kırpılmış görüntü, raporla ödeme bağlantısını kurmakta yetersiz kalır. Ham belge dosyası mevcutsa onunla birlikte gönderilir. Eklerin isimleri anlaşılır düzenlenir; aynı dosya adına sahip farklı sürümler gönderilerek hangi belgenin esas alındığı belirsiz bırakılmaz.
Çalışma birden fazla poliçe veya farklı hasar için yapılmışsa ücretin dağılımı ayrıca açıklanır. Tek faturanın tamamı bütün dosyalarda yeniden istenmez. Hizmet sağlayıcının iş kalemleri ayrılmışsa bunlar kullanılır; ayrılmamışsa dağılımın gerekçesi ve belgesi gösterilir. Başvurucu gerçekte yapılmamış bir hesap tablosu veya hizmet kırılımı üretmez. Belge eksikliği açıkça belirtilir ve hangi açıklamanın tamamlanması gerektiği yazılır.
| Kayıt | Gösterdiği bilgi | Başvurudaki kontrol |
|---|---|---|
| İnceleme siparişi | Amaç ve hizmet kapsamı | Hasar dosyasıyla bağlantı |
| Rapor veya tutanak | Yapılan çalışma ve sonucu | Gerçek tarih, konu ve ekler |
| Fatura | Hizmet, alıcı ve tutar | İlgili gider satırının dayanağı |
| Ödeme belgesi | Ödeyen, tarih ve bedel | Tahsil veya iade durumu |
| Önceki ödeme kaydı | Sigortacının karşılamış olduğu gider | Mükerrer talebin önlenmesi |
Talep hesabında eksik sigorta nasıl gösterilir?
Gider cetvelinde her satırın tarihi, hizmet sağlayıcısı, işlem açıklaması, belge numarası, ödenen tutarı ve daha önce karşılanan kısmı yazılır. Toplam, gerçek belgelerin toplamıyla kontrol edilir. Faturada vergi dahil toplam ile ara toplam farklıysa hangi tutarın istendiği açıklanır. Aynı giderin asıl tazminat ödemesi içinde karşılanıp karşılanmadığı ödeme dökümünden kontrol edilir. Önceden alınmış ödeme ikinci kez talep edilmez.
TTK 1426/2, eksik sigortada TTK 1462’nin kıyas yoluyla uygulanmasını düzenler. TTK 1462/1 ise sigorta bedelinin sigorta değerinden az olduğu ve sigorta edilmiş menfaatin bir kısmının zarar gördüğü durumda, aksine sözleşme yoksa bedelin değere oranını esas alır. Dilekçede bu bağlantı atlanmaz. Eksik sigorta iddiası varsa gerçek sigorta bedeli, sigorta değeri, ilgili sözleşme kaydı ve kullanılan oran ayrı açıklanır.
Başvurucu, yalnız poliçede bir limit gördüğü için eksik sigorta bulunduğunu kesin kabul etmez. Limitin hangi menfaate ait olduğu, değer kaydı ve sözleşmedeki düzenleme incelenir. Sigortacı giderden kesinti yapıyorsa kesintinin TTK 1426/2 ve 1462 bakımından dayanağını, hesap girdilerini ve sonucu bildirmesi istenir. Bu örnek bütün dosyalara otomatik tek oran koymaz. Belgelenmiş tutar ile uygulanan kıyas hesabı birbirinden ayrılır.
Talep toplamı hesaplanırken fatura iptali, hizmet sağlayıcının geri ödemesi ve üçüncü kişinin gideri karşılaması da kontrol edilir. Ödeme yapılmış ama sonradan kısmen iade alınmışsa ilk ödeme tutarıyla yetinilmez; net durum gösterilir. Dövizli gerçek giderlerde belgenin para birimi ve fiili ödeme kaydı belirtilir. Kur seçimi veya faiz rakamı dayanak gösterilmeden metne eklenmez. Hazırlanan hesap, talebin kaynağını açıkça izlenebilir kılar.
Sigorta hasar inceleme giderlerinin ödenmesi talep dilekçesi örneği
Makul inceleme gideri ödeme talebi Word dilekçesini indir. Örnek sigortacıya doğrudan başvuru içindir. Köşeli alanlar gerçek kayıtlarla doldurulur. Her gider için ayrı belge satırı hazırlanır; hazırlık sayfası gönderilecek nüshadan çıkarılır.
[SİGORTA ŞİRKETİNİN TAM UNVANI]
[İLGİLİ BİRİMİNE]
BAŞVURAN: [Ad soyad/unvan, kimlik veya vergi numarası, adres]
SIFATI: [Gerçek sıfat: sigorta ettiren/sigortalı/lehtar]
VEKİLİ: [Varsa ad ve temsil bilgisi]
POLİÇE: [Numara, sigorta türü ve dönem]
HASAR DOSYASI: [Numara, olay tarihi ve konu]
KONU: Rizikonun, tazminatın veya bedel ödeme borcunun kapsamını belirlemek amacıyla yapılan ve aşağıda belgelenen makul inceleme giderlerinin TTK 1426 uyarınca ödenmesi talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. [Poliçe numarası] sayılı sözleşmede [belgelenmiş sıfat] sıfatına sahibim. [Gerçek olayın kısa açıklaması] nedeniyle [hasar dosyası numarası] sayılı dosya açılmıştır. Poliçe ve dosya kayıtları Ek-1’dedir.
2. Ödeme borcunun kapsamının belirlenmesi için [belirli inceleme sorusu] araştırılmıştır. [Hizmet sağlayıcısı] tarafından [gerçek tarih] tarihinde [yapılan çalışma] gerçekleştirilmiş; çalışma [rapor/tutanak numarası ve tarihi] ile belgelenmiştir. Hizmet kapsamı ve sonuç kayıtları Ek-2’dedir.
3. Bu inceleme için [fatura tarihi ve numarası] belgesinde gösterilen [tutar ve para birimi] ödeme yapılmıştır. Fatura Ek-3, ödeme belgesi Ek-4’tedir. Hizmetin hasar dosyasıyla bağlantısı [somut belge/rapor bölümü] üzerinden kurulmaktadır. Makul tutar açıklaması gider cetvelinin ilgili satırındadır.
4. Ek-5 gider cetvelinde bütün kalemlerin amacı, belgesi, ödenen tutarı, önceki karşılamalar ve net talep gösterilmiştir. İncelemenin gerçek sonucu [rapordaki sonuç] şeklindedir. TTK 1426/1, kanuni amaçla yapılan makul giderin faydasız kalması halinde de ödeme borcunu düzenler.
5. Net gider talebim [belgelere dayalı toplam ve para birimi] tutarındadır. Önceki ödeme/iade durumu [gerçek durum] olarak cetvelde açıklanmıştır. TTK 1426/2 ve 1462 kapsamında eksik sigorta hesabı uygulanacaksa sigorta bedeli, değer, ilgili sözleşme hükmü, oran ve kalem hesabının açıklanmasını istiyorum.
6. Talep, bu cetveldeki inceleme giderlerine ilişkindir. Asıl hasar tazminatı hesabı [dosyadaki mevcut durum] olup iki kalemin ödeme kayıtları ayrı tutulmuştur. Gider başvurusunun incelenerek sonucunun ve varsa karşılanmayan kalemin somut gerekçesinin yazılı bildirilmesini talep ediyorum.
HUKUKİ DAYANAK: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.1426; eksik sigorta yönünden m.1462; bildirim yönünden m.1416.
SONUÇ VE TALEP: Belgeleri sunulan makul inceleme giderlerinin TTK 1426 uyarınca değerlendirilerek [net tutar ve para birimi] tutarının [başvurucuya ait IBAN ve hesap bilgisi] üzerinden ödenmesini; uygulanan hesap ve varsa kesinti/ret gerekçelerinin gider kalemleriyle eşleştirilerek açıklanmasını; cevabın [teslim/iletişim adresi] üzerinden tarafıma bildirilmesini talep ederim. [Tarih]
Başvuran / Vekili
[Ad soyad/unvan ve imza]
EKLER: Ek-1 Poliçe ve hasar dosyası kayıtları; Ek-2 hizmet kapsamı ve raporlar; Ek-3 faturalar; Ek-4 ödeme belgeleri; Ek-5 açıklamalı gider cetveli ve önceki ödeme/iade kayıtları; Ek-6 varsa temsil belgesi.
Gider başvurusu kime ve hangi kayıtlarla gönderilir?
TTK 1416/1 uyarınca sigorta ettirenin bildirimleri sigortacıya veya sözleşmeyi yapan ya da yapılmasına aracılık eden acenteye yapılır. Başvuruda sigortacının tam unvanı ve dosya numarası kontrol edilir. Genel bir satış temsilcisine kısa mesaj göndermekle yetinmek yerine imzalı talep ve numaralı eklerin hangi muhataba teslim edildiği belgelenir. Sigortacı dosya numarası henüz vermemişse poliçe ve olay kayıtları açıkça yazılır.
Gönderilen nüsha, eklerin tam listesi ve teslim kaydı birlikte saklanır. Başvuru kanalı ekler için sınır koyuyorsa hangi dosyaların hangi ikinci gönderide tamamlandığı gösterilir. Yalnız “evrak alındı” mesajı bütün belgelerin ulaştığını açıklamayabilir; gönderilen içerik kaydı korunur. Dilekçeye kanunda bulunmayan sabit günlük cevap süresi eklenmez. TTK 1426 gider borcunu düzenler; bu örnekte kendiliğinden yedi veya on beş günlük genel ödeme takvimi üretilmez.
Sigortacının ret veya kısmi ödeme cevabı nasıl denetlenir?
Cevap her gider satırıyla karşılaştırılır. “Ekspertiz ücreti karşılanmaz” şeklindeki genel cevap, inceleme amacı ve makul tutar hakkında ne söylüyor diye incelenir. Ret yalnız çalışmanın faydasız kaldığına dayanıyorsa TTK 1426/1’in bu durumu ayrıca kapsadığı gösterilir. Amaçla ilgisizlik veya tutarın makul olmadığı ileri sürülmüşse ilgili belge ve hesap üzerinden cevap verilir. Başvurucu sigortacının açıklamasında olmayan gerekçeyi varmış gibi üretmez.
Kısmi ödemede hangi fatura ve hangi tutarın karşılandığı belirlenir. Açıklamasız toplu ödeme gider cetveliyle otomatik eşleştirilmez; ödeme dökümü istenir. Asıl hasar ödemesinin içinde karşılanmış gider varsa ikinci kez istenmez. Geri kalan tutarın hesabı, ilk talepten alınan ödemeler düşülerek yeniden yazılır. Sigortacı eksik sigorta indirimi yapmışsa kullanılan bedel, değer ve sözleşme kaydı ayrıca karşılaştırılır.
İnceleme gideri talebi hangi masraflarla karıştırılmaz?
Hasarı onaran hizmetin bedeli ile hasarı belirleyen incelemenin bedeli aynı kalem değildir. Faturada ikisi birlikte bulunuyorsa hizmetler ayrılır. Başvuru, onarımın tamamını inceleme gideri adı altında yeniden talep etmez. Yargılama sırasında doğan mahkeme harcı, bilirkişi avansı veya vekâlet ücreti de bu sigortacı başvurusunun gider cetveline otomatik eklenmez. Bunların hukuki rejimi ayrı incelenir.
Sorumluluk sigortasında hukuki savunma giderleri TTK 1474’te ayrıca düzenlenmiştir. TTK 1426 başvurusu sırf avukatla görüşülmüş olduğu için bütün savunma ücretini kapsayan dilekçeye çevrilmez. Keza zararı önleme ve azaltma amacıyla yapılan işlemler ile ödeme borcunun kapsamını belirleyen incelemeler işlevlerine göre ayrılır. Her harcamanın gerçek amacı korunur; daha elverişli görünen başlık altında farklı bir hizmet anlatılmaz.
Sık sorulan sorular
İnceleme gideri talebinin açık kanun maddesi hangisidir?
TTK 1426’dır. Birinci fıkra belirleme amacıyla yapılan makul giderleri, ikinci fıkra eksik sigortada TTK 1462’nin kıyas yoluyla uygulanmasını düzenler.
Rapor faydasız kaldığında gider kesin olarak reddedilir mi?
Hayır. TTK 1426/1 faydasız kalan makul gideri de kapsar. Giderin kanuni belirleme amacı ve makul niteliği belgelenir; yalnız başarısız sonuç ödeme borcunu kaldıran neden olarak yazılmaz.
Bu dilekçeyi yalnız sigorta ettiren mi verir?
Madde sigorta ettiren, sigortalı ve lehtar tarafından yapılan giderleri düzenler. Başvurucu gerçek sıfatını, yaptığı gideri ve ilgili poliçeyle bağlantısını gösterir.
Her ekspertiz faturası otomatik ödenir mi?
Hayır. Hizmetin rizikoyu veya ödeme borcunun kapsamını belirleme amacı, makul bedeli ve gerçek belge bağlantısı açıklanır. Fatura başlığı tek başına bu unsurların yerine geçmez.
Asıl hasar bedeliyle inceleme gideri birlikte aynı toplamda mı yazılır?
Bu örnekte ayrı tutulur. İnceleme giderleri cetvelde gösterilir; hasar tazminatının mevcut ödeme durumu mükerrer talebi önlemek için açıklanır.
Eksik sigorta gider hesabını etkiler mi?
TTK 1426/2, TTK 1462’nin kıyas yoluyla uygulanmasını öngörür. Gerçek bedel, değer ve sözleşme kaydı incelenmeden her dosyaya aynı kesinti oranı konulmaz.
Önceden karşılanan gider tekrar istenir mi?
Hayır. Sigortacı ödemesi, hizmet sağlayıcı iadesi ve aynı giderin başka kalemde karşılanması gider cetvelinde gösterilir. Net kalan talep gerçek ödeme kayıtlarıyla hesaplanır.
TTK 1426 bütün başvurular için yedi günlük ödeme süresi koyar mı?
Hayır. Maddede bu genel süre yer almaz. Dilekçede kanunda bulunmayan sabit ödeme veya cevap takvimi üretilmez.
Word dosyası mahkemeye dava dilekçesi olarak sunulur mu?
Hayır. Dosya sigortacıya ödeme talebi içindir. Dava veya tahkim başvurusunda görev, başvuru şartları, talepler ve usul ayrıca düzenlenir.
Sigortacının cevabında ilk kontrol nedir?
Her gider satırının kabul, ret veya ödeme durumu belirlenir. Gerekçe inceleme amacı, makul bedel ve varsa TTK 1426/2 hesabıyla karşılaştırılır; açıklamasız kesinti kalemi netleştirilir.
Resmî kaynaklar ve site içi tamamlayıcı yazılar
Kanuni temel Mevzuat Bilgi Sistemi’ndeki 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.1426, m.1462 ve m.1416’dır. Kanunun yayımlanma metni 14 Şubat 2011 tarihli Resmî Gazete üzerinden, kurumun yayımladığı kanun PDF’si İstanbul Büyükşehir Belediyesi mevzuat dosyası üzerinden okunur. Dilekçedeki olay ve tutarlar kanun metninden değil başvurucunun gerçek dosyasından alınır.
Kuralın genel açıklaması için TTK 1426 makul giderler rehberi; savunma giderleriyle ayrım için sorumluluk sigortasında savunma ve avukatlık giderleri; kayıp belge hazırlığı için kaybolan poliçe için yeni nüsha talep dilekçesi incelenir. Bu yazıların her biri ayrı bir hukuki işlem veya açıklama amacına yöneliktir.
İnceleme yöntemi: Bu içerik TTK 1426’nın amaç, makul gider, faydasız sonuç ve eksik sigorta unsurları üzerinden hazırlanmıştır. Gerçek olmayan rapor, fatura, karar veya olay kullanılmamıştır. Örnek başvuru, gider hesabının ve belge ilişkisinin kurulmasına yöneliktir; ödeme sonucunu peşinen garanti etmez.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu: Mersin’deki fizikî ofiste ve Türkiye genelindeki sigorta dosyalarında başvurucu sıfatı, hizmet belgeleri, gider cetveli ve sigortacının cevabı birlikte incelenir. Başvuru metni, gerçek poliçe ve ödeme kayıtlarıyla tamamlanır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
