Sosyal Medya Ajansı Kararlaştırılan Paylaşımları Yapmadı: Eksik Hizmet ve Ücret Hesabı

Sosyal medya ajansının tasarım hazırlaması, içeriğin onaylanması ve kararlaştırılan hesapta yayımlanması ayrı edimlerdir. Sözleşme yayını da kapsıyorsa yalnız taslak dosyasının bulunması bütün borcun ifa edildiğini göstermez. Aylık paylaşım sayısı, platform, içerik türü, yayın tarihi ve onay süreci birlikte incelenir. Ücret hesabı, gerçekten yerine getirilen iş ile eksik kalan bölüm ayrılarak kurulmalıdır.

İşletmeler arasındaki bu uyuşmazlıkta Türk Borçlar Kanunu’nun sözleşmenin yorumu, gereği gibi ifa, temerrüt, eser ve vekâlet hükümleri önem taşır. Bu yazının konusu takipçi veya satış artışı vaadi değil, kararlaştırılmış içeriğin hazırlanması ve zamanında yayımlanması borcudur. Kampanya günü kaçırıldığında sonradan yapılan paylaşımın ilk borcu karşılayıp karşılamadığı ayrıca değerlendirilir.

Aylık paketin içinde tam olarak hangi işler vardır?

Dosya, teklif ve kabul edilen hizmet kapsamıyla başlar. Tasarım, metin yazımı, içerik planlama, hesap yönetimi, paylaşım, yorum takibi ve reklam yönetimi aynı iş değildir. “Sosyal medya yönetimi” başlığının altında hangi edimlerin üstlenildiği gösterilmelidir. Teklif eki, e-posta ve sonraki onaylar birlikte okunur. Şirket yalnız yayın hizmeti satın almışsa kapsam dışındaki üretimi; ajans üretim ve yayın üstlenmişse yalnız planlama yaptığını ileri süremez.

TBK m. 19, sözleşmenin türü ve içeriğinde tarafların gerçek ortak iradesini esas alır. Paketin adı tek başına belirleyici değildir. Her ay yenilenen hizmet cetveli, kabul edilmiş teklif ve uygulamanın kapsamı birlikte değerlendirilir. Bir platformda hazırlanan içeriğin başka platform için uyarlanması ayrıca kararlaştırılmışsa bu ayrım ücret ve eksik iş hesabında korunur. Tek dosyanın varlığı bütün platformlarda ifa bulunduğunu kanıtlamaz.

Bir paylaşımın nasıl sayıldığı neden önemlidir?

Sözleşme gönderi, hikâye, kısa video, canlı yayın veya bunların birleşimini ayrı teslim birimi olarak düzenleyebilir. Birden fazla görselden oluşan tek gönderinin kaç adet sayılacağı kanunda sabitlenmiş değildir; tarafların kabul ettiği kapsam belirleyicidir. Ajansın kendi iç üretim cetveli, müşteriyle kararlaştırılmış birim tanımının yerine geçirilmemelidir. Aynı içeriğin yeniden yayımlanmasının yeni iş sayılması da anlaşmanın içeriğine bağlıdır.

Aylık hakediş karşılaştırmasında her birim için planlanan hesap, içerik türü, onay ve fiilî yayın bağlantısı gösterilir. Silinen veya hiç yayımlanmamış içerik ayrıca işaretlenir. Hazırlanmış ama kullanılmamış tasarımın ücret değeri bulunması ile yayın borcunun yerine getirilmiş olması aynı sonuç değildir. Bu ayrım, eksik sayının basitçe toplam bedele bölünmesinden önce yapılmalıdır; pakette sabit yönetim hizmeti de varsa onun ifası ayrıca incelenir.

Ajans sözleşmesi hangi hükümlere tabidir?

Belirli görsel, video veya metnin meydana getirilmesine ilişkin edim TBK m. 470 kapsamındaki eser sözleşmesi hükümlerine elverişli olabilir. Sürekli hesap yönetimi ve iş görme bakımından TBK m. 502 ve devamı, ilişkinin niteliğine uygun düştüğü ölçüde değerlendirilir. Her aylık paket bütünüyle tek sözleşme türü sayılmaz. Üretim, yayın ve devamlı yönetim bölümlerinin içeriği belirlenmeden aynı sona erme veya ayıp kuralı hepsine uygulanmamalıdır.

TBK m. 471, yüklenicinin sadakat ve mesleki özen borcunu; m. 506 ise vekilin sadakat ve özen yükümlülüğünü düzenler. Ajansın üstlendiği takvim ve iş dağılımı bu hükümler altında değerlendirilir. Sözleşmede belirli tarihte yayın açıkça üstlenilmişse yalnız özen gösterildiğinin söylenmesi yayın edimini ortadan kaldırmaz. Buna karşılık takipçi artışı gibi ayrı bir sonuç, paylaşım sayısı taahhüdünden kendiliğinden çıkarılamaz.

İçerik takvimi taslak mı, kesin teslim programı mı?

Takvimin hangi kişi tarafından hazırlandığı, kim tarafından kabul edildiği ve değişiklik yetkisi belirlenmelidir. Müşterinin onayına sunulan ilk öneri ile iki tarafça kabul edilmiş yayın programı farklıdır. Takvimde “onay bekliyor” kaydı bulunan işin kesin yayın tarihine dönüşmesi için kararlaştırılmış sürecin tamamlanıp tamamlanmadığı araştırılır. Buna karşılık ajansın sonradan kendi sistemine böyle bir not eklemesi, önceden verilmiş onayı ortadan kaldırmaz.

TBK m. 117, muaccel borçta ihtar esasını ve birlikte belirlenmiş ifa gününün geçmesine ilişkin istisnayı düzenler. Yayın tarihi bağlayıcı biçimde belirlenmişse temerrüt değerlendirmesi bu düzenleme üzerinden yapılır. Her takvim notu otomatik kesin vade değildir. Bildirimin içeriği, kabulü ve sözleşmenin zaman düzeni somutlaştırılmalıdır. Aylık toplam sayı ile belirli kampanya gününe bağlı teslim ayrı satırlarda izlenmelidir.

Müşteri onayı geciktiğinde sorumluluk nasıl belirlenir?

Ajans, onay verilmediğini ileri sürüyorsa onaya elverişli içeriği ne zaman gönderdiğini ve hangi kanaldan yanıt istediğini göstermelidir. Yayın saatinden sonra gönderilen taslak için müşterinin önceden onay vermesi beklenemez. Sözleşmede müşteri inceleme süresi veya onay yetkilisi varsa kayıtlarla karşılaştırılır. Yanlış kişiye yöneltilen onay isteğinin sonucu, tarafların belirlediği iletişim düzeni içinde değerlendirilir.

TBK m. 106, borçlu tarafından gereği gibi önerilen edimin kabulünden veya ifa için gerekli hazırlık fiillerinden haklı sebep olmadan kaçınılmasını düzenler. Müşterinin gerçekten gerekli onayı haksız biçimde vermemesi bu kapsamda incelenebilir; eksik ve sözleşmeye aykırı taslağın reddi aynı değildir. TBK m. 114’ün yollamasıyla m. 52, müşterinin zararın doğmasına veya artmasına etkisini tazminat hesabında dikkate alır. Her gecikme otomatik bütünüyle müşteriye yüklenmez.

Yanıt verilmemesi yayın onayı sayılır mı?

Sessizliğin her durumda onay sayılacağına ilişkin genel bir kural yoktur. TBK m. 6’nın özel koşulları ve varsa kabul edilmiş onay mekanizması değerlendirilir. Ajansın tek taraflı raporuna yazdığı “yanıt yoksa onaylandı” notu, baştan kararlaştırılmış sürecin yerine geçmez. Standart sözleşmedeki kayıt, genel işlem koşullarının sözleşmeye dahil olması bakımından TBK m. 20–25 kapsamında da incelenir.

Revizyon talebi, ilk kapsamın düzeltilmesi ile yeni iş istenmesi bakımından ayrılmalıdır. Yanlış ürün bilgisinin düzeltilmesi, müşterinin tamamen yeni kampanya seçmesiyle aynı değildir. Ajansın hangi değişikliğin süreyi etkilediğini zamanında açıklaması; müşterinin de kabul ettiği yeni takvimi koruması gerekir. Her sürümün tarihi tutulduğunda gecikmenin onay, üretim veya yayın aşamasından hangisinde doğduğu anlaşılır.

Tasarım dosyası teslim edilmişse yayın borcu biter mi?

Yayın görevi ajansa verilmişse hazırlanan görselin ortak klasöre yüklenmesi bu görevi kendiliğinden tamamlamaz. Paylaşımın hangi hesapta, hangi metin ve bağlantıyla, hangi tarihte yayımlandığı gösterilmelidir. Planlama aracında sıraya alınmış kayıt ile fiilen yayımlanmış içerik ayrılır. Sistemde hata oluştuğunda ajansın izleme ve müdahale görevi sözleşmedeki kapsamıyla incelenir.

Yalnız üretim üstlenilmişse müşterinin paylaşımı yapmaması otomatik ajansın yayın ihlali değildir. Teslimin kullanılabilir biçimde gerçekleşip gerçekleşmediği, dosya boyutu ve biçimi gibi kararlaştırılmış özelliklerle değerlendirilir. Şirket üretimi kabul etmiş fakat yayın hizmeti ayrıca eksik kalmışsa bu iki bölüm ayrı hesaplanır. Kabul edilen her tasarımın karşılıksız sayılması da bütün paketin eksiksiz ifa edildiğinin ileri sürülmesi de aynı ayrımı gözden kaçırır.

İçerik yanlış hesapta veya onaysız sürümle yayımlanırsa ne olur?

Kararlaştırılan hesap ve içerik sürümü edimin parçasıdır. Başka şubeye ait hesapta yayın, hedef hesap borcunu kendiliğinden karşılamaz. Onaylanmamış fiyat, tarih veya ürün bilgisiyle paylaşım yapılmışsa hata, onaylanan dosya ve yayın kaydıyla karşılaştırılır. Ajansın erişim yetkisi, her türlü metni müşterinin iradesi dışında yayımlama konusunda sınırsız izin oluşturmaz.

Vekâlet hükümlerinin uygulandığı bölümde TBK m. 505, açık talimata uyma borcunu düzenler. Talimattan ayrılmanın izin alınamaması ve izin verileceğinin açık olması gibi kanuni koşulları vardır. Acil olduğu söylenen her değişiklik bu istisnaya girmez. Düzeltme, kaldırma ve müşteriye haber verme işlemleri de kayda geçirilir. İçeriğin sonradan silinmesi, ilk yayın sırasında doğmuş somut zararın incelemesini ortadan kaldırmaz.

Kampanya günü geçtikten sonra yapılan paylaşım yeterli midir?

Açılış, başvuru süresi veya belirli tarihte biten kampanya için planlanan içerikte zaman, edimin ekonomik amacının parçasıdır. Sonradan paylaşım yapılmasının aynı yararı sağlayıp sağlamadığı belirlenir. TBK m. 124, temerrüt yüzünden ifanın yararsız kalması ve sözleşmeden anlaşılan belirli zamana bağlı ifa gibi hâllerde ek süre verilmesini gerektirmeyen durumları düzenler. Bu istisna her geç paylaşım için peşinen kabul edilmez.

Kampanyanın gerçekten sona erdiği, ajansın bu amacı bildiği ve geciken yayının artık hangi işlevi karşılamadığı belgelenir. İçerik başka tarihte kullanılabiliyorsa bunun değeri ayrıca incelenir. Şirketin yeni yayını kabul ederken yaptığı açıklamalar da önemlidir. Gecikmiş paylaşımın kabulü, bütün zarar taleplerinden kendiliğinden vazgeçildiği anlamına gelmez; fakat sözleşmedeki ceza kaydı ve TBK m. 179/2 bakımından çekince konusu ayrıca değerlendirilmelidir.

Eksik paylaşımın ücret karşılığı nasıl hesaplanır?

Önce sözleşmedeki ücret yapısı belirlenir. Birim fiyatlı üretim, sabit hesap yönetimi ve dönemlik yayın hizmeti aynı hesap kalemi değildir. Paketin toplam bedelini paylaşım sayısına bölmek ancak sözleşme ve yapılan iş bu yöntemi destekliyorsa anlamlıdır. Hazırlanmış ve kullanılabilir içerik ile hiç üretilmemiş işin ekonomik değeri ayrı gösterilir. İade talebinin hangi hukuki sona erme veya aykırılık sonucuna dayandığı açıklanır.

Eser niteliğindeki teslimde ayıp varsa TBK m. 474, m. 475 ve m. 477’nin inceleme, bildirim ve seçimlik hak koşulları önem taşır. Hiç yerine getirilmeyen yayın edimi ise sırf eksik olduğu için her durumda teslim edilmiş eserin ayıbı sayılmaz. İfa edilmeme, gecikme ve ayıplı teslim ayrılmalıdır. Kullanılan hukukî yolun şartları kurulmadan “eksik hizmet indirimi” adı altında bütün ihtimallere tek oran uygulanamaz.

Eksik paylaşımlar sonraki aya aktarılabilir mi?

Ajansın eksik işleri sonraki ayın takvimine yazması, müşterinin kabulünü gerektiren sözleşme değişikliğinin yerine geçmez. Müşteri aktarımı kabul etmişse hangi işlerin önceki dönemden kaldığı, sonraki ayın normal yükümlülüğünün azalıp azalmadığı ve ücret etkisi belirlenir. Önceki eksik iş, yeni ayın zaten borçlanılmış paylaşımıyla aynı anda iki kez sayılmamalıdır.

Aktarım protokolünde eski dönemin açık hesabı korunur. Müşterinin ek paylaşımı kabul etmesi her geçmiş gecikmenin ibra edildiği anlamına gelmez. Taraflar sulh veya tam ibra amaçlıyorsa bu kapsam açıkça yazılmalıdır. Sözleşmedeki tek taraflı erteleme yetkisi genel işlem koşulu niteliğindeyse TBK m. 24 ve m. 25 denetimi gündeme gelir. Her operasyon değişikliği yasak değildir; müşterinin aleyhine değişiklik yetkisinin içeriği incelenir.

Platform sorunu veya erişim eksikliği nasıl ispatlanır?

Ajansın yayın yapamamasını platform arızasına, hesap kısıtlamasına veya müşterinin kaldırdığı erişime bağlaması somut kayıt gerektirir. Olayın başlangıcı, süresi, etkilenen hesap ve hata bildirimi gösterilmelidir. Ajansın süresi dolmuş kendi bağlantısını yenilememesi ile müşterinin yetkiyi kaldırması aynı olay değildir. Dışsal arıza açıklaması, hangi edimi ne kadar etkilediği belirlenmeden bütün aylık hizmetin yapılmamasını açıklamaz.

TBK m. 112 uyarınca gereği gibi ifa etmeyen borçlu, kendisine kusur yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe zarardan sorumludur. Gerekli bilgilendirme ve alternatif işlemlerin sözleşme kapsamındaki yeri araştırılır. Erişim engeli kaldırıldıktan sonra kalan işlerin durumu da izlenir. Ajansın kişisel hesaptan yayın yapmak gibi yetki dışı bir çözümü müşteriye haber vermeden uygulaması, yalnız acil ihtiyaç bulunduğu gerekçesiyle uygun ifa sayılmaz.

Kaçırılan kampanya için hangi zararlar talep edilir?

Tazminatta borca aykırılık, zarar ve uygun nedensellik gösterilmelidir. Kaçırılan yayına bağlanan bütün beklenen satışları ciro toplamı olarak istemek yeterli değildir. Gerçek kampanya gideri, kullanılamayan tanıtım unsuru, zorunlu telafi hizmeti ve kanıtlanabilir net kazanç kaybı ayrı incelenir. Şirketin başka kanallardan yaptığı satış ve önlediği giderler hesabın doğruluğu bakımından önem taşır.

Sözleşmede ceza koşulu bulunuyorsa TBK m. 179 ve m. 180 uyarınca ifayla ilişkisi ve talep şartları belirlenir. Ceza için zarar doğması aranmaz. Ceza tutarını aşan zarar isteniyorsa alacaklının borçlunun kusurunu ispatlaması gerekir. Gecikme cezası, ücret iadesi ve tazminatın hangi kapsamda birlikte istenebildiği açıklanmalı; aynı ekonomik kayıp iki kez hesaplanmamalıdır.

Aylık raporda hangi kayıtlar istenmelidir?

Vekâlet hükümlerinin uygun olduğu bölümde TBK m. 508, istem üzerine yürütülen işin hesabının verilmesini düzenler. Hesap verme borcu kapsamında plan, onay, üretim ve fiilî yayın kayıtları eşleştirilir. Yalnız toplam erişim grafiği, eksik paylaşım iddiasını cevaplamaz. İşin tamamlandığı söylenen her kalemin belirli bir kayıtla açıklanması gerekir.

Rapor, başkalarının gizli hesap bilgilerini sınırsız istemek amacıyla kullanılmaz. Şirketin kendi hesabına ve hizmetine ilişkin kayıtlar hedeflenir. Ajansın sunduğu tablo ile platformdaki mevcut içerikler karşılaştırılır; silinen yayınlar için eldeki kayıtlar ayrıca korunur. Ücret iadesi hesabında kabul edilmiş teslim, eksik iş ve tartışmalı iş ayrı gösterildiğinde hem ihtarın kapsamı hem uzlaşma teklifinin karşılığı anlaşılır hâle gelir.

Eksik hizmet nedeniyle sözleşme nasıl sona erdirilir?

Borca aykırılık yolunda TBK m. 117, m. 123–125 ve ifasına başlanmış sürekli edimli ilişkide m. 126 koşulları incelenir. İhtar; eksik işlerin listesini, dayanak takvimi, talep edilen ifayı ve gerekiyorsa uygun süreyi açıkça göstermelidir. Tacirler arasındaki temerrüt, fesih ve dönme bildirimlerinde TTK m. 18/3 dikkate alınır. Sohbet mesajının operasyonel yararı ile kanundaki bildirim düzeni birbirine karıştırılmaz.

Vekâlet niteliğindeki bölümde TBK m. 512’nin tek taraflı sona erme ve uygun olmayan zamanda sona erdirmenin zararı hükümleri ayrıca değerlendirilir. Bu hüküm bütün karma paketin hiçbir mali sonuç olmadan bırakılabileceği anlamına gelmez. Sona erme tarihi, kalan iş, alınan avans, kullanılabilir teslim ve erişim devri birlikte düzenlenir. Geçmiş hizmet hesabı yapılmadan yalnız hesap parolasının değiştirilmesi uyuşmazlığı çözmez.

Uyuşmazlık dosyası nasıl hazırlanır?

HMK m. 199 çerçevesinde elektronik takvim, mesaj, tasarım sürümü ve yayın kaydı belge olarak değerlendirilir. Kanıtların yalnız son görünümü değil tarih ve kaynak ilişkisi de korunur. Şirketin yetkili olduğu hesaplardan alınan kayıtlar sözleşme ekleriyle aynı kronolojiye yerleştirilir. Bir içeriğin hiç yayımlanmaması ile yayımlandıktan sonra müşteri tarafından silinmesi ayırt edilir.

Kayıtların kaybolması veya sonra ileri sürülmesinin önemli ölçüde zorlaşması riski varsa HMK m. 400 kapsamında delil tespiti değerlendirilebilir. Teknik inceleme soruları hangi hesabın, içeriğin ve tarihin araştırılacağını göstermelidir. Talep, sadece “ajans çalışmadı” cümlesine bırakılmaz; kararlaştırılan edim, eksiklik, bildirim ve parasal sonuç ayrı belgelerle ortaya konur. Böylece sayım uyuşmazlığı ile kampanya zararının ispatı birbirine karıştırılmaz.

Sık sorulan sorular

Ajans tasarımı hazırladı ama yayımlamadıysa borcunu yerine getirmiş olur mu?

Yayın da sözleşme kapsamındaysa yalnız tasarımın hazırlanması yeterli değildir. Üretim ve yayın ayrı değerlendirilir. Yalnız üretim üstlenilmişse yayın yapılmaması otomatik olarak ajansın ihlali sayılmaz.

Her hikâye veya görsel ayrı paylaşım mı sayılır?

Kanunda bütün sosyal medya paketleri için ortak sayım birimi yoktur. Kabul edilmiş teklif, içerik türü ve tarafların kararlaştırdığı birim esas alınır. Ajansın tek taraflı iç cetveli anlaşmayı değiştirmez.

Müşteri yanıt vermediğinde taslak onaylanmış sayılır mı?

Her durumda sayılmaz. TBK m. 6 koşulları ve kabul edilmiş onay düzeni incelenir. Standart bir sessizlik kaydının sözleşmeye dahil olması ve içerik denetimi ayrıca değerlendirilir.

İçerik takvimindeki tarih geçince ihtarsız temerrüt olur mu?

TBK m. 117 uyarınca birlikte belirlenen ifa günü önemlidir. Önce takvimin bağlayıcı teslim programı mı yoksa onay bekleyen öneri mi olduğu belirlenmelidir. Her taslak tarih otomatik kesin vade oluşturmaz.

Müşteri onayı geç verdiğinde bütün zarar ona mı aittir?

Onaya elverişli içeriğin zamanında sunulması, onay görevi ve gecikmenin gerçek etkisi incelenir. TBK m. 106 ile m. 52 ve m. 114 koşulları somutlaştırılır. Ajansın bağımsız kusuru kendiliğinden ortadan kalkmaz.

Eksik paylaşımlar sonraki ay yapılabilir mi?

Taraflar bunu kabul edebilir. Hangi işin eski borcu karşıladığı ve yeni ayın normal kapsamını etkileyip etkilemediği gösterilmelidir. Ajansın tek taraflı aktarımı her durumda sözleşme değişikliği oluşturmaz.

Kampanya bittikten sonra yayın yapılması yeterli midir?

Yayının ekonomik amacı ve zaman şartı incelenir. TBK m. 124 kapsamında ifanın yararsız kalması veya sözleşmedeki belirli zaman şartı mevcutsa ek süre gerekmeyen durum gündeme gelir. Her gecikme aynı sonucu doğurmaz.

Paket ücreti paylaşım sayısına bölünerek iade hesaplanır mı?

Ancak ücret yapısı bu yöntemi destekliyorsa. Sabit hesap yönetimi, üretim ve yayın hizmeti ayrı olabilir. Kullanılabilir teslim ve hiç ifa edilmeyen iş birlikte değerlendirilmeden tek oran belirlenmez.

Platform arızası ajansı otomatik sorumluluktan kurtarır mı?

Hayır. Olayın hangi borcu ne kadar etkilediği ve ajansın sözleşmesel görevlerini yerine getirip getirmediği gösterilir. TBK m. 112 kapsamında kusursuzluk somut kayıtla ispatlanmalıdır.

Eksik yayın için ceza ve bütün beklenen satışlar birlikte istenir mi?

Ceza kaydının ifayla ilişkisi TBK m. 179 ve m. 180 üzerinden belirlenir. Ceza üstü zarar için kusur ispatı gerekir. Varsayılan ciro zarar değildir; gerçek kayıp ve nedensellik ayrıca gösterilir.

İstanbul ve Mersin ofislerinde sosyal medya hizmeti dosyası, tekliften yayın kaydına uzanan iş akışı üzerinden incelenir. İçerik takvimi, onay yazışmaları, platform bağlantıları, ajans faturası ve kampanya belgeleri birlikte değerlendirilir. Hukuki talep, eksik üretim veya yayının ücret karşılığıyla somut kampanya zararını ayrı gösterir; teknik raporun hangi kayıtları açıklayacağı önceden belirlenir.

Kanun maddeleri ve resmî kaynaklar

• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu — güncel resmî UYAP metni: m. 6, 19–25, 52, 106, 112, 114, 117, 123–126, 179–180, 470–471, 474–475, 477, 502, 505–506, 508 ve 512
• 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu — güncel resmî UYAP metni: m. 18/3
• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — güncel resmî UYAP metni: m. 199 ve 400

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →