Sosyal Medyada Yanlış Enerji veya Karbon Piyasası Bilgisi Yaymak Manipülasyon mu? | Yönetmelik m.9/2 (2027)
Kısa ve net cevap: Evet, Yönetmelik m.9/2’deki şartlar oluşursa sosyal medya, internet, medya veya başka bir kanal üzerinden yayılan bilgi piyasa manipülasyonu sayılabilir. Hüküm; enerji veya çevre ürünlerinin arzı, talebi ya da fiyatıyla ilgili yanlış veya yanıltıcı işaretler veren veya verebilecek nitelikte bilgi yaymayı ve bu davranışa girişimi, bilgiyi yayan kişinin bilginin yanlış veya yanıltıcı olduğunu bildiği veya bilmesi gerektiği hâllerde manipülasyon olarak düzenler. Paylaşımın X, LinkedIn, Instagram, WhatsApp grubu, internet sitesi, haber platformu veya başka dijital kanalda yapılması hükmün uygulanmasını engellemez.
- m.9/2’nin hukuki dayanağı
- İnternet ve sosyal medya kapsamı
- Yanlış bilgi nedir?
- Yanıltıcı bilgi nedir?
- Arz, talep ve fiyat bağlantısı
- Bilgiyi yaymak ne demektir?
- Paylaşmak ve yeniden paylaşmak
- Kurumsal hesaplar
- Çalışan ve yöneticilerin paylaşımları
- m.8 dâhilî bilgi ifşasından farkı
- Gözetim ve yaptırım
- Sık sorulan sorular
Yürürlük tarihi ve resmî kaynak
Enerji Piyasalarında ve Çevresel Piyasalarda Şeffaflığa ve Piyasa Bozucu Davranışlara İlişkin Yönetmelik 14 Şubat 2026 tarihli ve 33168 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. 23 Mayıs 2026 tarihli değişiklikle yürürlük tarihi 1 Ocak 2027 olarak değiştirildi. m.9/2’deki yanlış veya yanıltıcı bilgi yayımı yasağı bu tarihten itibaren uygulanacaktır.
Resmî metin için 14 Şubat 2026 tarihli Resmî Gazete, EPDK kaynağı için EPDK Yönetmelik sayfası ve yürürlük değişikliği için 23 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete esas alınmalıdır.
m.9/2 neden internet ve medyayı ayrıca düzenler?
Enerji ve çevre ürünlerinin fiyatı yalnız işlem defterindeki teklifler üzerinden etkilenmez. Piyasa katılımcıları haber, analiz, sosyal medya ve çeşitli dijital kaynaklardan bilgi alır. Yanlış veya yanıltıcı bir haber, özellikle düşük likiditeli ürünlerde veya belirsiz piyasa koşullarında teklif ve işlem kararlarını etkileyebilir.
Bu nedenle m.9/2 manipülasyonu yalnız teklif ve işlem davranışlarıyla sınırlamaz. İnternet dahil medya veya başka herhangi bir yolla yanlış/yanıltıcı işaret veren bilgi yayımı da, kişinin bilginin yanlış/yanıltıcı olduğunu bildiği veya bilmesi gerektiği hâllerde yasak kapsamındadır.
Sosyal medya m.9/2 kapsamına girer mi?
Evet. Hüküm “internet de dâhil olmak üzere medya aracılığıyla veya başka herhangi bir yolla” şeklinde geniş ifade kullanır. Bu nedenle sosyal medya platformları açıkça internet kapsamındadır. Paylaşımın kurumsal hesaptan, kişisel hesaptan, kapalı gruptan veya herkese açık profilden yapılması somut olayın erişim ve etki değerlendirmesinde rol oynar.
Hukukî sonuç platform adına bağlı değildir. X, LinkedIn, Instagram, YouTube, Telegram, WhatsApp kanalı, internet forumu veya başka bir dijital mecra üzerinden yapılan paylaşım m.9/2 koşulları oluşuyorsa incelenebilir.
Yanlış bilgi nedir?
Yanlış bilgi, olgusal olarak gerçeğe aykırı içeriktir. Örneğin gerçekte gerçekleşmemiş büyük bir üretim kesintisinin gerçekleştiğinin duyurulması veya mevcut olmayan bir piyasa kararının alınmış gibi paylaşılması bilgi doğruluğu bakımından sorun yaratabilir. Ancak her maddi hata manipülasyon değildir; m.9/2’nin diğer unsurları da aranır.
Bilginin enerji/çevre ürünlerinin arzı, talebi veya fiyatıyla ilgili yanlış/yanıltıcı işaret vermesi ya da verebilecek nitelikte olması ve bilgiyi yayan kişinin yanlışlığı bildiği veya bilmesi gerektiği değerlendirilir.
Yanıltıcı bilgi nedir?
Yanıltıcı bilgi, tek tek cümleleri teknik olarak doğru olsa bile bağlam, eksik bilgi veya sunum biçimi nedeniyle piyasa hakkında gerçeğe aykırı izlenim yaratabilir. Örneğin yalnız belirli veriyi seçip karşıt kritik bilgiyi saklayarak arz sıkıntısı izlenimi yaratmak somut koşullara göre yanıltıcılık incelemesine konu olabilir.
Bu nedenle kurumsal iletişim yalnız maddi doğruluk kontrolü değil, bağlam kontrolü de yapmalıdır. Başlık, görsel, tablo ve açıklama birlikte değerlendirildiğinde piyasa katılımcısına hangi işaretin verildiği önemlidir.
Bilginin arzla ilgili olması ne anlama gelir?
Üretim kapasitesi, tesis duruşu, depolama seviyesi, ithalat/iletim imkanı veya piyasaya sunulabilir ürün miktarı arz üzerinde etkili olabilir. Bu alanlarda yanlış veya yanıltıcı bilgi, piyasada kıtlık ya da bolluk izlenimi yaratabilir ve teklif kararlarını etkileyebilir.
Şirket özellikle tesis kapasitesi gibi veriler için m.7 Dâhilî Bilgi Platformu yükümlülükleriyle kurumsal sosyal medya/haber süreçlerini eşleştirmelidir. Resmî platformdaki veriyle sosyal medya paylaşımının çelişmesi ciddi uyum riski doğurur.
Talep hakkında yanlış bilgi nasıl etkiler?
Tüketim, rezervasyon, talep tahmini veya büyük kullanıcı davranışına ilişkin yanlış/yanıltıcı içerik, piyasanın talep tarafını olduğundan güçlü ya da zayıf gösterebilir. m.9/2 bu tür bilgi yayımını, gerekli bilme unsuru ve piyasa işareti etkisi varsa kapsar.
Şirketin tahmin yayınlaması yasak değildir. Ancak tahmin açıkça tahmin olarak sunulmalı, dayanak yöntemi ve varsa önemli belirsizlikler doğru ifade edilmelidir. Gerçekleşmiş veri gibi sunulan varsayım yanıltıcı sonuç doğurabilir.
Fiyat hakkında yanlış bilgi yaymak
Gerçekleşmemiş işlemi gerçekleşmiş fiyat gibi duyurmak, yanlış fiyat seviyesi yayımlamak veya belirli ürünün piyasa fiyatını gerçekte olmayan seviyede göstermek m.9/2 bakımından incelenebilir. Fiyat verilerinin kaynak, zaman ve ürün ayrımı doğru yapılmalıdır.
Özellikle farklı teslim dönemi, farklı piyasa veya farklı para birimindeki fiyatı bağlamından kopararak paylaşmak yanıltıcı olabilir. Kurumsal yayınlarda fiyatın hangi ürün, dönem ve platforma ait olduğu açık yazılmalıdır.
“Bilgi yaymak” yalnız ilk paylaşımı mı kapsar?
Yönetmelik bilgi yayma davranışını düzenler. Bir içeriğin yeniden paylaşılması, alıntılanması veya başka kanala taşınması da somut olayda bilgi yayımı niteliği taşıyabilir. Özellikle kişi içeriğin yanlış veya yanıltıcı olduğunu biliyor veya bilmesi gerekiyorsa “ben ilk üretmedim” savunması tek başına yeterli olmayabilir.
Her yeniden paylaşım otomatik manipülasyon değildir. Kişinin bilgiyi hangi içerikle aktardığı, düzeltme ekleyip eklemediği, yanlışlığı bilip bilmediği ve piyasa işareti etkisi somut olarak değerlendirilir.
Kurumsal web sitesi duyurusu m.9/2 kapsamında olabilir mi?
Evet. Hüküm internet dahil medya veya başka herhangi bir yolu kapsar. Şirketin internet sitesi, yatırımcı/duyuru sayfası, sosyal medya hesabı veya basın bülteni yanlış/yanıltıcı piyasa bilgisi içeriyorsa m.9/2 koşulları incelenebilir.
Kurumsal iletişim içeriği hukuk, operasyon ve gerekiyorsa piyasa uyum birimi tarafından doğrulanmalıdır. Özellikle üretim/kapasite gibi Dâhilî Bilgi Platformunda açıklanması gereken verilerin kurum dışı kanalda farklı içerikle yayımlanması önlenmelidir.
Çalışanın kişisel hesabındaki paylaşım şirketi etkiler mi?
Gerçek kişinin m.9/2 kapsamındaki sorumluluğu kendi davranışına göre değerlendirilir. Ancak paylaşım şirket adına, şirket talimatıyla veya tüzel kişi karar sürecinin parçası olarak yapılmışsa tüzel kişi ve karar vericilerin sorumluluğu ayrıca gündeme gelebilir. m.9/3, tüzel kişi tarafından işlenen manipülasyonda işlem yapma kararına dahil gerçek kişileri ayrıca düzenler.
Şirket sosyal medya politikasında fiyat etkili piyasa bilgilerinin kimler tarafından açıklanabileceğini, çalışanların kişisel hesaplardan hangi kurumsal bilgileri paylaşamayacağını ve düzeltme sürecini açıkça belirlemelidir.
Analiz ve görüş paylaşmak yasak mı?
Hayır. Kamuya açık verilere dayalı dürüst analiz, görüş veya tahmin m.9/2 kapsamında otomatik olarak yasak değildir. Yasak, yanlış veya yanıltıcı işaret veren ya da verebilecek bilgiyi, kişinin yanlış/yanıltıcı olduğunu bildiği veya bilmesi gerektiği durumda yaymasına yöneliktir.
Analiz ile olgusal iddia ayrılmalı; tahminler gerçekleşmiş veri gibi sunulmamalıdır. Veri kaynağı, tarih ve varsayımlar açık yazılmalıdır. Düzeltilen veriler eski paylaşım üzerinde de görünür biçimde güncellenmelidir.
Dâhilî bilgiyi doğru biçimde sosyal medyada paylaşmak serbest mi?
Hayır. Bilgi doğru olsa bile kamuya açıklanmamış ve m.4 anlamında dâhilî bilgi ise, yetkisiz ifşa m.8/1-b kapsamındaki ayrı yasağı doğurabilir. Ayrıca m.7, dâhilî bilginin Dâhilî Bilgi Platformunda açıklanması usulünü düzenler.
Dâhilî bilgi ifşa yasağı için m.8/1-b rehberimizi inceleyebilirsiniz. m.9/2’nin odağı ise yanlış veya yanıltıcı bilgi yayımıdır.
Yanlış bilgiyle eş zamanlı işlem yapılması
Kişi veya şirket yanlış/yanıltıcı bilgi yayıp aynı anda bu bilgiyle uyumlu veya ters pozisyon alıyorsa, iletişim ile işlem davranışı birlikte incelenebilir. m.9/2 bilgi yayımını; m.9/1 ise teklif/işlem davranışlarını ayrı düzenler.
Şirket dış iletişim zamanlarını işlem loglarıyla çapraz kontrol edebilir. Fiyat etkili duyurudan önce ve sonra şirket/ilişkili kullanıcı işlemleri yüksek riskli dönem olarak izlenebilir.
Girişim de yasak mı?
Evet. m.9/2 bilgi yayma davranışına girişimi de kapsar. Paylaşım teknik nedenle yayımlanmamış, platform tarafından engellenmiş veya gönderi son anda erişime kapatılmış olsa bile fiilin hangi aşamada kaldığı incelenebilir.
m.13/3, m.9 kapsamındaki ihlal edici fiil girişim aşamasında kalırsa ilgili ceza tutarlarının yarısına kadar idarî para cezası uygulanabileceğini düzenler. Manipülasyon girişimi rehberimiz için m.9 ve m.13/3 yazımıza bakabilirsiniz.
Yanlış paylaşım fark edilirse ne yapılmalı?
İlk adım içeriği gerçeğe uygun şekilde düzeltmek ve yanlış bilgiyi yaymaya devam etmemektir. İkinci adım paylaşımın enerji/çevre ürünleri üzerindeki olası etkisini değerlendirmektir. Üçüncü adım işlem ve iletişim kayıtlarını korumaktır.
Piyasa bozucu davranışa ilişkin bilgi veya şüphe oluşmuşsa m.10/c uyarınca EPDK ve ilgili piyasa işletmecisine ivedilikle bildirim yükümlülüğü değerlendirilmelidir. Düzeltme yapılmış olması, önceki yayımın hukukî değerlendirmesini kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
Piyasa işletmecisi ve EPDK nasıl denetler?
m.11 piyasa işletmecisine piyasa gözetim birimi/sistemi kurma, bilgi-belge isteme ve şüpheli durumları EPDK’ya bildirme görevleri verir. Bilgi yayımı ile fiyat/işlem hareketleri arasında zaman korelasyonu gözetimde değerlendirilebilir.
m.12/2 EPDK’ya elektronik bilgi ve sistemleri inceleme, belge isteme, hesap/işlemleri denetleme ve gerektiğinde yerinde inceleme yetkisi verir. Kurumsal sosyal medya onay akışı, iletişim taslakları ve işlem kayıtları somut olayda önem taşıyabilir.
İdarî yaptırım
m.13/1-ç ve d, m.9 kapsamındaki manipülasyon için piyasa katılımcısı ve gerçek kişi bakımından ayrı azamî idarî para cezaları düzenler. Üst sınırlar her takvim yılı başında yeniden değerleme oranında güncellenir. m.13/2 menfaat veya zarar varsa iki kat alt sınırını, m.13/3 girişimde yarıya kadar ceza imkanını düzenler.
m.13/4 ceza belirlenmesinde ihlalin ağırlığı/süresi, kusur, piyasa ve fiyatlara etki, tekerrür, net satış hasılatı ve EPDK ile işbirliğini dikkate alır.
Şirketler için sosyal medya ve bilgi yayımı kontrol listesi
- Fiyat etkili piyasa bilgilerini yayımlayabilecek yetkilileri belirleyin.
- Kurumsal sosyal medya ve web içeriğini doğrulama sürecine bağlayın.
- Arz, talep ve fiyat verilerinde kaynak/tarih/ürün bilgisini açık yazın.
- Tahmini gerçekleşmiş veri gibi sunmayın.
- Dâhilî bilgi ile kamuya açık bilgiyi ayırın.
- Yanlış paylaşım için hızlı düzeltme prosedürü kurun.
- Çalışan kişisel hesaplarına ilişkin fiyat etkili bilgi politikasını yazılı düzenleyin.
- Yayımlar ile şirket işlem loglarını çapraz kontrol edin.
- Yeniden paylaşım/alıntı davranışlarında kaynak doğrulaması yapın.
- Şüphe oluşursa m.10/c bildirimini ivedilikle değerlendirin.
Sık Sorulan Sorular
Sosyal medyada yanlış enerji fiyatı paylaşmak manipülasyon mu?
m.9/2’nin yanlış/yanıltıcı işaret ve bilme/bilmesi gerekme şartları oluşuyorsa evet.
WhatsApp grubunda paylaşım kapsamda mı?
Hüküm internet dahil medya veya başka herhangi bir yolu kapsar; somut erişim ve etki değerlendirilir.
Yanlış haberi yalnız yeniden paylaşmak sorumluluk doğurabilir mi?
Kişi bilginin yanlış/yanıltıcı olduğunu biliyor veya bilmesi gerekiyorsa yeniden yayım somut olayda incelenebilir.
Kurumsal web sitesi de kapsamda mı?
Evet. İnternet üzerinden bilgi yayımı m.9/2 kapsamındadır.
Tahmin paylaşmak yasak mı?
Hayır. Ancak tahmin gerçeğe uygun biçimde tahmin olarak sunulmalı ve yanıltıcı işaret yaratmamalıdır.
Doğru ama dâhilî bilgiyi sosyal medyada paylaşmak serbest mi?
Hayır. m.8/1-b ve m.7 ayrı yükümlülükler getirir.
Yanlış paylaşım silinirse sorumluluk biter mi?
Hayır. Düzeltme önemlidir fakat önceki yayımın değerlendirmesini otomatik kaldırmaz.
Paylaşım hiç yayımlanamazsa girişim yaptırımı var mı?
m.9/2 girişimi kapsar; m.13/3 girişim için yarıya kadar ceza öngörür.
EPDK sosyal medya kayıtlarını inceleyebilir mi?
m.12/2 elektronik bilgi ve sistemler bakımından geniş denetim yetkisi verir.
Yönetmelik ne zaman yürürlüğe girer?
1 Ocak 2027 tarihinde.
Sonuç
m.9/2 sosyal medya ve internet çağında piyasa manipülasyonunun bilgi yayımı boyutunu açıkça düzenler. Enerji veya çevre ürünlerinin arzı, talebi ya da fiyatı hakkında yanlış/yanıltıcı işaret veren veya verebilecek bilgiyi, bunun yanlış/yanıltıcı olduğunu bilen veya bilmesi gereken kişi yayarsa manipülasyon riski doğar. Şirketler dış iletişim, sosyal medya, web içerikleri ve işlem gözetimini tek uyum çerçevesinde birleştirmelidir.
Yazar: Av. Halil Bakırcı
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
