Stajyerin Ücreti Ödenmezse Ne Yapılır? 3308 m.25 | 2026
Kısa cevap: 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu m.25 kapsamındaki stajyer veya işletmede mesleki eğitim gören öğrenciye kanundaki asgari sınırın altında ücret ödenemez; hiç ücret ödenmemesi de sözleşmeye yazılmış olsa dahi yasal ödeme borcunu ortadan kaldırmaz. Ücret, öğrenci statüsüne ve işyerindeki personel sayısına göre 3308 m.25 esaslarıyla belirlenir. Ödenmeyen staj/mesleki eğitim ücreti için okul ve işletme kayıtları toplanmalı, yazılı talep yapılmalı ve gerekirse adli yargıda alacak talep edilmelidir.
Stajyer ücretinin yasal dayanağı nedir?
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu’nun “Ücret ve Sosyal Güvenlik” başlıklı 25. maddesi, aday çırak, çırak, işletmede mesleki eğitim gören, staj veya tamamlayıcı eğitime devam eden öğrencilere ödenecek ücretin sözleşmeyle belirleneceğini; ancak kanunda gösterilen asgari sınırların altına inilemeyeceğini düzenler.
Bu nedenle ücret hakkı işletmenin keyfine bırakılmış değildir. Öğrencinin stajının eğitim amaçlı olması, işletmenin hiçbir ücret ödemeden öğrenciyi çalıştırabileceği anlamına gelmez. 3308 m.25 kapsamına giren bir öğrenci yönünden ücret borcu doğrudan kanundan kaynaklanır.
Yargıtay da işletmede mesleki eğitim gören öğrencilerin 3308 m.25’e dayalı ücret alacaklarını özel nitelikte sözleşmeden doğan alacak olarak kabul etmektedir. Dolayısıyla “stajyer işçi değildir, ücret de alamaz” biçimindeki genelleme doğru değildir. İş Kanunu anlamında işçi olmamak ile 3308 sayılı Kanun uyarınca ücret hakkına sahip olmak farklı hukuki konulardır.
2026’da stajyer ve mesleki eğitim öğrencisine en az ne kadar ücret ödenir?
3308 m.25’te alt sınır ücret oranı öğrenci grubuna ve işyerindeki personel sayısına göre belirlenir. İşletmede mesleki eğitim gören öğrenciler ile mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarında staj veya tamamlayıcı eğitim gören öğrencilere, net asgari ücretin yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde en az yüzde otuzu; yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde en az yüzde on beşi oranında ücret ödenir.
Aday çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin yüzde otuzundan, kalfalık yeterliğini kazanan mesleki eğitim merkezi 12. sınıf öğrencilerine ise kanunda belirtilen yüzde ellilik alt sınırdan daha az ücret ödenemez.
Bu oranlar “tavsiye” değil kanuni tabandır. Taraflar sözleşmeyle daha yüksek ücret kararlaştırabilir. Ancak kanuni alt sınırdan daha düşük bir bedel kararlaştırılması veya “ücret ödenmeyecektir” şeklinde kayıt konulması, öğrencinin kanundan doğan asgari ücret hakkını ortadan kaldırmaz.
“Ücretsiz staj yapmayı kabul ediyorum” maddesi geçerli mi?
3308 m.25 kapsamındaki zorunlu ücret hakkını ortadan kaldıran bir sözleşme kaydı, kanunun emredici alt sınırını bertaraf edemez. Öğrencinin, velinin veya okulun imzası bulunan sözleşmede ücretin sıfır yazılması, kanunda açıkça ücret ödenmesi gereken statü bakımından işletmenin borcunu sona erdirmez.
Burada ilk yapılacak iş öğrencinin gerçekten 3308 m.25 kapsamındaki öğrenci/stajyer statüsünde olup olmadığını tespit etmektir. Her “staj” adı verilen çalışma aynı hukuki rejime tabi değildir. Ancak 3308 kapsamındaki işletmede mesleki eğitim veya mesleki-teknik ortaöğretim stajı söz konusuysa kanundaki ücret tabanı uygulanır.
Bu nedenle uyuşmazlıkta sözleşmenin adı değil, okul programı, stajın niteliği, işletme sözleşmesi ve fiili eğitim dönemi birlikte incelenmelidir.
İşyerindeki personel sayısı neden önemlidir?
Kanun, belirli öğrenci gruplarında yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerleri ile yirmiden az personel çalıştıran işyerleri için farklı asgari oranlar öngörür. Bu nedenle ücret hesabında yalnız öğrencinin kaç gün staj yaptığı değil, staj yapılan işyerindeki ilgili personel sayısı da belirlenmelidir.
Yargıtay uygulamasında da personel sayısının doğru belirlenmeden yapılan ücret hesapları bozma konusu olmuştur. Hesap yapılırken işverenin kayıtları, SGK personel bildirimleri ve stajın yapıldığı birimin hukuki yapısı incelenir.
Öğrenci “büyük bir kurumda staj yaptım” diyerek otomatik olarak yüzde otuz oranına ulaşmaz; aynı şekilde işletme de “bu şubede az kişi vardı” diyerek tek başına oranı düşüremez. Kanuni ölçütün somut işyeri ve organizasyon bakımından belgelerle tespit edilmesi gerekir.
Staj ücreti nasıl ödenmelidir?
Ücretin sözleşmede belirlenen ödeme dönemlerinde ve eksiksiz ödenmesi gerekir. Banka yoluyla ödeme yapılması ispat açısından en güvenli yöntemdir. Elden ödeme iddiasında işletme, ödemenin yapıldığını imzalı ve güvenilir belgeyle ispat etmek zorunda kalabilir.
“Okul devlet desteğini göndermedi”, “işletme destek ödemesini bekliyor” veya “muhasebe kaydı açılmadı” gibi işletme içi sorunlar, öğrenciye karşı doğmuş kanuni ücret borcunu kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Devlet desteğinin işletme ile kamu kurumu arasındaki finansman boyutu, öğrencinin kanundan doğan ücret hakkından ayrıdır.
Öğrenciye kısmi ödeme yapılmışsa her ay için ödenmesi gereken tutar ile fiilen ödenen tutar karşılaştırılır; eksik kalan fark ayrıca alacak olarak hesaplanır.
Ödenmeyen staj ücreti için hangi belgeler toplanmalıdır?
En önemli belgeler staj/işletmede mesleki eğitim sözleşmesi, okulun öğrenci ve staj kayıtları, işletme kabul belgesi, devam çizelgesi, koordinatör öğretmen tutanakları, ücret bordrosu, banka hesap hareketleri ve varsa işletmenin ödeme listeleridir.
İşyerindeki personel sayısına ilişkin SGK kayıtları ve işveren belgeleri ücret oranının belirlenmesi için önemlidir. Staj süresinin başlangıç ve bitiş tarihleri ile öğrencinin fiilen hangi günlerde programa katıldığı da hesapta kullanılmalıdır.
Öğrenci veya veli önce okul müdürlüğüne ve işletmeye yazılı başvuru yaparak hangi aylar için ne kadar ücret ödenmediğini açıkça bildirebilir. Yazılı başvuru hem uyuşmazlığın çözümünü kolaylaştırır hem de ileride ödemenin talep edildiğini gösteren belge oluşturur.
Staj ücreti davası hangi mahkemede açılır?
Yargıtay’ın yerleşik yaklaşımında 3308 sayılı Kanun kapsamında işletmede mesleki eğitim gören öğrenci ile işletme arasındaki ilişki, 4857 sayılı İş Kanunu anlamında iş sözleşmesi kabul edilmez. Bu nedenle yalnız 3308 m.25’e dayalı staj/mesleki eğitim ücreti uyuşmazlığında görevli mahkeme iş mahkemesi değil, genel görevli Asliye Hukuk Mahkemesidir.
Yargıtay 22. Hukuk Dairesinin 04.03.2014 tarihli 2013/6970 E., 2014/4726 K. sayılı kararında bu ayrım açıkça yapılmıştır. Daha sonraki kararlar da uyuşmazlığın özel nitelikte sözleşmeye dayalı staj ücreti alacağı olduğunu vurgulamaktadır.
Ancak öğrenci staj süresinin dışında ayrıca gerçek bir hizmet akdiyle işçi olarak çalıştığını ileri sürüyorsa, bu ayrı çalışma bakımından görev ve hukuki nitelendirme ayrıca yapılır. Aynı kişinin hem stajyer olduğu dönem hem de normal işçi olarak çalıştığı dönem bulunabilir; bu iki dönem karıştırılmamalıdır.
Ödenmeyen staj ücretinde zamanaşımı kaç yıldır?
Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 2024 tarihli kararında, 3308 sayılı Kanun m.25’e dayalı ödenmeyen staj eğitim ücretinin dönemsel edim niteliğinde olduğu ve beş yıllık zamanaşımı süresine tabi bulunduğu kabul edilmiştir.
Bu nedenle yıllarca bekleyip tüm staj dönemini tek kalem gibi düşünmek doğru değildir. Aylık ücretlerin muaccel olduğu tarihler dikkate alınarak zamanaşımı hesabı yapılmalıdır. Zamanaşımı def’i ileri sürüldüğünde eski dönem alacakları kaybedilebilir.
Öğrenci veya veli, ödeme yapılmadığını fark ettiğinde belgeleri toplayıp talebi geciktirmemelidir. “Okul daha sonra toplu ödeme yapacak” şeklindeki sözlü açıklamaların zamanaşımını kendiliğinden durdurduğu varsayılmamalıdır.
Staj ücreti ve faiz hesabı nasıl yapılır?
Her ödeme dönemi için 3308 m.25’e göre uygulanması gereken taban ücret belirlenir, fiilen ödenen tutar düşülür ve kalan alacak hesaplanır. Sözleşmede daha yüksek ücret kararlaştırılmışsa sözleşme tutarı esas alınabilir. Hesap dönemsel yapılmalıdır; asgari ücret değişiklikleri ilgili dönemlere ayrı uygulanır.
Faiz başlangıcı bakımından temerrüt tarihi önemlidir. İşletmeye gönderilen yazılı ihtar, başvuru veya dava tarihi somut dosyanın durumuna göre değerlendirilir. Her dosyada “stajın bittiği gün tüm alacağa faiz başlar” şeklinde tek bir varsayım kurulmamalıdır; ödeme günleri ve temerrüt olgusu belgelerle belirlenmelidir.
Örnek hesaplama mantığı
Öğrenci 3308 m.25 kapsamındaki bir işletmede üç ay eğitim görmüş olsun. İşyerinde yirmi ve üzerinde personel bulunuyorsa her ay için ilgili dönemin net asgari ücretinin en az yüzde otuzu esas alınır. İşletme ilk ay hiç ödeme yapmamış, ikinci ay yasal tabanın yarısını ödemiş, üçüncü ay ise tam ödeme yapmışsa; birinci ayın tamamı ve ikinci ayın eksik kısmı alacak olarak hesaplanır.
İşyerindeki personel sayısı yirmiden azsa ve öğrenci kanunda yüzde on beşlik gruba giriyorsa hesap buna göre yapılır. Öğrencinin aday çırak, çırak veya kalfalık yeterliliğini kazanmış MESEM 12. sınıf öğrencisi olması durumunda ise kanundaki farklı alt oranlar uygulanır.
Sık sorulan sorular
1. Stajyer hiç ücret almadan çalıştırılabilir mi?
3308 m.25 kapsamına giren öğrenci için kanundaki asgari ücret tabanı uygulanır; ücretsiz çalışma kaydı bu tabanı ortadan kaldırmaz.
2. Öğrenci “ücret istemiyorum” diye imza atarsa hak düşer mi?
Kanunun emredici asgari ücret sınırını ortadan kaldıran bir feragat kaydı ücret borcunu kendiliğinden sona erdirmez.
3. İşletmede 20’den az çalışan varsa ücret ödenmez mi?
Hayır. Kanun bu durumda da belirli öğrenci grupları için net asgari ücretin yüzde on beşinden aşağı ödeme yapılmamasını öngörür.
4. Devlet desteği yatmadıysa işveren ücret ödemeyebilir mi?
Devlet desteğinin işletmeye aktarılması ile öğrencinin kanundan doğan ücret hakkı farklı ilişkilerdir. Destek gecikmesi ücret borcunu ortadan kaldırmaz.
5. Staj ücreti davası iş mahkemesinde mi açılır?
Yalnız 3308 m.25’e dayalı staj/mesleki eğitim ücreti alacağında Yargıtay, Asliye Hukuk Mahkemesini görevli kabul etmektedir.
6. Zamanaşımı kaç yıldır?
Yargıtay’ın güncel yaklaşımında dönemsel staj ücreti alacağı için beş yıllık zamanaşımı uygulanmaktadır.
7. Bankaya ödeme yapılmadıysa alacak nasıl ispatlanır?
Staj sözleşmesi, okul kayıtları, devam çizelgesi, ücret bordrosu, banka hareketleri, işletme kayıtları ve personel sayısını gösteren belgeler birlikte kullanılır.
8. Staj bittikten sonra ücret istenebilir mi?
Evet. Alacak zamanaşımına uğramadığı sürece stajın sona ermesi ücret talebini ortadan kaldırmaz.
9. Özel işletme ile kamu kurumu arasında fark var mı?
3308 m.25 kapsamındaki ücret hakkı esas alınır; davalı ve somut sözleşme yapısı yargılama bakımından ayrıca incelenir. Stajın kamu kurumunda yapılması tek başına alacağı ortadan kaldırmaz.
10. Eksik ücret ödenmişse sadece fark istenebilir mi?
Evet. Her ay için yasal veya sözleşmesel ücret ile fiili ödeme karşılaştırılır ve eksik kalan fark talep edilir.
İlgili rehberler ve kaynaklar
Staj, MESEM ve çıraklık konuları için Mesleki Eğitim Hukuku; alacak ve sözleşme uyuşmazlıkları için Borçlar Hukuku içerikleri incelenebilir.
Hukuki değerlendirme
Bu içerik 23 Eylül 2026 itibarıyla 3308 sayılı Kanun m.25 ve Yargıtay’ın staj ücreti alacağına ilişkin görev ve zamanaşımı içtihadı dikkate alınarak hazırlanmıştır. Ücret hesabında öğrencinin statüsü, staj dönemi ve işyerindeki personel sayısı belgeyle tespit edilmelidir.
Yazar: Avukat Halil BAKIRCI – Mersin Barosu Sicil No: 3472.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
