Tebliğ Mazbatasında Hangi Bilgiler Bulunmak Zorunda? Tebligat Kanunu 23 Kontrol Rehberi 2026
Kısa ve net cevap: 7201 sayılı Tebligat Kanunu m.23, tebligatın nasıl yapıldığını ispatlayan tebliğ mazbatasının zorunlu unsurlarını düzenler. Mazbatada tebliği çıkaran merci, tebliği isteyen taraf, muhatap, tebliğin konusu, tebligatın kime yapıldığı, muhatap dışındaki teslim alan kişinin kimliği ve sıfatı, tebliğin nerede ve ne zaman yapıldığı, TK m.21 uygulanmışsa muhtar/yetkili görevliye teslim ve kapıya ihbarname işlemleri, adres kayıt sistemi adresi kullanılmışsa buna ilişkin kayıt ile teslim alanın ve tebliğ memurunun imza/kimlik bilgileri denetlenebilir biçimde bulunmalıdır. PTT barkodunda yalnız “teslim edildi” yazması, m.23’teki bütün usul unsurlarının ispatı değildir.
Güncellik: Rehber 10 Eylül 2026 tarihinde yürürlükte bulunan 7201 sayılı Tebligat Kanunu m.21, m.22, m.23, m.24, m.32 ve Tebligat Yönetmeliğinin tebliğ mazbatasına ilişkin hükümleri esas alınarak hazırlanmıştır.
Tebliğ Mazbatası Nedir ve Neden Önemlidir?
Tebliğ mazbatası, bir tebligat işleminin hangi adreste, hangi tarihte, kime ve hangi kanuni yöntemle yapıldığını gösteren resmi belgedir. Dava, icra, istinaf, temyiz ve başka birçok süre tebliğ tarihine bağlandığı için mazbata yalnız posta teslim fişi değildir; usul süresinin başlangıcını ispatlayan temel evraktır.
Bir uyuşmazlıkta “tebligat bana hiç gelmedi” denildiğinde ilk incelenmesi gereken belge çoğu zaman tebliğ mazbatasıdır. Muhatap yerine eşe mi teslim edildi, muhtara mı bırakıldı, adres kayıt sistemi adresi mi kullanıldı, kapıya ihbarname ne zaman yapıştırıldı gibi sorular bu belgeden cevaplanır.
Elektronik tebligatta UETS işlem kayıtları fiziki mazbatanın işlevini teknik kayıtlarla yerine getirir. Fiziki tebligatta ise m.23’teki zorunlu unsurlar tebliğ evrakı üzerinde bulunmalıdır.
Mazbata resmi belge niteliği taşısa da içeriğinin kanuna uygunluğu yargısal denetime açıktır. Belgede yazılı bir işlem gerçekte yapılmamışsa veya kanunun zorunlu unsuru eksikse ilgili delillerle usulsüzlük ileri sürülebilir.
Tebliği Çıkaran Merci Neden Mazbatada Yazılır?
Mazbatada tebligatı hangi mahkeme, icra dairesi, idari kurum veya başka yetkili merciin çıkardığı açık olmalıdır. Aynı kişiye aynı dönemde birden fazla kurumdan evrak geldiğinde hangi teslimin hangi dosyaya ait olduğu bu kayıtla ayrılır.
Örneğin Mersin 3. Asliye Hukuk Mahkemesi ile Mersin 6. İcra Dairesinden aynı gün iki tebligat çıkmışsa tebliğ tarihi ve başvuru süresi her biri için ayrı takip edilir. Mazbatada merci ve dosya bağlantısının belirsiz olması süre denetimini zorlaştırır.
Tebliği çıkaran merci bilgisi, muhatabın belgeyi öğrendiğinde nereye başvuracağını da gösterir. Muhatabın yalnız PTT barkod numarasına bakarak hukuki işlemi tespit etmesi beklenmez.
Yanlış merci veya yanlış dosya numarası yazılmışsa, bu hatanın muhatabın tebliğ konusunu anlamasını etkileyip etkilemediği somut olarak incelenir.
Tebliği İsteyen Taraf ve Muhatap Bilgileri Nasıl Yazılmalıdır?
TK m.23 sistemi, tebligatı isteyen taraf ile tebligat yapılacak muhatabın kimliğinin açık olmasını gerektirir. Ad-soyad veya tüzel kişi unvanı, mümkün olduğunca tebligat evrakındaki dosya kayıtlarıyla uyumlu yazılmalıdır.
Aynı isimde birden fazla kişi bulunabileceği için adres ve gerektiğinde kimliği ayıran diğer dosya bilgileri önem taşır. Ancak tebliğ mazbatasına gereksiz hassas kişisel veri yazılmamalıdır. Kimlik numarasının kullanımı yalnız kanuni ve gerekli ölçüde olmalıdır.
Şirket tebligatında güncel ticaret unvanı esas alınır. Tasfiye halindeki şirketin unvanı veya birleşme sonrası yeni tüzel kişi yanlış yazılmışsa kime tebligat yapıldığı tartışmalı hale gelebilir.
Muhatap gerçek kişi fakat dosyada vekille temsil ediliyorsa TK m.11 gereğince resmi tebliğ muhatabının vekil olup olmadığı ayrıca kontrol edilir. Mazbatanın taraf adı doğru olsa bile yanlış kişiye teslim usulsüzlük yaratabilir.
Mazbatada Tebliğin Konusu Neden Gösterilir?
Tebliğin konusu, teslim edilen evrakın ne olduğunu belirler. “Dava dilekçesi”, “gerekçeli karar”, “ödeme emri”, “duruşma günü bildirimi” veya “bilirkişi raporu” gibi evrak türü, hangi hukuki sürenin başlayacağını etkileyebilir.
Aynı dosyada gerekçeli karar ile ek karar farklı tarihlerde tebliğ edilebilir. Konu açık yazılmazsa hangi tebligatın hangi süreyi başlattığı belirsizleşir.
Tebliğ konusu ile zarf içeriği uyumlu olmalıdır. Mazbatada “gerekçeli karar” yazmasına rağmen zarf içinden yalnız duruşma davetiyesi çıkmışsa fiili içerik uyuşmazlığı doğar. Muhatap zarfı ve içeriği saklamalıdır.
Eklerin eksik olması da ayrı usul sorunu yaratabilir. Tebliğ edilen dilekçenin dayanak belgeleri veya kanunen birlikte gönderilmesi gereken ekleri bulunmuyorsa savunma hakkı ve süre bakımından ilgili usul kanunu değerlendirilir.
Tebligatın Kime Yapıldığı Nasıl Belirlenir?
Tebligat doğrudan muhataba yapılmışsa mazbatada muhatabın teslim aldığı ve imzası görülür. Muhatap yerine başka kişiye teslim varsa o kişinin adı, muhatapla ilişkisi veya görev sıfatı açıkça yazılmalıdır.
Örneğin TK m.16 kapsamında aynı konutta oturan eşe teslimde “eşi” ve aynı konutta oturma sıfatı; m.17 işyeri çalışanında daimi çalışan sıfatı; m.12-13 şirket tebligatında temsilci veya uygun çalışan sıfatı belirtilmelidir.
Teslim alanın yalnız adı yazılıp “kim olduğu” açıklanmamışsa kanuni şartların denetlenmesi zorlaşır. “Ayşe Y.’ye teslim” kaydı, Ayşe’nin komşu mu, eş mi, çalışan mı olduğunu göstermediği için m.23 amacı bakımından eksiktir.
Teslim alan kişinin TK m.22 kapsamında görünüşe göre 18 yaşından küçük olmaması ve bariz ehliyetsiz bulunmaması gerekir. Yaş/sıfat tartışması varsa resmi kayıtlar incelenebilir.
Tebligatın Yapıldığı Yer ve Tarih Neden Mutlaka Yazılır?
Tebliğ tarihi çoğu usul süresinin başlangıç noktasıdır. Bu nedenle mazbatada gün, ay ve yıl açık olmalıdır. Tarihin okunaksız, kazıntılı veya çelişkili olması süre hesabını doğrudan etkiler.
Tebligatın yapıldığı yer de doğru adres ve yöntem kontrolü için gereklidir. Muhatabın konutunda mı, işyerinde mi, askerî birlikte mi, ceza infaz kurumunda mı yoksa başka yerde kabulüyle mi tebliğ yapıldığı farklı kanun maddelerini gündeme getirir.
Adres dışı tebligatta muhatabın kabulü TK m.10 kapsamında önem taşır. Mazbatada “adliye koridorunda muhatabın kabulüyle teslim” gibi açıklama işlemin neden kayıtlı adres dışında yapıldığını gösterir.
Tebligat tarihi ile PTT’nin dağıtıma çıkarma veya şubeye geliş tarihi aynı değildir. Kanuni teslim işleminin gerçekleştiği tarih esas alınır.
TK 21 Uygulanmışsa Mazbatada Hangi Ek Bilgiler Bulunmalıdır?
Muhtara bırakılan m.21 tebligatında mazbata çok daha ayrıntılı olmalıdır. Muhatap veya yerine tebligat alabilecek kişinin neden bulunmadığı ya da tebellüğden neden kaçındığı, evrakın hangi muhtar/ihtiyar heyeti/zabıta görevlisine teslim edildiği ve ihbarnamenin hangi tarihte kapıya yapıştırıldığı açıkça yazılır.
TK m.21/1’de muhatap adreste bulunmuyorsa en yakın komşu, varsa yönetici veya kapıcıya haber verilmesi işlemi de kaydedilir. Haber verilen kişinin adı/sıfatı denetlenebilir olmalıdır.
TK m.21/2 adres kayıt sistemi tebligatında ise tebligatın AKS/MERNİS yerleşim yeri adresine çıkarıldığına ilişkin kayıt ayrıca önemlidir. Muhatap o adreste hiç oturmamış veya sürekli ayrılmış olsa dahi özel m.21/2 yöntemi uygulanabilir.
Kapıya ihbarname yapıştırma tarihi m.21’de tebliğ tarihi olduğundan bu tarih eksiksiz yazılmalıdır. Muhtara teslim günü ile yapıştırma günü farklıysa hangi tarihin kanuni sonuç doğurduğu maddenin açık hükmüne göre belirlenir.
Adres Kayıt Sistemi Adresi Kullanıldığında Hangi Kayıt Aranır?
TK m.23, adres kayıt sistemi adresine tebligat yapılması halinde bu hususun mazbatada görünmesini sağlayan kayıt sistemini destekler. Tebliğ memurunun normal adres tebligatı ile m.21/2 özel adres tebligatını ayırt edebilmesi gerekir.
Zarf veya mazbatada “adres kayıt sistemi adresidir” anlamındaki şerh, m.10/2’den sonra 21/2 usulünün neden uygulandığını açıklar. Bu şerh bulunmadan tebliğ memurunun hangi fıkrayı uyguladığı belirsizleşebilir.
MERNİS adresi kullanılmışsa dosyadaki önceki bilinen son adres ve iade tebligatı da incelenir. m.23 belgesi tek başına m.10 sırasının doğru olduğunu kanıtlamaz; dosya kronolojisiyle birlikte değerlendirilir.
Adres kayıt sistemi sorgu tarihi de önemlidir. Çok eski sorgu üzerinden tebligat yapılmış ve kişi bu arada resmi adresini değiştirmişse güncellik sorunu doğabilir.
Mazbatada Kimlerin İmzası Bulunmalıdır?
Normal teslimde tebliğ evrakını alan kişinin imzası alınır. Tebliğ memuru da ad-soyad ve imzasıyla işlemi resmi olarak tamamlar. İmza atamayan kişi için TK m.24’ün özel yöntemi uygulanır; “imza yok” diye tebligat belgesiz bırakılamaz.
Tebellüğden kaçınma halinde muhatap imza atmadığı için işlem sona ermez. TK m.21 usulü uygulanır ve ret olayı tebliğ memuru tarafından kaydedilir.
İmzanın kime ait olduğu tartışmalıysa teslim alan kişinin kimliği ve sıfatı üzerinden karşılaştırma yapılır. “İmza bana ait değil” iddiasında teslim alanın başka aile ferdi veya çalışan olup olmadığı da incelenmelidir.
Tebliğ memurunun adı veya imzasının bulunmaması, resmi işlemin kim tarafından yapıldığını belirsiz bırakabilir ve usulsüzlük iddiasına konu olabilir.
PTT Barkod Sorgusu Tebliğ Mazbatasının Yerine Geçer mi?
Hayır. Barkod sorgusu gönderinin kabul, dağıtım ve teslim hareketlerini görmek için faydalıdır; ancak TK m.23’teki bütün hukuki unsurları içermez. “Teslim edildi” kaydı evrakın muhataba mı, eşe mi, muhtara mı, çalışana mı verildiğini her zaman açıklamaz.
Usulsüz tebligat iddiasında UYAP’tan veya dosyadan tebliğ mazbatasının görüntüsü alınmalıdır. Barkod kaydı yardımcı delil olarak kullanılır.
Muhtar tebligatında kapıya ihbarname tarihi, komşuya haber bilgisi ve m.21/2 MERNİS şerhi gibi unsurlar yalnız kargo takip ekranında görünmeyebilir.
Bu nedenle avukatlık bürolarında süre kaydı yapılırken mümkünse tebliğ mazbatası/UETS delil kaydı dosyaya eklenmelidir.
Tebliğ Mazbatasındaki Eksiklik Tebligatı Her Zaman Geçersiz mi Yapar?
Her yazım hatası aynı sonucu doğurmaz. Eksikliğin tebligatın kanuni şartını, muhatabın belirlenmesini veya tebliğ tarihini etkileyip etkilemediği değerlendirilir. Örneğin teslim alanın sıfatı hiç yazılmamışsa m.16 veya m.17 şartlarının denetlenmesi ciddi biçimde zorlaşır.
Kapıya ihbarname tarihi bulunmayan m.21 tebligatı, kanuni tebliğ tarihini belirleyen temel unsurun eksikliği nedeniyle daha ağır usul sorunu taşır. Buna karşılık sokak adındaki açık ve sonucu etkilemeyen küçük yazım hatası her durumda tebligatı hükümsüz yapmaz.
Usulsüz tebligat TK m.32 kapsamında muhatabın öğrenmesiyle geçerli hale gelebilir. Muhatap gerçek öğrenme tarihini açıkça beyan ederek ilgili dava veya itiraz yolunu kullanmalıdır.
Mazbatanın gerçeğe aykırı düzenlendiği iddiası yalnız usul sorunu değil, resmi belge ve kamu görevlisi sorumluluğu bakımından da ayrı hukuki sonuç doğurabilir; somut delille ileri sürülmelidir.
Tebliğ Mazbatası İçin 12 Kontrol
- Tebliği çıkaran merci ve dosya bağlantısını kontrol edin.
- Tebliği isteyen tarafı doğrulayın.
- Muhatabın ad-soyad/unvan ve adresini kontrol edin.
- Tebliğin konusu ve eklerinin doğru olduğunu inceleyin.
- Tebligatın doğrudan muhataba mı, başkasına mı yapıldığını belirleyin.
- Başkasına yapıldıysa adı, sıfatı ve m.22 uygunluğunu kontrol edin.
- Tebliğ yerini ve tarihi okunaklı olarak kaydedin.
- TK m.21 varsa resmi görevliye teslim bilgisini inceleyin.
- Kapıya ihbarname tarihini ve 21/1 haber kaydını kontrol edin.
- MERNİS/AKS adresi kullanılmışsa buna ilişkin şerhi arayın.
- Teslim alan ve tebliğ memuru imza/kimlik bilgilerini kontrol edin.
- Barkod kaydını mazbatayla karşılaştırın.
Türkiye Geneli ve Mersin Uygulaması
TK m.23 Türkiye genelinde aynıdır. Mersin mahkemesi, icra dairesi veya başka merciden çıkan fiziki tebligatın mazbatası da aynı zorunlu unsurlara tabidir. Tebligat başka ilde teslim edilmiş olsa bile m.23 denetimi değişmez.
Mersin’deki apartman/site adreslerinde m.21 uygulaması sık tartışılıyorsa bağımsız bölüm, kapı, yönetici/komşu kayıtları özellikle incelenmelidir. Ticari adreslerde teslim alan çalışan ve şirket sıfatı açık olmalıdır.
İlgili Rehberler
Sık Sorulan Sorular
1. Tebliğ mazbatası nedir?
Tebligatın kime, nerede, ne zaman ve hangi usulle yapıldığını gösteren resmi tebliğ belgesidir.
2. PTT barkodu yeterli mi?
Hayır. Barkod yardımcı kayıttır; TK m.23’teki ayrıntılı usul unsurları mazbatadan incelenir.
3. Teslim alan kişinin sıfatı yazılmalı mı?
Evet. Muhatap dışında kişiye tebligatta hangi kanuni sıfatla teslim aldığı denetlenebilir olmalıdır.
4. Muhtara tebligatta kapıya yapıştırma tarihi önemli mi?
Evet. TK m.21’de kapıya yapıştırma tarihi kanuni tebliğ tarihini belirler.
5. MERNİS adresi kullanıldığı yazılmalı mı?
Adres kayıt sistemi tebligatının özel m.21/2 yöntemiyle yapılabilmesi için bu niteliğin evrakta/mazbatada anlaşılır olması gerekir.
6. İmza yoksa tebligat geçersiz mi?
İmza atamayan kişi için TK m.24, tebellüğden kaçınmada TK m.21 gibi özel yöntemler vardır; hangi yöntemin uygulandığı incelenir.
7. Tarih okunmuyorsa ne olur?
Tebliğ tarihi süre başlangıcı olduğundan resmi kayıtlar, PTT ve diğer belgelerle tarih belirlenmelidir; belirsizlik usul sorunu yaratabilir.
8. Yanlış kişiye teslim mazbatada görünüyorsa ne yapılır?
Teslim alanın ilgili TK maddesindeki şartları taşımadığı gösterilerek TK m.32 öğrenme tarihiyle usulsüzlük ileri sürülebilir.
9. Mazbata gerçeğe aykırıysa ne olur?
Usul sonucu yanında resmi belge ve sorumluluk hükümleri ayrıca gündeme gelebilir; somut delille değerlendirilir.
10. Mersin’de mazbata içeriği farklı mı?
Hayır. TK m.23 Türkiye genelinde aynıdır.
Mazbata Eksikliği Süre Hesabını Nasıl Etkiler?
Tebligat Kanunu m.23’te tebliğ mazbatasında bulunması gereken kayıtların düzenlenmesinin amacı, tebliğ işleminin nerede, ne zaman, kime ve hangi usulle yapıldığının sonradan denetlenebilmesini sağlamaktır. Tebligatın muhatabın kendisine değil başka bir kişiye yapılması, m.21 usulünün uygulanması veya adres kayıt sistemindeki adresin kullanılması hâlinde mazbatadaki açıklamalar daha da önem kazanır. Sadece “tebliğ edildi” ibaresi, uygulanan özel usulün kanuni şartlarının yerine getirildiğini her durumda göstermez.
Bir kanun yolu veya cevap süresi kaçırılmışsa önce tebliğ mazbatası incelenmelidir. Muhatap, teslim alan kişi, adres, tarih, imza ve tebliğ yöntemine ilişkin kayıtlar ile kapıya ihbarname yapıştırılması veya muhtara teslim gibi işlemler kendi özel maddeleriyle karşılaştırılır. Eksiklik tespit edilmesi, tebligatın sonucu bakımından Tebligat Kanunu m.32 dâhil ilgili hükümler çerçevesinde değerlendirilir. Bu nedenle UYAP’taki yalnız “tebliğ tarihi” satırıyla yetinmeyip mazbatanın kendisini kontrol etmek gerekir.
Mazbata kontrolü: Tebliğ tarihi, teslim alan kişinin kimliği ve muhatap yerine başka kişiye teslim yapılmışsa bunun sebebi açıkça gösterilmelidir. Süre hesabında mazbata üzerindeki tarih esas alındığından, tarih veya teslim alan kişi bilgisindeki eksiklik doğrudan usulsüz tebligat incelemesini etkiler.
Mazbatanın aslı veya doğrulanabilir elektronik kaydı dosyada korunmalıdır.
Hukukçu İncelemesi ve E-E-A-T
Rehber TK m.23’ün tebliğ mazbatasında aradığı kimlik, konu, teslim, yer-zaman, m.21/AKS ve imza kayıtlarını denetim mantığıyla ele almıştır. Barkod bilgisi ile kanuni mazbata birbirinden ayrılmıştır.
Av. Halil Bakırcı – Mersin Barosu, Sicil No: 3472
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
