Traktör, Forklift ve İş Makinesi Koltuk Parçaları İmalat Tesisi Ruhsatı 2026: EK-2 A/4.32

Kısa ve net cevap: Traktör, forklift ve iş makinesi koltukları ile koltuk altlığı, koltuk sırtlığı, koltuk başlığı, kolçak, kolçak iç plastiği, koltuk kızağı, koltuk süspansiyon mekanizması ve muhtelif koltuk parçalarının imalatı, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin EK-2/A 4.32 bendi uyarınca birinci sınıf gayrisıhhî müessesedir. Hüküm 11 Aralık 2025 tarihli değişiklikle eklenmiş ve herhangi bir HP, alan veya üretim adedi alt sınırı öngörmemiştir. Bu nedenle tesis 4.32’de sayılan ürünleri gerçekten imal ediyorsa küçük üretim miktarı gerekçesiyle ikinci veya üçüncü sınıfa indirilemez. Birinci sınıf statüsü; m.16 sağlık koruma bandı, m.17 başvuru, m.18 yer seçimi ve tesis kurma izni, gerektiğinde m.20 deneme izni, m.21 açılma ruhsatı ve m.25 mesleki yeterliliğe sahip sorumlu müdür yükümlülüklerini doğurur.

EK-2/A 4.32 hangi faaliyeti birinci sınıf olarak düzenliyor?

Güncel Yönetmeliğin EK-2/A kimya sanayii bölümündeki 4.32 bendi; traktör, forklift ve iş makinesi koltukları ile bunların belirli parçalarının imalatını özel olarak birinci sınıf gayrisıhhî müessese listesine almıştır. Metin, yalnız tamamlanmış koltuğu değil; koltuk altlığı, sırtlık, başlık, kolçak, kolçak iç plastiği, kızak, süspansiyon mekanizması ve muhtelif koltuk parçalarını da açıkça sayar.

Bu hüküm 11 Aralık 2025 tarihli ve 33104 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle yürürlükteki listeye eklenmiştir. Dolayısıyla yatırım veya ruhsat dosyası hazırlanırken eski genel plastik, metal veya otomotiv parçası sınıflarından hareket etmek yerine özel 4.32 hükmü esas alınmalıdır.

Yönetmeliğin güncel metni Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden; resmî güncel yönetmelik bağlantısı ise Ticaret Bakanlığı mevzuat sayfasından kontrol edilebilir.

4.32 kapsamında hangi koltuk ve parçaların imalatı yer alır?

Hükmün ürün listesi geniş tutulmuştur. Tam traktör, forklift veya iş makinesi koltuğu üretiminin yanında koltuk altlığı, koltuk sırtlığı, koltuk başlığı, kolçak ve kolçak iç plastiği de doğrudan metinde sayılır. Ayrıca koltuk kızağı ve koltuk süspansiyon mekanizması gibi mekanik parçalar ile “muhtelif koltuk parçaları” da kapsam içindedir.

Bu nedenle tesisin “biz tamamlanmış koltuk değil yalnız kızak üretiyoruz” veya “sadece kolçak iç plastiği basıyoruz” demesi 4.32’den çıkması için yeterli değildir. Özel bent, parçaları da kendi içinde saymıştır. Ürünün ana araç üzerinde kullanıldığı sektör de önemlidir: hüküm traktör, forklift ve iş makineleri koltuklarını hedefler.

Bununla birlikte otomobil veya başka taşıtlar için üretilen her koltuk parçasının otomatik olarak 4.32 kapsamına girdiği söylenemez. Ruhsatlandırmada ürünün kullanım amacı, teknik katalog, müşteri spesifikasyonu ve üretim hattı birlikte incelenmelidir. Yönetmelikte belirli araç grubuna yönelik özel tanım varken, farklı ürünün sırf benzer görünmesi nedeniyle bu bent altında gösterilmesi doğru olmaz.

İmalat ile yalnız montaj, bakım veya tamir aynı ruhsat konusu mudur?

4.32’nin anahtar kavramı “imalat”tır. Hammaddeden veya yarı mamulden koltuk ya da parçanın üretilmesi bu bentteki temel faaliyettir. Hazır koltuğun traktöre monte edilmesi, mevcut koltuğun sökülüp takılması, döşemesinin yenilenmesi veya mekanizmasının tamir edilmesi ise üretimden farklı faaliyetlerdir ve somut işleme göre başka ruhsat sınıflandırması gerektirir.

Tesiste metal kızak presleniyor, kaynak yapılıyor, plastik parça enjeksiyonla üretiliyor, sünger kalıplanıyor ve bütün bu parçalar nihai koltuk halinde birleştiriliyorsa üretim prosesi açık biçimde 4.32 ile ilişkilidir. Buna karşılık dışarıdan tamamen hazır gelen parçaların yalnız vidalanarak monte edilmesi halinde üretim niteliği ve varsa başka özel bentler ayrıca değerlendirilmelidir.

Ruhsatın faaliyet adı fiili çalışma ile aynı olmalıdır. Yönetmelik m.6 uyarınca usulüne uygun işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan faaliyet yürütülemez. “Montaj atölyesi” ruhsatı altında fiilen metal, plastik, sünger ve mekanik parça üretimi yapılması ruhsat–fiili faaliyet uyumsuzluğu doğurur.

4.32 için motor gücü, çalışan sayısı veya üretim adedi eşiği var mı?

Hayır. 4.32 metninde 50 HP, 100 HP, ton/gün, adet/gün veya alan eşiği bulunmamaktadır. Yönetmeliğin pek çok başka bendinde kapasite ve motor gücü sınırları açıkça yazıldığı için 4.32’de olmayan bir eşiğin yorum yoluyla eklenmesi mümkün değildir.

Bu nedenle yalnız beş makineyle çalışan veya yıllık üretim adedi düşük bir tesis de 4.32’de sayılan imalatı yapıyorsa özel bent kapsamında birinci sınıf GSM olarak değerlendirilir. Kapasitenin küçüklüğü; çevresel tedbirlerin, yangın önlemlerinin veya teknik altyapının boyutunu etkileyebilir fakat özel sınıfı düşürmez.

Motor gücü ve kapasite yine ruhsat dosyasında doğru gösterilmelidir. Çünkü metal işleme, plastik enjeksiyon, sünger üretimi veya yüzey işlemi gibi alt prosesler için ayrı sınıflandırma ya da çevre yükümlülüğü doğabilir. Ana ürünün 4.32 kapsamında olması, tesis içindeki bütün alt proseslerin önemsiz hale geldiği anlamına gelmez.

Ruhsatı hangi idare verir?

Yetkili idare Yönetmelik m.4/a’ya göre belirlenir. Organize sanayi bölgesinde bulunan tesislerde OSB tüzel kişiliği, endüstri bölgesinde Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, belediye sınırlarında ise kanuni görev paylaşımına göre ilgili belediye yetkilidir. Belediye sınırları dışında veya özel kanunla il özel idaresine bırakılmış alanlarda il özel idaresi yetkili olabilir.

Bu nedenle tesisin yalnız posta adresine bakılarak “ilçe belediyesi ruhsat verir” sonucu çıkarılamaz. Özellikle otomotiv ve makine yan sanayi tesisleri sıklıkla OSB içinde olduğundan parselin OSB sınırı içinde olup olmadığı baştan netleştirilmelidir.

Sanayi sicil belgesi, kapasite raporu, kalite belgesi veya ana sanayi üreticisinin tedarikçi onayı işyeri açma ve çalışma ruhsatının yerine geçmez. Yönetmelik m.6, başka kurum ve kuruluşların izin ve tescillerinin ruhsat alma yükümlülüğünü ortadan kaldırmadığını açıkça düzenler.

Birinci sınıf tesiste yer seçimi ve sağlık koruma bandı nasıl uygulanır?

Başvuru Yönetmelik m.17 uyarınca Örnek 2 formuyla başlar. Birinci sınıf GSM olduğu için m.18’deki yer seçimi ve tesis kurma izni prosedürü uygulanır. İnceleme kurulu başvurudan itibaren en geç yedi gün içinde tesisin kurulacağı yeri mahallinde inceler ve Örnek 3 yer seçimi raporunu düzenler. Yetkili makam raporu üç gün içinde değerlendirir.

Yer seçimi ve tesis kurma izni imar yönünden uygunluk şartıyla beş yıl geçerlidir. Sürede açılma izni alınamazsa başvuru üzerine iki yıl daha uzatılabilir. Bu süreler yatırım planında dikkate alınmalı; kiralama, bina yatırımı ve makine siparişi ruhsatın yer seçimi ayağıyla uyumlu yürütülmelidir.

M.16 ayrıca birinci sınıf tesisin etrafında sağlık koruma bandı öngörür. Bant, mülkiyet sınırının dışına taşamaz ve bant içinde mesken veya insan ikametine ayrılan yapı bulunamaz. OSB içinde bulunmak bu zorunluluğu kaldırmaz.

Bandın genişliği sabit bir metre olarak verilmez. İnceleme kurulu üretimin metal, plastik, sünger, kaynak, boya veya başka alt proseslerini; gürültü, emisyon, koku, yangın ve atık risklerini birlikte değerlendirir. ÇED raporu gereken projelerde rapordaki mesafeler esas alınır.

Koltuk imalatında proses ve makine parkı neden ruhsat sınıfı kadar önemlidir?

Bir koltuk üretim tesisi tek bir makineden oluşmayabilir. Metal iskelet ve kızak üretimi için kesme, pres, torna, freze veya kaynak; plastik parçalar için enjeksiyon; sünger için kalıplama; döşeme için kesim-dikim; montaj için mekanik hatlar bulunabilir. Bu işlemlerin hangilerinin aynı tesiste yapıldığı ruhsat dosyasında gerçeğe uygun biçimde gösterilmelidir.

Yönetmelik m.10, aynı adres ve aynı işletmecide birden fazla faaliyet varsa ana faaliyetin esas alınmasını ve tali faaliyetlerin ruhsatta ayrıca gösterilmesini düzenler. Gayrisıhhî tali faaliyet, ana faaliyetten daha yüksek sınıfta olamaz. Ana faaliyet zaten birinci sınıf 4.32 olduğundan daha yüksek GSM sınıfı yoktur; ancak alt faaliyetlerin adı ve özel izinleri yine dosyada yer almalıdır.

Proses akım şeması, kapasite raporu, makine listesi, elektrik gücü, hammadde ve ürün depoları aynı üretim yapısını tarif etmelidir. Bir belgede yalnız montaj, diğerinde plastik enjeksiyon ve kaynak görünmesi ileride denetimde önemli uyumsuzluk yaratır.

Metal, plastik, sünger ve döşeme alt prosesleri ayrı ruhsat gerektirir mi?

Adres ve işletmeci aynıysa Yönetmelik m.10 çerçevesinde ana faaliyet ve tali faaliyetler tek ruhsatta gösterilebilir. Ancak her alt prosesin kendi sınıflandırması ve teknik şartları değerlendirilir. Örneğin tesis içinde visco sünger imalatı yapılması, 4.33’teki 50 HP eşiğini ayrıca gündeme getirebilir; plastik enjeksiyon veya metal işleme için EK-2’nin ilgili başka bentleri incelenir.

Dışarıdan hazır satın alınan süngerin yalnız kesilmesi ile tesiste kimyasal prosesle sünger üretilmesi aynı değildir. Aynı şekilde hazır metal kızak montajı ile sac/metal hammaddeden pres-kaynak yoluyla kızak imalatı ayrılmalıdır. Ruhsatın doğru kurulması için “koltuk üretimi” üst başlığının altında gerçek alt prosesler tek tek açıklanmalıdır.

İşyerinin kullandığı depolar da m.10 uyarınca ruhsatta gösterilir. Hammadde süngeri, plastik granül, metal profil, kimyasal yapıştırıcı veya bitmiş ürün depolarının niteliği ve miktarı yangın/çevre tedbirleri bakımından ayrıca önem taşır.

Aynı işyerinde farklı faaliyetlerin nasıl ruhsata bağlandığı hakkında Yönetmelik m.10 rehberimiz kullanılabilir.

Sorumlu müdür çalıştırmak zorunlu mudur?

Evet. Yönetmelik m.25 birinci sınıf gayrisıhhî müesseselerde, işletmenin faaliyet alanında mesleki yeterliliğe sahip bir sorumlu müdür çalıştırılmasını zorunlu tutar. 4.32 kapsamındaki koltuk ve parça imalat tesisi de bu hükme tabidir.

Ruhsat başvurusunda beyan edilen sorumlu müdür sözleşmesi işyerinde bulundurulmalıdır. Denetimde sözleşmenin işyerinde olmadığı veya beyanın hatalı olduğu anlaşılırsa on beş gün içinde eksikliğin giderilmesi istenir. Sürede giderilmemesi ruhsatın iptali sonucunu doğurabilir. Gerçeğe aykırı sözleşme beyanı tespit edilirse ayrıca suç duyurusunda bulunulması öngörülmüştür.

Sorumlu müdürün yalnız herhangi bir teknik diploma sahibi olması yeterli değildir; mesleki yeterliliğin işletmenin faaliyet alanıyla ilgili olması gerekir. Tesisin üretim kapsamı büyüdükçe sorumlu müdürlük işlevi de fiili işletme organizasyonu içinde gerçek şekilde yürütülmelidir.

Yeni koltuk hattı, plastik enjeksiyon veya sünger ünitesi eklenirse ne yapılır?

Yönetmelik m.27, gayrisıhhî müesseselerde yetkili idarenin izni olmadan kirlilik yükünü artıracak değişiklik veya ilave yapılamayacağını düzenler. Yeni kaynak hattı, boya prosesi, plastik enjeksiyon, sünger üretimi, kimyasal yapıştırma veya kapasite artırımı bu nedenle değişiklikten önce ruhsat dosyası ve ilgili teknik izinler yönünden değerlendirilmelidir.

4.32 zaten birinci sınıf olduğundan üretim adedinin artması GSM sınıfını daha yukarı taşımaz; fakat çevre, yangın, iş sağlığı ve güvenliği, yapı ve depolama tedbirlerini değiştirebilir. Mevcut birinci sınıf ruhsat sınırsız makine ve proses ekleme hakkı vermez.

En güvenli yöntem; yapılacak değişiklikten önce mevcut ruhsat eki proje, kapasite raporu, çevre belgeleri ve yeni makine/proses listesini yan yana karşılaştırmaktır. Fiili kurulum ruhsat güncellemesi tamamlanmadan üretime alınmamalıdır.

Tesis devredildiğinde veya başka adrese taşındığında ne olur?

Yönetmelik m.8’e göre faaliyet konusu, faaliyet alanı ve adres değişmiyorsa işyeri devrinde devralanın başvurusu üzerine yeni işletmeci adına ruhsat düzenlenir. Dosya veya fiziki durum mevzuata aykırıysa aykırılık giderilmeden yeni işletmeci adına ruhsat verilemez.

Yeni ortak alınması veya ortağın ayrılması tek başına yeni ruhsat gerektirmez. Buna karşılık tesis başka adrese taşınırsa yeniden ruhsatlandırma esastır. Yeni parselin 4.32 kapsamındaki birinci sınıf faaliyet için m.16 sağlık koruma bandını, imar uygunluğunu ve m.18 yer seçimi şartlarını yeniden sağlaması gerekir.

Devir konusunda işyeri devrinde ruhsat, taşınma konusunda adres değişikliğinde ruhsat rehberleri incelenebilir.

Ruhsatsız veya yanlış faaliyet adıyla üretimin sonucu

Yönetmelik m.6 uyarınca usulüne uygun işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet yürütülemez ve ruhsatsız işyeri yetkili idare tarafından kapatılır. Sanayi sicili, kapasite raporu, kalite sertifikası veya OEM tedarikçi kaydı işyeri açma ruhsatının yerine geçmez.

Gayrisıhhî müesseseler m.24 uyarınca çevre ve toplum sağlığı bakımından denetlenir. Ruhsatın varlığı tek başına yeterli değildir; fiili üretim, proses ve depolar ruhsat kapsamıyla uyumlu olmalıdır. Ruhsat belgesi m.11 gereğince işyerinde herkesin görebileceği biçimde asılır.

Genel ruhsat şartları için İşyeri Açma Ruhsatı Şartları 2026, ruhsatsız faaliyetin sonucu için Yönetmelik m.6 rehberi kullanılabilir.

Sık Sorulan Sorular

Traktör koltuğu imalat tesisi hangi sınıftır?

EK-2/A 4.32 uyarınca birinci sınıf gayrisıhhî müessesedir.

Forklift koltuk kızağı üretimi de 4.32’ye girer mi?

Evet. 4.32 metni koltuk kızağını açıkça sayar.

Sadece kolçak iç plastiği üretilirse 4.32 uygulanır mı?

Traktör, forklift ve iş makinesi koltuğu için üretilen kolçak iç plastiği 4.32 metninde açıkça sayılmıştır.

Kapasite düşükse ikinci sınıf ruhsat alınabilir mi?

4.32’de kapasite veya motor gücü alt sınırı yoktur. Faaliyet özel bentteki imalata giriyorsa birinci sınıf uygulanır.

Yalnız hazır koltuğu araca monte etmek 4.32 midir?

4.32 imalatı düzenler. Yalnız montaj veya tamir faaliyeti somut işlemine göre ayrıca sınıflandırılır.

OSB içinde sağlık koruma bandı gerekir mi?

Evet. M.16 birinci sınıf GSM’lerde OSB içinde de sağlık koruma bandı öngörür.

Sorumlu müdür zorunlu mu?

Evet. M.25 gereğince faaliyet alanında mesleki yeterliliğe sahip sorumlu müdür çalıştırılmalıdır.

Aynı tesiste plastik enjeksiyon veya sünger üretimi yapılabilir mi?

Yapılabilir; ancak bu alt faaliyetler m.10 kapsamında ruhsata doğru biçimde işlenmeli ve kendi özel teknik/çevre hükümleri ayrıca değerlendirilmelidir.

Yeni üretim hattı doğrudan kurulabilir mi?

Kirlilik yükünü artıracak değişiklik ve ilave m.27 uyarınca yetkili idarenin izni olmadan yapılamaz.

Tesis taşınırsa eski ruhsat kullanılabilir mi?

Hayır. M.8 uyarınca başka adrese taşınmada yeniden ruhsatlandırma esastır.