Yıkım Tebligatına İtiraz Süresi Kaç Gün? 7269 m.13: 3 Gün (2026)

7269 m.13’teki üç günlük yıkım itirazı hangi durumda uygulanır?

Afet sonrasında bir binanın ağır tehlike oluşturduğu veya yıkılması gerektiği teknik olarak belirlendiğinde, 7269 sayılı Kanun m.13 hızlı bir boşaltma ve yıkım mekanizması öngörür. Bunun nedeni, taşıyıcı sistemi ciddi biçimde zarar görmüş yapıların yalnız maliki değil çevredeki kişileri, komşu yapıları ve kurtarma çalışmalarını da tehdit edebilmesidir. Kanun bu nedenle normal idari süreçlerden daha kısa sürelerle hareket edilmesine izin verir.

İlgili hüküm, yıkılması ve boşaltılması gereken bina hakkında durumun ilgililere bildirilmesini ve bu bildirime karşı üç gün içinde itiraz edilebilmesini düzenler. Üç günlük süre bir tavsiye değil, kanunda açıkça belirlenmiş özel süredir. İtiraz kullanılacaksa tebligat alındıktan sonra dosya gecikmeden hazırlanmalıdır.

Güncel kanun metni Mevzuat Bilgi Sistemi’ndeki 7269 sayılı Kanun üzerinden kontrol edilmelidir. Afete özgü uygulama, ilan ve başvuru noktaları için AFAD’ın resmî duyuruları ayrıca esas alınmalıdır.

Üç günlük itiraz süresi ne zaman başlar?

Üç günlük süre, 30 günlük teknik hasar tespit itirazında olduğu gibi genel mahallî ilan tarihinden değil, yıkım ve boşaltma işlemine ilişkin kanuni bildirimin ilgilisine yapılmasından sonra gündeme gelir. Bu nedenle somut dosyada tebligat evrakı, tebliğ tarihi ve tebliğin kime yapıldığı ilk incelenecek belgelerdir.

Tebligatın usulsüz olduğu ileri sürülüyorsa yalnız “haberim olmadı” demek yeterli değildir. 7201 sayılı Tebligat Kanunu ve ilgili özel afet mevzuatı çerçevesinde tebligatın hangi yöntemle yapıldığı, adresin doğru olup olmadığı, muhatap yerine kime teslim edildiği ve tebliğ mazbatasındaki kayıtlar kontrol edilir. Afet ortamında özel ilan ve bildirim usulleri uygulanabildiği için ilgili AFAD/valilik duyurusu da dosyaya alınmalıdır.

Süre çok kısa olduğundan, tebligat tarihi konusunda tereddüt olsa bile başvuruyu geciktirmek yerine en erken tarihe göre hareket etmek güvenlidir. Başvuru yetkili birime verildiğinde evrak kayıt numarası alınmalı; elektronik başvuru varsa sistem kaydı, tarih ve başvuru metni saklanmalıdır.

Üç günlük yıkım itirazı ile 30 günlük hasar tespit itirazı aynı şey midir?

Hayır. Aynı kanun maddesinde bulunmalarına rağmen iki itirazın konusu ve süresi farklıdır. 30 günlük itiraz, teknik hasar tespit raporunun derecesine yöneliktir ve mahallî ilan tarihinden itibaren kullanılır. Üç günlük itiraz ise yıkılması gereken yapının boşaltılması/yıkılması yönündeki hızlı işleme karşı tanınan özel başvuru yoludur.

Bu ayrım pratikte çok önemlidir. Malik 30 günlük hasar tespit itirazını süresinde yapmış olsa bile ayrıca kendisine yıkım bildirimi tebliğ edilmişse üç günlük özel süreyi takip etmelidir. Tersine, yalnız yıkım itirazı yapmak da genel hasar derecesine karşı 30 günlük teknik itirazın yerine geçmez.

Hasar tespit raporuna ilişkin ayrıntılı süreç için hasar tespit raporuna 30 günlük itiraz rehberimizi inceleyebilirsiniz. Hak sahipliği bakımından ise 7269 m.28’deki iki aylık başvuru süresi ayrıca işler.

Yıkım tebligatına itiraz nereye yapılır?

İtiraz, yıkım ve boşaltma işlemini yürüten yetkili idareye ve ilgili afet için ilan edilen başvuru birimine yapılır. Uygulamada valilik, kaymakamlık, il afet ve acil durum müdürlüğü veya yetkilendirilmiş afet koordinasyon birimleri dosyada yer alabilir. Tebligat belgesinin üzerinde itiraz mercii ve başvuru adresi bulunuyorsa öncelikle o bilgi esas alınmalıdır.

Başvuruda bina açık adresi, ada-parsel, hasar tespit numarası ve tebligat tarihi açıkça yazılmalıdır. İtirazın yalnız duygusal veya soyut ifadelerle kurulması yerine, yıkım işleminin neden yeniden değerlendirilmesi gerektiği teknik ve hukuki sebeplerle açıklanmalıdır. Örneğin farklı binaya ait tespitin yanlış eşleştirilmesi, bina kimliğinde hata, taşıyıcı sistem incelemesinde somut eksiklik veya daha sonra yapılan teknik incelemede ortaya çıkan belirli bulgular dilekçeye eklenebilir.

Özel mühendis raporu veya fotoğraf, idarenin resmî hasar tespitinin yerine geçmez; ancak itirazın teknik dayanağını somutlaştırabilir. Yapıya giriş güvenli değilse sırf delil toplamak amacıyla binaya girilmemelidir. Can güvenliğiyle ilgili resmi tahliye ve giriş yasağına uyulmalıdır.

Üç günlük yıkım itirazını kim inceler?

7269 m.13, yapılan itirazın yetkili makam tarafından teknik olarak inceletilmesini öngörür. İtirazın amacı, yıkım gerekliliğinin yeniden ve süratle değerlendirilmesidir. İnceleme sonunda itiraz kabul edilirse ilk karar değişebilir; reddedilirse yıkım işlemi kanuni usulle devam eder.

İncelemenin hızlı yapılması, afet bölgesinde can ve mal güvenliğinin korunması amacından kaynaklanır. Bu nedenle normal idari süreçlerde görülen uzun yazışma süreleri burada beklenmemelidir. Başvurucu, itiraz sonucunun yazılı veya resmî sistem üzerinden nasıl bildirildiğini takip etmeli ve sonucu dosyasında saklamalıdır.

İtirazın reddedilmesi halinde teknik rapor, ret gerekçesi ve yıkım işleminin hukuki dayanağı birlikte incelenmelidir. Kararın yalnız sonuç cümlesinden ibaret olması veya yanlış taşınmaza ilişkin olması gibi açık sakatlıklar ayrıca yargısal denetim konusu olabilir.

İtiraz reddedilirse bina nasıl yıkılır?

Kanundaki özel afet rejiminde yıkılması gerektiği kesinleşen yapılar için idare güvenlik tedbirlerini alarak yıkımı gerçekleştirir. Tehlike oluşturan alan çevrilir, gerekiyorsa kolluk desteği sağlanır ve can güvenliği öncelenir. Yıkımın hangi kurum tarafından fiilen yapılacağı afetin niteliğine ve yerel organizasyona göre belirlenir.

Malikin “ben yıkmayacağım” demesi kesinleşmiş idari yıkım işlemini ortadan kaldırmaz. Afet mevzuatının amacı tehlikeli yapının kamu güvenliğine oluşturduğu riski kaldırmaktır. Buna karşılık yıkım işleminin doğru binaya ilişkin olması, yetkili makam tarafından tesis edilmesi ve kanuni itiraz mekanizmasının işletilmesi gerekir.

Yıkım öncesinde kişisel eşya alınması mümkün ve güvenliyse idarenin belirlediği güvenlik düzenine göre hareket edilir. Yapıya girişin yasaklandığı durumda izinsiz giriş yapılmamalıdır. Eşya çıkarılması için kontrollü giriş verilip verilmeyeceği teknik güvenlik değerlendirmesine bağlıdır.

Yıkılan binanın enkazı ve malzemeleri kime aittir?

7269 sayılı Kanun m.24, afet nedeniyle yıkılan veya yıktırılan yapılardaki enkaz ve malzemeler konusunda özel düzenleme içerir. Genel kural, enkazın malike ait olmasıdır. Ancak kamu güvenliği, yol açılması, kurtarma ve enkaz kaldırma çalışmalarında idarenin kanundan doğan yetkileri saklıdır.

Bu nedenle yıkım dosyasında bina malikliği, enkaz kaldırma tutanakları ve kullanılabilir malzemelerin durumu ayrıca kayda alınmalıdır. Enkazın başka bir taşınmaza taşınması, tehlikeli atık içermesi veya kamu alanını kapatması halinde çevre ve belediye mevzuatı da uygulanabilir.

Yıkım itirazı reddedilirse idari dava açılabilir mi?

Kesin ve icrai yıkım işlemi idari yargı denetimine tabidir. İşlemin yetki, şekil, sebep, konu veya maksat unsurlarından birinde hukuka aykırılık bulunuyorsa iptal davası açılabilir. 2577 sayılı İYUK m.7 genel olarak idare mahkemelerinde 60 günlük dava açma süresi öngörür; ancak 7269 m.13’teki üç günlük idari itiraz süresi bundan tamamen ayrı ve öncelikle takip edilmesi gereken özel süredir.

Yıkım işlemi kısa sürede uygulanabileceği için dava açma hakkının bulunması tek başına fiilî yıkımı kendiliğinden durdurmaz. İYUK m.27 uyarınca yürütmenin durdurulması için idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zarar doğması şartlarının birlikte gerçekleşmesi aranır. Mahkemenin yürütmeyi durdurma kararı bulunmadan sırf dava açılmış olması genel olarak işlemin yürütülmesini durdurmaz.

Bu nedenle yıkım dosyasında zaman kritiktir. Tebligat alındığı gün teknik ve hukuki dosya incelenmeli, üç günlük idari itiraz varsa kullanılmalı ve kesin işlem sonrası yargı yolu gerekiyorsa dava ile yürütmenin durdurulması talebi geciktirilmemelidir. Burada varsayıma dayalı bekleme yerine belge tarihleri üzerinden hareket edilmelidir.

Yıkım itirazı dosyasında hangi belgeler bulunmalıdır?

• Yıkım/boşaltma tebligatı ve tebliğ mazbatası,
• Hasar tespit raporu veya resmî hasar kayıt çıktısı,
• Taşınmazın tapu ve ada-parsel bilgileri,
• Başvurucunun malik, mirasçı veya ilgili sıfatını gösteren belgeler,
• Varsa 30 günlük hasar tespit itiraz dilekçesi ve sonucu,
• Teknik itirazı destekleyen fotoğraf, proje veya mühendislik raporu,
• Üç günlük itiraz dilekçesinin evrak kayıt numarası,
• İtiraz sonucuna ilişkin tebliğ/ilan belgesi,
• Yıkım tarihi veya programını gösteren resmî duyuru,
• Dava açılacaksa işlemin tebliğ tarihini kesinleştiren kayıtlar.

Bu belgelerin her biri farklı bir hukuki soruyu cevaplar. Tebligat sürenin başlangıcını; tapu sıfatı; teknik rapor yıkım sebebini; evrak kayıt numarası itirazın süresinde yapıldığını; ret kararı ise yargılamaya konu kesin işlemi gösterir. Dosya kronolojik tutulduğunda süre ve işlem zinciri kolayca denetlenebilir.

Yıkım itirazında yapılan temel hatalar

En sık hata, 30 günlük hasar tespit itirazı ile üç günlük yıkım itirazının aynı sanılmasıdır. İkinci hata, idareye sözlü başvurunun yeterli olduğu düşüncesidir. Üçüncü hata ise dava açılınca yıkımın otomatik olarak duracağı varsayımıdır. Bu üç kabul de hukuken doğru değildir.

Bir diğer hata, tehlikeli binaya sırf fotoğraf çekmek veya eşya almak için izinsiz girmektir. Tahliye ve giriş yasağının amacı can güvenliğidir. Delil toplama işlemi insan hayatını tehlikeye atacak biçimde yapılamaz. İdare kontrollü giriş izni verirse bu izin kapsamına uyulmalıdır.

Tebligat usulsüzse üç günlük süre nasıl değerlendirilir?

Yıkım itirazında süre hesabının temel belgesi tebligattır. Tebligatın yanlış adrese çıkarılması, muhatapla ilgisi olmayan kişiye teslim edilmesi veya tebliğ mazbatasında zorunlu bilgilerin bulunmaması halinde usulsüz tebligat iddiası doğabilir. Bu durumda 7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun usulsüz tebligata ilişkin hükümleri ile 7269 sayılı Kanun’un özel afet usulü birlikte incelenir. Ancak usulsüzlük iddiası, başvurucunun üç günlük itirazı bilerek ertelemesi için gerekçe değildir. İşlem öğrenilmişse itiraz aynı gün verilerek tebligatın usulsüzlüğü ayrıca açıkça yazılmalıdır.

İtiraz dilekçesinde “tebligat usulsüzdür” demekle yetinilmemeli; yanlış adres, yanlış muhatap, eksik mazbata veya ilan usulündeki somut hata gösterilmelidir. Tebligat zarfı, muhtarlık kaydı, MERNİS adres belgesi ve tebliğ mazbatası gibi kayıtlar dosyaya alınmalıdır. Yargısal incelemede süre tartışması çıkarsa mahkeme, öğrenme iddiasından önce tebliğ işleminin hukuki niteliğini ve özel kanundaki usulü değerlendirir.

Yıkım öncesinde bağımsız bölüm maliklerinin ayrı ayrı durumu

Kat mülkiyetine tabi bir binada yıkım işlemi yalnız bir bağımsız bölümü değil ana yapıyı etkiler. Bu nedenle bina kimliği, kat malikleri ve tebligat kayıtlarının eşleştirilmesi önemlidir. Bir kat malikine yapılan bildirim, diğer maliklerin hukuki durumunun her somut olayda aynı olduğu anlamına gelmez. İdarenin hangi kişileri “ilgili” kabul ederek bildirim yaptığı ve özel afet ilanında nasıl bir usul belirlediği dosyadan tespit edilmelidir.

Miras bırakan adına kayıtlı bir taşınmazda ise veraset durumu ayrıca önem kazanır. Tapu intikali yapılmamış olsa bile mirasçılık belgesiyle hukuki sıfat gösterilebilir. Yıkım sürecinde malik kaydının güncel olmaması, tebligatın kime ve hangi adrese yapıldığı tartışmasını doğurabilir. Bu sebeple mirasçılık belgesi, tapu kaydı ve nüfus kayıtları birlikte sunulmalıdır.

Yıkım işlemiyle hak sahipliği birbirini nasıl etkiler?

Binanın yıkılması veya yıkım kararının kesinleşmesi, hak sahipliği sonucunun otomatik olarak kabul edildiği anlamına gelmez. Hak sahipliği 7269 m.28-30 kapsamında ayrı değerlendirilir. Buna karşılık yıkım ve hasar tespit kayıtları, hak sahipliği dosyasındaki maddi olguların önemli bölümünü oluşturur. Bu nedenle yıkım tebligatı, hasar raporu, itiraz sonucu ve enkaz kayıtları hak sahipliği başvurusuna eklenmelidir.

Aynı şekilde hak sahipliği başvurusunun yapılmış olması da yıkım işlemini kendiliğinden durdurmaz. Can güvenliğini korumaya yönelik yıkım süreci kendi hukuki rejimine tabidir. Hak sahipliği ve borçlandırma aşamalarının ilerlemesi için tehlikeli binanın yerinde kalması şart değildir. Her dosyanın kendi süresi ve başvuru mercii ayrı takip edilmelidir.

Yıkım günü için pratik dosya kontrolü

Yıkım tarihi bildirildiğinde malik veya vekili, yıkım kararının ait olduğu bina numarasını ve ada-parsel bilgisini son kez kontrol etmelidir. Varsa yürütmenin durdurulması kararı ilgili uygulayıcı birime resmî olarak sunulmalı; yalnız UYAP ekran görüntüsüne güvenilmemelidir. Enkaz ve kişisel eşya konusunda düzenlenen tutanakların bir örneği alınmalı, mümkünse güvenli alandan tarihli fotoğraf kaydı tutulmalıdır. Bu kayıtlar sonradan yanlış bina, eşya veya enkaz uyuşmazlığı çıkmasını önler.

Sık Sorulan Sorular

1. Yıkım tebligatına itiraz süresi kaç gündür?

7269 sayılı Kanun m.13 kapsamında yıkılması gereken bina hakkındaki bildirime karşı 3 gündür.

2. Bu üç gün deprem tarihinden mi başlar?

Hayır. Yıkım ve boşaltmaya ilişkin bildirimin ilgilisine yapılmasıyla bağlantılı özel süredir.

3. Hasar raporuna 30 günlük itiraz yaptım; ayrıca yıkıma itiraz etmeli miyim?

Yıkım bildirimi tebliğ edilmişse üç günlük özel süre ayrıca takip edilmelidir.

4. Üç günlük itirazı sözlü yapabilir miyim?

İspat ve kayıt bakımından yazılı ve evrak kayıt numaralı başvuru yapılmalıdır.

5. Özel mühendis raporu yıkımı otomatik durdurur mu?

Hayır. Rapor itiraz delili olabilir; idari işlemi kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

6. İtiraz reddedilirse bina hemen yıkılabilir mi?

Yıkım kararı kesinleşmiş ve idarenin programına alınmışsa kanuni güvenlik usulleriyle uygulanabilir.

7. Dava açmak yıkımı otomatik durdurur mu?

Hayır. Yürütmenin durdurulması için İYUK m.27 şartlarıyla mahkeme kararı gerekir.

8. Yıkılan binanın enkazı kime aittir?

7269 m.24’teki özel hükümler çerçevesinde genel olarak malike aittir; kamu güvenliği ve enkaz kaldırma yetkileri saklıdır.

9. Yıkım sürecinde hak sahipliği başvurusu unutulabilir mi?

Hayır. Hak sahipliği 7269 m.28 kapsamında ayrı iki aylık süreye tabidir.

10. Üç günlük süreyi hesaplarken hangi tarih esas alınır?

Tebliğ işlemi ve tebligat belgesindeki tarih esas alınarak özel süre hesaplanır; usulsüz tebligat iddiası varsa ayrıca incelenir.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →