Üçüncü Sınıf Lokanta Ruhsatı 2026: EK-1/D-c Şartları
Kısa ve net cevap: Üçüncü sınıf lokanta açılabilmesi için İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin EK-1/A ortak şartları ile EK-1/D-c hükümleri birlikte uygulanır. Aşağıdaki koşullar tavsiye değil, ruhsat sınıfının maddi şartlarıdır.
Güncellik: Bu rehber 22 Eylül 2026 tarihinde yürürlükteki konsolide Yönetmelik esas alınarak hazırlanmıştır. İşletmenin ticari adı veya fiyat seviyesi değil, fiilî faaliyet ve Yönetmelikteki ölçütler esas alınır.
- 1. özel şart
- 2. özel şart
- 3. özel şart
- 4. özel şart
- 5. özel şart
- Adres seçimi
- Kira ve devir
- Başvuru ve denetim
- Faaliyet değişikliği
- İdari dava
- Mersin ve Türkiye geneli
- SSS
Hukuki çerçeve
Üçüncü sınıf lokanta sıhhî işyeridir. 3572 sayılı Kanun ile İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik uygulanır. Yönetmelik m.5 genel ruhsat koşullarını, m.10 aynı adreste birden fazla faaliyeti, m.12 sıhhî işyeri başvurusunu ve m.13 ruhsat sonrası kontrolü düzenler. EK-1/A ortak koşulları, EK-1/D-c ise bu sınıfa özgü şartları belirler.
Genel ruhsat çerçevesi için İşyeri Açma Ruhsatı Şartları, başvuru usulü için Sıhhî İşyeri Ruhsatı Aynı Gün Verilir mi? rehberleri bağlantılıdır.
1. Ustalık belgesine sahip en az bir aşçı bulunmalıdır
Net kural: Ustalık belgesine sahip en az bir aşçı bulunmalıdır.
Bu koşul üçüncü sınıf lokanta ruhsatının doğrudan EK-1/D-c dayanağına bağlıdır. Şart yalnız başvuru tarihinde kâğıt üzerinde mevcut görünmemeli; işyerinin normal çalışma düzeninde fiilen kullanılabilir olmalıdır. Ruhsat sonrasında ekipmanın kaldırılması, bölümün başka amaçla kullanılması veya personel yeterliliğinin kaybedilmesi başlangıçtaki uygunluğu sürekli hâle getirmez.
Açılış öncesinde mimari yerleşim, tesisat ve personel planı bu hükme göre kontrol edilmelidir. Denetim günü yapılacak geçici düzenlemeler yerine kalıcı çözüm kurulması, Yönetmelik m.13 kapsamındaki kontrolde eksiklik tespit edilmesi riskini azaltır. İşletmeci kendi iç kontrol listesinde bu şartı ayrı başlık olarak doğrulamalıdır.
2. Mutfak hazırlama, pişirme ve bulaşık yıkama yeri olmak üzere üç bölümden oluşmalıdır
Net kural: Mutfak hazırlama, pişirme ve bulaşık yıkama yeri olmak üzere üç bölümden oluşmalıdır.
Bu koşul üçüncü sınıf lokanta ruhsatının doğrudan EK-1/D-c dayanağına bağlıdır. Şart yalnız başvuru tarihinde kâğıt üzerinde mevcut görünmemeli; işyerinin normal çalışma düzeninde fiilen kullanılabilir olmalıdır. Ruhsat sonrasında ekipmanın kaldırılması, bölümün başka amaçla kullanılması veya personel yeterliliğinin kaybedilmesi başlangıçtaki uygunluğu sürekli hâle getirmez.
Açılış öncesinde mimari yerleşim, tesisat ve personel planı bu hükme göre kontrol edilmelidir. Denetim günü yapılacak geçici düzenlemeler yerine kalıcı çözüm kurulması, Yönetmelik m.13 kapsamındaki kontrolde eksiklik tespit edilmesi riskini azaltır. İşletmeci kendi iç kontrol listesinde bu şartı ayrı başlık olarak doğrulamalıdır.
3. Zemin seramik, mermer veya mozaik gibi kolay temizlenebilir, yıkanabilir ve dezenfekte edilebilir sert malzemeyle kaplanmalıdır
Net kural: Zemin seramik, mermer veya mozaik gibi kolay temizlenebilir, yıkanabilir ve dezenfekte edilebilir sert malzemeyle kaplanmalıdır.
Bu koşul üçüncü sınıf lokanta ruhsatının doğrudan EK-1/D-c dayanağına bağlıdır. Şart yalnız başvuru tarihinde kâğıt üzerinde mevcut görünmemeli; işyerinin normal çalışma düzeninde fiilen kullanılabilir olmalıdır. Ruhsat sonrasında ekipmanın kaldırılması, bölümün başka amaçla kullanılması veya personel yeterliliğinin kaybedilmesi başlangıçtaki uygunluğu sürekli hâle getirmez.
Açılış öncesinde mimari yerleşim, tesisat ve personel planı bu hükme göre kontrol edilmelidir. Denetim günü yapılacak geçici düzenlemeler yerine kalıcı çözüm kurulması, Yönetmelik m.13 kapsamındaki kontrolde eksiklik tespit edilmesi riskini azaltır. İşletmeci kendi iç kontrol listesinde bu şartı ayrı başlık olarak doğrulamalıdır.
4. Havalandırma en azından aspiratörle sağlanmalıdır
Net kural: Havalandırma en azından aspiratörle sağlanmalıdır.
Bu koşul üçüncü sınıf lokanta ruhsatının doğrudan EK-1/D-c dayanağına bağlıdır. Şart yalnız başvuru tarihinde kâğıt üzerinde mevcut görünmemeli; işyerinin normal çalışma düzeninde fiilen kullanılabilir olmalıdır. Ruhsat sonrasında ekipmanın kaldırılması, bölümün başka amaçla kullanılması veya personel yeterliliğinin kaybedilmesi başlangıçtaki uygunluğu sürekli hâle getirmez.
Açılış öncesinde mimari yerleşim, tesisat ve personel planı bu hükme göre kontrol edilmelidir. Denetim günü yapılacak geçici düzenlemeler yerine kalıcı çözüm kurulması, Yönetmelik m.13 kapsamındaki kontrolde eksiklik tespit edilmesi riskini azaltır. İşletmeci kendi iç kontrol listesinde bu şartı ayrı başlık olarak doğrulamalıdır.
5. Kadın ve erkekler için aynalı, lavabolu, sıvı sabunlu yeterli sayıda tuvalet bulunmalıdır
Net kural: Kadın ve erkekler için aynalı, lavabolu, sıvı sabunlu yeterli sayıda tuvalet bulunmalıdır.
Bu koşul üçüncü sınıf lokanta ruhsatının doğrudan EK-1/D-c dayanağına bağlıdır. Şart yalnız başvuru tarihinde kâğıt üzerinde mevcut görünmemeli; işyerinin normal çalışma düzeninde fiilen kullanılabilir olmalıdır. Ruhsat sonrasında ekipmanın kaldırılması, bölümün başka amaçla kullanılması veya personel yeterliliğinin kaybedilmesi başlangıçtaki uygunluğu sürekli hâle getirmez.
Açılış öncesinde mimari yerleşim, tesisat ve personel planı bu hükme göre kontrol edilmelidir. Denetim günü yapılacak geçici düzenlemeler yerine kalıcı çözüm kurulması, Yönetmelik m.13 kapsamındaki kontrolde eksiklik tespit edilmesi riskini azaltır. İşletmeci kendi iç kontrol listesinde bu şartı ayrı başlık olarak doğrulamalıdır.
Bu ruhsat sınıfının diğer yeme-içme faaliyetlerinden farkı
Üçüncü sınıf lokanta, EK-1/D-d’de ayrıca düzenlenen ayakta yemek yenilen yer, kafeterya veya yemeği pakette satan yer ile aynı ruhsat sınıfı değildir. Üçüncü sınıfta ustalık belgeli aşçı ve üç bölümlü mutfak açıkça aranır; faaliyetin tabelası değil gerçek servis ve üretim modeli esas alınır.
Yanlış sınıf seçimi yalnız ruhsat belgesindeki ifadeyi değil, personel, mutfak, havalandırma, müşteri alanı ve hijyen bakımından uygulanacak özel şartları değiştirir. Menü, servis biçimi, üretim yöntemi ve müşterinin işyerini kullanma şekli başvurudan önce birlikte değerlendirilmelidir.
Adres seçimi ve taşınmaz uygunluğu
Lokanta yatırımlarında önce kira ve dekorasyon yapıp ruhsatı sona bırakmak önemli risk yaratır. Tapu niteliği, yönetim planı, imar kullanım kararı, yapı kullanma durumu, baca güzergâhı, temiz ve atık su altyapısı, yangın tahliyesi ve tuvalet yerleşimi baştan kontrol edilmelidir.
Tapuda mesken görünen bağımsız bölümde lokanta açılması bakımından Yönetmelik m.5/b ve Kat Mülkiyeti Kanunu birlikte değerlendirilir. Gerekli kat malikleri kararı yalnız mal sahibinin kira izniyle ikame edilmemelidir. Ortak alandan baca veya tesisat geçirilmesi gerekiyorsa bu konu ayrıca çözülmelidir.
Kira sözleşmesinde ruhsat riski
Kullanım amacı açıkça lokanta olarak yazılmalı; ruhsat, proje, baca, havalandırma ve dış cephe işlemlerinde mal sahibinin işbirliği düzenlenmelidir. Taşınmaz kaynaklı engelle ruhsat alınamaması hâlinde sözleşmenin feshi, depozito ve zorunlu tadilat masraflarının akıbeti baştan kararlaştırılmalıdır.
Bu kontrol idari ruhsatın yerine geçmez; ruhsat alınamayacak bir adrese yüksek yatırım yapılmasını önler. Özellikle fiilî faaliyetin kafeterya veya paket yemek modeline dönüşmesine rağmen ruhsatın güncellenmemesi ekonomik kaybı büyütür.
En sık yapılan hatalar
- küçük işletme olduğu gerekçesiyle ustalık belgesi aranmaması
- hazırlama, pişirme ve bulaşığın aynı dar alanda karıştırılması
- yoğun pişirmede yalnız yetersiz ev tipi aspiratör kullanılması
- tuvaletin mutfakla uygunsuz yerleştirilmesi
- fiilî faaliyetin kafeterya veya paket yemek modeline dönüşmesine rağmen ruhsatın güncellenmemesi
Bu hataların ortak noktası ruhsatın yalnız dosyadaki bir belge gibi görülmesidir. Oysa Yönetmelik işyerinin fiilî durumunu, beyanın doğruluğunu ve ruhsat sonrasındaki yerinde kontrolü birlikte düzenler.
Gıda mevzuatı ayrıca uygulanır
İşyeri açma ve çalışma ruhsatı gıda işletmesinin kayıt, hijyen, izlenebilirlik ve ürün güvenliği yükümlülüklerinin yerine geçmez. Gıda işletmesi kaydı da işyeri açma ruhsatı değildir. Soğuk zincir, hammadde kabulü, çapraz bulaşmanın önlenmesi, personel hijyeni ve temizlik programı ayrıca uygulanır.
Ruhsat başvurusu ve aynı gün düzenleme
Yönetmelik m.12 kapsamında işyeri Yönetmeliğe uygun düzenlendikten sonra başvuru ve beyan formuyla yetkili idareye müracaat edilir. Kriterlere uygun başvuruda ruhsat aynı gün düzenlenir. Hızlı düzenleme, özel şartların aranmayacağı anlamına gelmez.
Bir aylık kontrol ve 15 günlük süre
Yönetmelik m.13 uyarınca işyeri en geç bir ay içinde kontrol edilir; bu süre içinde kontrol yapılmazsa ruhsat kesinleşir. Giderilebilir aykırılıkta bir defaya mahsus on beş gün süre verilir. Eksiklik giderilmezse ruhsat iptal edilir ve işyeri kapatılır. Ayrıntı için 15 Günlük Eksiklik Süresi rehberi incelenebilir.
Devir ve faaliyet değişikliği
İşyeri devrinde faaliyet konusu, faaliyet alanı ve adres değişmiyorsa Yönetmelik m.8 çerçevesinde dosyadaki bilgi ve belgeler esas alınabilir; ancak fiilî şartların korunması gerekir. Önceki işletmecinin ruhsatı yeni işletmeciye sınırsız faaliyet hakkı vermez.
Aynı adreste paket servis, kafeterya veya başka faaliyet eklenirse Yönetmelik m.10 uygulanır. Ana faaliyet esas alınarak tek ruhsat düzenlenebilse de tali faaliyetler ruhsatta gösterilir ve her faaliyet kendi özel şartlarını sağlar. Birden Fazla Faaliyet İçin Kaç Ruhsat? rehberi bu sistemi açıklar.
Ruhsat ret ve iptaline karşı dava
Ret, iptal veya kapatma idari işlemdir. İdare hangi özel şartın ihlal edildiğini somut biçimde göstermelidir. Özel süre bulunmayan hâllerde İYUK m.7 uyarınca genel dava açma süresi yazılı bildirimi izleyen günden itibaren altmış gündür. Koşulları varsa İYUK m.27 uyarınca yürütmenin durdurulması talep edilebilir.
Ruhsat, başvuru formu, mimari plan, fotoğraflar, personel belgeleri, denetim tutanağı ve tebligat evrakı uyuşmazlığın temel belgeleridir.
Mersin ve Türkiye geneli uygulama
EK-1/D-c Türkiye genelinde uygulanır. Mersin’de Akdeniz, Yenişehir, Mezitli, Toroslar, Tarsus, Erdemli, Silifke, Anamur ve Mut ilçelerinde adres seçilirken ilgili belediye yetkisi, imar, kat mülkiyeti ve teknik altyapı birlikte kontrol edilmelidir.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun fizikî ofisi Mersin’dedir; Türkiye genelindeki ruhsat ve idari uyuşmazlıklar somut görev ve yetki kurallarına göre Mersin’den takip ve koordine edilebilir.
Açılış öncesi kontrol listesi
- Ustalık belgesine sahip en az bir aşçı bulunmalıdır.
- Mutfak hazırlama, pişirme ve bulaşık yıkama yeri olmak üzere üç bölümden oluşmalıdır.
- Zemin seramik, mermer veya mozaik gibi kolay temizlenebilir, yıkanabilir ve dezenfekte edilebilir sert malzemeyle kaplanmalıdır.
- Havalandırma en azından aspiratörle sağlanmalıdır.
- Kadın ve erkekler için aynalı, lavabolu, sıvı sabunlu yeterli sayıda tuvalet bulunmalıdır.
- Tapu, yönetim planı ve imar kullanımı incelendi mi?
- Fiilî faaliyet ruhsat sınıfıyla uyumlu mu?
- Gıda mevzuatındaki ayrı işlemler tamamlandı mı?
Sık Sorulan Sorular
1. özel şart zorunlu mu?
Evet. EK-1/D-c kapsamında ustalık belgesine sahip en az bir aşçı bulunmalıdır.
2. özel şart zorunlu mu?
Evet. EK-1/D-c kapsamında mutfak hazırlama, pişirme ve bulaşık yıkama yeri olmak üzere üç bölümden oluşmalıdır.
3. özel şart zorunlu mu?
Evet. EK-1/D-c kapsamında zemin seramik, mermer veya mozaik gibi kolay temizlenebilir, yıkanabilir ve dezenfekte edilebilir sert malzemeyle kaplanmalıdır.
4. özel şart zorunlu mu?
Evet. EK-1/D-c kapsamında havalandırma en azından aspiratörle sağlanmalıdır.
5. özel şart zorunlu mu?
Evet. EK-1/D-c kapsamında kadın ve erkekler için aynalı, lavabolu, sıvı sabunlu yeterli sayıda tuvalet bulunmalıdır.
Ruhsat aynı gün verilir mi?
m.12 şartları tam ise sıhhî işyeri ruhsatı aynı gün düzenlenir.
Bir ay içinde denetim yapılmazsa ne olur?
m.13 uyarınca ruhsat kesinleşir.
Eksiklik bulunursa hemen kapatılır mı?
Giderilebilir eksiklikte bir defaya mahsus on beş gün süre verilir.
İptale karşı dava açılabilir mi?
Evet. Ret, iptal ve kapatma işlemleri idari yargı denetimine tabidir.
Resmî kaynaklar
İçişleri Bakanlığı – İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik · Resmî Gazete – 10 Ağustos 2005
Hukuki Dayanak ve Sonuç
Üçüncü sınıf lokanta ruhsatında belirleyici olan EK-1/D-c şartlarının fiilen ve sürekli korunmasıdır. Taşınmaz, mutfak, tesisat ve personel yapısı başvurudan önce birlikte planlanmalı; sonraki faaliyet değişikliklerinde ruhsat kapsamı yeniden kontrol edilmelidir.
Hukukçu İncelemesi ve E-E-A-T: Bu içerik Av. Halil BAKIRCI tarafından 22 Eylül 2026 tarihi itibarıyla 3572 sayılı Kanun, Yönetmelik m.5, m.8, m.10, m.12, m.13 ve EK-1/D-c esas alınarak hazırlanmış ve hukuki doğruluk yönünden incelenmiştir. Av. Halil BAKIRCI · Mersin Barosu.
Uygulama Notu 1: üçüncü sınıf lokanta için açılış öncesi doğrulama
Ustalık belgesine sahip en az bir aşçı bulunmalıdır. Bu hükmün açılış tarihinden önce fotoğraf, yerleşim planı ve işletme iç kontrol tutanağıyla doğrulanması yararlıdır. Özellikle küçük işletme olduğu gerekçesiyle ustalık belgesi aranmaması şeklindeki uygulama, ruhsat belgesi alınmış olsa bile sonraki denetimde maddi uygunsuzluk tespitine yol açabilir. İşletme planı değiştiğinde önce ruhsat kapsamı, sonra fizikî düzen güncellenmelidir.
Denetimde tartışma çıkması hâlinde şartın hangi tarihte ve hangi biçimde sağlandığını gösteren belgeler önem taşır. Mevzuatın açık ölçütü yerine sözlü kabule dayanmak güvenli değildir; EK-1/D-c metni, m.12 başvuru sistemi ve m.13 denetim mekanizması birlikte esas alınmalıdır.
Uygulama Notu 2: üçüncü sınıf lokanta için açılış öncesi doğrulama
Mutfak hazırlama, pişirme ve bulaşık yıkama yeri olmak üzere üç bölümden oluşmalıdır. Bu hükmün açılış tarihinden önce fotoğraf, yerleşim planı ve işletme iç kontrol tutanağıyla doğrulanması yararlıdır. Özellikle hazırlama, pişirme ve bulaşığın aynı dar alanda karıştırılması şeklindeki uygulama, ruhsat belgesi alınmış olsa bile sonraki denetimde maddi uygunsuzluk tespitine yol açabilir. İşletme planı değiştiğinde önce ruhsat kapsamı, sonra fizikî düzen güncellenmelidir.
Denetimde tartışma çıkması hâlinde şartın hangi tarihte ve hangi biçimde sağlandığını gösteren belgeler önem taşır. Mevzuatın açık ölçütü yerine sözlü kabule dayanmak güvenli değildir; EK-1/D-c metni, m.12 başvuru sistemi ve m.13 denetim mekanizması birlikte esas alınmalıdır.
Uygulama Notu 3: üçüncü sınıf lokanta için açılış öncesi doğrulama
Zemin seramik, mermer veya mozaik gibi kolay temizlenebilir, yıkanabilir ve dezenfekte edilebilir sert malzemeyle kaplanmalıdır. Bu hükmün açılış tarihinden önce fotoğraf, yerleşim planı ve işletme iç kontrol tutanağıyla doğrulanması yararlıdır. Özellikle yoğun pişirmede yalnız yetersiz ev tipi aspiratör kullanılması şeklindeki uygulama, ruhsat belgesi alınmış olsa bile sonraki denetimde maddi uygunsuzluk tespitine yol açabilir. İşletme planı değiştiğinde önce ruhsat kapsamı, sonra fizikî düzen güncellenmelidir.
Denetimde tartışma çıkması hâlinde şartın hangi tarihte ve hangi biçimde sağlandığını gösteren belgeler önem taşır. Mevzuatın açık ölçütü yerine sözlü kabule dayanmak güvenli değildir; EK-1/D-c metni, m.12 başvuru sistemi ve m.13 denetim mekanizması birlikte esas alınmalıdır.
Uygulama Notu 4: üçüncü sınıf lokanta için açılış öncesi doğrulama
Havalandırma en azından aspiratörle sağlanmalıdır. Bu hükmün açılış tarihinden önce fotoğraf, yerleşim planı ve işletme iç kontrol tutanağıyla doğrulanması yararlıdır. Özellikle tuvaletin mutfakla uygunsuz yerleştirilmesi şeklindeki uygulama, ruhsat belgesi alınmış olsa bile sonraki denetimde maddi uygunsuzluk tespitine yol açabilir. İşletme planı değiştiğinde önce ruhsat kapsamı, sonra fizikî düzen güncellenmelidir.
Denetimde tartışma çıkması hâlinde şartın hangi tarihte ve hangi biçimde sağlandığını gösteren belgeler önem taşır. Mevzuatın açık ölçütü yerine sözlü kabule dayanmak güvenli değildir; EK-1/D-c metni, m.12 başvuru sistemi ve m.13 denetim mekanizması birlikte esas alınmalıdır.
Uygulama Notu 5: üçüncü sınıf lokanta için açılış öncesi doğrulama
Kadın ve erkekler için aynalı, lavabolu, sıvı sabunlu yeterli sayıda tuvalet bulunmalıdır. Bu hükmün açılış tarihinden önce fotoğraf, yerleşim planı ve işletme iç kontrol tutanağıyla doğrulanması yararlıdır. Özellikle fiilî faaliyetin kafeterya veya paket yemek modeline dönüşmesine rağmen ruhsatın güncellenmemesi şeklindeki uygulama, ruhsat belgesi alınmış olsa bile sonraki denetimde maddi uygunsuzluk tespitine yol açabilir. İşletme planı değiştiğinde önce ruhsat kapsamı, sonra fizikî düzen güncellenmelidir.
Denetimde tartışma çıkması hâlinde şartın hangi tarihte ve hangi biçimde sağlandığını gösteren belgeler önem taşır. Mevzuatın açık ölçütü yerine sözlü kabule dayanmak güvenli değildir; EK-1/D-c metni, m.12 başvuru sistemi ve m.13 denetim mekanizması birlikte esas alınmalıdır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
