Uluslararası Satışta Bakiye Bedel İçin Ek Süre Bildirimi | CISG 63
Kısa ve net cevap: Uluslararası satışta bakiye bedel için ek süre bildirim dilekçesi, satıcının alıcıya ödeme borcunu tamamlaması için belirli ve makul bir son tarih verdiği metindir. Doğrudan dayanak CISG m.63; ödeme talebi bakımından m.62 ve ödeme zamanı bakımından m.59 hükümleridir. Bildirimde sözleşme, muaccel bakiye, para birimi, ödeme hesabı ve kesin süre sonu gösterilir. Ek süre sona erince sözleşme kendiliğinden bitmez. Satıcının dönme hakkını kullanması m.64 şartlarının incelenmesini ve m.26 uyarınca ayrı dönme bildirimini gerektirir.
Bu örnek, CISG kapsamındaki mal satışında satıcı tarafından alıcıya gönderilecek ödeme bildirimidir. Mahkemeye sunulan alacak dava dilekçesinin yerini tutmaz. Sitedeki CISG m.63 ek süre rehberi mekanizmanın genel kapsamını açıklar. Burada yalnız satış bedelinin ödenmesine odaklanan doldurulabilir metin, muhasebe eki, süre gerekçesi ve gönderim sonrası işlem düzeni ele alınır. Gerçek dosya bilgileri köşeli parantezli alanlara yazılır; metinde tamamlanmış bir ticari işlem veya gerçekleşmiş bir dava sonucu anlatılmaz.
Önce sözleşmenin CISG kapsamında olduğunu doğrulayın
Bir alıcının yurt dışında bulunması tek başına bu metnin kullanılmasını sağlamaz. CISG m.1, tarafların işyerlerinin farklı devletlerde bulunması ve maddede belirtilen uygulanma bağlantıları üzerinden değerlendirilir. M.2 kapsam dışında kalan satışları, m.3 ise üretilecek mallar ve hizmet ağırlıklı edimler bakımından ayrımı düzenler. Sözleşmedeki mal, tarafların işyerleri ve uygulanacak hukuk bilgisi dosyada birlikte gösterilir. Tarafların vatandaşlığını yazmak, işyeri ve sözleşme bağlantısının incelenmesinin yerine geçmez.
CISG m.6 uyarınca taraflar Antlaşmanın uygulanmasını dışlayabilir. Sözleşme, ekleri ve geçerli biçimde sözleşmeye dahil edilen genel işlem hükümleri bu yönden okunur. Dışlama hükmünün bulunduğu dosyada yalnız bu örneğe dayanarak m.63 sonucu ileri sürülmez. Ek süreye ilişkin özel sözleşme maddesi de ayrıca kontrol edilir. İncelemenin konusu sadece hukuk seçimi başlığı değildir; ödeme, bildirim ve ihlalin giderilmesi maddeleri aynı sözleşme sürümü üzerinden karşılaştırılır.
Vade ve bakiye bedel nasıl belgelenir?
CISG m.59, bedelin sözleşmeden veya Antlaşmadan belirlenen tarihte ödenmesini satıcının ayrıca talepte bulunmasına bağlamaz. Bu nedenle dilekçede ilk ödeme vadesi silinmez. Vadenin kaynağı, sözleşmenin ilgili maddesi, ödeme takvimi veya uygulanacak Antlaşma hükmü olarak belirtilir. Ödeme zamanı tartışmasının kaynağı malın ya da belgelerin alıcıya sunulmasıysa, m.58 kapsamındaki koşullar ve dosyadaki teslim belgeleri birlikte incelenir. Sadece faturanın düzenlenmiş olmasıyla bütün ödeme şartlarının tamamlandığı sonucuna atlanmaz.
Bakiye hesabı tek satırlı bir toplamdan ibaret bırakılmaz. Satış bedeli, aynı borca ilişkin alınan ödemeler, kabul edilen iadeler ve mutabık kalınan indirimler ayrı gösterilir. Hesap kesim tarihi yazılır. Farklı para birimlerindeki kalemler gelişi güzel toplanmaz. Mutabakatı bulunmayan indirim iddiası, gerçekleşmiş indirim gibi çıkarılmaz; uyuşmazlığın konusu olarak ayrı not edilir. Satıcının talebi, eldeki sözleşme ve ödeme kayıtlarıyla açıklanan tutara dayanır. Bu düzen, alıcının hangi bakiye için ödeme yapacağının anlaşılmasını sağlar.
Bakiye satış bedeli için ek süre bildirim dilekçesi örneği
MUHATAP ALICI: [Ticaret unvanı, işyeri adresi, ülke ve sözleşmedeki bildirim adresi]
BİLDİRİMDE BULUNAN SATICI: [Ticaret unvanı, işyeri adresi, ülke ve iletişim bilgileri]
SÖZLEŞME: [Tarih, numara ve mal tanımı]
KONU: Muaccel bakiye satış bedelinin ödenmesi için CISG m.63 kapsamında ek süre verilmesi.
1. Taraflarımız arasındaki yukarıda tanımlanan mal satış sözleşmesinde ödeme borcu [ilgili hüküm ve ödeme takvimi] ile belirlenmiştir. İlgili ödemenin asıl vadesi [tarih] olup bu bildirimin hesap kesim tarihi [tarih] itibarıyla ödenmemiş ana para bakiyesi [tutar ve para birimi] olarak kayıtlıdır.
2. Bakiye hesabı Ek-1’de gösterilmiştir. Sözleşme bedeli, tarafınızdan yapılan ve hesabımıza geçen ödemeler ile kabul edilen düzeltmeler bu ekte ayrı satırlardadır. Talep, [fatura veya taksit numaraları] ile ilişkilidir. Ödeme talebinin dayanağı CISG m.62; ek süre verilmesinin dayanağı CISG m.63’tür.
3. Belirtilen [tutar ve para birimi] ana para bakiyesini en geç [gün, ay, yıl] günü [saat ve saat dilimi] itibarıyla sözleşmede kararlaştırılan ödeme yöntemine uygun olarak [hesap sahibi, banka, IBAN veya hesap numarası ve gerekli transfer bilgileri] üzerinden ödemenizi talep ediyorum. Verilen ek süre, [ödeme işleminin belgeli özellikleri ve makul süreyi açıklayan somut gerekçe] dikkate alınarak belirlenmiştir.
4. Ödeme açıklamasında [sözleşme/fatura referansı] kullanılmasını; transfer yapıldığında işlem referansının [iletişim adresi] üzerinden gönderilmesini istiyorum. Transfer talimatı ve ödemenin tamamlanması sözleşmedeki ödeme koşulları üzerinden ayrı kontrol edilecektir.
5. Bu bildirimin amacı belirtilen ödeme borcu için ek süre vermektir. Asıl ödeme vadesi, gecikme kayıtları ve açıkça vazgeçilmemiş haklar bu bildirimle ortadan kaldırılmamaktadır. CISG m.63/2 kapsamındaki gecikme zararlarına ilişkin haklar ve m.78 kapsamındaki faiz hakkı saklıdır. Faiz oranı bu bildirimde Antlaşmanın belirlemediği bir oran olarak gösterilmemektedir.
6. Ek süre içinde ödeme yapılmazsa veya tarafınızdan bu süre içinde ödeme yapılmayacağı bildirilirse CISG m.64 kapsamındaki haklar, somut koşulları incelenerek kullanılacaktır. Bu metin tek başına sözleşmeden dönme beyanı değildir. Dönme tercih edilirse m.26 uyarınca ayrıca açık bildirim yapılacaktır.
SONUÇ VE TALEP: Yukarıda açıklanan muaccel bakiye satış bedelinin belirtilen kesin son tarihe kadar ödenmesini ve ödeme referansının bildirilmesini talep ederim.
[Tarih]
[Satıcı adına yetkili kişinin adı, görevi ve imzası]
EKLER: Ek-1 bakiye hesap çizelgesi; Ek-2 ilgili sözleşme ve ödeme takvimi; Ek-3 faturalar; Ek-4 hesaba geçen ödemeler; Ek-5 ödeme borcuna ilişkin teslim veya belge kayıtları.
Örnekteki alanların doldurulması ve imza kontrolü
Satıcı ve alıcı unvanı sözleşmedeki taraf kaydıyla eşleştirilir. Grup şirketi, ticari marka ve sözleşmenin tarafı aynı kavram değildir. Ödeme istenen kişi doğru şirket olarak gösterilir; yalnız sipariş görüşmesini yapan çalışanın adı muhatap unvanının yerine yazılmaz. Satıcının bildirimi de kendi unvanıyla düzenlenir. Temsil eden kişinin adı, görevi ve temsil dayanağı iç dosyada doğrulanır. Önceki yazışmadaki imza bloğunun kopyalanması, temsil kontrolünü tamamlamaz.
Birden fazla fatura varsa örnekteki üçüncü paragrafla Ek-1 aynı toplamı göstermelidir. Tek taksit için süre verildiğinde henüz muaccel olmayan diğer taksitler bu talebe eklenmez. Sözleşmenin tamamı için hazırlanmış eski bir ödeme tablosu kullanılıyorsa talep edilen bölüm işaretlenir. Bu ayrım, bildirimin kapsamını takip edilebilir hale getirir. Tutar sonradan değişirse yeni sürümün hangi tarihte düzenlendiği ve hangi değişikliğin yapıldığı dosyada tutulur; eski gönderim kaydı silinmez.
Bakiye hesap eki için açıklanabilir çizelge
| Kalem | Yazılacak bilgi | Dayanak belge |
|---|---|---|
| Talebe konu bedel | [Tutar, para birimi, taksit] | Sözleşme ve ödeme planı |
| Alınan ödeme | [Hesaba geçen tutar ve tarih] | Banka kaydı |
| Kabul edilen düzeltme | [İade veya indirim tutarı] | Yazılı mutabakat |
| Muaccel ana para bakiyesi | [Net tutar ve hesap kesim tarihi] | Önceki satırların hesabı |
Çizelgedeki banka kaydı kişisel veya ilgisiz ticari işlemleri içeren bütün bir hesap dökümü olarak paylaşılmaz. İlgili ödemeyi açıklayan bölüm seçilir ve belge bütünlüğü iç dosyada korunur. Her ödeme kaydı ilgili fatura veya taksitle eşleştirilir. Transfer masrafı nedeniyle oluşan fark ayrı açıklanır; masrafın hangi tarafa ait olduğu sözleşmeden okunur. Hesabın doğru olması kadar, alıcının hesabı takip edebilmesi de önemlidir. Ek numaraları bildirimdeki ek listesiyle bire bir karşılaştırılır.
Makul süreyi kesin tarih olarak yazma
CISG m.63 bütün ödeme dosyaları için ortak bir yedi günlük ya da otuz günlük süre koymaz. Ek süre, ilgili ifa için makul uzunlukta olmalıdır. Bu nedenle şablondaki son tarih gerçek ödeme koşullarına göre belirlenir. Dosyada banka transferinin normal işlem süresi, kararlaştırılmış ödeme yöntemi, gereken belgenin hazır olup olmadığı ve ilgili çalışma takvimi kaydedilir. Gerekçe, yalnız “uygun gördüğümüz için” ifadesinden oluşmaz. Hangi işlem için ne kadar zamana ihtiyaç bulunduğu anlaşılır şekilde açıklanır.
“Derhal”, “en kısa zamanda” veya “gecikmeksizin” ifadeleri kesin son tarih alanının yerine kullanılmaz. Gün, ay ve yıl açık yazılır. Saat kullanılacaksa saat dilimi belirtilir. İki ülkenin farklı çalışma saatleri, bildirimin okunması ve ödeme takibi bakımından dosyada dikkate alınır. Sözleşmede iş günü hesabı düzenlenmişse o tanım aynen kontrol edilir. Bir e-postanın başlığında farklı, ekindeki belgede farklı son tarih bulunması engellenir. Nihai metin ve konu satırı birlikte okunur.
Bildirimin gönderilmesi ve kayıtların saklanması
Önce sözleşmenin bildirim maddesindeki kanal, adres ve dil okunur. Bildirim, bu düzenleme ile uyumlu hazırlanır. CISG m.27’nin iletişim riskine ilişkin kuralı, her durumda alıcının fiilen okuma onayını şart koşan genel bir kural gibi anlatılmaz. Bununla birlikte uygun gönderim aracı, doğru adres, gönderilen sürüm ve ekler belgeye bağlanır. Yanlış adrese gönderilmiş bir metnin uygun bildirim olduğu sadece gönder tuşuna basılmış olmasına dayanılarak ileri sürülmez.
Elektronik gönderimde asıl mesaj, ek dosyalar ve teknik gönderim bilgileri birlikte korunur. Sadece ekran görüntüsü üzerinden hangi ekin gönderildiği anlaşılmıyorsa özgün mesaj kaydı ayrıca saklanır. Kurye kullanıldığında teslim kaydı ilgili içerik sürümüyle eşleştirilir. Sözleşme başka dilde bildirim gerektiriyorsa Türkçe taslak ile gönderilecek çeviri arasında özellikle tutar, tarih ve hukuki talep karşılaştırılır. Çeviri, ek süre bildirimini istemeden derhal dönme bildirimi haline getirmemelidir.
Ek süre devam ederken ödeme ve cevap takibi
CISG m.63/2, alıcıdan ek süre içinde ifa etmeyeceği bildirimi alınmadıkça satıcının bu dönem içinde sözleşme ihlaline ilişkin hukuki çareye başvurmasını sınırlar; gecikme zararlarına ilişkin hakkı korur. Bu sınır, bildirimin beşinci ve altıncı paragrafları birlikte okunarak uygulanır. Hakların saklı tutulması cümlesi, ek süreyi etkisiz hale getiren serbest bir derhal dönme yetkisi yaratmaz. Hazırlanan metnin amacı ile süre içinde yapılan işlemler arasında tutarlılık korunur.
Alıcının cevabı dosyaya tam haliyle alınır. Ödeme planı önerisi, borca itiraz, transfer kaydı ve açık ödeme reddi ayrı kaydedilir. Bir transfer dekontu sunulduğunda hesap, para birimi, tutar ve işlem durumu kontrol edilir. Ödeme tamamlandıysa bakiye tablosu güncellenir. Yeni süre talebi geldiğinde satıcının açık kabulü olmadan ilk son tarih kendiliğinden uzatılmış gibi kayda geçirilmez. Yeni süre verilmesine karar alınırsa önceki bildirime atıf yapan yeni tarihli ve tutarlı bir metin hazırlanır.
Süre bitince hangi işlem yapılır?
CISG m.64/1(b), m.63 kapsamında verilen ek sürede bedelin ödenmemesi veya bu sürede ödenmeyeceğinin bildirilmesini dönme hakkıyla ilişkilendirir. Bununla birlikte m.64/2’deki sınırlar ve ödeme yapılıp yapılmadığı dosya üzerinden incelenir. Ek süre sonu kaydı, hesap kontrolü ve alıcının son cevabı birlikte hazırlanır. Sözleşmeyi sürdürerek ifayı isteme tercihi ile dönme tercihi birbirine karıştırılmaz. Dönme kullanıldığında m.26 gereği bunun ayrı ve açık bildirilmesi gerekir.
Bu sayfadaki ek süre örneğinin üzerine sadece “süre doldu” yazılması ayrı dönme metninin hazırlanmasını tamamlamaz. Satıcının seçtiği hukuki yol, dayanağı ve talebi yeni belgede açık gösterilir. Gecikme faizi yönünden CISG m.78 faiz hakkı rehberi ayrıca incelenebilir. M.78 faiz hakkını düzenler; oranı kendisi belirlemez. Uydurma bir yüzde, ana para tablosuna “CISG faizi” adıyla eklenmez.
Gönderim öncesi son kontrol
Alıcının daha önce bildirdiği hesap itirazı varsa son kontrolde bu cevap da okunur. Bildirim, itirazın hiç yapılmadığını ileri sürmez. Kabul edilen düzeltme çizelgeye alınır; kabul edilmeyen kalem açıklaması kendi dayanak belgesiyle korunur. Talebin kapsamı bu şekilde kesinleştirilir. Hesap mutabakatı ile hukuki haklardan feragat aynı işlem olarak yazılmaz. Bir hesap düzeltmesinin hangi faturaya ve hangi tutara ilişkin olduğu belirtilir; bütün sözleşme bakımından genel ibra verildiği izlenimi oluşturacak cümle eklenmez.
Son metin kontrolünde muhatap unvanı, sözleşme numarası, vade, bakiye, para birimi, hesap bilgileri, son tarih, saat dilimi, temsil eden kişi ve ek listesi tek tek karşılaştırılır. İlk ödeme vadesi ile ek süre sonu ayrı satırlarda kalır. Köşeli parantezli bütün alanlar gerçek bilgilerle doldurulur veya kullanılmayan açıklama kaldırılır. İlgisiz bir mahkeme adı, icra dosyası ya da örnek kişi bilgisi metne bırakılmaz. Bu bildirim alıcıya yöneldiği için mahkemeye hitap eden hazır bir dilekçe başlığı kullanılmaz.
Dosyanın gönderim sonrası kontrolü de hazırlanır: nihai bildirim sürümü, ekler, gönderim kayıtları, cevaplar ve süre sonundaki hesap teyidi aynı çalışma dizininde tutulur. Tahsilat olursa alınan tutarın hangi borcu kapattığı belirtilir. Kısmi ödeme sonrasında eski toplam üzerinden işlem sürdürülmez. Hukuki talebin değişmesi ayrıca belgeye bağlanır. Böylece farklı çalışanların takip ettiği muhasebe ve hukuk kayıtları aynı bakiye bilgisine dayanır; karşı tarafa çelişkili borç miktarları bildirilmesi önlenir.
Sık sorulan sorular
Bu metin mahkemeye mi verilir?
Alıcıya gönderilen ödeme ve ek süre bildirimidir. Alacak davası veya icra başvurusu için gerekli usul metni ayrıca hazırlanır.
CISG her yurt dışı satışında uygulanır mı?
Uygulanma m.1-3 çerçevesinde incelenir. Tarafların m.6 uyarınca Antlaşmayı dışlayıp dışlamadığı da kontrol edilir.
Ek süre mutlaka yedi gün mü olur?
M.63 sabit gün sayısı koymaz. Süre, ödeme koşullarına göre makul uzunlukta belirlenir ve kesin bitiş tarihiyle yazılır.
Ek süre asıl vadeyi kaldırır mı?
Bu örnek ilk vadeyi değiştirmez. İlk vade, hesap kesim tarihi ve ek süre sonu ayrı gösterilir.
Kısmi ödemeler nasıl yazılır?
Hesaba geçen her ödeme tarih ve tutarıyla Ek-1’e alınır. Talep edilen muaccel ana para bakiyesi bu kayıtlarla hesaplanır.
Ödeme dekontu tek başına yeterli mi?
Dekontun tutarı, hesabı ve işlem durumu kontrol edilir. Ödemenin tamamlanması sözleşmedeki ödeme koşulları üzerinden doğrulanır.
Faiz oranını CISG 78 mi belirler?
M.78 faiz hakkını düzenler; oran belirlemez. Oranın dayanağı ayrıca incelenir ve ana para hesabından ayrılır.
Süre dolunca sözleşme otomatik biter mi?
Otomatik bitmez. Dönme tercihi m.64 şartlarıyla incelenir ve m.26 uyarınca açık bildirimle kullanılır.
Alıcı süre içinde ödemeyeceğini bildirirse ne yapılır?
Beyan tam olarak kaydedilir. M.63/2 ve m.64/1(b) hükümleri ile somut dosya durumu birlikte değerlendirilir.
Türkçe örnek doğrudan yabancı alıcıya gönderilir mi?
Sözleşmedeki bildirim dili ve kanalına uyulur. Gönderilecek metinle Türkçe taslak arasında tutar, tarih ve talep kontrolü yapılır.
Resmî kaynaklar ve dosya hazırlığı
Birleşmiş Milletler Antlaşmalar Dizisi – CISG resmî metni, m.62-64; Birleşmiş Milletler – Antlaşma ve taraf devlet kayıtları. Kaynak kontrolü: 30 Eylül 2026. Türkiye bakımından yürürlük tarihi resmî taraf kaydında 1 Ağustos 2011 olarak gösterilmektedir.
Mersin merkezli uluslararası satış dosyası hazırlığı
Avukat Halil BAKIRCI’nın fizikî ofisi Mersin’dedir. Türkiye bağlantılı satış dosyaları ve Türkiye genelindeki hukuki işlemler Mersin merkezli yönetilir. Bildirim hazırlığında sözleşme, hesap, ödeme koşulları ve gönderim kayıtları birlikte ele alınır. Dosya hazırlığı için iletişim sayfasından başvuru yapılabilir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
