Kısa cevap: Unutulma hakkı başvurusu, kişinin adıyla yapılan aramada belirli URL’lerin sonuçlardan çıkarılmasını amaçlar; kaynak haberi kendiliğinden silmez. Önce arama motoru veri sorumlusuna KVKK m. 13 uyarınca başvurulur. Süresinde cevap verilmez veya talep reddedilirse m. 14 ve Kurulun 2019/9 sayılı kararı uyarınca Kurula şikâyet edilir. Kaynak içeriğin kaldırılması için ihlalin türüne göre TMK m. 24–25, TBK m. 58 ve HMK m. 389; özel hayat ihlalinde 5651 m. 9/A uygulanır. 5651 m. 9’daki genel kişilik hakkı yolu iptal edilmiştir.
Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor
Unutulma hakkı iki farklı sonucu karıştırmadan kullanılmalıdır: Arama motorundan deindeksleme, kişinin adıyla yapılan sorguda belirli bağlantının listelenmemesidir. Kaynaktan kaldırma ise haberin, gönderinin veya sayfanın yayınlandığı siteden çıkarılmasıdır. Arama sonucunun kaldırılması kaynak içeriği silmez; kaynak içeriğin kaldırılması da arama motoru önbelleğinin derhâl temizlendiği anlamına gelmez.
Unutulma Hakkı Başvurusu: Şartlar, Süre ve Başvuru Yolu
KVKK Kurulunun 23.06.2020 tarihli ve 2020/481 sayılı kararı, arama motorlarının isimle bağlantılı sonuçları listelemesini kişisel veri işleme faaliyeti sayar. İlgili kişi, KVKK m. 11’deki hakları kapsamında belirli URL’lerin adıyla ilişkilendirilmemesini ister. Talep bütün internetin veya arama sonucunun topluca silinmesi biçiminde değil; ad-soyad sorgusu, her URL ve her URL bakımından ihlal gerekçesi gösterilerek kurulur.
Değerlendirme otomatik değildir. İçeriğin doğru ve güncel olup olmadığı, yayımdan geçen süre, kişinin kamusal rolü, bilginin özel nitelikli veri içerip içermediği, bilgiye erişimde güncel kamu yararı ve ifade-basın özgürlüğü birlikte tartılır. Kamu yararı ağır basıyorsa deindeksleme talebi reddedilir; kişinin özel hayatı ve veri koruma menfaati ağır basıyorsa isimle bağlantı kaldırılır.
Arama motoru başvurusu kaynak habere yönelmez. Kaynaktaki içeriğin hukuka aykırılığı için ayrıca içerik veya yer sağlayıcıya bildirim ve uygun yargı yolu kullanılır. 5651 sayılı Kanun m. 9, Anayasa Mahkemesinin E.2020/76, K.2023/172 sayılı kararıyla iptal edildiğinden salt kişilik hakkı ihlalinde bu maddeye dayalı genel sulh ceza yolu mevcut değildir.
Kanuni dayanaklar
| Dayanak | Kesin sonuç |
|---|---|
| KVKK m. 11, 13 ve 14; Kurul 2020/481 | İsimle yapılan aramada belirli URL’nin listeden çıkarılması önce arama motoru veri sorumlusundan istenir; sonra Kurula şikâyet edilir. |
| TMK m. 24–25, TBK m. 58, HMK m. 389 | Hukuka aykırı kaynak yayının durdurulması, kaldırılması, tespit ve tazminat ile şartları varsa ihtiyati tedbir genel hukuk mahkemesinden istenir. |
| 5651 m. 9/A | Yalnız özel hayatın gizliliğini ihlal eden yayınlarda hızlandırılmış erişim engelleme rejimidir; her itibar veya kişilik hakkı iddiasına uygulanmaz. |
| 5651 m. 8 | Yayın m. 8’de sayılan katalog suçlardan birini oluşturuyorsa ceza muhakemesi makamlarının erişim engelleme yetkisi uygulanır. |
Doğru yol, istenen sonuca ve ihlalin niteliğine göre seçilir. Deindeksleme, kaynak kaldırma, erişim engelleme, tekzip ve tazminat aynı işlem değildir.
Şartlar ve sonuçları
1. URL ve ad-soyad bağlantısı somutlaştırılır
Her arama sonucu için tam URL, yapılan isim sorgusu, sonuç sayfası ve başvuru tarihi gösterilir. Genel “hakkımdaki her şeyi silin” talebi inceleme konusu oluşturmaz.
2. Güncellik ve doğruluk ayrı değerlendirilir
Yanlış bilgi derhâl doğruluk sorunu doğurur. Doğru bir haber de zamanın geçmesi, ceza kaydının sonuçları, rehabilitasyon ve güncel kamu yararının sona ermesi nedeniyle isimle ilişkilendirilmemeyi gerektirebilir.
3. Kamusal rol ve kamu yararı tartılır
Kamu görevi, siyasi rol, mesleki güven ilişkisi veya güncel toplumsal tartışma bilgiye erişim menfaatini güçlendirir. Salt merak, tek başına güncel kamu yararı değildir.
4. Verinin niteliği ve etkisi gösterilir
Sağlık, cinsel hayat veya ceza mahkûmiyeti gibi yoğun koruma gerektiren veriler ile çocuklara ait bilgiler daha sıkı değerlendirilir. Başvuruda iş, aile ve güvenlik üzerindeki somut etki belgelenir.
5. Talep ölçülü kurulur
Esas talep, belirli URL’nin kişinin adıyla yapılan aramada listelenmemesidir. Kamu yararı bulunan yayının tümden yok edilmesi veya bütün alan adının engellenmesi ölçülü değildir.
Adım adım başvuru ve takip yolu
- 1. Delili sabitleyin: Ad-soyad sorgusunu, sonuç ekranını, tam URL’yi, yayın ve erişim tarihini kaydedin.
- 2. Her URL için denge gerekçesini yazın: Güncellik, doğruluk, kamusal rol, veri niteliği ve somut zararı ayrı başlıklarda açıklayın.
- 3. Arama motoruna başvurun: KVKK m. 13 başvurusunu veri sorumlusunun ilan ettiği kanaldan gönderin ve teslim kaydını saklayın.
- 4. Şikâyet süresini doğru hesaplayın: Süresinde cevap varsa cevaptan itibaren 30 gün; cevap yoksa ilk başvurudan itibaren 60 gün içinde Kurula başvurun.
- 5. Kaynak yayın için ayrı yolu seçin: Salt kişilik hakkı ihlalinde TMK/TBK ve HMK tedbiri; özel hayat ihlalinde 5651 m. 9/A; katalog suçta m. 8 şartlarını uygulayın.
Kurul başvurusuna arama motoruna gönderilen metin, gönderim ve cevap kayıtları ile her URL’ye ilişkin deliller eklenir. Yargı yolunda görev, yetki ve talep sonucu; yayının niteliği ile istenen hukuki korumaya göre ayrıca belirlenir.
Belge ve delil kontrol listesi
- Arama sonucu kaydı: Ad-soyad sorgusu, tarih-saat ve sonuç sırası görünür olmalıdır.
- Tam URL listesi: Her bağlantı ayrı satırda yazılır; ana sayfa adresiyle yetinilmez.
- Kaynak içerik kopyası: Yayın tarihi, güncelleme tarihi, başlık ve metnin tamamı korunur.
- Başvuru ve teslim kaydı: Arama motoruna gönderilen form, e-posta veya KEP kaydı ile cevap saklanır.
- Denge delilleri: Beraat, takipsizlik, rehabilitasyon, güncelliğin sona ermesi, çocukluk yaşı veya somut zarar belgelendirilir.
Noter tespiti zorunlu değildir; ancak içeriğin hızla değişebileceği dosyada güvenilir tarih damgası ve tam sayfa kaydı ispat gücünü artırır. Delil elde edilirken üçüncü kişilerin ilgisiz kişisel verileri yayılmaz.
Süre, görev ve yetki
KVKK başvurusu ve şikâyet: Arama motoru veri sorumlusu başvuruyu en kısa sürede ve en geç 30 günde sonuçlandırır. Süresinde cevap verilmişse Kurula şikâyet cevabın öğrenilmesinden itibaren 30 gün içinde yapılır. Cevap verilmezse süre ilk başvurudan itibaren 60 gündür. Otuz günden sonra gelen cevap 60 günlük üst süreyi yeniden başlatmaz.
Deindeksleme mercii: Önce arama motoru veri sorumlusu, sonra Kişisel Verileri Koruma Kurulu yetkilidir. KVKK m. 14/3 uyarınca kişilik hakları ihlal edilenlerin genel hükümlere göre tazminat hakkı saklıdır.
Kaynak yayına karşı yol: 5651 m. 9 iptal edildiği için salt kişilik hakkı ihlalinde TMK m. 24–25, TBK m. 58 ve HMK m. 389 uyarınca görevli genel mahkemeye başvurulur. Özel hayatın gizliliği ihlalinde 5651 m. 9/A uyarınca Siber Güvenlik Başkanlığı ve sulh ceza hâkimliği süreci; katalog suçlarda m. 8 uygulanır. M. 9/A tedbiri en geç 24 saat içinde hâkim onayına sunulur; hâkim 48 saat içinde karar verir ve teknik erişim engelleme kararı muhataplara bildirildikten sonra en geç dört saatte uygulanır.
Uygulamada sık yapılan hatalar
- Deindeksleme ile silmeyi aynı saymak: Arama motoru kararı kaynak içeriği silmez.
- URL göstermemek: Her bağlantı ve ad-soyad sorgusu ayrı belirtilir.
- Her eski haberin kaldırılacağını varsaymak: Güncellik, doğruluk, kamusal rol ve kamu yararı birlikte tartılır.
- İptal edilen 5651 m. 9’a başvurmak: İhlalin niteliğine göre TMK/TBK, 5651 m. 9/A veya m. 8 yolu seçilir.
- 30 ve 60 günlük süreleri art arda eklemek: Cevap yoksa 60 gün ilk başvurudan başlar; geç cevap bu süreyi yenilemez.
Türkiye geneli ve Mersin uygulaması
Bu yazıdaki maddi hukuk kuralları Türkiye genelinde uygulanır. Mersin’de yapılacak adliye, idare, tapu, tüketici, sigorta veya şirket işlemlerinde de aynı kanuni şartlar geçerlidir. Yerel uygulama yalnızca yetkili birim, dosya tevzii, randevu ve fizikî teslim adımlarını etkiler; kanunda yazılı süreyi veya hakkın kapsamını değiştirmez. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu’nun İstanbul ve Mersin’de fiziksel ofisleri bulunmaktadır; yetki ve usul kuralları çerçevesinde Türkiye genelindeki dosyalar İstanbul ve Mersin ofislerinden yönetilir.
Resmî kaynaklar ve ilgili rehberler
Güncel kural ve ölçütler aşağıdaki birincil kaynaklardan doğrulanmıştır:
- KVKK Kurulunun 23.06.2020 tarihli ve 2020/481 sayılı kararı
- KVKK Kurulunun başvuru ve şikâyet sürelerine ilişkin 2019/9 sayılı kararı
- AYM E.2020/76, K.2023/172 sayılı iptal kararı
- 5651 sayılı Kanunun güncel metni
İlgili rehberler:
- İnternetten içerik kaldırma yolları
- Özel hayatın gizliliğinin ihlali
- Kişisel verilerin hukuka aykırı yayılması
Unutulma Hakkı Başvurusu: Şartlar, Süre ve Başvuru Yolu İçin Hukuki Değerlendirme
unutulma hakkı başvurusu bakımından kanuni şartlar, süreler, görevli ve yetkili merci ile hukuka uygun deliller somut belgeler üzerinden birlikte incelenmelidir. Genel bilgi, dosyaya özgü hukuki değerlendirmenin yerine geçmez.
Hukuki Değerlendirme Talep Edin →Sık sorulan sorular
Unutulma hakkı içeriği internetten tamamen siler mi?
Hayır. Arama motoru başvurusu, belirli URL’nin kişinin adıyla yapılan sorguda listelenmemesini sağlar. Kaynak haber veya sayfa ayrıca kaldırılmadıkça internette kalır.
Başvuru ilk olarak nereye yapılır?
Deindeksleme için önce arama motoru veri sorumlusuna KVKK m. 13 başvurusu yapılır. Ret, yetersiz cevap veya süresinde cevapsızlık üzerine KVKK m. 14 uyarınca Kurula şikâyet edilir.
Her eski haber unutulma hakkı kapsamında çıkarılır mı?
Hayır. İçeriğin güncelliği ve doğruluğu, kişinin kamusal rolü, verinin niteliği, yayımdan geçen süre, somut etki ve güncel kamu yararı birlikte tartılır.
Kurula şikâyet süresi nedir?
Arama motoru 30 gün içinde cevap verirse şikâyet cevabın öğrenilmesinden itibaren 30 gündür. Cevap yoksa ilk başvurudan itibaren 60 gündür; geç cevap 60 günlük süreyi yeniden başlatmaz.
Kaynak haber nasıl kaldırılır?
Salt kişilik hakkı ihlalinde 5651 m. 9 artık uygulanmaz; TMK m. 24–25, TBK m. 58 ve şartları varsa HMK m. 389 uyarınca genel mahkemeye başvurulur. İçerik sağlayıcıya kaldırma bildirimi ayrıca yapılır.
Özel görüntü veya mahrem yazışmada hangi yol uygulanır?
Özel hayatın gizliliğini ihlal eden yayında 5651 m. 9/A uygulanır. Bu yol salt itibar veya her türlü kişilik hakkı iddiasının genel başvuru yolu değildir.
Başvuruda hangi deliller sunulur?
Ad-soyad sorgusunun tarihli ekran kaydı, tam URL listesi, kaynak içerik, arama motoruna yapılan başvuru ve teslim kaydı ile güncellik, doğruluk ve somut etkiye ilişkin belgeler sunulur.
Arama motoru talebi reddederse doğrudan dava açılabilir mi?
Evet. KVKK m. 14/3 genel hükümlere göre yargı yolunu saklı tutar. Talebin deindeksleme, kaynak kaldırma, tedbir veya tazminat olmasına göre görevli mahkeme ve hukuki dayanak ayrı belirlenir.
Hukuki bilgilendirme: Bu içerik genel hukuki bilgidir. Somut dosyada sözleşme, tebligat, karar ve deliller incelenmeden süre veya talep sonucu belirlenmemelidir.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu – Mersin Ofisi
Adres: İhsaniye, 4903. Sk. Profit İş Merkezi No:23 Kat:3 Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin
Yazar ve Hukuki İnceleme
Bu içerik Unutulma Hakkı Başvurusu: Şartlar, Süre ve Başvuru Yolu konusu bakımından Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış; Av. Emirhan Keskin tarafından güncel mevzuat, resmî kaynaklar ve hukuki terminoloji yönünden incelenmiştir.
- Hazırlayan
- Av. Halil Bakırcı – Mersin Barosu Sicil No: 3472
- İnceleyen
- Av. Emirhan Keskin – Mersin Barosu Sicil No: 5507
- Hukuk alanı
- Kişisel Veriler Hukuku
- Son kontrol
İçerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Somut olayın sonucu; belgeler, yürürlükteki mevzuat ve hukuka uygun deliller üzerinden belirlenir.
İstanbul Ofisi – Polaris Plaza, Maslak / Sarıyer
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu
Maslak Ahi Evran Caddesi, Polaris Plaza No:21, Kat:9, 34475 Sarıyer/İstanbul
İstanbul ve Mersin’deki fiziksel ofislerimizden Türkiye genelindeki dosyalar, görev ve yetki kuralları ile gerekli yerel işlemler dikkate alınarak koordine edilir. Yüz yüze görüşme için randevu sırasında tercih ettiğiniz ofisi belirtiniz.
İstanbul ofisini Google Haritalar’da açın · İletişim ve randevu
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.