Uzman Görüşünü Sunma ve Uzmanı Duruşmada Dinletme Talep Dilekçesi | HMK 293/2
Kısa ve net cevap: HMK 293/2 uzmanı duruşmada dinletme talep dilekçesi, tarafın daha önce dosyaya sunduğu bilimsel mütalaayı hazırlayan uzmanın yöntemini, kullandığı verileri ve sonuçlarını mahkeme ile karşı tarafın sorularına açık hâle getirmek için verilir. Talep, yeni bir bilirkişi atanması veya tanık dinlenmesi istemi değildir. Dilekçede raporun tarihi ve evrak kaydı, uzmanın kimliği ve uzmanlık alanı, açıklanması gereken somut teknik noktalar, sorulması önerilen sorular ve uzmanın çağrıya katılma bilgileri gösterilir. Hâkim talep üzerine veya resen dinlemeye karar verebilir; çağrılan uzman geçerli özrü olmadan gelmezse HMK 293/3 gereğince hazırladığı rapor değerlendirmeye tabi tutulmaz.
HMK 293/2 talebinin konusu tam olarak nedir?
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 293. maddesi, mahkemece atanan bilirkişiden farklı bir kurum olan uzman görüşünü düzenler. Birinci fıkraya göre taraflar dava konusu olayla ilgili olarak uzmanından bilimsel mütalaa alabilir; yalnız bu nedenle ayrıca süre isteyemez. İkinci fıkra, hâkimin talep üzerine veya kendiliğinden, kendisinden rapor alınan uzmanı davet ederek dinlemeye karar verebileceğini ve duruşmada hâkim ile tarafların gerekli soruları sorabileceğini belirtir. Üçüncü fıkrada ise çağrılan uzmanın geçerli özrü olmadan gelmemesi hâlinde hazırladığı raporun mahkemece değerlendirmeye tabi tutulmayacağı açıkça yazılıdır.
Bu başvurunun hedefi, dosyaya herhangi bir uzman getirmek değildir. Önce dava konusu olayla bağlantılı, belirli bir uzman tarafından hazırlanmış ve dosyaya sunulmuş bilimsel mütalaa bulunmalıdır. Dinleme talebi o raporun denetlenebilirliğine hizmet eder. Uzmanın hangi belgeyi okuduğu, hangi ölçüm veya hesap yöntemini kullandığı, hangi varsayımları kabul ettiği, belirsizlik sınırını nasıl belirlediği ve karşı görüşteki teknik noktaya neden katılmadığı duruşmada açıklanabilir. “Uzmanımız dinlensin” şeklindeki tek cümle, talebin dosyayla bağlantısını göstermeye yetmez.
Uzman, uyuşmazlığın gerçekleşmesine tanıklık eden kişi sıfatıyla çağrılmaz. Tanık, gördüğü veya bildiği vakıayı anlatır; HMK 293 uzmanı ise hazırladığı bilimsel mütalaanın özel veya teknik temelini açıklar. Uzmanın dinlenmesi, mahkeme bilirkişisine verilen görevin değiştirilmesi veya özel raporun mahkeme raporuna dönüşmesi sonucunu da doğurmaz. Dilekçe bu statüleri birbirinden ayırmalıdır.
Talep verilmeden önce hangi koşullar doğrulanmalıdır?
Birinci koşul, gerçek ve tamamlanmış bir uzman görüşüdür. Raporun yazarı, tarihi, başlığı, imzası veya doğrulama bilgisi ile dosyaya hangi evrak numarasıyla sunulduğu belirlenir. Henüz hazırlanmamış bir rapor için uzmanı dinletme istemi kurulmaz. HMK 293/1 yalnız uzman görüşü alınacak olması gerekçesiyle ayrıca süre istenemeyeceğini söylediğinden, rapor hazırlığı başka kanuni süreleri kendiliğinden durdurmaz veya uzatmaz.
İkinci koşul, uyuşmazlıkla bağlantılı açıklama ihtiyacıdır. Dinleme istemi, raporun hangi sayfasındaki hangi yöntem veya sonucun açıklanacağı gösterilerek yazılır. Örneğin bir mali raporda kullanılan iskonto oranının kaynağı, bir mühendislik görüşünde numunenin temsil kabiliyeti, bir tıbbi görüşte uygulanan klinik standardın tarihi veya bir yazılım incelemesinde log bütünlüğünün nasıl doğrulandığı somut soruya dönüştürülür. Genel ve sınırsız bir “raporun tamamı hakkında dinleme” istemi yerine mahkemenin uyuşmazlığı aydınlatmasına yarayan noktalar seçilir.
Üçüncü koşul, uzmanın kimliği ve yeterliliğidir. Ad, soyad, uzmanlık alanı, mesleki unvan, raporla ilgili eğitim veya deneyim, tebligata elverişli adres ve biliniyorsa iletişim bilgisi yazılır. Mahkemeye sunulmayan bir özgeçmiş varmış gibi davranılmaz. Uzmanın tarafla olan ücret veya iş ilişkisi saklanmaz; raporun tarafça temin edildiği açıkça belirtilir. Ücret karşılığı rapor hazırlanması tek başına görüşü yok etmez, ancak yöntemin ve bağımsız değerlendirme sınırlarının şeffaf olması gerekir.
Dördüncü koşul, katılımın gerçekçi biçimde planlanmasıdır. Mahkemenin çağrı kararı verebileceği ve geçerli özür olmaksızın katılmamanın HMK 293/3 sonucunu doğuracağı uzmana önceden bildirilmelidir. Uzman Türkiye’deyse tebligat adresi; yurt dışındaysa bulunduğu ülke, fiziki katılım ihtimali ve varsa ses ve görüntü nakli talebinin hukuki-teknik dayanakları ayrı yazılır. Özel bir görüntülü görüşme bağlantısının tek başına resmî duruşma işlemi oluşturacağı varsayılmaz.
Beşinci koşul, soru planıdır. Sorular raporu yazan kişinin uzmanlık alanında kalmalı, dosyadaki teknik tartışmayı aydınlatmalı ve cevabı peşinen dikte etmemelidir. “Davamızda haklı olduğumuzu kabul ediyor musunuz?” gibi hukuki sonuç soruları yerine “hesapta hangi dönem verisi kullanıldı?”, “ölçüm belirsizliği hangi standarda göre hesaplandı?” veya “alternatif yöntem uygulandığında sonuç aralığı nedir?” gibi denetlenebilir sorular hazırlanır.
Uzman, bilirkişi ve tanık neden karıştırılmamalıdır?
Mahkeme bilirkişisi HMK 266 ve devamındaki usule göre mahkeme tarafından görevlendirilir; görevin kapsamı ara kararla belirlenir ve bilirkişilik yükümlülükleri uygulanır. HMK 293 uzmanını ise taraf seçer ve bilimsel mütalaayı taraf dosyaya sunar. Uzman görüşünün dosyaya verilmesi, mahkemenin teknik konuda bilirkişi incelemesi yaptırma yetkisini ortadan kaldırmaz. Aynı şekilde, taraf uzmanının görüşü mahkemeyi bağlayan kesin bir karar değildir.
Tanığın işlevi de farklıdır. Tanık, uyuşmazlık konusu vakıa hakkında duyusal bilgisine dayanarak beyanda bulunur. Uzman ise vakıayı görmüş olması nedeniyle değil, bilimsel veya teknik bilgisi ve hazırladığı rapor nedeniyle dinlenir. Bu nedenle uzman için hazırlanacak sorular, görgü kaynağından çok veri, yöntem, standardın uygulanması, hesap adımları, raporun sınırları ve alternatif açıklamalar üzerinde yoğunlaşır.
Dosyada mahkeme bilirkişi raporu ile taraf uzmanı görüşü arasında ayrılık bulunabilir. Dinleme talebi bu ayrılığı “hangisi doğru?” biçiminde soyut bırakmamalıdır. İki raporun aynı veriyi kullanıp kullanmadığı, başlangıç tarihleri, ölçüm cihazı, hesap formülü, teknik standart ve dışlanan kayıtlar satır satır karşılaştırılır. Uzmandan, yalnız kendi sonucunu tekrar etmesi değil, belirli ayrılığın teknik sebebini açıklaması istenir.
Talep ne zaman ve hangi dosyaya sunulur?
HMK 293/2 dinleme talebi, bilimsel mütalaanın sunulduğu ve henüz tahkikatın tamamlanmadığı devam eden dava dosyasına verilir. Kanun bu talep için maddede bağımsız bir gün sayısı belirlemez; ancak delillerin sunulması, tahkikatın yürütülmesi, mahkemenin ara kararları ve somut dosyadaki süreler gözetilir. Uzman görüşü bir bilirkişi raporuna itirazı destekliyorsa HMK 281’deki rapora itiraz süresi ayrıca korunmalıdır. Dinleme talebi, geçirilmiş özel süreyi kendiliğinden geri getirmez.
Duruşmaya çok kısa süre kala verilen istemde tebligatın yetişmesi ve karşı tarafın görüşe hazırlanması güçleşebilir. Rapor dosyaya sunulduktan sonra, açıklama ihtiyacı belirlenir belirlenmez başvurmak daha düzenli bir yargılama sağlar. Karşı tarafa raporun ve eklerinin tebliğ edilip edilmediği, raporun okunabilir nüshasının dosyada bulunup bulunmadığı ve uzmanın çağrılabileceği gün bilgisi kontrol edilir.
Uzman görüşü yabancı dildeyse HMK 223 uyarınca dayanılan belgenin Türkçe tercümesi de sunulur. Yabancı ülkedeki resmî belge niteliğindeki ekler bakımından HMK 224 ve ilgili milletlerarası kurallar ayrıca incelenir. Bilimsel mütalaanın özel rapor olması, ekindeki her belgenin tasdik durumunu otomatik olarak çözmez.
Duruşmada yöneltilecek sorular nasıl hazırlanır?
İlk grup sorular, uzmanın yeterliliği ve görev sınırına ilişkindir: rapordaki konu hangi uzmanlık alanına girer, uzman hangi eğitim ve deneyime dayanır, taraf kendisine hangi soruları yöneltmiştir ve rapor hangi meseleleri kapsam dışı bırakmıştır? Bu sorular özgeçmişi yeniden okumaktan ibaret olmamalı; somut raporun yazılabilmesi için gerekli uzmanlıkla bağlantı kurmalıdır.
İkinci grup, veri ve belge sorularıdır. Uzmanın incelediği sözleşme, kayıt, fotoğraf, numune, finansal tablo, tıbbi belge veya dijital veri tam listelenir. Dosyada olup uzman tarafından incelenmeyen kritik belge varsa bunun sonuca etkisi sorulur. Uzman, kendisine hiç verilmeyen bir belgeyi incelemiş gibi gösterilmez; rapor ile teslim listesi arasındaki fark açıkça belirtilir.
Üçüncü grup, yöntem sorularıdır. Kullanılan standart, formül, kıyaslama grubu, örneklem, cihaz, yazılım sürümü ve kabul edilen varsayımlar açıklatılır. Aynı veriye uygulanabilecek başka yerleşik yöntem varsa neden tercih edilmediği sorulabilir. Amaç uzmanı tartışmada yenmek değil, mahkemenin raporun güvenilirliğini ve sınırını anlayabileceği kayıt oluşturmaktır.
Dördüncü grup, karşı rapor veya itirazla ayrılık noktalarıdır. Karşı tarafın ya da mahkeme bilirkişisinin belirli sayfadaki tespitine hangi teknik nedenle katılınmadığı açık soru hâline getirilir. Uzman, hukuki nitelendirme yapmaya veya davanın sonucunu söylemeye yönlendirilmez. Hangi kanun maddesinin uygulanacağı ve delillerin hukuki değeri hâkimin değerlendirmesindedir.
HMK 293/2 uzmanı duruşmada dinletme talep dilekçesi örneği
[YER] [NUMARA] [MAHKEME TÜRÜ] MAHKEMESİNE
ESAS NO: [Yıl/Esas]
TALEPTE BULUNAN: [Davacı/davalı adı veya unvanı]
VEKİLİ: [Varsa avukat ve tebligat adresi]
KARŞI TARAF: [Dosyadaki sıfatı ve adı/unvanı]
KONU: [Gerçek tarih] tarihli ve [gerçek evrak numarası] ile dosyaya sunulan HMK 293 uzman görüşünü hazırlayan [uzmanın adı, uzmanlık alanı] kişinin, rapordaki [somut yöntem/hesap/teknik ayrılık] hakkında açıklama yapması ve hâkim ile tarafların sorularını cevaplaması için HMK 293/2 uyarınca duruşmaya davet edilerek dinlenmesi talebidir.
AÇIKLAMALAR:
1. Mahkemenizde görülmekte olan davada uyuşmazlığın teknik yönü [somut özel veya teknik mesele]dir. Tarafımız, bu konunun açıklanması amacıyla [uzmanın tam adı ve unvanı] tarafından hazırlanan [rapor başlığı] isimli bilimsel mütalaayı [gerçek sunum tarihi] tarihinde [evrak numarası] ile dosyaya sunmuştur. Raporun imzalı nüshası, uzmanın özgeçmişi ve incelediği materyal listesi dosyadadır.
2. Görüş, [sayfa/bölüm] kısmında [kullanılan yöntem veya standart] üzerinden [teknik sonuç] sonucuna ulaşmaktadır. Dosyadaki [mahkeme bilirkişi raporu/karşı taraf teknik itirazı/başka belge] ise [belirli sayfa ve teknik tespit] yönünden farklı bir yaklaşım içermektedir. Ayrılık, hukuki nitelendirmeden değil [veri dönemi, ölçüm, formül, standart veya somut teknik konu] noktasından kaynaklanmaktadır.
3. Uzmanın duruşmada dinlenmesiyle; (a) [veri setinin] neden seçildiği, (b) [yöntem veya standardın] nasıl uygulandığı, (c) [belirli belgenin] sonuca etkisi, (ç) alternatif [yöntem/varsayım] uygulanırsa sonucun değişip değişmeyeceği ve (d) raporun bilimsel sınırlamalarının açıklanması mümkün olacaktır. Bu hususlar yalnız raporun sonuç paragrafının okunmasıyla tam olarak anlaşılamamaktadır.
4. Dinlenmesi istenen kişi tanık veya mahkeme bilirkişisi sıfatıyla değil, dosyaya sunduğumuz bilimsel mütalaayı hazırlayan HMK 293 uzmanı sıfatıyla gösterilmektedir. Talebimiz yeni bilirkişi ataması değildir. Mahkemenin bilirkişi incelemesi yaptırma ve bütün delilleri değerlendirme yetkileri saklıdır.
5. Uzmanın tebligata elverişli adresi [gerçek adres], iletişim bilgisi [varsa ve hukuka uygun şekilde]dir. Kendisine mahkemece davet edilmesi hâlinde duruşmada hazır bulunma yükümlülüğü ile HMK 293/3 sonucu bildirilmiştir. [Uzman yurt dışındaysa bulunduğu ülke, fiziki katılım veya hukuken mümkün görülürse ses-görüntü nakli yönündeki somut talep ayrıca açıklanmalıdır.]
6. Duruşmada aşağıdaki teknik soruların yöneltilmesini öneriyoruz: [1. somut soru], [2. somut soru], [3. somut soru], [4. karşı raporla ayrılık sorusu]. Mahkemenin ve karşı tarafın gerekli göreceği diğer soruları yöneltme hakkı saklıdır. Önerilen sorular uzmanın rapor yöntemi ve uzmanlık alanıyla sınırlıdır; davanın hukuki sonucuna ilişkin değildir.
HUKUKİ NEDENLER: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.27, m.31, m.266 ve devamı, özellikle m.293; rapor yabancı dilde veya uzaktan dinleme talebi varsa somut olaya göre m.149, m.223-224 ve ilgili mevzuat.
DELİLLER: [Tarih ve evrak numaralı] uzman görüşü; rapor ekleri ve materyal listesi; uzmanın özgeçmişi ve uzmanlık belgeleri; raporun dosyaya sunulduğunu gösteren UYAP/evrak kaydı; açıklanması istenen [bilirkişi raporu, teknik itiraz, hesap, ölçüm veya kayıt]; tebligata elverişli adres belgesi ve dosyadaki diğer hukuka uygun deliller.
SONUÇ VE İSTEM: Açıklanan nedenlerle, [tarih ve evrak numarası] bilimsel mütalaayı hazırlayan [uzmanın tam adı] kişinin HMK 293/2 uyarınca duruşmaya davet edilerek raporundaki [somut yöntem ve ayrılık noktaları] hakkında dinlenmesine; hâkim ve tarafların gerekli soruları yöneltebilmesine; davetiyede HMK 293/3 sonucunun gözetilmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederiz. [Gerçek başvuru tarihi]
Talepte Bulunan / Vekili
[Ad soyad, gerçek imza]
Dilekçeye hangi ekler ve çizelgeler konulmalıdır?
Birinci ek, imzalı veya kaynağı doğrulanabilir uzman görüşüdür. İkinci ek, uzmanın konuya ilişkin yeterliliğini gösteren özgeçmiş ve gerçekten mevcut belgelerdir. Üçüncü ek, raporda incelenen materyal listesidir. Dördüncü ek ise dinleme gerekçesini somutlaştıran karşılaştırma çizelgesidir. Bu çizelgede rapor sayfası, teknik konu, kullanılan veri, yöntem, karşı rapordaki farklılık ve duruşmada sorulacak soru ayrı sütunlarda gösterilir.
Yabancı dildeki rapor ve dayanılan ekler için Türkçe tercüme dosyaya eklenir. Elektronik raporda orijinal dosya, imza doğrulama bilgisi ve değişmezliği sağlayan kayıt korunur; uygulanmamış güvenli elektronik imza varmış gibi “E-İMZALIDIR” ibaresi eklenmez. Uzmanın duruşmaya katılacağını belirten özel yazı varsa bunun mahkeme davetiyesi yerine geçmediği bilinmelidir.
Word dilekçesi ve soru planı
HMK 293/2 uzmanı duruşmada dinletme talep dilekçesini ve soru planını Word olarak indirin (.docx)
Word dosyasının ilk sayfası düzenlenebilir mahkeme dilekçesidir. İkinci sayfa rapor sayfası, veri, yöntem, ayrılık noktası, önerilen soru ve uzmanın katılım bilgisini birlikte izleyen soru planıdır. Köşeli parantezli alanlar gerçek rapor ve dosya kayıtlarıyla doldurulmadan, kullanılmayan seçenekler silinmeden ve uzmanla katılım durumu doğrulanmadan mahkemeye sunulmamalıdır.
Sık yapılan hatalar
İlk hata, dosyaya sunulmuş tamamlanmış rapor yokken uzman dinletme talebi vermektir. İkinci hata, taraf uzmanını mahkeme bilirkişisi veya tanık gibi göstermektir. Üçüncü hata, uzmanın kimliği ve tebligat adresini belirtmemektir. Dördüncü hata, açıklanması gereken rapor sayfasını ve teknik konuyu göstermeden genel dinleme istemektir. Beşinci hata, soruları hukuki sonuca ve tarafın haklılığına yöneltmektir.
Altıncı hata, HMK 293 görüşü hazırlanacak diye özel sürelerin durduğunu varsaymaktır. Yedinci hata, yabancı dildeki raporu Türkçe tercümesiz sunmaktır. Sekizinci hata, yurt dışındaki uzmanın özel video bağlantısıyla doğrudan dinlenebileceğini kabul etmektir. Dokuzuncu hata, mahkemece çağrılan uzmana geçerli özür olmaksızın gelmemenin HMK 293/3 sonucunu bildirmemektir. Onuncu hata, karşı raporla teknik ayrılığı belgelendirmeden yalnız sonuçların farklı olduğunu söylemektir.
İlgili içerikler ve resmî kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi — 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
- Adalet Bakanlığı Bilirkişilik Daire Başkanlığı — HMK metni
- Resmî Gazete — 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
- Yabancı uzmandan bilimsel mütalaa ve HMK 293 rehberi
- Bilirkişi raporunda hukuki değerlendirmeye itiraz dilekçesi
- Bilirkişi raporuna itiraz süresi ve ek süre
- Yurt dışındaki tarafın bilirkişi raporuna itirazı
- Bakırcı ve Keskin Hukuk Bürosu iletişim
HMK 293 uzmanı duruşmada dinletme hakkında sık sorulan sorular
1. Uzman görüşü sunulmadan uzman dinletilebilir mi?
HMK 293/2 kendisinden rapor alınan uzman kişinin dinlenmesini düzenler. Bu özel talepte tamamlanmış ve dosyaya sunulmuş bilimsel mütalaa ile raporu hazırlayan kişi somutlaştırılmalıdır.
2. Mahkeme uzmanı dinlemek zorunda mıdır?
Kanun hâkimin talep üzerine veya resen dinlemeye karar verebileceğini düzenler. Talep, dinlemenin uyuşmazlığı hangi teknik noktada aydınlatacağını somut biçimde açıklamalıdır.
3. Uzman görüşü bilirkişi raporunun yerine geçer mi?
Hayır. HMK 293 uzmanı tarafça seçilir; HMK 266 bilirkişisi mahkemece görevlendirilir. Mahkeme gerekli görürse ayrıca bilirkişi incelemesi yaptırabilir.
4. Uzman tanık gibi mi dinlenir?
Hayır. Uzman, vakıayı görmüş kişi olarak değil, hazırladığı bilimsel mütalaanın verisini, yöntemini, sonucunu ve sınırlarını açıklamak üzere dinlenir.
5. Uzmanın çağrıya gelmemesinin sonucu nedir?
Mahkemece çağrılan uzman geçerli özrü olmadan duruşmaya gelmezse HMK 293/3 uyarınca hazırladığı rapor mahkemece değerlendirmeye tabi tutulmaz.
6. Uzman görüşü hazırlamak için ek süre alınabilir mi?
HMK 293/1 yalnız uzman görüşü alınacak olması nedeniyle ayrıca süre istenemeyeceğini açıkça belirtir. Somut dosyadaki başka süre hükümleri ayrıca değerlendirilir.
7. Karşı taraf uzmana soru sorabilir mi?
Evet. Uzmanın çağrıldığı duruşmada hâkim ve taraflar gerekli soruları sorabilir. Sorular raporun konusu, uzmanlık alanı ve uyuşmazlıkla bağlantısı içinde tutulmalıdır.
8. Yabancı uzman görüntülü bağlantıyla dinlenebilir mi?
Ses ve görüntü nakli talebi HMK 149 ve somut uluslararası bağlantı dikkate alınarak mahkemece değerlendirilir. Özel bir video bağlantısı tek başına resmî duruşma işlemi değildir.
9. Dilekçede hangi sorular yazılmalıdır?
İncelenen veri, kullanılan yöntem, standardın seçimi, varsayımlar, karşı raporla teknik ayrılık ve raporun sınırlarına ilişkin somut sorular yazılır; davanın hukuki sonucunu dikte eden sorular kurulmaz.
10. Uzmanın ücreti mahkemece mi belirlenir?
HMK 293 uzmanı tarafça seçilen özel uzmandır; ücreti kural olarak taraf ile uzman arasındaki ilişkiye göre karşılanır. Mahkeme bilirkişisi gider avansı sistemiyle aynı değildir.
Hukuki kapsam ve son kontrol
Bu içerik 10 Ekim 2026 tarihinde 6100 sayılı HMK 27, 31, 149, 223-224, 266 ve özellikle 293 hükümleri ile Adalet Bakanlığı Bilirkişilik Daire Başkanlığının yayımladığı resmî HMK metni üzerinden kontrol edilmiştir. Mevcut yabancı uzman görüşü rehberinden farklı olarak, tamamlanmış raporun dosyaya sunulmasından sonra aynı raporu hazırlayan uzmanı belirli teknik sorularla duruşmada dinletme talebine odaklanır. Gerçek rapor, evrak kaydı, uzman kimliği, tebligat adresi ve soru planı görülmeden örnek kullanılmamalıdır.
Mersin ofis konumu
Bakırcı ve Keskin Hukuk Bürosu — Av. Halil Bakırcı, Mersin Barosu 3472; Av. Emirhan Keskin, Mersin Barosu 5507. İhsaniye Mahallesi, 4903 Sokak, Profit İş Merkezi 3/14, Akdeniz/Mersin. Telefon ve WhatsApp: +90 552 224 43 66.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
