Yargılamanın İadesinde İcranın Durdurulması Talep Dilekçesi | HMK 381

Başvuru, yargılamanın iadesi davasının kabul edildiği veya kesinleşmiş hükmün ortadan kalktığı varsayımıyla kurulmaz. Önce iade talebinin hangi HMK 375 sebebine dayandığı, HMK 377 süresinin nasıl hesaplandığı ve talebi inceleyen mahkemenin HMK 378 uyarınca hangi mahkeme olduğu açıklanır. Ardından icra dosyası, ödeme veya teslim emri, haciz, tahliye, çocuk teslimi dışındaki ilam konusu edim ya da başka icra etkisi somutlaştırılır. Mahkeme kararına dayanan iade sebebinde HMK 381 gereğince teminat aranmayacağı; diğer hâllerde ise durdurma kararının teminat şartına bağlı olduğu açıkça ayrılır.

HMK 381 başvurusu hangi hukuki amacı taşır

HMK 381, kesin hüküm ile olağanüstü kanun yolu arasındaki dengeyi icra aşamasında kurar. Kesinleşmiş hüküm, yalnız yargılamanın iadesi davası açıldığı için icra edilebilirliğini kaybetmez. Bununla birlikte iade talebi incelenirken hükmün yerine getirilmesi geri dönüşü güç bir fiilî durum doğurabilecekse mahkeme, kanunun aradığı koşulları değerlendirerek icrayı geçici olarak durdurabilir. Dilekçenin amacı hükmü ortadan kaldırmak değil, iade davası sonuçlanıncaya kadar icra etkisini mahkeme kararıyla askıya almaktır.

Durdurma istemi bağımsız bir yargılamanın iadesi sebebi değildir. Başvuran, HMK 375'te yer almayan yeni bir neden üreterek yalnız icra tehlikesinden hareketle iade davası kuramaz. İade sebebi ve süresi kendi belgeleriyle; durdurma ihtiyacı ise hükmün ve devam eden icra işlemlerinin gerçek sonuçlarıyla açıklanır. İki başlık aynı dilekçede bulunabilse de hukuki işlevleri ayrı tutulur. Mahkeme iade talebinin kabul edilebilirliğini ve icranın durdurulması ihtiyacını aynı sonuç varsayımına indirgemeden inceler.

Talep yalnız belirli hükmün icrasına yöneltilir. Başka bir mahkeme kararına, farklı bir icra dosyasına veya hüküm dışında kalan sözleşmesel borçlara genel durdurma istenmez. Mahkeme, durdurmanın kapsamını kararında belirleyeceğinden dilekçede hükmün mahkemesi, esas-karar numarası, kesinleşme tarihi, icra dosyası ve durdurulması istenen işlem açıkça yazılır. Başvuru sahibi, mahkemenin takdirini kabul kararı gibi sunmaz; HMK 381 yetkisinin somut dosyada kullanılmasını ister.

Kurumun genel çerçevesi HMK 374-381 yargılamanın iadesi rehberinde açıklanır.

İcranın durdurulması için geçerli bir iade talebi nasıl gösterilir

HMK 374, yargılamanın iadesinin kesin olarak verilen veya kesinleşmiş hükümlere karşı istenebileceğini belirtir. Dilekçede iadesi istenen hükmün tam künyesi ve kesinleşme kaydı gösterilir. Karar henüz olağan kanun yoluna açıkken kullanılan istinaf veya temyiz mekanizması, HMK 381 başvurusunun yerine geçmez. İade talebinin gerçekten açıldığını gösteren tevzi belgesi, esas numarası veya aynı dilekçede birlikte sunuluyorsa iade talebine ilişkin bölüm eklenir. Henüz verilmemiş bir iade dilekçesi verilmiş gibi yazılmaz.

İade sebebi HMK 375'teki sınırlı bentlerden biriyle eşleştirilir. Sonradan ele geçen belgenin önceki yargılamada başvuranın elinde olmayan nedenlerle elde edilememesi, hükme esas belgenin sahteliği, tanığın yalan tanıklığı, bilirkişinin gerçeğe aykırı beyanı, lehine hüküm verilen tarafın hilesi veya kanundaki diğer sebepler farklı kanıt yapıları taşır. Durdurma dilekçesi bu sebeplerden yalnız gerçek dosyada ileri sürülmüş olanı açıklar; olayı daha güçlü göstermek için gerçekleşmemiş başka bir bent eklemez.

HMK 377 süre başlangıcını iade sebebine göre farklı olaylara bağlar ve birçok sebep bakımından üç aylık nispi süre ile on yıllık azami süreyi birlikte düzenler. Başvuru tarihi, öğrenme veya kesinleşme tarihi ve bunu gösteren belge ayrı satırlarda sunulur. HMK 379 uyarınca mahkemenin süreyi, hükmün iade yoluna elverişliliğini ve ileri sürülen sebebin kanunda bulunup bulunmadığını kendiliğinden inceleyeceği dikkate alınır. Durdurma istemi, süresiz veya kanuni sebebi gösterilmemiş iade talebini kendiliğinden geçerli hâle getirmez.

Başvurunun esas dilekçe yapısı için yargılamanın iadesi dilekçesi örneği incelenebilir.

İcrayı durdurma kararını hangi mahkeme verir

HMK 381 karar yetkisini, yargılamanın iadesi talebini inceleyen mahkemeye verir. HMK 378/1 uyarınca iade dilekçesi kararı veren mahkemece incelenir. Bu nedenle başlık, kural olarak iadesi istenen hükmü veren mahkemeye yöneltilir ve önceki esas-karar numarası belirtilir. İcra dairesine yalnız iade davası açıldığını bildirmek, mahkemenin durdurma kararı yerine geçmez. İcra dosyasındaki işlem için mahkeme kararının örneği ve gerektiğinde kesin kapsamı icra dairesine sunulur.

Hükmü veren mahkemenin kapanmış, birleşmiş veya yargı çevresinin değişmiş olması gibi idari durumlarda güncel görev dağılımı gerçek adliye ve UYAP kayıtlarından doğrulanır. Dilekçe, faal olmayan bir merci adı üretmez. Bölge adliye mahkemesi veya Yargıtay kararıyla kesinleşen dosyalarda hangi hükme karşı iade istendiği ve HMK 378 bakımından inceleme merciinin ne olduğu karar zinciri üzerinden belirlenir. Yalnız icranın yürütüldüğü yer, kendiliğinden iade talebini inceleyen mahkemeyi değiştirmez.

Durdurma talebi iade davasıyla aynı dilekçede ileri sürülebilir veya iade dosyasında sonradan ayrı taleple sunulabilir. Her iki durumda da dosya bağlantısı tereddütsüz olmalıdır. Ayrı sunulan dilekçede iade dosyasının esas numarası, tarafları, önceki hüküm ve icra dosyası yazılır. Mahkemeden başka bir mahkemenin hükmünü iptal etmesi, icra dairesinin bütün işlemlerini belirsiz süreyle kaldırması veya uyuşmazlığın esasını durdurma aşamasında kesin biçimde çözmesi istenmez.

Yargılamanın iadesi neden icrayı otomatik olarak durdurmaz

Kanunun başlangıç kuralı açıktır: yargılamanın iadesi davası hükmün icrasını durdurmaz. Bu nedenle başvuru sahibi, iade dilekçesinin tevzi edildiği günü durdurma tarihi gibi gösteremez. İcra takibi devam ediyorsa ödeme veya icra emrindeki süreler, haciz ya da teslim işlemleri ve diğer kanuni yükümlülükler sırf iade dosyası açıldı diye yok olmaz. Durdurma kararı verilinceye kadar mevcut hukuki durumun sürdüğü kabul edilerek süreler ve işlemler ayrıca izlenir.

Otomatik etki bulunmaması, durdurma istenemeyeceği anlamına da gelmez. HMK 381, dava veya hükmün niteliğine ve diğer hâllere göre ihtiyaç doğarsa mahkemeye karar verme yetkisi tanır. Dilekçe bu ihtiyacı soyut biçimde değil, yaklaşan işlem ve doğacak sonuç üzerinden açıklar. Para ödemesi, taşınır veya taşınmaz teslimi, bir hakkın terkin ya da tesciline ilişkin icra etkisi farklı belgeler gerektirebilir. Hangi işlemin ne zaman yapılacağı bilinmiyorsa bu eksiklik saklanmaz ve dosyadan bilgi istenir.

İcra dosyasına yapılan itiraz, şikâyet veya ödeme emrine karşı başvuru ile HMK 381 kararı birbirinin otomatik eş değeri değildir. Her yolun merci, süre ve inceleme konusu farklıdır. Bu içerik, icra takibindeki bütün savunmaları tek bir HMK 381 dilekçesine dönüştürmez. Durdurma istemi, iade konusu hükmün icrası ile sınırlı kurulur; icra hukukunda ayrıca başvurulması gereken işlemler varsa onların süresi ve mercii bağımsız biçimde değerlendirilir.

Durdurma ihtiyacı hangi somut kayıtlarla açıklanır

HMK 381, mahkemeye dava veya hükmün niteliğini ve diğer hâlleri değerlendirme görevi verir. Dilekçe, hükmün neyi yerine getirmeyi emrettiğini ve icra gerçekleşirse iade davasının etkili sonucunun nasıl zorlaşacağını dosya kayıtlarıyla gösterir. Yalnız 'telafisi imkânsız zarar doğacak' cümlesi yeterli açıklama değildir. İcra emrindeki edim, güncel takip aşaması, planlanan işlem tarihi, mal veya hakkın niteliği ve varsa üçüncü kişilere etkisi belge numaralarıyla ilişkilendirilir.

Para alacağına ilişkin hükümde takip tutarı, faiz hesabı, ödeme emri ve haciz aşaması; teslim veya tescil içeren hükümde ise icranın konusu ve işlem takvimi ayrı belirtilir. Başvuranın mali durumu ya da icra işleminin sonucu hakkında belge bulunmayan kesin iddialar kurulmaz. İhtiyacın derecesi, hükmün yerine getirilmesinin fiilî ve hukuki sonucu üzerinden anlatılır. Mahkemenin her icra tehdidinde durdurma kararı vermek zorunda olduğu ileri sürülmez.

İade talebinin dayandığı olay ile durdurma ihtiyacı arasında açık bağlantı kurulması, başvurunun sınırını anlaşılır kılar. Örneğin iade sebebi belirli bir mahkeme kararının sonradan ortadan kalkmasıysa, bu kararın önceki hükme etkisi ve devam eden icranın hangi kısmıyla bağlantılı olduğu gösterilir. Başka bir dosyadaki genel ihtilaf, iade konusu hükmün bütün sonuçlarını durdurmak için tek başına yeterli kabul edilmez. Talep edilen kapsam, kanıtlanan ihtiyaçtan daha geniş yazılmaz.

Teminat şartı ve mahkeme kararına dayanan istisna nasıl ayrılır

HMK 381 uyarınca genel kural, icranın durdurulması kararı verilecekse yargılamanın iadesini isteyen kişiden teminat alınmasıdır. Dilekçede teminat konusu yok sayılmaz. Başvuran, mahkemenin belirleyeceği uygun teminatı sunmaya hazır olduğunu bildirebilir ve gerçek mali araçlarını açıklayabilir. Kanunda sabit bir oran veya her dosyada aynı miktar öngörülmediğinden doğrulanmamış yüzde, ücret veya tutar yazılmaz. Teminatın şekli ve miktarı somut mahkeme kararıyla belirlenir.

Kanun, iade sebebinin bir mahkeme kararına dayanması hâlinde teminat istenmeyeceğini açıkça düzenler. Bu istisna, dilekçede yalnız 'mahkeme kararı vardır' denilerek genişletilmez. Dayanılan kararın mahkemesi, esas-karar numarası, kesinleşme bilgisi ve iade sebebiyle bağlantısı gösterilir. İade nedeni başka bir olguya dayanıyorsa, dosyada ayrıca mahkeme kararı bulunması teminat istisnasını kendiliğinden doğurmaz. Başvuru gerçek iade sebebini değiştirmeden bu ayrımı açıklar.

Teminatın istenmemesi ile başvuranın ödeme gücünün bulunmaması aynı hukuki mesele değildir. Kanundaki istisna yalnız iade sebebinin mahkeme kararına dayanmasına bağlanmıştır. Başvuranın mali durumu, adli yardım veya teminatın türüyle ilgili başka hükümler somut dosyada ayrıca gündeme gelebilir; bu içerik bunları HMK 381 istisnası gibi sunmaz. Mahkeme teminat kararı verirse miktar, tür, yatırma süresi ve durdurmanın teminatın tamamlanmasına bağlanıp bağlanmadığı karar metninden aynen izlenir.

İade dosyası ile icra dosyası nasıl eşleştirilir

Dilekçede üç kayıt zinciri kurulmalıdır: iadesi istenen kesin hüküm, bu hükme karşı açılan yargılamanın iadesi dosyası ve hükmün icra edildiği takip dosyası. Mahkeme, esas ve karar numarası ile kesinleşme şerhi ilk halkadır. İade dosyasının tevzi veya esas numarası ikinci halkadır. İcra dairesi, takip numarası, taraf sıfatları ve icra emri üçüncü halkadır. Bu bilgiler birbirine karıştırılmadan aynı tabloda gösterilir.

Takip henüz açılmamışsa kesin bir icra dosyası varmış gibi numara yazılmaz. Hükmün niteliği ve karşı tarafın belgeli icra girişimi varsa bunlar açıklanır; yalnız tahmine dayanan yakın tarihli işlem üretilmez. Takip açılmışsa UYAP safahatı, tebligat, ödeme veya icra emri, haciz ya da teslim tutanakları güncel kopyalarıyla sunulur. Başka takiplerdeki işlemler, yalnız tarafların aynı olması nedeniyle bu talebin kapsamına eklenmez.

Mahkeme durdurma kararı verdiğinde kararın hangi icra dosyasına ve hangi hükme ait olduğu kontrol edilir. Karar örneğinin icra dairesine sunulması, dairenin karar kapsamına göre işlem yapabilmesi için izlenir. Durdurma kararının verildiği tarih ile icra dosyasına ulaştığı tarih ayrı kayıtlardır. Dilekçe, henüz tebliğ edilmemiş veya uygulanmamış kararı uygulanmış gibi göstermez; mahkeme ve icra safahatı gerçek zaman çizelgesinde tutulur.

Başvuruya hangi belgeler eklenmelidir

Temel ek, iadesi istenen hükmün onaylı veya UYAP doğrulanabilir örneği ile kesinleşme kaydıdır. İkinci grup, yargılamanın iadesi dilekçesi, tevzi formu, esas numarası ve dayanılan HMK 375 sebebini gösteren belgelerdir. Süre hesabı için HMK 377 başlangıç olayının tarihi ayrıca sunulur. İade sebebi mahkeme kararına dayanıyorsa teminat istisnası için bu kararın tam örneği ve kesinleşme durumu eklenir.

İcra belgeleri, takip talebi, icra veya ödeme emri, tebliğ mazbatası, güncel dosya hesabı ve mevcut safahata göre haciz, satış, teslim ya da tescil işlemi kayıtlarından oluşabilir. Her dosyada bütün bu belgeler bulunmak zorunda değildir; yalnız gerçekleşen aşamaya ait kayıtlar eklenir. Dilekçe, gerçekleşmemiş satış veya teslim işlemini kesin planlanmış gibi anlatmaz. UYAP ekranı sunuluyorsa tarih, dosya numarası ve işlem satırı okunabilir olmalıdır.

Durdurma ihtiyacını gösteren diğer belgeler hükmün konusuna göre değişir. Malın niteliği, üçüncü kişiye devir riski, işletme faaliyeti, teslim edilecek eşyanın özellikleri veya belirli hakkın kaydı gerçek belgeyle açıklanabilir. Kişisel veri ve ticari sır içeren evrak yalnız gerekli ölçüde sunulur. Belge listesi, ek numarası, tarih ve açıklama sütunlarıyla hazırlanır; dilekçedeki her önemli olgunun hangi ekte doğrulandığı görünür kılınır.

Belge sahteliği iddiasından doğan ayrı talep için sahtelik iddiası tazminat dilekçesi incelenebilir.

HMK 381 dilekçesi hangi bölümlerden oluşmalıdır

Başlıkta iade talebini inceleyen mahkeme ve iade dosyasının esas numarası yer alır. Taraf bilgileri önceki hüküm ve iade dosyasındaki güncel sıfatlara göre yazılır. Konu bölümünde, belirli hükmün belirli icra dosyasındaki icrasının HMK 381 uyarınca durdurulması istenir. İade davası henüz aynı dilekçeyle açılıyorsa hem iade talebi hem durdurma istemi sonuç bölümünde birbirinden ayrılarak kurulmalıdır.

Açıklamalar önce hükmün kesinleşmesini ve iade sebebini, sonra HMK 377 süre hesabını ve iade dosyasının kaydını gösterir. İcra safahatı tarih sırasıyla yazılır. Durdurma ihtiyacı hükmün niteliği ve güncel işlem üzerinden açıklanır. Teminat için genel kurala göre sunma iradesi veya mahkeme kararına dayanan iade sebebi varsa istisnanın somut dayanağı belirtilir. Mahkemenin karar vermediği hiçbir sonuç kesinleşmiş olgu gibi yazılmaz.

Sonuç ve istem bölümünde icranın hangi hüküm ve takip yönünden, hangi aşama için durdurulmasının istendiği açık olmalıdır. Teminat istisnasına dayanılıyorsa ilgili mahkeme kararı ek numarasıyla gösterilir; aksi hâlde mahkemenin belirleyeceği teminat hakkında karar verilmesi istenir. Kararın ilgili icra dairesine gönderilmesi veya onaylı örneğinin verilmesi talebi eklenebilir. İade davasının esası hakkında nihai kabul sonucu, durdurma talebinin peşin sonucu gibi kurulmaz.

[İADESİ İSTENEN HÜKMÜ VEREN] [MAHKEME ADI]NE

YARGILAMANIN İADESİ DOSYA NO: [Esas numarası / aynı dilekçeyle açılıyorsa boş bırakılmaz, tevzi sonrası tamamlanır]

TALEPTE BULUNAN: [Ad soyad veya unvan / T.C. kimlik veya vergi no / adres]

VEKİLİ: [Avukat / baro / sicil / adres]

KARŞI TARAF: [Ad soyad veya unvan / adres]

İADESİ İSTENEN HÜKÜM: [Mahkeme / esas / karar / tarih / kesinleşme tarihi]

İCRA DOSYASI: [İcra dairesi / yıl / esas]

KONU: HMK m.381 uyarınca yukarıda belirtilen hükmün [icra dosyası ve belirli işlem] yönünden icrasının durdurulması talebidir.

AÇIKLAMALAR

1. [Mahkeme]nin [tarih], [esas] ve [karar] sayılı hükmü [tarih] tarihinde kesinleşmiştir. Hüküm ve kesinleşme kaydı Ek-1'dedir.

2. Kesinleşmiş hükme karşı HMK m.375/1-[bent] kapsamında [gerçek iade sebebi] nedeniyle yargılamanın iadesi talep edilmiştir. İade dilekçesi ve dosya kaydı Ek-2'dedir.

3. HMK m.377 bakımından süre başlangıcı [gerçek olay ve tarih] olup başvuru [tarih] tarihinde yapılmıştır. Süreyi gösteren belge Ek-3'tedir.

4. Hüküm [icra dairesi ve dosya] üzerinden icraya konulmuştur. [Ödeme/icra emri] [tarih] tarihinde tebliğ edilmiş; dosyanın güncel safahatında [yalnız gerçekleşen işlem] bulunmaktadır. İcra belgeleri Ek-4'tedir.

5. HMK m.381 gereğince iade davası icrayı kendiliğinden durdurmaz. Ancak hükmün konusu [gerçek edim] ve mevcut icra aşaması [gerçek işlem] nedeniyle, iade talebi sonuçlanmadan icranın devamı [belgeli sonuç] doğuracaktır. Durdurma ihtiyacını gösteren kayıtlar Ek-5'tedir.

6. Talep, yalnız [hüküm] ve [icra dosyası] kapsamındaki [belirli işlem/edim] ile sınırlıdır. Başka takip veya borçlara ilişkin genel durdurma istenmemektedir.

7. [Seçenek A: İade sebebi bir mahkeme kararına dayanmaktadır. İlgili [mahkeme/esas/karar] sayılı karar ve kesinleşme kaydı Ek-6'dadır; HMK m.381 son cümle gereğince teminat istenmemelidir.] [Seçenek B: İade sebebi mahkeme kararına dayanmamaktadır. Mahkemenizce belirlenecek uygun teminatı sunmaya hazırız.] Somut dosyaya uymayan seçenek silinecektir.

HUKUKİ NEDENLER: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.374, m.375, m.377, m.378, m.379, m.380, m.381 ve ilgili mevzuat.

DELİLLER VE EKLER: Ek-1 hüküm ve kesinleşme kaydı; Ek-2 yargılamanın iadesi dilekçesi ve dosya kaydı; Ek-3 HMK 377 süre belgesi; Ek-4 icra emri, tebligat ve güncel takip safahatı; Ek-5 durdurma ihtiyacını gösteren gerçek belgeler; Ek-6 varsa iade sebebinin dayandığı mahkeme kararı ve kesinleşme kaydı; diğer yasal deliller.

SONUÇ VE TALEP: Açıklanan nedenlerle; HMK m.381 uyarınca [mahkeme/esas/karar] sayılı hükmün [icra dairesi/dosya] kapsamında [belirli işlem veya edim] yönünden icrasının, yargılamanın iadesi talebi hakkında karar verilinceye kadar durdurulmasına; [uygunsa iade sebebi mahkeme kararına dayandığından teminat alınmamasına / aksi hâlde mahkemenizce uygun teminatın belirlenmesine]; karar örneğinin ilgili icra dairesine gönderilmesine karar verilmesini talep ederim.

Başvuru tarihi: [Gün / ay / yıl]

Talepte bulunan veya vekili: [İsim / unvan / imza]

HMK 381 talebi hangi başvurularla karıştırılmamalıdır

HMK 381, istinaf veya temyiz sırasında icranın geri bırakılması başvurusu değildir. Burada kesin olarak verilmiş veya kesinleşmiş hükme karşı olağanüstü yargılamanın iadesi yolu vardır. Olağan kanun yolu açık olan bir kararda kullanılacak başvuru, süresi ve teminat düzeni kendi hükümlerine göre belirlenir. Dilekçe, kanun yolu aşamasını yanlış adlandırarak HMK 381'in kapsamını genişletmez.

Bu talep genel bir ihtiyati tedbir dilekçesi de değildir. HMK 381, iade davasında hükmün icrasını durdurmaya ilişkin özel düzenlemedir. Başka malvarlığı işlemleri veya dava dışı davranışlar için geçici hukuki koruma gerekiyorsa onun şartları ayrıca değerlendirilir. Özel hüküm varken yalnız genel ifadelerle belirsiz bir tedbir istenmesi, durdurulacak icra etkisini ve teminat düzenini görünmez kılabilir.

Mahkeme hükmünün tamamlanması, tashihi veya tavzihi de yargılamanın iadesinden farklıdır. Tamamlama karara bağlanmamış talep veya kendiliğinden hükme geçirilmesi gereken hususa; tavzih ve tashih ise kanundaki kendi sınırlarına yönelir. HMK 381, hüküm fıkrasındaki yazım hatasını düzeltmez ve eksik hüküm kurmaz. Başvurunun amacı, HMK 375 sebebine dayalı iade davası sürerken mevcut hükmün icrasını geçici olarak durdurmaktır.

Hükmün tamamlanması bu talepten farklı olup HMK 305/A rehberinde ele alınır.

Durdurma kararından sonra hangi işlemler takip edilir

Mahkeme kabul kararı verirse kararın kapsamı, teminat şartı, başlangıç anı ve hangi hüküm ile icra dosyasını kapsadığı okunur. Teminat yatırılması gerekiyorsa tutar, tür, süre ve makbuz kaydı tamamlanır. Yalnız karar başlığını görmek, koşullu durdurmanın yürürlüğe girdiğini kanıtlamaz. Kararın icra dairesine ulaştırılması ve dosya safahatına işlenmesi izlenir. İcra dairesinin karar kapsamı dışındaki işlemleri hakkında ayrı hukuki değerlendirme gerekebilir.

Ret kararı verilirse iade davasının açılmış olması icrayı durdurmaya devam etmez; çünkü otomatik durma kuralı yoktur. Kararın tebliği ve varsa kanun yolu olanağı somut karar ve güncel mevzuat üzerinden incelenir. Dilekçede ret hâlinde icranın kendiliğinden sonsuza kadar askıda kalacağı yazılmaz. İcra dosyasındaki süreler ve yaklaşan işlemler ayrıca takip edilir; başvuranın başka kanuni hakkı varsa kendi süresinde kullanılır.

Yargılamanın iadesi davası sonuçlandığında HMK 380 uyarınca verilecek hüküm, durdurma kararının geçici işlevinden ayrıdır. İade sebebi sabit görülürse yeniden yargılama sonucuna göre önceki karar onanabilir, kısmen veya tamamen değiştirilebilir; kanundaki belirli hâllerde hüküm iptal edilir. Durdurma kararı bu sonuçlardan birini önceden garanti etmez. Son kararın kesinleşme ve icra etkisi, yeni hükmün içeriğine göre ayrıca kayda alınır.

İcranın durdurulması talebinde sık yapılan hatalar

İlk hata, yargılamanın iadesi davası açılınca icranın otomatik durduğunu varsaymaktır. İkinci hata, HMK 375'teki iade sebebini ve HMK 377 süre hesabını göstermeden yalnız icra zararına dayanarak HMK 381 istemektir. Üçüncü hata, hükmü veren ve iade talebini inceleyen mahkeme yerine yalnız icra dairesine hitap etmektir. Bu hatalar başvurunun hukuki dayanağını ve merciini belirsizleştirir.

Dördüncü hata, icra dosyasını ve yaklaşan işlemi belgelememektir. Beşinci hata, teminatın her dosyada kaldırılabileceğini veya başvuranın belirlediği sembolik tutarla tamamlanacağını yazmaktır. Altıncı hata, iade sebebi mahkeme kararına dayanmıyorken yalnız dosyada başka bir mahkeme kararı bulunduğu için teminat istisnası istemektir. HMK 381'in son cümlesindeki istisna, gerçek iade sebebiyle doğrudan bağ kurularak açıklanmalıdır.

Yedinci hata, başka icra takiplerini veya sözleşmesel borçları aynı talebe eklemektir. Sekizinci hata, icranın durdurulmasını hükmün kaldırılması veya borcun sona ermesi gibi yazmaktır. Dokuzuncu hata, mahkeme kararından önce icra dairesine durdurmanın gerçekleştiğini bildirmektir. Dilekçenin her cümlesi güncel hüküm, iade dosyası ve icra safahatıyla doğrulanmalı; gerçekleşmemiş tebligat, haciz, satış, teslim veya kesinleşme kaydı üretilmemelidir.

Word dilekçesi ve kontrol cetveli nasıl doldurulur

Düzenlenebilir Word dosyasının ilk sayfasında mahkeme, iade dosyası, taraflar, kesin hüküm ve icra dosyası için ayrı alanlar bulunur. Köşeli alanlara yalnız UYAP veya fiziki dosyadaki gerçek bilgiler yazılır. İade sebebi, HMK 375 bendi ve HMK 377 başlangıç tarihi birbirini doğrulamalıdır. İcra emri tarihi ile tebliğ tarihi ayrılır; henüz yapılmamış işlem için kesin tarih yazılmaz.

İkinci sayfadaki kontrol cetveli hüküm, kesinleşme, iade sebebi, süre, iade dosyası, icra safahatı, durdurma ihtiyacı ve teminat başlıklarını tek tabloda toplar. İade sebebi bir mahkeme kararına dayanıyorsa bu kararın numarası ve kesinleşme belgesi teminat istisnası satırına eklenir. Diğer hâllerde sunulabilecek teminat türü hakkında gerçek bilgi yazılır; mahkemenin henüz belirlemediği miktar kesin rakam gibi gösterilmez.

İmza öncesinde sonuç talebi ile ekler karşılaştırılır. Durdurulması istenen hüküm ve takip numaraları aynı olmalı, ek numaraları dilekçedeki atıflarla uyuşmalı ve başvuru tarihi güncel olmalıdır. Word örneği, somut dosyada bulunmayan iade sebebi veya icra işlemi eklenerek doldurulmamalıdır. Dilekçe sunulacağı gün resmî HMK metni, UYAP dosya safahatı ve mahkemenin güncel tevzi bilgisi yeniden kontrol edilir.

Resmî kaynaklar ve güncel madde kontrolü

Bu içerikte HMK 374'teki kesin hüküm koşulu, HMK 375'teki sınırlı iade sebepleri, HMK 377'deki süre sistemi ve HMK 378'deki inceleme mercii Adalet Bakanlığı UYAP Mevzuat ve İçtihat Programındaki güncel 6100 sayılı Kanun tam metninden kontrol edilmiştir. HMK 379 ön inceleme ölçütleri ve HMK 380 yeniden yargılama sonuçları, durdurma talebinin iade davasındaki yerini doğru kurmak için birlikte okunmuştur.

HMK 381'in yürürlükteki tek fıkrası üç net kural içerir: iade davası icrayı kendiliğinden durdurmaz; ihtiyaç varsa iade talebini inceleyen mahkeme talep üzerine ve teminat karşılığında durdurma kararı verebilir; iade sebebi bir mahkeme kararına dayanıyorsa teminat istenmez. İçerik bu üç kuralın hiçbirini kesin kabul sonucu gibi genişletmez. Durdurma ihtiyacı ve kapsamı somut dosyada mahkeme tarafından değerlendirilir.

Mevzuat veya dosya durumu değişebileceği için dilekçe sunulacağı gün resmî tam metin ve UYAP kayıtları yeniden okunmalıdır. Bu yazı, iade davasının kabul edileceğini, icranın mutlaka durdurulacağını veya teminatın belirli miktarda olacağını vaat etmez. Hüküm, iade sebebi, süre, merci, icra işlemi ve teminat bağlantısı gerçek belgeler üzerinden kurulmadıkça boş alanlar tahminle tamamlanmamalıdır.

Word dilekçesinin durumu

Yargılamanın iadesinde icranın durdurulması talep dilekçesini Word olarak indirin. Dosya düzenlenebilir DOCX biçimindedir; mahkeme, kesin hüküm, iade sebebi, icra dosyası ve teminat alanları gerçek dosya bilgileriyle doldurulmalıdır.

Resmî kanun kaynakları

Temel dayanak Adalet Bakanlığı UYAP güncel Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.374, m.375, m.377, m.378, m.379, m.380 ve m.381 ile Mevzuat Bilgi Sistemi resmî 6100 sayılı Kanun PDF metnidir. Madde metinleri 11 Ekim 2026 tarihinde resmî kaynaklardan doğrulanmıştır.

Sık sorulan sorular

Yargılamanın iadesi davası icrayı kendiliğinden durdurur mu?

Hayır. HMK 381, iade davasının hükmün icrasını kendiliğinden durdurmadığını açıkça düzenler.

İcranın durdurulmasına hangi mahkeme karar verir?

Yargılamanın iadesi talebini inceleyen, HMK 378 uyarınca kural olarak hükmü veren mahkeme karar verir.

İcra dairesine iade davası açıldığını bildirmek yeterli midir?

Hayır. HMK 381 kapsamında mahkemeden açık durdurma kararı alınması ve kararın icra dosyasına sunulması gerekir.

HMK 381 başvurusunda teminat zorunlu mudur?

Genel kural teminattır. İade sebebi bir mahkeme kararına dayanıyorsa HMK 381 gereğince teminat istenmez.

Teminat miktarı kanunda sabit midir?

Hayır. HMK 381 sabit oran veya tutar öngörmez; somut dosyada mahkemenin kararı esas alınır.

Durdurma talebi için hangi icra belgeleri sunulur?

Mevcut aşamaya göre takip talebi, icra veya ödeme emri, tebligat ve güncel haciz, satış, teslim ya da tescil kayıtları sunulur.

İade sebebi olmadan yalnız icra zararıyla HMK 381 istenebilir mi?

Hayır. HMK 381, kanuni sebebe dayalı yargılamanın iadesi talebi içindeki icra etkisini düzenler.

Durdurma kararı önceki hükmü ortadan kaldırır mı?

Hayır. Karar icrayı geçici olarak durdurur; iade davasının sonucu HMK 380 kapsamında ayrıca belirlenir.

HMK 381 ihtiyati tedbirle aynı mıdır?

Hayır. HMK 381, iade davasında hükmün icrasına ilişkin özel durdurma düzenlemesidir.

Word dilekçede iki teminat seçeneği birlikte bırakılır mı?

Hayır. İade sebebi gerçekten mahkeme kararına dayanıyorsa istisna, diğer hâllerde teminat sunma bölümü bırakılır; uymayan seçenek silinir.

Yazar ve değerlendirme kapsamı

Hukuki konu hakkında iletişim

İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.

Telefonla AraWhatsAppİletişim Bilgileri