Yabancı Ülkedeki Ceza Soruşturmasını Türkiye Devralabilir mi? 6706 m.25 | 2026

Kısa ve Net Cevap

Evet. Yabancı bir devlette yürütülen ceza soruşturması veya kovuşturması, 6706 sayılı Cezaî Konularda Uluslararası Adlî İş Birliği Kanunu m.23 ve m.25 şartları varsa Türkiye tarafından devralınabilir. Bunun için fiilin yurtdışında işlenmiş olması, Türk hukukuna göre zamanaşımına veya affa uğramamış bulunması ve suçun üst sınırının en az bir yıl hapis cezasını gerektirmesi gerekir. Ancak kişi Türkiye’de mutat olarak bulunmuyorsa, Türk vatandaşı değilse, suç talep eden devletin sınırları dışında işlenmişse veya aynı fiil nedeniyle kişi daha önce Türkiye’de yargılanmışsa devir talebi kabul edilmez. Merkezî Makamın uygun görmesi üzerine talep yetkili Cumhuriyet başsavcılığına gönderilir ve başsavcılık soruşturma başlatır.

Yabancı Ceza Dosyasının Türkiye Tarafından Devralınmasının Hukukî Dayanağı

Uluslararası ceza dosyalarında aynı olay farklı devletlerle bağlantılı olabilir. Suç yabancı ülkede işlenmiş, şüpheli veya sanık daha sonra Türkiye’ye dönmüş ve yaşamını Türkiye’de sürdürmeye başlamış olabilir. Böyle bir durumda yabancı devletin soruşturma veya kovuşturmayı mutlaka kendi ülkesinde sonuçlandırması tek seçenek değildir. 6706 sayılı Kanun, belirli şartlarla dosyanın Türkiye tarafından devralınmasını açıkça düzenler.

6706 m.23 genel kuraldır. Bu maddeye göre işlenen suçlarla ilgili Türkiye’de yürütülen soruşturma veya kovuşturmalar yabancı devlete devredilebildiği gibi, yabancı devletlerde işlenen suçlarla ilgili yürütülen soruşturma veya kovuşturmalar da Türkiye tarafından devralınabilir. Türkiye’nin taraf olduğu milletlerarası andlaşmalar uygulanır; özel bir andlaşma bulunmaması hâlinde m.23/2 uyarınca mütekabiliyet ilkesi esas alınarak Kanun çerçevesinde devir veya devralma yapılabilir.

Devralmanın ayrıntılı ve bağlayıcı koşulları ise 6706 m.25’tedir. Bu madde hem hangi yabancı dosyaların Türkiye’ye aktarılabileceğini hem de hangi durumlarda talebin reddedileceğini kesin biçimde gösterir.

6706 m.25’e Göre Devralma İçin Gerekli Şartlar

6706 m.25/1’in ilk cümlesi üç temel şart koyar. Birincisi, soruşturma veya kovuşturmaya konu suç yurtdışında işlenmiş olmalıdır. İkincisi, fiil Türk hukukuna göre zamanaşımına veya affa uğramamış olmalıdır. Üçüncüsü, suçun Türk hukukundaki karşılığında üst sınır bir yıl veya daha fazla hapis cezasını gerektirmelidir.

Bu şartlar devralma incelemesinin giriş kapısıdır. Yabancı makamın dosyayı göndermek istemesi veya kişinin Türkiye’de bulunması tek başına yeterli değildir. Türk makamları isnat edilen fiilin Türk hukukundaki karşılığını, zamanaşımı durumunu ve ceza üst sınırını ayrıca inceler.

Fiilin yabancı hukukta farklı bir suç adı altında soruşturuluyor olması, tek başına devralmaya engel değildir. Önemli olan olayın maddi yapısı ve Türk hukukunda suç oluşturup oluşturmadığıdır. Bununla birlikte 6706 m.25, m.26’daki infaz devrinden farklı bir aşamayı düzenlediği için burada kesinleşmiş mahkûmiyet değil, devam eden soruşturma veya kovuşturma söz konusudur.

Devir Talebinin Kabul Edilmeyeceği Dört Hâl

6706 m.25/1, olumlu şartlardan sonra dört kesin ret hâli sayar. Kanunun lafzı “devir talebi kabul edilmez” şeklindedir. Buna göre aşağıdaki durumlardan biri varsa soruşturma veya kovuşturma Türkiye tarafından devralınmaz:

1. Kişi Türkiye’de mutat olarak bulunmuyorsa,
2. Kişi Türk vatandaşı değilse,
3. Suç talep eden devletin sınırları dışında işlenmişse,
4. Devir talebine konu fiil nedeniyle kişi daha önce Türkiye’de yargılanmışsa.

Bu dört koşul, yabancı devletin talebi karşısında takdirî bir liste değildir. Kanun açıkça kabul edilmeme sonucunu bağlamıştır. Dolayısıyla dosya hazırlanırken her bir ret sebebinin bulunup bulunmadığı ayrı ayrı kontrol edilir.

Kişinin Türkiye’de Mutat Olarak Bulunması Ne Anlama Gelir?

6706 m.25/1-a’ya göre kişi Türkiye’de mutat olarak bulunmuyorsa devir talebi kabul edilmez. Kanun burada yalnız bir adres kaydı veya kısa süreli ziyaret aramaz; kişinin Türkiye ile fiilî ve sürekli yaşam bağlantısını esas alan “mutat bulunma” ölçütünü kullanır.

Bu nedenle yurtdışında yaşayan ve Türkiye’ye yalnız geçici olarak gelen bir kişi ile yabancı ülkeden Türkiye’ye dönmüş, burada düzenli yaşam kurmuş bir kişi aynı durumda değildir. Yerleşim yeri kaydı, fiilî ikamet, aile ve çalışma düzeni gibi olgular kişinin mutat olarak nerede bulunduğunun belirlenmesinde önem taşır. Somut dosyada değerlendirme adlî mercilerce yapılır.

Mutat bulunma şartının işlevi açıktır: Türkiye’nin devralacağı soruşturma veya kovuşturmanın kişi bakımından fiilen yürütülebilir olması gerekir. Kişinin Türkiye’de bulunmadığı bir dosyanın sırf Türk vatandaşlığı nedeniyle Türkiye’ye aktarılması m.25 sistemine uygun değildir.

Türk Vatandaşlığı Şartı Kesin midir?

Evet. 6706 m.25/1-b, kişi Türk vatandaşı değilse devir talebinin kabul edilmeyeceğini açıkça düzenler. Dolayısıyla yabancı devlet vatandaşı olup Türkiye’de ikamet eden bir kişi hakkında bu maddeye dayanılarak yabancı soruşturmanın Türkiye tarafından devralınması mümkün değildir.

Çifte vatandaşlıkta kişi Türk vatandaşlığını da taşıyorsa “Türk vatandaşı değilse” ret sebebi bu yönüyle gerçekleşmez. Ancak bu durum diğer şartların otomatik olarak sağlandığı anlamına gelmez. Kişinin Türkiye’de mutat olarak bulunması, suçun talep eden devlet sınırları içinde işlenmiş olması, Türk hukukuna göre zamanaşımına veya affa uğramamış bulunması, en az bir yıllık ceza üst sınırı ve Türkiye’de aynı fiilden önceki yargılama bulunmaması ayrıca kontrol edilir.

Mavi Kart sahibi olup Türk vatandaşlığından çıkmış kişiler bakımından vatandaşlık statüsü özellikle incelenmelidir. Mavi Kart kişiyi yeniden Türk vatandaşı yapmaz. Bu nedenle 6706 m.25/1-b’deki açık “Türk vatandaşı” şartı yönünden vatandaşlık kaydı esas alınır.

Suç Talep Eden Devletin Sınırları İçinde İşlenmiş Olmalıdır

6706 m.25/1-c’ye göre suç talep eden devletin sınırları dışında işlenmişse devir talebi kabul edilmez. Örneğin Almanya’nın bir soruşturmayı Türkiye’ye devretmesi isteniyorsa, m.25 bakımından suça konu fiilin Almanya sınırları içinde işlenmiş olması gerekir. Almanya’nın yalnız kişisel veya başka bir yargı yetkisi bağlantısına dayanarak üçüncü ülkede işlenen fiili soruşturması, bu bent yönünden farklı değerlendirilir.

İnternet üzerinden işlenen suçlarda suçun işlendiği yer daha karmaşık olabilir. Eylemin, neticenin, sistemin veya mağdur bağlantısının farklı ülkelerde bulunması hâlinde suç yeri ilgili ceza hukuku kurallarına göre belirlenir. 6706 m.25’teki ret sebebi uygulanırken talep eden devletin sınır bağlantısı dosyadaki maddi olay üzerinden incelenir; yalnız soruşturmayı yürüten makamın hangi ülkede bulunduğuna bakılmaz.

Aynı Fiil Nedeniyle Türkiye’de Daha Önce Yargılama Yapılmışsa

6706 m.25/1-ç, devir talebine konu fiil nedeniyle kişinin daha önce Türkiye’de yargılanmış olması hâlinde talebin kabul edilmeyeceğini düzenler. Bu hüküm, aynı fiil bakımından Türkiye’de tamamlanmış yargılama ile yabancı devir talebinin üst üste binmesini önler.

Burada değerlendirme aynı suç adı üzerinden değil, devir talebine konu fiil üzerinden yapılır. Yabancı makam olaya farklı bir hukukî nitelendirme vermiş olsa dahi Türkiye’de aynı maddi fiil nedeniyle kişi daha önce yargılanmışsa m.25/1-ç gündeme gelir.

Türkiye’deki önceki dosyanın niteliği, hangi kişi ve fiili kapsadığı ve verilen kararın hukuki sonucu somut dosyada incelenir. Devir mekanizması, Türkiye’de daha önce yapılmış yargılamayı dolanmak için kullanılamaz.

Yabancı Devletin Talebi Türkiye’de Hangi Makama Gider?

6706 m.25/2 açık bir usul öngörür. Önce Merkezî Makam talebi değerlendirir. 6706 m.2’ye göre Merkezî Makam Adalet Bakanlığıdır. Merkezî Makamın uygun görmesi üzerine soruşturma veya kovuşturmanın devrine ilişkin talep yetkili Cumhuriyet başsavcılığına gönderilir.

Cumhuriyet başsavcılığı, devre konu suça ilişkin soruşturma başlatır ve sonucuna göre işlem yapar. Yabancı devlette kovuşturma aşamasına gelmiş bir dosyanın devralınmış olması, Türk hukukunda doğrudan mahkemede kovuşturma açılması anlamına gelmez; m.25/2 açıkça Cumhuriyet başsavcılığının soruşturma başlatacağını söyler.

Bundan sonra Türk ceza muhakemesi kuralları çerçevesinde deliller değerlendirilir, gerekli işlemler yapılır ve soruşturmanın sonucuna göre kamu davası açılması veya kanunun öngördüğü başka kararlar gündeme gelir. Yabancı makamın dosyadaki önceki işlemleri ise m.25/3 nedeniyle özel bir statüye sahiptir.

Yabancı Devlette Toplanan Deliller Türkiye’de Geçerli Sayılır mı?

Evet. 6706 m.25/3’e göre talepte bulunan yabancı devlet mevzuatına göre yapılmış soruşturma veya kovuşturma işlemleri ve elde edilen deliller Türk hukuku bakımından geçerli sayılır. Bu hüküm, devralınan dosyanın Türkiye’de sıfırdan aynı işlemler tekrarlanarak yürütülmesini önleyen temel düzenlemelerden biridir.

Örneğin yabancı makamca kendi hukukuna uygun alınmış tanık beyanları, bilirkişi incelemeleri, dijital materyal tespitleri veya diğer deliller, m.25/3 kapsamında Türk hukukunda geçerli kabul edilir. Ancak geçerli sayılma her delilin otomatik olarak mahkûmiyet için yeterli ve tartışılmaz olduğu anlamına gelmez. Delilin olayla ilgisi, güvenilirliği, diğer delillerle ilişkisi ve ispat değeri Türk soruşturması ve yargılamasında değerlendirilir.

Savunma tarafı da yabancı işlem ve delillere ilişkin somut itirazlarını ileri sürebilir. Tercüme hatası, kişiye aidiyet, içerik bütünlüğü veya maddi olaya bağlantı yönünden itirazlar dosyada incelenir. Kanunun geçerlilik hükmü, ceza muhakemesindeki savunma hakkını ortadan kaldırmaz.

Almanya’daki Ceza Soruşturması Türkiye’ye Devredilebilir mi?

Almanya örneği yurtdışında yaşayan Türk vatandaşları açısından pratik bir senaryoyu açıklar. Bir Türk vatandaşı Almanya’da işlenen ve Türk hukukunda üst sınırı en az bir yıl hapis cezasını gerektiren bir fiil nedeniyle Alman makamlarınca soruşturuluyor, daha sonra Türkiye’ye dönüyor ve burada mutat olarak bulunuyorsa 6706 m.25 şartları incelenebilir.

Dosya otomatik olarak Türkiye’ye geçmez. Alman makamlarının devir sürecini işletmesi, Türkiye’de Merkezî Makamın talebi uygun görmesi ve m.25/1’deki ret nedenlerinin bulunmaması gerekir. Fiilin Almanya sınırları dışında işlenmiş olması, kişinin Türk vatandaşı olmaması, Türkiye’de mutat bulunmaması veya aynı fiilden daha önce Türkiye’de yargılanmış olması talebin kabulünü engeller.

Aynı esaslar Fransa, Hollanda, Belçika, Avusturya veya diğer devletlerden gelen taleplerde de 6706 sayılı Kanun ve uygulanabilir milletlerarası andlaşmalar çerçevesinde değerlendirilir.

Soruşturmanın Devralınması, İade ve İnfazın Devralınması Farklıdır

6706 m.25’teki soruşturma veya kovuşturmanın devralınması ile iade aynı işlem değildir. İadede kişinin bir devlete teslim edilmesi amaçlanır. Devralmada ise yabancı devletteki ceza dosyasının Türkiye’de yürütülmesi söz konusudur.

Ayrıca m.25, infazın devralınması değildir. Yabancı devlet mahkemesince kesinleşmiş bir mahkûmiyet kararının Türkiye’de infaz edilmesi 6706 m.26 ve devamında ayrı şartlara bağlanmıştır. Soruşturmanın devralınmasında henüz kesinleşmiş bir yabancı mahkûmiyet aranmaz; dosya soruşturma veya kovuşturma aşamasındadır.

Hükümlü nakli de ayrı kurumdur. Hükümlünün cezanın geri kalanını başka devlette çekmesi amacıyla fizikî nakli 6706 m.30 ve devamında düzenlenir. Bu kurumların hukukî şartları, karar makamları ve sonuçları birbirine karıştırılmamalıdır.

Yurt Dışındaki Kişi İçin Dosya Kontrol Listesi

Bir yabancı ceza dosyasının Türkiye tarafından devralınması gündeme geldiğinde şu sorular sırayla cevaplanmalıdır: Fiil hangi ülkede işlendi? Talebi hangi devlet yapıyor? Kişi Türk vatandaşı mı? Türkiye’de mutat olarak bulunuyor mu? Fiilin Türk hukukundaki karşılığı nedir? Suçun ceza üst sınırı en az bir yıl mı? Türk hukukuna göre zamanaşımı veya af var mı? Aynı fiilden Türkiye’de daha önce yargılama yapıldı mı? Yabancı makam hangi işlemleri yaptı ve hangi delilleri topladı? İlgili devletle uygulanabilir milletlerarası andlaşma var mı?

Bu inceleme yapılmadan yalnız “Türkiye’ye döndüm, dosyam Türkiye’ye gelir mi?” sorusuna kesin cevap verilemez. 6706 m.25, devralmayı açık ve sınırlı şartlara bağlamıştır. Kişisel istek tek başına yabancı soruşturmayı Türkiye’ye taşımaz.

Devir Talebi Yapılmadan Önce Türkiye’de Ne Hazırlanmalıdır?

Yabancı dosyanın Türkiye’ye devri ihtimali öğrenildiğinde kişinin elindeki yabancı soruşturma numarası, savcılık veya mahkeme bilgileri, isnat edilen fiilin tarih ve yeri, yabancı makam kararları, tebligatlar, ifade tutanakları ve varsa müdafi yazışmaları birlikte toplanmalıdır. Türk vatandaşlığını ve Türkiye’de mutat bulunmayı gösteren güncel kayıtlar da sürecin hukukî değerlendirmesinde önem taşır. Belgeler yabancı dildeyse Türk makamlarının incelemesi için eksiksiz tercümeleri hazırlanmalıdır. Ancak bireyin belge hazırlaması, m.25’teki devletlerarası devir kararının yerine geçmez; bu belgeler yalnız dosyanın doğru değerlendirilmesini sağlar.

Türkiye’de daha önce aynı fiille ilgili bir soruşturma veya dava bulunup bulunmadığı ayrıca UYAP ve dosya kayıtlarından kontrol edilmelidir. Çünkü m.25/1-ç, aynı fiil nedeniyle Türkiye’de daha önce yargılama yapılmışsa devir talebinin kabul edilmeyeceğini emreder. Yabancı dosyada kullanılan suç adı ile Türk dosyasındaki suç adı farklı olsa bile maddi fiilin aynı olup olmadığı incelenir. Bu ayrım, özellikle bilişim, dolandırıcılık, ekonomik suçlar ve birden fazla ülkede sonuç doğuran eylemlerde önem taşır.

Resmî Kaynaklar ve İlgili Rehberler

• Mevzuat Bilgi Sistemi – 6706 sayılı Kanun
• Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü
• Türkiye’deki soruşturmanın yabancı devlete devri – 6706 m.24
• Yurt dışındaki delillerin ceza dosyasına getirtilmesi – 6706 m.7-8
• Türk vatandaşı yurtdışında suç işlerse – TCK m.11
• Yurt Dışındaki Müvekkiller hukuk rehberleri
• Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu iletişim

Sık Sorulan Sorular

Hukukçu İncelemesi ve E-E-A-T

Hazırlayan: Av. Halil BAKIRCI – Mersin Barosu Sicil No: 3472
Hukukî inceleme: Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu.

Bu içerik 6706 sayılı Cezaî Konularda Uluslararası Adlî İş Birliği Kanunu m.23 ve m.25 ile Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğünün yayımladığı uluslararası adlî iş birliği mevzuatı esas alınarak hazırlanmıştır.

Büromuz Türkiye geneli ceza dosyalarını Mersin’deki tek fiziksel ofisinden yönetmektedir. Yurtdışında soruşturması bulunan Türk vatandaşları açısından Türkiye’deki dosya bağlantısı, uluslararası adlî iş birliği, yabancı deliller ve vekâlet süreci birlikte değerlendirilebilir.

Yurt dışı ceza dosyası için iletişim

Son mevzuat kontrolü: 12 Eylül 2026.

Hukuki konu hakkında iletişim

İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.

Telefonla AraWhatsAppİletişim Bilgileri

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →