Yapay Zekâ ile Hazırlanan Reklam Olduğu Belirtilmek Zorunda mı? Yönetmelik 18/8 Rehberi 2026
Kısa ve net cevap: Evet, belirli hâllerde zorunludur. Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği m.18/8 uyarınca yapay zekâ veya benzeri yazılımların reklamda tüketicinin ekonomik davranışını önemli ölçüde etkileyecek şekilde kullanılması ya da gerçek kişilerden ayırt edilmesi güç dijital karakterlere yer verilmesi hâlinde bu durum tüketiciye açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir biçimde bildirilmelidir. Kural 1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor
Yapay zekâ ile üretilen reklamlar 2026 yılında Türk reklam hukukunda doğrudan şeffaflık yükümlülüğüne bağlandı. 1 Temmuz 2026 tarihli ve 33297 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklik, Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinin 18 inci maddesine yeni sekizinci fıkrayı ekledi. Düzenleme 1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girdi. Böylece yapay zekâ kullanımı reklam verenin tamamen iç süreç meselesi olmaktan çıktı; belirli kullanım biçimlerinde tüketicinin reklamla karşılaştığı anda bilgilendirilmesi gereken bir unsur hâline geldi.
Dayanak: Yönetmelik m.18/8
Yürürlük: 1 Ağustos 2026
Temel kural: Önemli ekonomik etki veya gerçeğe çok yakın dijital karakter varsa AI kullanımı açıklanır.
Biçim: Açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir.
Hukuki dayanak: Yönetmelik m.18/8
Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği m.18 reklamların tüketiciyi aldatmaması ve gerçeğe uygun sunulması bakımından genel ilkeleri düzenler. 2026 değişikliğiyle eklenen sekizinci fıkra, yapay zekâ ve benzeri yazılımların reklamda kullanılmasına özel bir şeffaflık kuralı getirmiştir. Hükmün amacı, tüketicinin yapay şekilde üretilmiş veya değiştirilmiş bir içeriği gerçek kişi, gerçek deneyim ya da olağan gerçeklik görüntüsü sanarak ekonomik karar vermesini önlemektir.
Madde iki ayrı durumu kapsar. Birinci durum, yapay zekâ veya benzeri yazılımların tüketicinin ekonomik davranışını önemli ölçüde etkileyecek şekilde kullanılmasıdır. İkinci durum, reklamda gerçek kişilerden ayırt edilmesi güç dijital karakterlere yer verilmesidir. Bu iki hâlden biri gerçekleştiğinde yapay zekâ kullanımının açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir biçimde belirtilmesi gerekir.
Düzenlemenin “yapay zekâ veya benzeri yazılımlar” ifadesi kullanması önemlidir. Yükümlülük yalnızca belirli bir ürün veya model adıyla çalışan sistemlere bağlı değildir. Üretken yapay zekâ, sentetik medya, dijital insan, yüz değiştirme, ses üretimi veya benzeri yöntemler somut kullanım biçimine göre m.18/8 kapsamında değerlendirilir.
Hangi hâllerde yapay zekâ kullanımı açıklanmak zorundadır?
Hüküm her teknik AI kullanımını otomatik olarak tüketiciye bildirme zorunluluğuna dönüştürmez. Reklamın arka planındaki raporlama yazılımında AI kullanılması, tüketicinin gördüğü reklam içeriğini veya kararını etkileyen bir görünüm taşımıyorsa m.18/8’in açıklama şartı bakımından farklı değerlendirilir. Buna karşılık reklamın kendisi tüketici üzerinde yapay bir gerçeklik algısı oluşturuyorsa düzenleme doğrudan gündeme gelir.
Gerçek olmayan bir kişi ürünün kullanıcısı veya uzmanı gibi gösteriliyorsa; sentetik ses gerçek bir müşteri deneyimi izlenimi yaratıyorsa; ürünün performansı gerçekte gerçekleşmemiş bir sahneyle olduğundan farklı algılanıyorsa ya da dijital karakter gerçek insan sanılabilecek ölçüde inandırıcıysa açıklama zorunluluğu doğar. Hukuki değerlendirmede içerik üretim yönteminin teknik adı değil, reklamın tüketici üzerindeki etkisi belirleyicidir.
Reklam veren “görsel yapay zekâ ile üretilmiştir” veya “dijital karakter kullanılmıştır” gibi açık bir bilgilendirme yapabilir. Ancak kullanılan ifadenin reklamın genel tasarımı içinde kaybolmaması gerekir. m.18/8 özellikle açıklamanın açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir olmasını arar.
Ekonomik davranışı önemli ölçüde etkileme ne demektir?
Tüketici hukukunda ekonomik davranış; bir mal veya hizmeti satın alma, satın almama, sözleşme kurma, fiyat karşılaştırma, platform seçme, abonelik başlatma, kampanyaya katılma veya benzeri ticari kararları kapsar. Yapay zekâ kullanımı tüketicinin bu kararlardan birini önemli ölçüde etkiliyorsa m.18/8 kapsamındaki şeffaflık ihtiyacı doğar.
Bir ürünün gerçekte sağlamadığı sonucu yapay zekâ ile üretilmiş “öncesi-sonrası” görüntüsüyle varmış gibi göstermek, gerçekte mevcut olmayan müşteri kalabalığı veya yoğun talep görüntüsü oluşturmak, sahte uzman veya tüketici karakteriyle güven vermek bu çerçevededir. Aynı şekilde bir hizmetin fiziksel ortamı veya sonucunun yapay şekilde gerçeğe çok yakın biçimde üretilmesi tüketicinin satın alma kararını etkiler.
Buradaki yükümlülük, reklamda zaten yasak olan yanıltıcı iddiaları meşrulaştırmaz. “Yapay zekâ ile üretilmiştir” açıklaması yapılmış olsa bile reklamın içeriği gerçeğe aykırı veya aldatıcıysa genel reklam hükümlerine aykırılık devam eder. Şeffaflık etiketi yanlış iddianın hukuka uygunluk belgesi değildir.
Gerçek kişiden ayırt edilmesi güç dijital karakter nedir?
Dijital karakter; bilgisayar yazılımı, üretken yapay zekâ veya benzeri teknolojiyle oluşturulan, gerçek bir kişiyi temsil etmeyen ya da gerçek kişi görünümünün yapay biçimde değiştirildiği görsel veya işitsel karakter olabilir. m.18/8 bakımından kritik eşik, karakterin gerçek kişiden ayırt edilmesinin güç olmasıdır.
Açıkça çizgi film veya fantastik karakter niteliğindeki görsellerde tüketici bunların gerçek kişi olmadığını kolaylıkla anlar. Buna karşılık insan yüzü, mimikleri, sesi, bedeni ve davranışları gerçek görüntü düzeyinde oluşturulmuş bir “dijital insan”, tüketici tarafından gerçek oyuncu, gerçek müşteri veya gerçek uzman sanılabilir. Bu durumda reklamın sentetik niteliği açıklanmalıdır.
Dijital karakterin tanınmış bir gerçek kişiye benzetilmesi ayrıca daha ağır hukuki sorunlar doğurabilir. Yönetmelik m.27/12, yapay zekâ ile oluşturulan gerçek kişi dijital kopyalarının, ilgili kişinin ürünü bizzat denediği, kullandığı veya tavsiye ettiği izlenimini gerçeğe aykırı biçimde vermesini ayrıca yasaklar. Dolayısıyla m.18/8 şeffaflık kuralı ile m.27/12’deki sahte tavsiye yasağı birbirinden ayrılmalıdır.
Açıklama nasıl yapılmalıdır?
Yönetmelik açıklamanın açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir olmasını şart koşar. Bu üç ölçüt birlikte değerlendirilmelidir. “AI” şeklinde küçük, anlaşılması güç bir kısaltmayı görselin köşesine yerleştirmek her durumda yeterli değildir. Tüketicinin makul dikkatle reklamı gördüğü anda yapay içerik kullanıldığını anlayabilmesi gerekir.
Görsel reklamlarda açıklama okunabilir büyüklükte ve arka plandan ayrılan biçimde yer almalıdır. Video reklamlarda yalnızca bir karede çok kısa süre gösterilen uyarı yerine tüketicinin fark edebileceği süre ve konum tercih edilmelidir. Sesli içeriklerde sentetik ses veya dijital konuşmacı kullanımı ekonomik davranışı etkiliyorsa sesli bilgilendirme yapılması güvenli uyum yaklaşımıdır.
Açıklamanın reklamın ana mesajıyla çelişmemesi gerekir. Bir yandan “gerçek müşteri deneyimi” denilip diğer yandan küçük puntoda yapay karakter kullanıldığı yazılması tüketiciyi yanıltır. Reklamın bütünsel izlenimi esas alınır; dipnot ana mesajdaki yanlış algıyı ortadan kaldırmaz.
Her yapay zekâ kullanımı tüketiciye açıklanmalı mı?
m.18/8’in lafzı her yapay zekâ kullanımını kapsayan sınırsız bir etiket zorunluluğu kurmaz. Hüküm, ekonomik davranışı önemli ölçüde etkileyen kullanım ile gerçek kişiden ayırt edilmesi güç dijital karakter kullanımını açıkça öne çıkarır. Reklam metninin yazımında dilbilgisi kontrolü yapılması veya kampanya performansının arka planda algoritmayla analiz edilmesi, tüketiciye gösterilen içeriğin sentetik niteliği bakımından aynı seviyede değildir.
Bununla birlikte reklamın esas görseli, sesi, karakteri, tanıklığı veya ürün performansı AI ile oluşturulmuşsa değerlendirme dar tutulmamalıdır. Tüketicinin gerçeklik algısını etkileyen unsurlar m.18/8’in koruma amacının merkezindedir. Şirketlerin “teknik olarak tamamen AI üretimi değil” ayrımı yerine tüketicinin reklama bakarak ne anlayacağını esas alması gerekir.
Uyum politikalarında yapay zekâ kullanım envanteri oluşturulması, hangi kullanımın tüketiciye açıklanacağına ilişkin yazılı kriter belirlenmesi ve kampanyaların hukuk birimi tarafından ön kontrolden geçirilmesi gerekir.
Reklam veren, ajans ve platform sorumluluğu
Reklam veren reklamın hukuka uygunluğundan sorumlu temel aktörlerden biridir. Ajansın, prodüksiyon şirketinin veya bağımsız içerik üreticisinin yapay zekâ aracı kullanmış olması reklam verenin denetim yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Kampanya sözleşmelerinde yapay zekâ ve sentetik medya kullanımının bildirilmesi, hangi içeriklerde açıklama yapılacağı ve hak sahipliği kontrolleri düzenlenmelidir.
Ajanslar kullandıkları görsel, video ve ses üretim araçlarının çıktılarında gerçek kişi benzerliği, marka unsurları ve yanlış ürün performansı riski bakımından kontrol yapmalıdır. Reklam verenin onay sürecine “AI/sentetik medya kullanıldı mı?” sorusunun eklenmesi m.18/8 açısından pratik bir uyum adımıdır.
Platformun otomatik reklam üretim araçları kullanması hâlinde de reklam veren kampanyanın son kullanıcıya nasıl göründüğünü denetlemelidir. Bir sistemin otomatik olarak görsel genişletmesi, seslendirme üretmesi veya sanal sunucu oluşturması düzenlemenin dışında kalındığı anlamına gelmez.
İspat ve kayıt düzeni
Şirketler yapay zekâ kullanılan kampanyalarda üretim brieflerini, kullanılan sentetik unsurları, nihai reklam dosyalarını, açıklama etiketlerinin ekran görüntülerini, yayın tarihlerini ve ajans onay kayıtlarını saklamalıdır. Reklam Kurulu incelemesinde reklamın yayımlandığı andaki görünümü belirleyici olduğundan sonradan değiştirilen dosyalara güvenmek yeterli değildir.
Gerçek kişi görüntüsü veya sesi kullanılan reklamlarda ayrıca izin ve lisans belgeleri saklanmalıdır. AI aracıyla oluşturulan görselin gerçek kişiyi taklit edip etmediği, tüketicinin ürünü o kişinin önerdiği izlenimine kapılıp kapılmadığı m.27/12 yönünden ayrıca incelenir.
Tüketici açısından reklamın ekran görüntüsü, video kaydı, reklam bağlantısı, tarih-saat bilgisi ve açıklama etiketinin bulunup bulunmadığını gösteren kayıtlar önemlidir. Geçici sosyal medya reklamlarında ekran kaydı yapılması ispatı güçlendirir.
Reklam Kurulu denetimi ve yaptırım
Ticari reklamlar 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun uyarınca Reklam Kurulunun denetimindedir. m.18/8’e aykırı yapay zekâ kullanımı reklamın durdurulması ve kanunda öngörülen idari yaptırımların uygulanması sonucunu doğurabilir. Reklamın içeriği başka bir yasak veya yanıltıcı uygulama oluşturuyorsa birden fazla ihlal başlığı birlikte değerlendirilir.
2026 yılında Reklam Kurulu dijital reklam, influencer pazarlaması, haksız ticari uygulamalar ve yanıltıcı beyanlar üzerinde aktif denetim yürütmektedir. Yeni yapay zekâ hükmünün 1 Ağustos 2026’da yürürlüğe girmesiyle bu tarihten sonraki kampanyaların yeni şeffaflık standardına uygun hazırlanması zorunludur.
Mersin ve Türkiye genelinde uygulama
Kural Türkiye genelinde geçerlidir. Mersin’de faaliyet gösteren ajanslar, e-ticaret işletmeleri, turizm şirketleri, restoranlar, emlak işletmeleri ve diğer reklam verenler sosyal medya veya internet reklamlarında yapay zekâ ile oluşturulan gerçekçi insan karakterleri kullanıyorsa aynı yükümlülüğe tabidir. Kampanyanın yalnızca yerel hedefleme yapılması düzenlemeyi değiştirmez.
Özellikle taşınmaz, turizm ve hizmet tanıtımlarında AI ile oluşturulmuş gerçek dışı mekân görüntülerinin gerçek çekim gibi sunulması yalnızca m.18/8 değil reklamın doğruluğu bakımından da risk taşır. Tüketicinin satın alma kararını etkileyen temel özelliklerin gerçeğe uygun gösterilmesi zorunludur.
Sık Sorulan Sorular
AI ile hazırlanan her reklamda “yapay zekâ” yazmak zorunlu mu?
Hayır. m.18/8 özellikle ekonomik davranışı önemli ölçüde etkileyen kullanım ile gerçek kişiden ayırt edilmesi güç dijital karakterleri hedefler.
AI ile oluşturulan model gerçek kişi gibi görünüyorsa açıklama gerekir mi?
Evet. Gerçek kişiden ayırt edilmesi güç dijital karakter kullanımı m.18/8 kapsamında açıkça belirtilmelidir.
AI ile üretilen ses de kapsamda mı?
Yapay zekâ veya benzeri yazılım kullanımı tüketicinin ekonomik davranışını önemli ölçüde etkiliyorsa sesli sentetik içerik de değerlendirme kapsamındadır.
“AI destekli” yazısı küçük puntoda yeterli midir?
Açıklamanın açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir olması gerekir. Görünmeyecek ölçüde küçük veya arka planda kaybolan uyarı yeterli değildir.
AI etiketi yanlış ürün iddiasını hukuka uygun hâle getirir mi?
Hayır. Şeffaflık etiketi gerçeğe aykırı veya yanıltıcı reklamı meşrulaştırmaz.
Ajans AI kullandıysa reklam veren sorumsuz olur mu?
Hayır. Reklam veren kampanyanın hukuka uygunluğunu denetlemeli ve onay süreçlerini buna göre kurmalıdır.
Gerçek ünlünün AI kopyası kullanılabilir mi?
Gerçek kişinin dijital kopyasıyla o kişinin ürünü bizzat denediği, kullandığı veya tavsiye ettiği yönünde gerçeğe aykırı izlenim oluşturmak m.27/12 kapsamında ayrıca yasaktır.
AI ile mekân görseli üretmek serbest mi?
Görsel tüketiciyi ürün veya hizmetin gerçek özellikleri konusunda yanıltmamalı; m.18/8 kapsamındaki şeffaflık şartları doğuyorsa açıklama yapılmalıdır.
Kural ne zaman yürürlüğe girdi?
1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girdi.
Şikâyet nereye yapılır?
Ticari reklamlar için Ticaret Bakanlığı Reklam Kuruluna başvuru yapılabilir.
Hukukçu İncelemesi ve E-E-A-T
Bu içerik 1 Temmuz 2026 tarihli 33297 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklik, Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği m.18/8 ve m.27/12 ile Ticaret Bakanlığının 2026 tarihli resmî açıklamaları esas alınarak 11 Eylül 2026 itibarıyla incelenmiştir.
İnceleyen: Av. Halil Bakırcı — Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu, Mersin.
Resmî kaynaklar
Son güncelleme: 11 Eylül 2026. (E-İMZALIDIR)
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
BAKIRCI & KESKİN HUKUK BÜROSU sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.
