Yayını Durdurulan Gazete veya Mevkutede Çalışan Gazeteci Kaç Ay Maaş Alır? | 5953 m.17 (2026)
Kısa ve net cevap: 5953 sayılı Basın İş Kanunu m.17’ye göre, her ne sebeple olursa olsun yayını durdurulan süreli yayında çalışanlar, yayın tatili tarihinden itibaren iki ay süreyle ücretlerini alırlar. Aynı hüküm, bu gazetecilerin kanuni tazminatının da öncelikle ödenmesini emreder.
İşveren yayın faaliyetini durdurduğu için gazeteciyi ilk günden ücretsiz izne çıkaramaz veya “yayın yok, çalışma yok, ücret yok” diyemez. Kanun, yayın durmasının sebebini sınırlamadan iki aylık ücret koruması getirir. Yayın daha sonra yeniden başlasa, işletme kapansa veya iş sözleşmesi ayrıca feshedilse dahi bu iki aylık özel ücret hakkı ile diğer fesih/tazminat hakları ayrı ayrı incelenir.
5953 m.17 yayın tatilinde hangi ücret hakkını getirir?
M.17’nin son fıkrası, yayını tatil edilen süreli yayında çalışanların tatil tarihinden itibaren iki ay süreyle ücretlerini alacağını açıkça düzenler. Bu hüküm gazetecinin fiilen haber üretip üretmediğine değil, yayın kuruluşunun yayını durdurmasına bağlı özel bir ücret korumasıdır.
Kanun “her ne sebeple olursa olsun” ifadesini kullanır. Dolayısıyla ekonomik kriz, idari karar, teknik arıza, lisans/izin sorunu, yayın sahibinin ticari kararı, matbaa sorunu veya başka bir nedenle yayın durmuş olsa da fıkranın başlangıç noktası yayın tatilidir.
İşveren yalnız “yayın yok” diyerek ücret borcunu ortadan kaldıramaz. Gazeteci iş sözleşmesi devam ediyorsa iki aylık kanuni koruma doğrudan uygulanır; sözleşmenin ayrıca sona erdirilmesi halinde fesih hükümleri de buna eklenir.
Yayının durdurulma sebebi ücret hakkını etkiler mi?
Hükmün lafzı sebebi sınırlamaz. “Her ne sebeple olursa olsun” ibaresi, yayın tatilinin işveren kusurundan kaynaklanıp kaynaklanmadığına bakılmadan iki aylık ücret korumasını öngörür. İşveren mali imkânsızlık, reklam gelirinin düşmesi veya resmi makam kararı gibi gerekçeler ileri sürse de fıkranın uygulanması bakımından yayın tatili olgusunun varlığı esastır.
Bununla birlikte yayın tatili ile işletmenin tamamen kapanması aynı hukuki olay değildir. İşletme kapanıyorsa 5953 m.3 kapsamında ayrıca bir aylık işyeri bildirimi, iş sözleşmelerinin sona ermesi ve tazminat hesapları gündeme gelir.
Geçici teknik arıza veya birkaç saatlik yayın kesintisinin m.17 anlamında “neşriyatın tatili” sayılıp sayılmadığı, kesintinin gerçek niteliğine göre değerlendirilir. Hüküm, süreli yayının yayın faaliyetinin durdurulmasını esas alır; anlık erişim sorunu veya olağan bakım kesintisi aynı şey değildir.
İki aylık süre hangi tarihten başlar?
Kanun süreyi “tatil tarihinden itibaren” başlatır. Bu nedenle işverenin çalışanlara durumu bildirdiği gün, ticaret sicilindeki kapanış tarihi veya iş sözleşmesinin fesih tarihi otomatik olarak başlangıç değildir. Önce yayının fiilen ve hukuken hangi tarihte durduğu belirlenir.
Basılı yayınlarda son nüshanın tarihi, yayın kurulunun kararı, dağıtım/matbaa kayıtları ve ilanlar kullanılabilir. İnternet haber sitesinde yayın faaliyetinin tamamen durduğu tarih, site arşivi, CMS kaydı, kurumsal duyuru ve işveren kararıyla tespit edilebilir.
İki aylık dönem takvim ayı mantığıyla ve olay tarihine göre hesaplanmalıdır. İşveren bordro dönemlerini buna göre bölmeli, gerekirse kısmi ay hesabını açık biçimde göstermelidir.
İki aylık dönemde hangi ücret ödenir?
M.17 “ücretlerini alırlar” dediği için gazetecinin yürürlükteki aylık ücreti esas alınır. Ücret miktarı 5953 m.4 gereği yazılı iş sözleşmesinde bulunmalı ve değişiklikler sözleşmeye işlenmelidir.
Yayın tatili döneminde işyerindeki emsal gazetecilere toplu ücret artışı uygulanıyorsa, m.17’nin önceki fıkrasındaki açık toplu zam kuralı doğrudan hürriyet kısıtlamasına ilişkin olsa da genel ücret ve sözleşme hükümleri çerçevesinde gazetecinin geçerli ücretinin doğru belirlenmesi gerekir. İşveren yayın tatilini ücret dondurma aracı olarak kullanamaz.
Düzenli ücret ekleri, primler ve sözleşmesel ödemelerin iki aylık ücret hesabına dahil olup olmayacağı her kalemin hukuki niteliğine göre incelenir. Masraf karşılıkları ücret değildir; düzenli ücret eki niteliğindeki kalemler ise sözleşme ve bordro yapısına göre değerlendirilir.
Yayın durunca işveren gazetecinin sözleşmesini feshedebilir mi?
Yayının durması, işverenin iş sözleşmesini ayrıca sona erdirme ihtiyacını doğurabilir; ancak fesih işlemi 5953 m.5-8 ve m.6’da kıyasen uygulanan iş güvencesi hükümlerine uygun olmalıdır. Yayın tatili hükmü, fesih prosedürünü ortadan kaldırmaz.
İşveren ihbar sürelerine uymalı, kıdem tazminatı koşullarını kontrol etmeli ve kullanılmamış yıllık izin ücretini peşin ödemelidir. İşe iade kapsamındaki gazeteciler bakımından geçerli fesih sebebi ve usul ayrıca incelenir.
Yayın tatili tarihinden hemen sonra fesih yapılması, m.17’deki iki aylık ücret hakkının sona erdiği anlamına gelmez. Hangi alacağın hangi maddeye dayandığı ayrıştırılarak hesaplanmalıdır. İşverenin tek kalemde “fesih tazminatı” ödemesi bütün kanuni alacakları otomatik olarak karşıladığı kabul edilemez.
“Kanuni tazminatı da tercihen ödenir” ne anlama gelir?
M.17 son fıkra yalnız iki aylık ücreti değil, bu gazetecilerin kanuni tazminatının da “tercihan” ödenmesini düzenler. Bu ifade, yayın tatili nedeniyle iş ilişkisinin sona erdiği durumda gazetecinin kanundan doğan tazminatlarının diğer ödemelere göre öncelikli biçimde karşılanmasını amaçlar.
Kıdem tazminatı, ihbarla ilgili ödemeler ve somut olaya göre doğan diğer kanuni tazminatlar ayrı hesap cetveliyle gösterilmelidir. Hangi tutarın “m.17 iki aylık ücret”, hangisinin “m.6 kıdem tazminatı” olduğu açıkça yazılmalıdır.
İşverenin mali güçlük içinde olması hakların niteliğini değiştirmez. Kıdem tazminatının m.6’daki özel taksit koşulları ancak kanunda öngörülen şartlarla kullanılabilir; genel “nakit sıkıntısı” beyanı yeterli değildir.
Yayınla birlikte işletme tamamen kapanırsa ne olur?
İşletme tamamen kapanıyorsa 5953 m.3 ayrıca uygulanır. Kapatma tarihinden itibaren bir ay içinde kanunda sayılan işyeri bilgileri yetkili makama bildirilmelidir. Bu bildirim, çalışanların fesih ve ücret haklarının yerine geçmez.
Çalışan gazeteciler için m.17 iki aylık ücret, m.6 kıdem/ihbar ve yıllık izin alacakları, m.14 peşin ücret ve varsa ikramiye, Ek m.1 fazla çalışma gibi kalemler dosya bazında hesaplanır.
İşletmenin şirket olarak varlığını sürdürmesi ancak yayın markasını kapatması halinde de “yayın tatili” ve işverenlik ilişkisi ayrı ayrı değerlendirilir. Şirketin başka faaliyeti sürüyor diye süreli yayının durdurulması olgusu yok sayılamaz.
Yayın iki ay dolmadan yeniden başlarsa ücret koruması nasıl uygulanır?
Yayın yeniden başladığında gazeteci fiilen işine dönerse ücret normal çalışma karşılığı olarak devam eder. M.17’nin özel “yayın tatili” sebebi ortadan kalksa da gazetecinin ücret hakkı iş sözleşmesi sürdüğü için kesilmez.
Örneğin yayın 1 Eylül’de durmuş ve 20 Eylül’de yeniden başlamışsa 1–19 Eylül arasında m.17 yayın tatili koruması; 20 Eylül’den sonra normal çalışma ücreti uygulanır. Gazeteci bu kesintisiz dönemde ücret kaybına uğratılamaz.
Yayın yeniden başlamasına rağmen gazeteci işe çağrılmazsa işverenin fesih, işe başlatmama veya görev değişikliği işlemi ayrıca incelenir. Yayın tatili hükmü işverenin personel seçimini sınırsızlaştırmaz.
Yayın tatili nasıl ispatlanır?
Yayın durdurma kararı, şirket/yönetim kurulu kayıtları, resmi makam kararları, son yayın tarihi, internet sitesinin içerik akışı, CMS kayıtları, matbaa ve dağıtım belgeleri, kurumsal duyurular ve çalışanlara gönderilen mesajlar delil olarak kullanılabilir.
Gazeteci ücretin ödenmediğini ileri sürüyorsa bordro ve banka kayıtları incelenir. İşveren “yayın durmadı, yalnız üretim azaltıldı” diyorsa ilgili dönemde gerçekten süreli yayın faaliyetinin devam edip etmediği arşiv kayıtlarından tespit edilir.
İşverenin yayın tatilini ve çalışanlara etkisini yazılı olarak duyurması, başlangıç tarihini ve planlanan yeniden başlama durumunu açıklaması uyuşmazlığı azaltır.
İşveren için yayın tatili kontrol listesi
Yayın durdurma tarihi resmi veya kurumsal kayıtla kesinleştirilmeli; gazetecilerin m.17 iki aylık ücret hakkı bordro sistemine tanımlanmalıdır. Banka ödeme zorunluluğu varsa ödemeler bankadan yapılmalıdır.
İş sözleşmeleri sona erdirilecekse fesih bildirimleri, ihbar süreleri, kıdem tazminatı ve yıllık izin alacakları ayrı hesaplanmalıdır. İşletme tamamen kapanıyorsa m.3 bildirim yükümlülüğü yerine getirilmelidir.
Yayın yeniden başlayacaksa dönüş tarihi çalışanlara yazılı bildirilmeli; ücret ve görev kayıtları kesintisiz sürdürülmelidir.
Mersin’de yayın tatili ve gazeteci alacakları
Mersin’de gazete, internet haber sitesi veya süreli yayının faaliyetini durdurması halinde çalışan gazetecilerin iki aylık ücret koruması 5953 m.17 üzerinden incelenir. İşletmenin kapanması ve iş sözleşmelerinin feshi varsa diğer maddeler ayrıca uygulanır.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu, İhsaniye, 4903. Sk. Profit İş Merkezi No:23 Kat:3 Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin adresinde basın işletmelerinin kapanması, yayın tatili, ücret, kıdem ve fesih uyuşmazlıklarına ilişkin hukuki inceleme hizmeti sunmaktadır.
Sık Sorulan Sorular
1. Gazete yayını durursa gazeteci kaç ay maaş alır?
5953 m.17’ye göre yayın tatili tarihinden itibaren iki ay ücretini alır.
2. Yayın ekonomik nedenle durmuşsa da iki aylık ücret ödenir mi?
Evet. Kanun “her ne sebeple olursa olsun” ifadesini kullanır.
3. İşveren ilk gün ücretsiz izin verebilir mi?
M.17’deki iki aylık ücret koruması nedeniyle bu yöntem kanuni hakkı ortadan kaldıramaz.
4. Yayın tatili ile işletme kapanışı aynı şey mi?
Hayır. İşletme kapanışı ayrıca m.3 bildirim ve fesih sonuçları doğurur.
5. İki aylık ücret kıdem tazminatı yerine geçer mi?
Hayır. Kanuni tazminatlar ayrıca hesaplanır ve m.17 bunların öncelikle ödenmesini düzenler.
6. Yayın 15 gün sonra yeniden başlarsa ne olur?
15 günlük tatil döneminde m.17 koruması, yeniden başladıktan sonra normal ücret devam eder.
7. Yayın tatili hangi tarihten başlar?
Fiilen/hukuken yayının durduğu tatil tarihinden başlar.
8. Ücretin ödendiği nasıl ispatlanır?
Banka dekontu ve bordro kayıtlarıyla ispatlanır.
Resmî kaynaklar
İlgili rehberler
Hukuki inceleme: +90 552 224 43 66.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
