Yeni Zelanda Enduring Power of Attorney (EPA) Türkiye’de Tapu ve Bankada Geçerli mi? | 2026
Yeni Zelanda Enduring Power of Attorney (EPA) nedir?
Yeni Zelanda Ministry of Justice’in 20 Şubat 2026 tarihli güncel açıklamasına göre EPA, kişinin ileride kişisel veya mali işlerini yürütememesi hâlinde bu işleri kimin yöneteceğini belirlediği hukuki belgedir. EPA oluşturmak için Family Court kararı gerekmez; belge kanundaki usule göre hazırlanır ve gerektiğinde mahkeme uyuşmazlık veya denetim için devreye girer.
Yeni Zelanda sisteminin temel özelliği iki ayrı EPA türünün bulunmasıdır. Property EPA, para, banka hesapları, yatırım, taşınmaz ve diğer malvarlığı meselelerini kapsar. Personal Care and Welfare EPA ise sağlık, bakım, konut ve kişisel refah kararlarına ilişkindir. Türkiye’de banka veya tapu işlemi yapmak isteyen bir attorney açısından esas belge Property EPA’dır.
PPPR Act Part 9, EPA’nın kurulmasından sona ermesine kadar ayrıntılı hükümler içerir. Belgenin yalnız “Enduring Power of Attorney” başlığını taşıması yeterli değildir; hangi tür olduğu, ne zaman etkili olacağı, attorney’nin kim olduğu, şartlar ve sınırlamalar incelenir.
Property EPA ile Personal Care and Welfare EPA arasındaki fark
PPPR Act s.97, property yani malvarlığı bakımından EPA’yı düzenler. Donor, attorney’ye bütün malvarlığı veya belirli malvarlığı/işlemler için yetki verebilir. Kanun s.97(4) kapsamında Property EPA’nın donor zihinsel olarak ehilken de yürürlükte olup sonradan devam etmesini veya yalnız zihinsel yetersizlik oluştuğunda yürürlüğe girmesini öngörmeye izin verir.
Personal Care and Welfare EPA ise s.98’de düzenlenir. Bu alanda aynı anda birden fazla attorney atanmasına ilişkin sınırlamalar vardır ve önemli kişisel kararlar için donor’un zihinsel olarak yetersiz olduğunun ilgili sağlık profesyoneli tarafından sertifikalandırılması veya mahkemece belirlenmesi gerekir.
Bu ayrım Türkiye’de doğrudan sonuç doğurur. Personal Care and Welfare EPA, Türkiye’deki banka hesabını kapatma veya taşınmaz satma yetkisi vermez. Property EPA ise mali alanı kapsasa bile Türk kurumunun aradığı işlem özelindeki açık yetki ayrıca bulunmalıdır.
Yeni Zelanda PPPR Act hangi maddeleri düzenliyor?
Section 94A – EPA’nın kurulması
PPPR Act s.94A Enduring Power of Attorney’nin kurulmasına ilişkin şekil ve tanıklık kurallarını düzenler. 2026 güncel mevzuatında EPA’nın kanuni şekilde imzalanması ve bağımsız açıklama/tanıklık düzeninin yerine getirilmesi temel şarttır. Ministry of Justice de EPA’nın avukat veya trustee corporation desteğiyle kurulabileceğini açıklar.
Section 95 ve 96 – enduring nitelik
Section 95 hangi vekâletin enduring power sayılacağını belirler. Section 96 ise EPA’nın donor’un daha sonra zihinsel olarak yetersiz hâle gelmesiyle sona ermeyeceğini açıkça düzenler. Bu hüküm, normal vekâlet ile EPA arasındaki temel farktır.
Section 97 ve 97A – property EPA
Section 97 malvarlığı EPA’sının kapsamını ve başlangıç seçeneklerini düzenler. Donor, yetkinin hemen etkili olmasını ve zihinsel yetersizlikten sonra devam etmesini veya yalnız zihinsel yetersizlik sonrası başlamasını seçebilir. Eğer ikinci seçenek seçilmişse attorney donor’un zihinsel yetersizliğini gösteren ilgili sağlık profesyoneli sertifikası veya mahkeme kararı olmadan property işlemi yapamaz.
Section 97A, donor zihinsel olarak yetersiz hâle geldiğinde attorney’nin temel amacının donor’un malvarlığını onun en iyi menfaatlerini korumak ve geliştirmek üzere kullanmak olduğunu düzenler.
Section 98, 98A ve 99D
Section 98 Personal Care and Welfare EPA’yı, s.98A bu alanda attorney’nin görev standartlarını düzenler. Section 99D ise zihinsel yetersizliğin sağlık profesyoneli tarafından sertifikalandırılmasına ilişkin sistemin temel hükmüdür.
Section 103C ve 106
Section 103C, attorney’nin iptal veya askıya alma bildirimini almadan önce yaptığı bazı işlemlerin etkisini düzenler; s.106 ise EPA’nın sona erdiği hâlleri belirler. Türkiye’de kullanılacak belge açısından güncel olarak geri alınmamış, askıya alınmamış ve sona ermemiş olması bu nedenle önemlidir.
Yeni Zelanda EPA ne zaman yürürlüğe girer?
Property EPA için tek cevap yoktur. PPPR Act s.97(4) iki seçenek tanır. Birinci seçenekte EPA donor zihinsel olarak ehilken yürürlüğe girer ve donor daha sonra yetersiz hâle geldiğinde de devam eder. İkinci seçenekte EPA yalnız donor zihinsel olarak yetersiz hâle gelirse etkili olur. Belge metni hangi seçeneğin kullanıldığını açıkça göstermelidir.
İkinci seçenek seçilmişse s.97(5) uyarınca attorney, ilgili sağlık profesyonelinin donor’un zihinsel yetersizliğini sertifikalandırması veya mahkemenin bu yönde karar vermesi olmadan malvarlığı işlemi yapamaz. Türkiye’de bankaya veya tapuya yalnız EPA belgesini sunmak bu durumda yeterli değildir; aktiflik şartını gösteren sertifika da dosyaya eklenmelidir.
Personal Care and Welfare EPA’da zihinsel yetersizlik daha merkezi bir koşuldur. Önemli kararlar bakımından sağlık profesyoneli sertifikası veya mahkeme tespiti aranır. Bu nedenle Türkiye’de kullanılacak belgenin türü ve aktiflik koşulu tercümede açık biçimde görünmelidir.
Yeni Zelanda EPA Türkiye’de otomatik geçerli mi?
Hayır. Türkiye’de yabancı temsil belgesinin üçüncü kişiye karşı etkisi 5718 sayılı MÖHUK m.30 çerçevesinde belirlenir. Attorney Yeni Zelanda belgesini Türkiye’de bir banka, tapu müdürlüğü veya şirket nezdinde kullanıyorsa yetki Türkiye’de fiilen kullanılmaktadır ve Türk hukukunun üçüncü kişiyi koruyan temsil kuralları devreye girer.
MÖHUK m.9 ehliyet, m.7 şekil, m.21 taşınmaz üzerindeki ayni hak, m.30 temsil yetkisi bakımından temel hükümlerdir. TBK m.40-45 de yetkili temsil, yetkinin kapsamı, geri alınması ve sona ermesi bakımından Türk maddi hukuk kurallarını verir.
Yeni Zelanda s.96, EPA’nın donor’un zihinsel yetersizliğiyle sona ermeyeceğini söyler. Türk TBK m.43 ise normal temsil yetkisinde ehliyet kaybını genel sona erme sebepleri arasında sayar fakat tarafların aksini kararlaştırması veya işin niteliğinin farklı sonucu gerektirmesi hâllerini saklı tutar. Yabancı EPA’nın Türkiye’deki etkisi bu nedenle MÖHUK m.9 ve 30 üzerinden özel olarak çözümlenir.
Yeni Zelanda EPA ile Türkiye’de banka işlemi yapılabilir mi?
Property EPA banka ve mali işleri yeterli açıklıkta kapsıyor ve belge yürürlükteyse Türk bankasına temsil dayanağı olarak sunulabilir. Ancak bankanın belgeyi otomatik kabul zorunluluğu yoktur. Attorney’nin kimliği, yetkinin başlangıcı, kısıtlamalar, birden fazla attorney varsa hareket biçimi, donor kimliğinin Türk hesap kaydıyla eşleşmesi ve yabancı belge tasdik şartları incelenir.
Property EPA yalnız belirli malvarlığı için kurulmuş olabilir. Türkiye’deki banka hesabı kapsam dışında bırakılmışsa veya belirli işlem türleri yasaklanmışsa attorney bu sınırı aşamaz. Para çekme yetkisi, hesabı kapatma, yatırım satma, kredi kullanma, kefalet verme veya bağış yapma yetkisiyle aynı değildir.
Donor’un zihinsel yetersizliği üzerine yürürlüğe giren EPA’da sağlık profesyoneli sertifikası olmadan işlem yapılamayacağı s.97(5) nedeniyle özellikle önemlidir. Türk banka yalnız tarihli EPA metnine bakarak aktifliği kabul etmek zorunda değildir.
Yabancı temsilcinin Türkiye’de üçüncü kişileri hangi şartlarda bağladığı için MÖHUK m.30 temsil rehberi; belge sunuluşu için HMK m.224 yabancı belge rehberi kullanılabilir.
Yeni Zelanda EPA ile Türkiye’de taşınmaz satılabilir mi?
Türkiye’de bulunan taşınmaz üzerindeki ayni haklar MÖHUK m.21 gereğince Türk hukukuna tabidir. Tapu Kanunu m.26 ve tapu sicili sistemi de taşınmaz devir işleminin resmî şekil ve tescil kurallarını belirler. Property EPA’nın genel malvarlığı yetkisi bu Türk kurallarını ortadan kaldırmaz.
Satış, satın alma, ipotek, bağış, taksim, bedel tahsili, terkin veya başka tapu işlemi için EPA’nın ilgili tasarrufu yeterli açıklıkta kapsaması gerekir. Attorney’nin kendi lehine işlem yapması veya donor’un varlıklarını başkasına karşılıksız devretmesi s.107’deki kendine/başkasına menfaat sağlama sınırlamaları ve Türk hukuku bakımından ayrıca değerlendirilir.
Donor hâlen ehliyete sahipse ve Türkiye’de yapılacak işlem belirliyse Türk konsolosluğunda veya usulüne uygun yabancı noter işleminde Türkiye’ye özel vekâletname düzenlenmesi daha doğrudan olabilir. Donor artık yeni vekâletname veremiyorsa mevcut EPA’nın Türk hukukundaki etkisi kritik hâle gelir.
Zihinsel yetersizlik sertifikası ve non-revocation certificate nedir?
PPPR Act s.99D zihinsel yetersizlik sertifikasyonu sistemini düzenler. EPA’nın yalnız kapasite kaybından sonra kullanılabildiği durumda ilgili sağlık profesyonelinin sertifikası attorney’nin yetkisinin aktif hâle geldiğini göstermede temel belgedir. Türkiye’de de bu sertifika, EPA’nın bugün kullanılabilir olduğunu açıklayan belge paketinin parçasıdır.
Yeni Zelanda Ministry of Justice ayrıca Certificate of non-revocation and non-suspension of EPA formunu yayımlar. PPPR Act s.103C çerçevesinde attorney, kendisine EPA’nın sona erdiği, atanmasının bittiği veya yetkisinin askıya alındığına ilişkin bildirim gelmediğini sertifikalandırabilir. Bu belge, yabancı kurumun attorney’nin güncel yetkisini sorguladığı dosyalarda pratik öneme sahiptir.
Ancak non-revocation sertifikası EPA’nın yetki kapsamını genişletmez. Belge yalnız iptal/askı bildirimine ilişkin durumu açıklar; Türk tapusunda özel satış yetkisi yoksa bu eksikliği kapatmaz.
Türkiye’de kullanılacak Yeni Zelanda EPA dosyası
| Belge | İşlev |
|---|---|
| Property EPA aslı/onaylı nüshası | Malvarlığı ve mali yetkinin temel metni |
| Gerekirse s.99D kapasite sertifikası | Yetkinin kapasite kaybı sonrası aktif olduğunu gösterir |
| Non-revocation/non-suspension certificate | Attorney’nin iptal veya askı bildirimi almadığını gösterir |
| Attorney kimliği | İşlemi yapan kişinin yetkili attorney olduğunu doğrular |
| Donor kimlik zinciri | Yeni Zelanda belgesi ile Türk hesap/tapu kaydını eşleştirir |
| Gerekli noter/onay ve apostil | Yabancı belgenin Türkiye’de ispat gücü |
| Tam Türkçe tercüme | Yetki ve sınırlamaların Türk kurumunca görülmesini sağlar |
Yeni Zelanda ve Türkiye apostil sisteminin taraflarıdır; ancak sunulan her EPA çıktısı kendiliğinden kamu belgesi değildir. Apostil için hangi onaylı nüsha veya noter imzasının kullanıldığı doğru belirlenmelidir. Apostil, EPA’nın Türkiye’deki maddi işlem yetkisini doğrulamaz.
Yeni Zelanda EPA için 15 maddelik kontrol
- Belge PPPR Act Part 9 kapsamında geçerli EPA mı?
- Property mi, Personal Care and Welfare EPA mı?
- Türkiye’de mali işlem için Property EPA mevcut mu?
- EPA donor ehilken mi, yalnız yetersizlik sonrası mı yürürlüğe giriyor?
- Yetersizlik sonrası başlıyorsa s.99D sertifikası mevcut mu?
- Türkiye’de yapılacak işlem açıkça yetki kapsamında mı?
- Birden fazla property attorney varsa hareket biçimi ne?
- Belge geri alınmış veya askıya alınmış mı?
- Non-revocation/non-suspension sertifikası gerekli mi?
- Attorney’nin kendine veya üçüncü kişiye menfaat sağlama sınırları aşılacak mı?
- Onaylı nüsha var mı?
- Apostil/tasdik zinciri doğru mu?
- Tam Türkçe tercüme hazır mı?
- Donor’un kimliği Türk banka/tapu kaydıyla eşleşiyor mu?
- Türk kurumunun özel şekil ve işlem şartları tamam mı?
Yeni Zelanda EPA ile Türkiye’de en sık yapılan hatalar
Birinci hata Personal Care and Welfare EPA’nın banka/tapu yetkisi verdiğinin sanılmasıdır. İkinci hata yalnız kapasite kaybından sonra başlayan Property EPA’da sağlık sertifikası olmadan işlem istenmesidir. Üçüncü hata s.96’daki devam kuralının Türk tapu mevzuatını bertaraf ettiğinin düşünülmesidir. Dördüncü hata non-revocation sertifikasının yetki kapsamını genişlettiğinin varsayılmasıdır.
Doğru yöntem, Yeni Zelanda belgesinin türünü ve aktiflik şartını belirlemek, sonra Türkiye’deki işlem için MÖHUK m.30 ve ilgili Türk maddi hukuk/şekil kurallarını uygulamaktır.
Resmî kaynaklar
- New Zealand Ministry of Justice – EPA, 20 Şubat 2026
- Protection of Personal and Property Rights Act 1988 – güncel metin
- Türkiye Mevzuat Bilgi Sistemi – MÖHUK, TBK ve HMK
- Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü
Sıkça Sorulan Sorular
Yeni Zelanda EPA Türkiye’de Türk vekâletnamesi yerine geçer mi?
Otomatik olarak geçmez. Belgenin türü, aktifliği, yetki kapsamı ve MÖHUK m.30 ile Türkiye’deki işlem şekli birlikte incelenir.
Personal Care and Welfare EPA ile Türkiye’de banka hesabı yönetilir mi?
Hayır. Mali ve malvarlığı işlemleri için Property EPA gerekir.
Property EPA hemen kullanılabilir mi?
Belge s.97(4)(a) uyarınca donor ehilken de etkili olacak biçimde düzenlenmiş olabilir veya s.97(4)(b) uyarınca yalnız zihinsel yetersizlik sonrası başlayabilir. Metin kontrol edilmelidir.
Kapasite sertifikası ne zaman gerekir?
Property EPA yalnız zihinsel yetersizlik sonrası başlıyorsa s.97(5) uyarınca ilgili sağlık profesyoneli sertifikası veya mahkeme tespiti gerekir.
EPA ile Türkiye’de ev satılabilir mi?
Yalnız genel Property EPA başlığı yeterli değildir. Türk tapu mevzuatının aradığı açık satış yetkisi, tasdik ve resmî işlem şartları sağlanmalıdır.
Non-revocation certificate ne işe yarar?
Attorney’nin EPA’nın sona erdiği, atanmasının bittiği veya yetkinin askıya alındığına ilişkin bildirim almadığını gösteren Yeni Zelanda belgesidir; yetki kapsamını genişletmez.
EPA için Türkiye’de tanıma davası açılır mı?
EPA mahkeme ilamı değildir. Sırf bu belgeyi kullanmak için MÖHUK m.50-59 anlamında tanıma-tenfiz davası otomatik olarak gerekmez.
Apostil varsa banka kabul etmek zorunda mı?
Hayır. Apostil tasdik unsurunu doğrular; bankanın yetki kapsamı, kimlik, aktiflik ve iç kontrol şartları ayrıca uygulanır.
Donor ehliyetini kaybettikten sonra EPA neden sona ermiyor?
PPPR Act s.96, enduring niteliğin temelini oluşturur ve subsequent mental incapacity’nin EPA’yı sona erdirmeyeceğini düzenler.
Türkiye’ye gelmeden işlem yürütülebilir mi?
EPA Türkiye’de kullanılabilir yeterli temsil yetkisi sağlıyor ve kurum kişisel başvuru aramıyorsa işlemler yetkili temsilci veya avukat aracılığıyla takip edilebilir.
Hukukçu İncelemesi ve E-E-A-T
Son mevzuat ve kaynak kontrolü: 12 Eylül 2026. Yeni Zelanda bölümü PPPR Act 1988 Part 9, özellikle s.94A-99D, s.103C ve s.106 ile Ministry of Justice’in 20 Şubat 2026 güncellemeli EPA açıklaması; Türkiye bölümü 5718 sayılı MÖHUK m.7, 9, 21 ve 30, 6098 sayılı TBK m.40-45, 6100 sayılı HMK m.224 ve 2644 sayılı Tapu Kanunu m.26 esas alınarak hazırlanmıştır. Hukuki inceleme: Av. Halil Bakırcı, Mersin Barosu Sicil No: 3472.
Ofis Konumu
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun tek fizikî ofisi Mersin’dedir. Türkiye genelindeki dosyalar bu ofisten koordine edilir. Temsil belgeleri için yurt dışından avukatlık vekâletnamesi rehberi ayrıca incelenmelidir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
