Yenileme İşlemi YÜBİS Dışında Yapılabilir mi? Zorunlu Kayıt Sistemi | Yönetmelik m.4/1-2 (2026)
Kısa ve net cevap: Hayır. 1 Ağustos 2026’dan itibaren Yenilenmiş Ürünler Hakkında Yönetmelik kapsamındaki yenileme işlemleri YÜBİS üzerinden yürütülmek zorundadır. Yönetmelik m.4/1 yenileme işleminin YÜBİS üzerinden yapılmasını, m.4/2 ise yenileme merkezleri, yetkili satıcılar, yerinde yenileme noktaları ile Bakanlıkça belirlenen diğer bilgi ve belgelerin sisteme kaydedilmesini zorunlu kılar. YÜBİS dışında yürütülen ve sistem kaydı oluşturulmayan işlem, yalnızca teknik bakım yapılmış olması nedeniyle Yönetmelik anlamında usulüne uygun yenileme işlemi haline gelmez.
YÜBİS nedir?
YÜBİS, Yenilenmiş Ürünler Hakkında Yönetmelik m.3’te Yenilenmiş Ürün Bilgi Sistemi olarak tanımlanır. Tanıma göre YÜBİS, Yönetmelik kapsamındaki işlemlerin gerçekleştirilmesi amacıyla Ticaret Bakanlığı tarafından oluşturulan elektronik sistemdir. Bu tanım, YÜBİS’i yalnızca bir bilgilendirme ekranı veya isteğe bağlı veri tabanı olmaktan çıkarır. Sistem, yenilenmiş ürün ekosistemindeki işlemlerin yürütüldüğü hukuki altyapının parçasıdır.
Ticaret Bakanlığının 27 Haziran 2026 tarihli resmî açıklamasında YÜBİS ile her cihaz için dijital sicil oluşturulduğu; yenilemede değiştirilen parçalar, yapılan işlemler, kayıp/kaçak/çalıntı sorguları, yenileme merkezi ve bu merkez adına işlem yapan işletmelerin bilgileri ile ürün sertifikalarının sistem üzerinden izlenebilir hale getirildiği açıklanmıştır. Bakanlığın açıklamasına resmî duyuru üzerinden ulaşılabilir.
Yeni sistemin hukuki sonucu açıktır: bir cihazın yenilenmiş ürün statüsüne uygun biçimde işlem görmesi yalnızca fizikî tamir, parça değişimi veya test yapılmasına bağlı değildir. Bu işlemlerin Bakanlıkça belirlenen standartlarla uyumlu olması ve YÜBİS üzerinden yürütülmesi gerekir.
YÜBİS zorunluluğunun hukuki dayanağı
Yönetmelik m.4/1, yenileme işlemlerinin Bakanlıkça belirlenen düzenleme veya standartlara uygun biçimde YÜBİS üzerinden yapılmasını zorunlu tutar. Aynı fıkra, işlem sonucunda oluşturulan elektronik sertifikanın tüketiciye verilmesini de emreder. Bu iki yükümlülük birbirine bağlıdır: işlem elektronik sistemde yürütülür, ürün bazlı sertifika oluşturulur ve sertifika tüketiciye verilir.
m.4/2 ise sistemin yalnızca cihaz kaydından ibaret olmadığını gösterir. Yenileme merkezleri, yetkili satıcılar, yerinde yenileme noktaları ile Bakanlıkça belirlenen diğer bilgi ve belgelerin YÜBİS’e kaydı da zorunludur. Böylece sistem hem ürünü hem de ürün üzerinde işlem yapan ticari aktörleri kayıt altına alır.
Yönetmeliğin 4. maddesi “Genel Esaslar” başlığı altında düzenlendiği için YÜBİS zorunluluğu tek bir ürün grubuna özgü değildir. Ek-1 kapsamında yenilenebilen cep telefonları, tabletler, akıllı saatler, dizüstü ve masaüstü bilgisayarlar, oyun konsolları, modemler ve televizyonlar bakımından uygulanır. Güncel ürün listesini hangi ürünlerin resmî olarak yenilenebileceği rehberimizde ayrıntılı olarak açıkladık.
Kimler ve hangi işletmeler YÜBİS’e kaydedilir?
Yönetmelik m.4/2 üç temel işletme türünü açıkça sayar: yenileme merkezi, yetkili satıcı ve yerinde yenileme noktası. Yenileme merkezi, Bakanlıktan aldığı yenileme yetki belgesine dayanarak faaliyet gösteren tüzel kişidir. Yetkili satıcı, yenileme merkezi tarafından verilen yetkiye dayanarak tüketiciye yenilenmiş ürün sunan veya ürün sunanın adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişidir. Yerinde yenileme noktası ise yenileme merkezinin sahip olduğu yenileme yetkisini Bakanlıkça belirlenen düzenleme veya standartlar çerçevesinde kullanan gerçek veya tüzel kişidir.
Bu aktörlerin YÜBİS’e kaydedilmesi, tüketicinin satın aldığı ürünün hangi kurumsal zincir içinde yenilendiğinin belirlenmesini sağlar. Özellikle pazaryeri üzerinden satışlarda tüketici yalnızca satıcı adını görebilir; ancak yenileme işlemi başka bir yenileme merkezine bağlıdır. YÜBİS kayıt yapısı, bu ilişkiyi ürün bazında izlenebilir hale getirir.
Yönetmelik m.16/3 ayrıca Ek-1’de yer alan elektronik kimlik bilgisi bulunan kullanılmış malların ticaretini yapan gerçek veya tüzel kişiler ile Yönetmelikte sayılan işyerlerinin, Genel Müdürlükçe belirlenen bilgi ve belgeleri YÜBİS’e kaydetmesini zorunlu tutar. Böylece kayıt yükümlülüğü yalnızca son satış anıyla sınırlı tutulmamıştır.
Hangi işlemler YÜBİS üzerinden yürütülür?
Yönetmelik m.4/1 genel kuralı koyar. Yönetmeliğin diğer maddeleri ise YÜBİS’in farklı işlem adımlarındaki rolünü somutlaştırır. Yenileme merkezleri ve bağlı işletmelerin sistem kaydı, elektronik sertifika, cihaz doğrulama işlemleri ve Bakanlıkça istenen diğer bilgi ve belgeler YÜBİS üzerinden yürütülen yapının parçalarıdır.
Yönetmelik m.10/1, elektronik kimlik bilgisi bulunan kullanılmış malların yenilenebilmesi için üç ayrı teknik-kayıtsal şart öngörür. Cihazın e-Devlet’te bulunan Beyaz Listede yer alması, en az bir yıl öncesine ilişkin veri, ses veya kısa mesaj kullanım trafiğinin bulunması ve YÜBİS’te beyan edilen hat üzerinden mobil telefon işletmecisi şebekesinde aktif hale getirilerek en az bir başarılı çağrı yapılması gerekir. Bu kayıtlar YÜBİS aracılığıyla Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu sistemlerinden doğrulanır.
m.10/2’ye göre doğrulamada kullanılacak hat bilgisi Bakanlığa bildirilir ve yenileme işlemleri yalnızca Bakanlığa bildirilen hatlar üzerinden yürütülür. Bu hükümler, YÜBİS’in özellikle elektronik kimlikli cihazlarda gerçek zamanlı doğrulama fonksiyonunu da üstlendiğini gösterir.
BTK doğrulaması neden önemlidir?
Elektronik kimlik bilgisi bulunan cihazlarda kayıp, kaçak veya kayıt dışı cihazların yenileme sistemi içinde meşru ürün gibi dolaşıma girmesinin engellenmesi gerekir. m.10/1 bu nedenle cihaz kimliğini yalnızca yenileme merkezinin beyanına bırakmaz; YÜBİS üzerinden BTK sistemleriyle doğrulama öngörür. Beyaz Liste, kullanım trafiği ve başarılı çağrı şartı birlikte aranır.
Bu şartlardan herhangi biri sağlanmıyorsa Yönetmelik açık biçimde o kullanılmış mala yenileme işlemi yapılamayacağını belirtir. Dolayısıyla YÜBİS kaydının varlığı yalnızca sonradan tutulacak idari bir dosya değildir; cihazın yenilemeye uygun olup olmadığını belirleyen doğrulama sürecinin parçasıdır.
Tüketici bakımından sonuç da önemlidir. “Yenilenmiş telefon” adıyla satılan bir ürünün sistem içindeki doğrulama zinciri, ürünün hukuki statüsünün denetlenebilir olmasını sağlar. Satıcı tarafından verilen sözlü güvence veya mağaza etiketi bu elektronik doğrulama mekanizmasının yerine geçmez.
YÜBİS kaydı ile elektronik sertifika aynı şey midir?
Hayır. YÜBİS, işlemlerin yürütüldüğü elektronik sistemdir; elektronik sertifika ise bu sistemde yürütülen yenileme işlemi sonucunda tüketiciye verilmesi zorunlu ürün belgesidir. Yönetmelik m.4/1 her ikisini ayrı yükümlülük olarak düzenler. Sertifikanın ayrıntılı içeriği ve teslim usulü Yönetmelik m.10/5’te tamamlanır.
Bu nedenle yalnızca “cihaz YÜBİS’te kayıtlı” denilmesi sertifikanın tüketiciye verilmemesini haklı göstermez. Tersine, tüketiciye basılı veya elektronik bir belge verilmiş olması da işlem gerçekte YÜBİS dışında yürütülmüşse m.4/1’deki sistem zorunluluğunu karşılamaz. İki şart birlikte sağlanmalıdır.
Elektronik sertifikanın hukuki niteliğini ve hangi bilgileri içermesi gerektiğini yenilenmiş üründe elektronik sertifika zorunluluğu yazımızda ayrıntılı olarak ele aldık.
YÜBİS kayıtları ve beş yıllık belge saklama yükümlülüğü
Yönetmelik m.14, Yönetmelikte düzenlenen işlemlere ilişkin bilgi ve belgelerin beş yıl boyunca saklanmasını zorunlu kılar. YÜBİS üzerinden yürütülen işlemlerle işletmenin kendi ticari kayıtları birbirini doğrulamalıdır. Değerleme onayı, ürün bedelinin ödenmesi, sertifikanın teslimi, garanti süreci ve servis kayıtları gerektiğinde aynı ürünle ilişkilendirilebilir olmalıdır.
YÜBİS kaydının doğru tutulması özellikle denetim bakımından önem taşır. Yönetmelik m.8, mevzuata aykırı uygulamanın tespiti ve yazılı uyarıya rağmen aykırılığın devam etmesi halinde yenileme yetki belgesinin iptaline kadar uzanan yaptırım mekanizması kurar. Belge verilmesinde aranan şartların kaybında ise yetki belgesi askıya alınabilir veya iptal edilebilir. Bu nedenle sistem kayıtlarının eksik veya gerçeğe aykırı tutulması yalnızca tüketiciyle yaşanacak bireysel bir uyuşmazlık olarak görülmemelidir.
İşletmeler beş yıllık saklama politikasını cihaz bazlı kurmalı; satış, yenileme, YÜBİS, sertifika ve garanti kayıtlarını aynı işlem numarası veya cihaz tanımlayıcısı altında ilişkilendirmelidir. Böylece hem tüketici başvurusuna hem Bakanlık denetimine aynı veri seti üzerinden cevap verilebilir.
Yenileme merkezi için 12 adımlı YÜBİS uyum planı
- Yenileme merkezinin YÜBİS kaydını ve yetki belgesi bilgilerinin güncelliğini kontrol edin.
- Yerinde yenileme noktalarını sistemde doğru merkezle ilişkilendirin.
- Yetkili satıcıların kayıtlarını güncel tutun.
- Her ürünün yenileme işlemini YÜBİS üzerinden başlatın ve sonuçlandırın.
- Elektronik kimlikli cihazlarda Beyaz Liste kontrolünü tamamlayın.
- En az bir yıllık kullanım trafiği doğrulamasını sisteme bağlı süreçte yapın.
- Başarılı çağrı işleminde yalnızca Bakanlığa bildirilen hatları kullanın.
- Değiştirilen parça ve yapılan işlem kayıtlarını standartlara uygun biçimde işleyin.
- Elektronik sertifikayı oluşturun ve ürünle birlikte tüketiciye verin.
- İlan, etiket ve sertifikadaki yenileme merkezi bilgilerinin birbiriyle tutarlı olmasını sağlayın.
- İşlem belgelerini beş yıl saklayacak arşiv düzeni kurun.
- Yetki, adres, temsilci ve diğer şirket bilgilerindeki değişiklikleri mevzuattaki sürelerde bildirin.
Tüketici YÜBİS kaydına neden önem vermeli?
Yenilenmiş ürün satın alan tüketici açısından temel ayrım, sıradan ikinci el ürün ile yetkili yenileme sistemi içinde işlem görmüş ürün arasındadır. Yönetmelik m.16/1 bu ayrımı satış kategorisinde de zorunlu hale getirir. YÜBİS, ürünün bu düzenlenmiş sistem içindeki geçmişini destekleyen ana kayıt altyapısıdır.
Tüketici satın alma sırasında “yenilenmiş” ibaresini, yenileme merkezi bilgisini ve ürünle birlikte verilen elektronik sertifikayı kontrol etmelidir. Özellikle elektronik kimlik bilgili cihazlarda sertifikanın ve cihaz bilgilerinin eşleşmesi önemlidir. Satıcıdan “sistemde var” şeklinde sözlü açıklama almak yerine, sertifikanın tüketiciye verilmesi ve saklanması gerekir.
Mağaza satışlarında 14 günlük gerekçesiz cayma hakkı da yeni Yönetmeliğin m.12 hükmüyle düzenlenmiştir. Bu hakkın ayrıntıları için mağazadan alınan yenilenmiş üründe 14 gün cayma hakkı rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
1. YÜBİS kaydı zorunlu mu?
Evet. Yönetmelik m.4/1 yenileme işleminin YÜBİS üzerinden yapılmasını, m.4/2 ise ilgili işletme ve belgelerin sisteme kaydedilmesini zorunlu kılar.
2. YÜBİS sadece telefonlar için mi kullanılır?
Hayır. m.4’teki genel YÜBİS yükümlülüğü Yönetmelik kapsamındaki yenilenmiş ürün sistemi için geçerlidir. Elektronik kimlik bilgili cihazlarda ise m.10 ek doğrulamalar getirir.
3. YÜBİS kaydı olmadan tamir edilmiş cihaz yenilenmiş ürün sayılır mı?
Yönetmelik anlamında usulüne uygun yenileme işlemi YÜBİS üzerinden yürütülmelidir. Sadece teknik tamir yapılması, zorunlu sistem ve yetki şartlarının yerine geçmez.
4. Yetkili satıcı da YÜBİS’e kaydedilir mi?
Evet. m.4/2 yetkili satıcıların YÜBİS’e kaydedilmesini açıkça düzenler.
5. Yerinde yenileme noktası sisteme kaydedilir mi?
Evet. Yerinde yenileme noktaları da m.4/2 kapsamında YÜBİS’e kaydedilir.
6. YÜBİS’te işlem yapılınca sertifika vermek gerekir mi?
Evet. m.4/1 sistem üzerinden işlem ile elektronik sertifikanın tüketiciye verilmesini birlikte zorunlu tutar.
7. Hangi cihazlarda BTK doğrulaması yapılır?
Elektronik kimlik bilgisi bulunan kullanılmış mallarda m.10/1’deki Beyaz Liste, kullanım trafiği ve başarılı çağrı şartları YÜBİS aracılığıyla BTK sistemlerinden doğrulanır.
8. YÜBİS işlemlerine ait belgeler kaç yıl saklanır?
Yönetmelik m.14 uyarınca Yönetmelikte düzenlenen işlemlere ilişkin bilgi ve belgeler beş yıl saklanmalıdır.
9. Yeni Yönetmelik ne zaman yürürlüğe girdi?
1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girdi.
10. YÜBİS’in resmî açıklaması nerede bulunur?
Ticaret Bakanlığının 27 Haziran 2026 tarihli resmî duyurusunda YÜBİS’in yeni dönemdeki işlevleri açıklanmıştır.
Bu içerik 17 Eylül 2026 itibarıyla Yenilenmiş Ürünler Hakkında Yönetmelik m.3, m.4, m.10, m.14 ve m.16 esas alınarak hazırlanmıştır. Sistem kaydı bulunmayan bir işlemde ürünün hukuki statüsü, yenileme yetkisi ve tüketiciye verilen belgeler birlikte incelenmelidir.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu — İhsaniye Mah. 4903 Sk. Profit İş Merkezi 3/14, Akdeniz/Mersin. Türkiye genelindeki tüketici ve ticari uyuşmazlık dosyaları Mersin’den takip edilmektedir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
