Yurt Dışında Yabancı Makam Önünde Yapılan Evlilik Türkiye’ye Nasıl Tescil Edilir? 30 Gün ve 5490 m.24 | 2026

Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarının en sık karıştırdığı işlemlerden biri yabancı ülke medeni hâl makamı önünde yapılan evliliğin Türkiye’deki nüfus kaydına işlenmesidir. Bir evlilik Almanya, Hollanda, Fransa, Belçika, Avusturya, İsviçre, Birleşik Krallık, ABD, Kanada veya başka bir ülkede geçerli şekilde kurulmuş olabilir; ancak Türkiye’de kişinin medeni hâli ancak 5490 sayılı Kanundaki bildirim ve tescil işlemiyle güncellenir.

Bu işlem yeni bir nikâh değildir. Türkiye’de ikinci kez evlenme merasimi yapılmaz. Yabancı ülkede kurulmuş geçerli evlilik, belge ve kimlik bağlantısı incelendikten sonra aile kütüğüne tescil edilir. Bu ayrım soyadı, çocuk doğum kaydı, mirasçılık, vatandaşlık, eş üzerinden ikamet ve sonraki boşanma işlemleri bakımından önemlidir.

• Yabancı makam önünde evlilik Türkiye’de geçerli mi?
• 30 günlük bildirim süresi nedir?
• Bildirim nereye yapılır?
• Hangi belgeler gerekir?
• Apostil ve tercüme nasıl değerlendirilir?
• Evlilik sonrası soyadı nasıl güncellenir?
• 30 gün geçirilirse evlilik geçersiz olur mu?
• Eş yabancıysa ne değişir?
• Çocuk doğmuşsa kayıt sırası nasıl kurulmalıdır?
• Tescilden sonra hangi bilgiler kontrol edilmelidir?

Yabancı Makam Önünde Yapılan Evlilik Türkiye’de Geçerli mi?

5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m.24, yabancı devletin yetkili makamı önünde yapılan evliliğin Türkiye’de nüfus kayıtlarına tescilini düzenler. Evliliğin yabancı makam önünde yapılmış olması tek başına geçersizlik sebebi değildir. Esas sorun, evliliğin kurulduğu ülke bakımından yetkili bir makam önünde gerçekleştirilmiş olması ve Türk hukukunun temel evlenme engellerine aykırılık bulunmamasıdır.

Türk Medeni Kanununda yakın hısımlık, mevcut evlilik, ayırt etme gücü ve kanunda belirtilen diğer evlenme şartları düzenlenmiştir. Yabancı ülkedeki işlem bu temel kurallarla bağdaşmıyorsa yalnız bir yabancı evlenme belgesi sunulması Türkiye’de kayıt için yeterli olmaz. Buna karşılık yabancı makam önünde hukuken geçerli olarak kurulmuş ve Türk hukukunun mutlak butlan sebeplerine takılmayan evlilik tescil edilebilir.

Tescil evliliği kuran işlem değildir; kurulmuş evliliğin Türk nüfus sistemine işlenmesidir. Bu nedenle yabancı evlilik tarihinin doğru kaydedilmesi gerekir. Türkiye’de tescilin yapıldığı tarih evlilik tarihi olarak yazılmaz; yabancı makam önünde evliliğin kurulduğu tarih esas alınır.

30 Günlük Bildirim Süresi Hangi Kanunda Yazıyor?

5490 m.24, yabancı yetkili makam önünde yapılan evliliğin otuz gün içinde dış temsilciliğe bildirilmesini öngörür. Süre evlenme tarihinden itibaren hesaplanır. Bu süre, yabancı ülkede alınan evlenme belgesinin Türk nüfus sistemine gecikmeden aktarılmasını amaçlar.

30 gün kuralı ile evliliğin maddi geçerliliği birbirine karıştırılmamalıdır. Sürenin geçirilmesi evliliği kendiliğinden hükümsüz hâle getirmez. Ancak Türk nüfus kaydı güncellenmediği için kişinin medeni hâli sistemde eski şekilde görünmeye devam edebilir ve bu durum sonraki işlemlerde belge uyuşmazlığı yaratabilir.

Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün Evlenme İşlemleri sayfasında yabancı makam önündeki evliliğin bildirim ve tescil usulü açıklanmaktadır. Dış temsilcilik randevusu ve ülkeye özgü belge listesi ise Konsolosluk İşlemleri üzerinden kontrol edilir.

Yurt Dışı Evlilik Bildirimi Nereye Yapılır?

Temel yol, yabancı ülkede görevli Türk büyükelçiliği veya başkonsolosluğuna bildirimdir. Dış temsilcilik evlilik belgesini, tarafların kimlik bilgilerini ve medeni hâl bağlantısını kontrol eder; gerekli formu düzenleyerek olayın Türkiye’deki aile kütüğüne işlenmesini sağlar.

5490 m.24 ayrıca dış temsilciliğe bildirim yapılamayan hâller için Türkiye’de nüfus müdürlüğü yolunu açık tutar. Kanunda öngörülen şekilde onaylanmış yabancı evlenme belgesi ve Türkçe tercüme ile yurt içindeki yetkili nüfus müdürlüğüne başvuru yapılabilir. Bu hüküm özellikle kişinin evlendikten sonra Türkiye’ye dönmesi veya bulunduğu yerde dış temsilcilik hizmetine erişememesi durumunda önemlidir.

Başvurunun hangi nüfus müdürlüğünde yürütüleceği kişinin kayıt ve yerleşim bağlantısına göre belirlenir. Dosya teslim edilirken işlem numarası ve teslim edilen belge listesi saklanmalıdır.

Yurt Dışı Evlilik Tescilinde Hangi Belgeler Gerekir?

Dosyanın çekirdek belgesi yabancı yetkili makamın düzenlediği evlenme belgesidir. Belge, eşlerin ad-soyadlarını, evlilik tarihini, evliliği tescil eden makamı ve mümkünse kayıt numarasını açıkça göstermelidir. Yalnız düğün törenine ilişkin sertifika, dinî tören belgesi veya yetkisiz bir kuruluşun düzenlediği belge medeni hâl tescili için yeterli değildir.

Türk vatandaşının güncel kimliği veya pasaportu, yabancı eşin pasaportu veya kimliği, varsa önceki evliliklerin sona erdiğini gösteren kayıtlar ve ad-soyad değişikliği belgeleri kimlik zincirini kurar. Yabancı evlenme belgesinde kullanılan ad ile Türk nüfus kaydı farklıysa farkın sebebi resmî belgelerle gösterilmelidir.

Taraflardan biri daha önce evli olmuşsa önceki evliliğin Türk nüfus sisteminde sona ermiş olması ayrıca kontrol edilmelidir. Yurt dışında verilen boşanma kararının Türkiye’de henüz sonuç doğurmaması, sonraki evliliğin tescilinde sorun yaratabilir. Yabancı boşanma kararlarına ilişkin ayrıntılı açıklamalar için tanıma ve tenfiz rehberi ile yabancı unsurlu boşanma ve tanıma içeriği incelenebilir.

Apostil ve Türkçe Tercüme Nasıl Değerlendirilir?

Yabancı evlenme belgesinin Türkiye’de resmî işlemde kullanılabilmesi için belgenin kaynağı doğrulanmalıdır. Belgenin düzenlendiği ülke Lahey Apostil Sözleşmesi’ne tarafsa ve ilgili belge sözleşme kapsamındaysa apostil kullanılır. Türkiye ile belge tasdikini kaldıran özel bir anlaşma varsa o anlaşma uygulanır. Apostil sistemine tabi olmayan belge için konsolosluk/legalizasyon zinciri gündeme gelir.

Apostil evliliğin içeriğini onaylamaz; yabancı resmî belgenin imza, sıfat ve mühür kaynağını tasdik eder. Bu nedenle apostilli bir evlenme belgesindeki kimlik uyuşmazlığı, önceki evlilik sorunu veya maddi geçerlilik problemi ayrıca incelenir.

Türkçe olmayan evlenme belgesi için Türkçe tercüme gerekir. Türkiye’de nüfus müdürlüğüne sunulan tercümenin noter onayı veya ilgili makamın kabul ettiği tasdik biçimi bulunmalıdır. Apostil ayrıntıları için apostil varsa konsolosluk tasdiki gerekir mi? rehberi kullanılabilir.

Yurt Dışında Evlilikten Sonra Soyadı Türkiye’de Nasıl Güncellenir?

Evlilik tescili yalnız medeni hâli “evli” olarak değiştiren teknik bir kayıt değildir. Evlilik nedeniyle soyadı değişikliği varsa Türk nüfus kaydındaki ad-soyad bilgisi de ilgili hukuk hükümleri çerçevesinde güncellenir. Yabancı ülke kayıt sistemi farklı bir soyadı modeli kullanıyorsa, yabancı belgedeki kayıt ile Türk hukukunda kullanılacak soyadı birbirinden ayrılabilir.

Örneğin yabancı makam iki soyadın birlikte kullanılmasına veya eşlerin ortak farklı bir aile adı seçmesine izin vermiş olabilir. Bu yabancı kayıt Türk nüfusuna otomatik olarak aynı biçimde geçirilmez; Türk vatandaşının adı ve soyadı Türk mevzuatına göre değerlendirilir. Kimlik kartı ve pasaport yenileme işlemleri, evlilik tescili tamamlandıktan sonra yapılmalıdır.

Yabancı pasaport ile Türk kimliğinde farklı soyadı bulunması seyahat, banka, tapu ve vekâletname işlemlerinde aynı kişinin ispatını zorlaştırabilir. Bu nedenle tescil sonrası kimlik belgeleri mümkün olan en kısa sürede uyumlu hâle getirilmelidir.

30 Günlük Süre Geçirilirse Evlilik Geçersiz Olur mu?

Hayır. Bildirim süresinin geçirilmesi evliliğin maddi geçerliliğini kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Yabancı ülkede yetkili makam önünde usulüne uygun kurulmuş evlilik varlığını sürdürür; yapılması gereken gecikmiş nüfus tescilidir.

Ancak gecikme pratik sorunlara yol açar. Türkiye’de kişi bekâr veya önceki medeni hâliyle görünebilir. Çocuğun doğum kaydında anne-baba evliliğinin görünmemesi, mirasçılık belgesinde ek belge istenmesi, yabancı eş için aile bağı ispatının uzaması veya sonraki bir boşanma işleminin nüfusa aktarılmasında kayıt zinciri eksikliği ortaya çıkabilir.

Bu nedenle 30 gün geçirilmiş olsa dahi evlenme belgesi ve kimlik bağlantısı hazırlanarak tescil yapılmalıdır. “Süre geçti, artık tescil edilemez” yaklaşımı 5490 sayılı Kanunun sistemine uygun değildir.

Eş Yabancıysa Türkiye’de Evlilik Tescili Nasıl Yapılır?

Eşlerden birinin yabancı olması tescile engel değildir. Türk vatandaşının aile kütüğüne yabancı eş bilgisi evlenme belgesindeki resmî kimlik verileri esas alınarak işlenir. Yabancı eşin vatandaşlığı, doğum yeri, adı-soyadı ve önceki medeni hâli belgeyle doğrulanır.

Yabancı eşin evlilik nedeniyle otomatik Türk vatandaşlığı kazanması söz konusu değildir. Evlilik yoluyla vatandaşlık ayrı bir başvuru kurumudur ve 5901 sayılı Kanun m.16’daki şartlara tabidir. Evliliğin nüfusa tescili bu başvurunun ön koşul niteliğindeki aile bağını ispatlar; ancak vatandaşlık kararı yerine geçmez.

Benzer şekilde yabancı eşin Türkiye’de ikamet hakkı da yalnız evlilik tesciliyle kendiliğinden kurulmaz. 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunundaki aile ikamet izni veya diğer statü şartları ayrıca uygulanır.

Evlilik Tescilinden Önce Çocuk Doğmuşsa Ne Yapılmalıdır?

Yabancı ülkede evlendikten sonra çocuk doğmuş, fakat evlilik henüz Türk nüfusuna bildirilmemiş olabilir. Bu durumda evlilik ve doğum olayları kronolojik bağ içinde ele alınmalıdır. Çocuğun doğum anında anne-babanın evli olup olmadığı soybağı ve vatandaşlık kayıtlarında önem taşıdığından evlilik kaydı doğru tarihle kurulmalıdır.

5490 m.15 uyarınca yurt dışındaki doğum 60 gün içinde bildirilir. Bu konuda ayrıntılı yol haritası için yurt dışında doğan çocuğun Türkiye nüfusuna tescili rehberi kullanılabilir. Aynı dosyada evlilik ve doğum olayları birbirine aykırı tarihler veya farklı soyadlarıyla işlenmemelidir.

Tescilden Sonra Hangi Bilgiler Kontrol Edilmelidir?

Tescil tamamlandığında evlilik tarihi, eşin adı-soyadı, yabancı eşin vatandaşlığı, Türk eşin soyadı ve medeni hâl bilgisi kontrol edilmelidir. Çocuklar varsa aile kütüğündeki ebeveyn bağlantılarıyla uyum ayrıca doğrulanmalıdır.

Türk kimlik kartı veya pasaportta eski soyadı yer alıyorsa yeni belge başvurusu yapılmalıdır. Türkiye’de tapu, banka, şirket ve dava dosyalarında eski soyadı kullanılmışsa aynı kişinin ispatına yarayan nüfus kayıt örneği ve evlilik belgesi muhafaza edilmelidir.

Yurt dışındaki nüfus, aile ve vatandaşlık işlemlerine ilişkin diğer içerikler için Yurt Dışındaki Müvekkiller konu kümesine bakılabilir.

Dosya Kontrol Listesi

1. Yabancı evliliğin yetkili medeni hâl makamı önünde kurulduğunu doğrulayın.
2. Evlilik tarihinden itibaren 30 günlük bildirim süresini hesaplayın.
3. Asıl veya usulüne uygun onaylı evlenme belgesini hazırlayın.
4. Belgenin apostil, anlaşma muafiyeti veya legalizasyon rejimini kontrol edin.
5. Türkçe tercümeyi işlem makamının kabul ettiği şekilde onaylatın.
6. Türk eşin nüfus kaydı ile yabancı belgedeki ad-soyadı karşılaştırın.
7. Yabancı eşin pasaport/kimlik bilgilerini evlenme belgesiyle eşleştirin.
8. Önceki evlilik varsa sona erme kaydının Türkiye’de tamamlandığını kontrol edin.
9. Çocuk doğmuşsa evlilik ve doğum tescilini kronolojik olarak uyumlu yürütün.
10. Tescil sonrasında medeni hâl, tarih ve soyadı alanlarını kontrol edin.

Resmî Kaynaklar

• 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu – m.24
• 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu – Evlenme hükümleri
• Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü – Evlenme İşlemleri
• T.C. Dışişleri Bakanlığı – Konsolosluk İşlemleri

Sık Sorulan Sorular

1. Yurt dışında yapılan evlilik Türkiye’de geçerli midir?

Yabancı devletin yetkili makamı önünde geçerli şekilde kurulan ve Türk hukukunun temel evlenme engellerine aykırı olmayan evlilik Türkiye’de tescil edilebilir.

2. Evlilik kaç gün içinde bildirilmelidir?

5490 m.24 uyarınca yabancı makam önündeki evlilik 30 gün içinde Türk dış temsilciliğine bildirilmelidir.

3. 30 gün geçerse evlilik geçersiz olur mu?

Hayır. Sürenin geçirilmesi yabancı ülkede geçerli kurulmuş evliliği kendiliğinden geçersiz kılmaz; gecikmiş tescil tamamlanmalıdır.

4. Türkiye’de yeniden nikâh gerekir mi?

Hayır. Geçerli yabancı evlilik için Türkiye’de ikinci nikâh yapılmaz; nüfus tescili yapılır.

5. Konsolosluk yoksa ne yapılır?

5490 m.24’ün öngördüğü şartlarla onaylı yabancı evlenme belgesi ve Türkçe tercüme Türkiye’de nüfus müdürlüğüne sunulabilir.

6. Apostil evliliği Türkiye’de otomatik tescil eder mi?

Hayır. Apostil belgenin kaynağını tasdik eder; nüfus tescili ayrıca yapılır.

7. Yabancı eş evlilikle otomatik Türk vatandaşı olur mu?

Hayır. Evlilik yoluyla vatandaşlık 5901 m.16 kapsamında ayrı başvuru ve şartlara tabidir.

8. Evlilik sonrası soyadı kendiliğinden pasaporta geçer mi?

Hayır. Önce nüfus tescili yapılır; ardından kimlik ve pasaport belgeleri yeni kayda göre yenilenir.

9. Çocuk doğmuşsa önce hangi işlem yapılır?

Evlilik ve doğum olayları kronolojik ve birbiriyle uyumlu biçimde tescil edilmelidir; çocuğun doğumu 5490 m.15 kapsamındadır.

10. Yabancı boşanma henüz Türkiye’de kayıtlı değilse yeni evlilik tescil edilir mi?

Önceki evliliğin Türkiye’de sona erme durumunun düzeltilmesi gerekir; yabancı boşanma kararının Türkiye’deki etkisi ayrıca tanıma veya 5490 m.27/A rejimi kapsamında değerlendirilir.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →