10 Yıllık Süresi Biten Lisanssız GES Lisanslı Üretime Geçebilir mi? 5346 m.6 | 2026

5346 m.6’nın 2026 itibarıyla güncel kuralı nedir?

5346 sayılı Kanun m.6, Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizmasının temel maddesidir. Maddenin birinci fıkrası, farklı işletmeye giriş dönemleri bakımından destekleme fiyatı ve süresini düzenler. İkinci fıkra ise 2 Mayıs 2024 tarihli 7501 sayılı Kanun m.8 ile değiştirilerek on yıllık süresini tamamlayan lisanssız üretim tesisleri için yeni bir tercih sistemi oluşturmuştur.

Bu düzenleme, “on yıl bittiğinde tesis artık elektrik üretemez” şeklindeki yorumu ortadan kaldırır. Kanun, şartları sağlayan tesis sahibine lisanslı üretim faaliyetine geçme imkânı tanır. Aynı fıkra lisanssız statüde kalmayı tercih eden tesis için de ihtiyaç fazlası elektriğin fiyatlandırılmasına ilişkin ayrı bir rejim kurar.

Hüküm yalnız güneş enerjisi santrallerine özgü değildir. Kanun “lisanssız üretim faaliyeti kapsamındaki tesisler” ifadesini kullanır. Bununla birlikte güneş enerjisi santralleri uygulamada önemli bir yer tuttuğu için kullanıcıların “10 yılı dolan lisanssız GES” arama niyeti bakımından düzenleme özellikle önemlidir.

Bu konunun 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu m.14’teki lisanssız üretim rejimiyle birlikte okunması gerekir. Sitemizdeki lisanssız elektrik üretimi şartları rehberi genel çerçeveyi ayrıca açıklar.

Lisanslı üretime geçişin kanuni şartları nelerdir?

5346 m.6/2 üç temel unsur üzerinden lisanslı üretime geçişi düzenler. Birinci unsur tesis sahibinin talebidir. On yıllık sürenin dolması lisansı kendiliğinden doğurmaz. Tesis sahibi geçiş yönünde başvuru yapmalıdır.

İkinci unsur lisans alma bedelinin ödenmesidir. Kanun, destek süresi biten lisanssız tesisin lisanslı üretime bedelsiz ve otomatik şekilde geçmesini öngörmez. Bu kapsamdaki lisans alma bedeli EPDK tarafından belirlenir.

Üçüncü unsur, lisans süresince belirli koşul gerçekleştiğinde YEKDEM’e katkı bedeli ödenmesidir. Saatlik piyasa takas fiyatı, tesis tipi bazında uygulanan güncel YEKDEM fiyatını aşarsa aradaki fiyat farkı YEKDEM’e katkı bedeli olarak ödenir.

Bu üç unsur birlikte değerlendirilmelidir. Yalnız on yılın dolması yeterli olmadığı gibi, yalnız lisans alma bedelinin ödenmesi de katkı bedeli yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Geçiş, EPDK tarafından belirlenen lisans süresi boyunca m.6/2’deki mali mekanizmayla birlikte işler.

Lisans başvurusunun genel sistemi için elektrik piyasası lisans başvurusu rehberimiz incelenebilir. M.6/2 kapsamındaki geçiş ise on yıllık lisanssız üretim süresini tamamlamış tesislere özgü özel hükümler içerir.

YEKDEM katkı bedeli nasıl hesaplanır?

Kanunun esas aldığı karşılaştırma sabit bir yüzde değildir. İlgili saatteki piyasa takas fiyatı ile tesis tipi için uygulanan güncel YEKDEM fiyatı karşılaştırılır. Saatlik piyasa takas fiyatı YEKDEM fiyatını aşıyorsa aradaki fark katkı bedelinin temelini oluşturur.

Bu nedenle yatırımcının mali modelinde yıllık ortalama fiyatla yetinmesi doğru değildir. Kanun saatlik piyasa takas fiyatına atıf yaptığından üretim profilinin hangi saatlerde gerçekleştiği, o saatlerdeki piyasa fiyatı ve tesis tipi için geçerli YEKDEM fiyatı birlikte değerlendirilmelidir.

Katkı bedeli, lisanslı üretime geçiş hakkının mali karşılığı olarak lisans süresince uygulanır. Üretim tesisinin ekonomik fizibilitesinde bu kalem, lisans alma bedelinden ayrı gösterilmelidir. Lisans bedeli başvuru/geçiş aşamasındaki mali yük; katkı bedeli ise Kanundaki koşullar gerçekleştiğinde lisans süresi içinde doğan dinamik yükümlülüktür.

Gerçek ödeme hesabı için EPİAŞ uzlaştırma kayıtları, tesis üretim verileri, geçerli YEKDEM fiyatı ve EPDK’nın uygulama düzenlemeleri esas alınmalıdır. Sadece örnek fiyatlarla yapılan bir internet hesaplaması resmi ödeme tutarı olarak kabul edilmez.

EPDK hangi hususları ayrıca belirler?

5346 m.6/2, uygulamanın önemli ayrıntılarını EPDK’ya bırakır. Kanun açıkça bu kapsamdaki başvurular için uygulanacak lisans alma bedelinin, lisans süresinin ve lisanslı üretim faaliyetine geçilmesine ilişkin diğer hususların EPDK tarafından belirleneceğini düzenler.

Bu nedenle 2026 yılında başvuru yapacak yatırımcı yalnız kanun metniyle hareket etmemelidir. Başvuru tarihinde yürürlükte olan EPDK kararları, lisans mevzuatı ve uygulama usulleri ayrıca kontrol edilmelidir. Lisans süreleri veya teknik başvuru belgeleri geçmiş yıllardaki uygulama üzerinden varsayılamaz.

Yatırım projesi için önlisans gerektiren başka bir süreç varsa 6446 sayılı Kanun hükümleri ayrıca değerlendirilir. Üretim tesislerinin genel önlisans sistemi için elektrik üretim tesisi önlisans şartları yazımıza bakılabilir.

Başvuruda EPDK’nın talep ettiği kayıtların tesisin geçmiş lisanssız üretim verileriyle tutarlı olması gerekir. Kurulu güç, bağlantı noktası, tesis tipi, işletmeye giriş ve on yıllık sürenin başlangıç-bitiş tarihleri başvuru dosyasının merkezindedir.

Lisanssız üretime devam edilirse ne olur?

M.6/2 lisanslı üretime geçişi bir hak olarak düzenler; zorunlu dönüşüm öngörmez. Tesis sahibi lisanssız üretim faaliyeti kapsamında kalmayı seçebilir. Bu durumda ihtiyaç fazlası elektrik enerjisinin fiyatlandırılması için ayrı kural uygulanır.

Kanuna göre lisanssız üretim faaliyeti kapsamındaki tesislerin ihtiyaç fazlası elektrik enerjisi için uygulanacak fiyat, elektrik piyasasında oluşan piyasa takas fiyatını geçemez. Uygulanacak fiyat ile uygulamanın usul ve esaslarını Cumhurbaşkanı belirler.

Dolayısıyla yatırımcı iki seçeneği aynı finansal tabloda karşılaştırmalıdır. Lisanslı üretime geçişte lisans alma bedeli ve YEKDEM katkı bedeli dikkate alınırken, lisanssız kalma seçeneğinde ihtiyaç fazlası enerjinin tabi olduğu fiyat rejimi ve piyasa takas fiyatı üst sınırı dikkate alınır.

Bu karşılaştırma yapılırken vergi, finansman, işletme-bakım, bağlantı ve piyasa katılım giderleri de ayrıca hesaba katılmalıdır. Hukuki olarak mümkün olan seçenek, her tesis için ekonomik olarak en avantajlı seçenek olmak zorunda değildir.

Lisanssız GES yatırımcısı bakımından süreç nasıl yürütülmelidir?

İlk adım, on yıllık sürenin kesin başlangıç ve bitiş tarihini resmi kayıt üzerinden tespit etmektir. Destek veya satın alma süresinin hangi olayla başladığı, tesisin mevzuat dönemine ve lisanssız üretim kayıtlarına göre belirlenmelidir. “Santral yaklaşık on yıldır çalışıyor” şeklindeki fiili tahmin yeterli değildir.

İkinci adım, tesisin güncel kurulu gücü, bağlantı anlaşması, üretim ve uzlaştırma kayıtları ile lisanssız üretim statüsünün incelenmesidir. Kapasite artışı veya tesis değişikliği varsa bunların on yıllık süre ve geçiş dosyasına etkisi ayrıca değerlendirilmelidir.

Üçüncü adım, EPDK’nın m.6/2 geçişi için belirlediği güncel lisans alma bedeli ve başvuru şartlarının alınmasıdır. Dördüncü adım, tahmini lisans süresi boyunca saatlik üretim ile piyasa takas fiyatı/YEKDEM fiyatı farkına dayalı katkı bedeli senaryosunun kurulmasıdır.

Beşinci adımda lisanssız devam seçeneği aynı üretim tahminiyle modellenir. Böylece yatırımcı iki hukuki seçenek arasında sadece “lisanslı olmak daha iyi olur” varsayımıyla değil, somut gelir-gider karşılaştırmasıyla karar verebilir.

Katkı bedeli örnek mantıkla nasıl değerlendirilir?

Basitleştirilmiş bir örnekte, bir saatte piyasa takas fiyatının tesis tipi için geçerli güncel YEKDEM fiyatından yüksek olduğunu varsayalım. Kanunun sistemi, yüksek olan piyasa takas fiyatı ile YEKDEM fiyatı arasındaki farkı katkı bedelinin hesabında esas alır. Bir başka saatte piyasa takas fiyatı YEKDEM fiyatına eşit veya daha düşükse Kanunda tarif edilen pozitif fark oluşmaz.

Bu örnek yalnız hesap yönteminin mantığını anlatır. Gerçek ödeme tutarında saatlik üretim miktarı, uzlaştırma verileri, uygulanabilir piyasa fiyatı, tesis tipi ve güncel mevzuat kullanılır. Bir internet yazısındaki varsayımsal sayılar resmi hesap yerine geçmez.

Ayrıca piyasa fiyatları yıl boyunca önemli ölçüde değişebileceğinden, yatırımcı yalnız tek bir senaryo hazırlamamalıdır. Düşük, orta ve yüksek piyasa fiyatı senaryoları oluşturulmalı; tesisin saatlik üretim profili her senaryoya uygulanmalıdır. Böylece lisanslı üretime geçişin katkı bedeli riski görünür hâle gelir.

Uzun vadeli enerji satış sözleşmesi yapılmışsa sözleşme fiyatı ile Kanundaki piyasa takas fiyatı karşılaştırması birbirine karıştırılmamalıdır. M.6/2’nin açık karşılaştırma ölçütü saatlik piyasa takas fiyatıdır; özel sözleşme fiyatının katkı bedeli hesabındaki etkisi yalnız yürürlükteki resmi uygulama kuralları çerçevesinde değerlendirilmelidir.

Lisanslı üretime geçiş finansman ve sözleşmeleri nasıl etkiler?

Enerji projesinin banka kredisi varsa lisans statüsündeki değişiklik kredi sözleşmesindeki beyan, izin ve bildirim hükümlerini tetikleyebilir. Kredi veren, tesisin gelir modelinde yeni katkı bedeli yükünün etkisini görmek isteyebilir. Bu nedenle EPDK başvurusu yapılmadan finansman belgeleri de incelenmelidir.

Elektrik satış sözleşmesinde üreticinin lisanssız statüsüne veya belirli bir satış rejimine dayalı hükümler bulunuyorsa lisanslı üretime geçişten sonra sözleşmenin uygulanabilirliği kontrol edilir. Tarafların lisans değişikliği, fiyat mekanizması, ölçüm ve uzlaştırma hükümlerini güncellemesi gerekebilir.

Proje şirketinin hisse devrinde alıcı, on yıllık sürenin ne zaman bittiğini, lisanslı üretime geçiş başvurusu yapılıp yapılmadığını ve doğmuş katkı bedeli yükümlülüklerini due diligence kapsamında incelemelidir. Satıcı beyanları resmi EPDK ve EPİAŞ kayıtlarıyla doğrulanmalıdır.

Bu yaklaşım, tesisin hukuki statüsü ile ekonomik modelin birbirinden kopmasını önler. Enerji hukuku kararı aynı zamanda sözleşme, finansman ve şirketler hukuku sonuçları doğurabilir.

On yıllık sürenin bitişi yaklaşırken hangi işlemler önceden yapılmalıdır?

Geçiş değerlendirmesi on yıllık sürenin son gününe bırakılmamalıdır. Tesis sahibi önce resmi işletmeye giriş, kabul, bağlantı ve destek kayıtlarından sürenin hangi tarihte sona ereceğini kesin olarak çıkarmalıdır. Ardından EPDK’nın başvuru takvimi ve belge şartları kontrol edilerek lisanslı üretime geçiş için gerekli şirket, teknik ve mali hazırlıklar tamamlanmalıdır. Böylece süre dolduğunda üretim ve satış rejiminin belirsiz kalması önlenir.

Şirketin esas sözleşmesi ve faaliyet konusu da kontrol edilmelidir. Lisanslı elektrik üretimi için başvuracak tüzel kişinin Elektrik Piyasası Kanunu ve lisans mevzuatındaki şirket koşullarını taşıması gerekir. Ortaklık yapısındaki değişiklikler, yönetim yetkileri, sermaye ve varsa pay devir izinleri başvuru öncesinde incelenmelidir. Lisanslı faaliyete geçiş yalnız teknik santral işlemi değil, aynı zamanda düzenlemeye tabi bir piyasa faaliyetine geçiştir.

Ölçüm ve uzlaştırma altyapısı da ayrıca değerlendirilmelidir. Lisans süresince katkı bedelinin saatlik piyasa takas fiyatı üzerinden hesaplanacak olması nedeniyle saatlik üretim verilerinin doğruluğu ekonomik sonuca doğrudan etki eder. Sayaç, veri iletimi, uzlaştırma ve piyasa katılımı süreçlerinde eksik bulunan hususlar başvuru öncesinde giderilmelidir.

Arazi kullanım hakkı bakımından tesisin kira, üst hakkı, irtifak veya mülkiyet belgelerinin lisans süresini karşılayıp karşılamadığı kontrol edilmelidir. On yıllık dönemin sonunda arazi sözleşmesinin de sona ermesi, lisanslı üretime geçişin önünde fiili ve hukuki engel yaratabilir. Bu nedenle enerji lisansı ile taşınmaz kullanım süresi birbirinden bağımsız kabul edilmemelidir.

Son olarak yatırımcı, lisanslı üretime geçiş kararını şirket yönetim organında usulüne uygun şekilde belgelendirmeli; kredi veren, arazi maliki, elektrik alıcısı veya diğer sözleşme taraflarına yapılması gereken bildirimleri zamanında tamamlamalıdır. Bu hazırlık, düzenleyici başvurunun şirketin diğer sözleşmelerinde temerrüt veya izin ihlali doğurmasını önler.

Başvuru öncesi kontrol edilmesi gereken belgeler

1. Lisanssız üretim dosyası: Başvuru, çağrı mektubu, bağlantı ve sistem kullanım belgeleri.

2. Kabul ve işletmeye giriş: Tesisin devreye giriş ve destek süresinin başlangıcını gösteren resmi kayıtlar.

3. Üretim verileri: Saatlik üretim, sayaç ve uzlaştırma kayıtları.

4. On yıllık süre hesabı: Başlangıç ve bitiş tarihlerinin resmi belgeler üzerinden kurulması.

5. EPDK koşulları: Güncel lisans alma bedeli, lisans süresi ve başvuru belgeleri.

6. Fiyat modeli: Saatlik piyasa takas fiyatı ve tesis tipi için güncel YEKDEM fiyatı senaryoları.

7. Sözleşmeler: Kredi, elektrik satışı, arazi ve proje devir sözleşmelerinde statü değişikliğinin etkisi.

8. Şirket kayıtları: Lisans sahibi olacak tüzel kişinin güncel ticaret sicili ve yetki belgeleri.

Karar tarihi kaydı: Şirket, lisanslı üretime geçiş kararını verirken kullandığı mevzuat sürümünü ve EPDK kararlarını dosyada tarihli olarak saklamalıdır. Enerji piyasası düzenlemeleri değişebildiğinden, daha sonra yapılacak denetim veya uyuşmazlıkta hangi hukuki çerçevenin esas alındığının gösterilebilmesi önemlidir. Başvuru formu, ödeme belgesi, Kurum yazışmaları, uzlaştırma kayıtları ve yönetim organı kararları aynı kronolojik dosyada tutulmalıdır. Bu kayıt düzeni, katkı bedeli veya lisans şartı konusunda sonradan çıkabilecek uyuşmazlıkların somut belge üzerinden çözülmesini kolaylaştırır.

Resmî ve site içi kaynaklar

• T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı – Mevzuat
• EPDK – 2026 Nihai YEK Listesi
• Resmî Gazete – 5346 sayılı Kanunun ilk yayımı

• Lisanssız elektrik üretimi şartları
• Elektrik piyasası lisans başvurusu
• Elektrik üretim tesisi önlisans şartları
• YEK Belgesi nedir?

Sık sorulan sorular

10 yılı biten lisanssız GES otomatik olarak lisanslı olur mu?

Hayır. M.6/2 geçiş için tesis sahibinin talebini, lisans alma bedelini ve kanunda düzenlenen katkı bedeli mekanizmasını öngörür.

Lisanslı üretime geçiş hangi değişiklikle geldi?

5346 m.6’nın bu sistemi düzenleyen ikinci fıkrası 2 Mayıs 2024 tarihli 7501 sayılı Kanun m.8 ile değiştirilmiştir.

YEKDEM katkı bedeli sabit yüzde midir?

Hayır. Kanun, saatlik piyasa takas fiyatı güncel YEKDEM fiyatını aşarsa aradaki fiyat farkını esas alır.

Katkı bedeli ne kadar süre uygulanır?

M.6/2 katkı bedelini lisans süresi boyunca kanunda tanımlanan fiyat farkı gerçekleştiğinde öngörür.

Lisans alma bedelini kim belirler?

Bu kapsamdaki lisans alma bedeli, lisans süresi ve geçişe ilişkin diğer hususlar EPDK tarafından belirlenir.

Lisanslı üretime geçmeyen tesis çalışmaya devam edebilir mi?

Kanun lisanssız üretime devam seçeneğini düzenler. İhtiyaç fazlası elektrik için uygulanacak fiyat piyasa takas fiyatını geçemez; fiyat ve uygulama esaslarını Cumhurbaşkanı belirler.

Kural yalnız güneş santrallerine mi uygulanır?

Hayır. Kanun lisanssız üretim faaliyeti kapsamındaki tesislere ilişkin genel kural getirir. GES, uygulamadaki önemli örneklerden biridir.

Geçiş kararı verilmeden önce hangi mali veriler incelenmelidir?

Saatlik üretim profili, piyasa takas fiyatı, tesis tipi için güncel YEKDEM fiyatı, lisans alma bedeli, katkı bedeli, işletme giderleri ve finansman yükleri birlikte modellenmelidir.