Gemi Sicil Dosyasını İnceleme ve Dayanak Belge Örneği Talep Dilekçesi | TTK 973/2 Word

Kısa ve net cevap: Gemi sicil dosyasını, kaydın tamamlanması için sicilde gönderme yapılan belgeleri ve henüz sonuçlanmamış tescil istemlerini incelemek veya bunların örneklerini almak isteyen kişi, TTK m.973/2 uyarınca haklı menfaatini inandırıcı biçimde ortaya koymalıdır. Dilekçede geminin sicil kimliği, istenen belge, belgenin gerçek hukuki işlemle bağlantısı ve bu bağlantıyı gösteren ekler birlikte belirtilir. Sicilin herkese açık kayıtları için TTK m.973/1 uygulanır; iki erişim talebi birbirine karıştırılmaz.

Bu yazının amacı, gemi sicilinin genel açıklığını tekrar anlatmak değil, belirli bir sicil dosyasına erişmek için kullanılacak başvuruyu hazırlamaktır. Satışın kapanışı, ipotek işlemi, mülkiyet zincirinin incelenmesi veya mevcut uyuşmazlığın delillendirilmesi sırasında gerekli belgeye erişim, dilekçenin somut kurulmasına bağlıdır. Aşağıda belge listesi, haklı menfaat açıklaması, teslim ve takip yöntemi ile düzenlenebilir Word dilekçesi yer alır. Gemi sicilinin genel kuralları için TTK 973 sicilin açıklığı rehberini inceleyebilirsiniz.

Bu dilekçe hangi erişim talebi için kullanılır?

Örnek, gemi sicil müdürlüğünde tutulan belirli dosyanın ve dosyada bulunan belirli dayanak belgelerinin incelenmesi ile örneklerinin alınması içindir. Sicilde görünen güncel malik, ipotek veya intifa kaydının çıktısını istemekten daha kapsamlı bir erişim talebidir. Başvuran, kaydın hangi belgeye dayanarak oluşturulduğunu öğrenmek veya işlem bekleyen bir tescil isteminin kapsamını görmek istiyorsa talebin TTK m.973/2 yönünden gerekçelendirilmesi gerekir.

Bu başvuru tek başına gemi mülkiyetini değiştirmez, mevcut ipoteği silmez ve tescil başvurusunun sonuçlandırılmasını sağlamaz. Müdürlükten istenen işlem, belirlenen belge veya dosya bölümünü erişime açması ve talep edilen örneği vermesidir. Kaydın düzeltilmesi, tasarrufun durdurulması veya ihtiyati haciz gibi taleplerin kendilerine özgü hukuki şartları vardır. Bir belge edinme dilekçesinin sonuç bölümüne bu işlemleri gerekçesiz eklemek başvurunun amacını belirsizleştirir.

Dilekçeyi kullanan kişinin gerçek sıfatı açıkça yazılmalıdır. Başvuran malik, sözleşme tarafı, ipotek alacaklısı, mirasçı veya yetkili temsilci ise dayanağı gösterilir. Henüz bir hakkı kazanmadığı hâlde kazanmış gibi açıklama yapılmaz. Gemi alımı için yürütülen belgeli görüşme ile tamamlanmış mülkiyet devri aynı değildir; başvuru, işlem hangi aşamadaysa o aşamadaki hukuki ilişkiye dayanır.

TTK 973 kapsamında iki farklı belge grubu

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.973/1, gemi sicilinin açık olduğunu ve herkesin sicil kayıtlarını inceleyebileceğini düzenler. Kayıtların onaylı veya onaysız örneği gideri ödenerek alınır. Bu fıkradaki kayıt erişimi için ikinci fıkranın haklı menfaat koşulunu otomatik olarak aramak doğru değildir. Başvurunun yalnız güncel sicil kayıt örneğine ilişkin kısmı varsa bu kısım açıkça ayrılır.

Aynı maddenin ikinci fıkrası ise sicil dosyaları, kaydın tamamlanması için sicilde kendilerine gönderme yapılan belgeler ve henüz sonuçlanmamış tescil istemlerini kapsar. Bu belgeleri inceleme ve örneklerini alma hakkı, başvuranın haklı menfaatini inandırıcı biçimde ortaya koymasına bağlanmıştır. Haklı menfaatin açıklanması, yalnız başvuranın mesleğini veya şirket unvanını yazmaktan ibaret değildir; belgeye duyulan ihtiyacın gerçek işlemle bağlantısı gösterilmelidir.

Kanun metnini Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden Türk Ticaret Kanunu başlığı altında kontrol edebilirsiniz. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının gemi sicil hizmetleri sayfasında da kütük kayıt örneği, takyidat, tescil ve ilgili sicil işlemleri ayrı hizmetler olarak gösterilmektedir. Genel hizmet listesi, her başvuranda her belgeye sınırsız erişim hakkı bulunduğu anlamına gelmez.

Başvuru hangi sicil müdürlüğüne yapılır?

İlk iş, incelenecek kaydı tutan sicil müdürlüğünü belirlemektir. Geminin fiilen bulunduğu liman ile sicil kaydının tutulduğu yer aynı olmak zorunda değildir. Dilekçenin üst başlığı, dosyanın bulunduğu müdürlüğü göstermelidir. Sicil türü ve kayıt numarası biliniyorsa bunlar başlık altında ayrıca yazılır; yalnız geminin o gün Mersin Limanı’nda bulunması nedeniyle dosyanın Mersin’de tutulduğu kabul edilmez.

Milli Gemi Sicili, Türk Uluslararası Gemi Sicili, yapı hâlindeki gemilere özgü sicil ve bağlama kütüğü aynı kayıt sistemi değildir. Bu metin esas olarak TTK m.973/2 kapsamındaki gemi sicil dosyasına erişime yöneliktir. Yapı hâlindeki gemilerde TTK m.991’in özel ilgi şartı ayrıca değerlendirilir. Bağlama kütüğüne ilişkin başvuruda ise ilgili özel mevzuat ve kayıt biriminin işlem türü kontrol edilmeden bu madde doğrudan uygulanmaz.

Yetkili kayıt birimini bulmak için güncel sicil örneği, gemi tasdiknamesi ve önceki işlem belgeleri birlikte incelenir. Müdürlüğün elektronik işlem kabulü ve belge teslim yöntemi resmî kanaldan öğrenilir. Başvuru yapan temsilci, işlem için gereken temsil belgesini sunar. Sicil teşkilatı ve bağlama limanı ilişkisi hakkında TTK 955 yetkili sicil müdürlüğü rehberi tamamlayıcı açıklama sağlar.

İstenen dosya ve belgeler nasıl tanımlanır?

Belge talebi, sicil görevlisinin hangi kaydı inceleyeceğini tereddütsüz anlayacağı şekilde kurulmalıdır. Geminin güncel adı, önceki adı biliniyorsa o ad, sicil numarası ve mevcut diğer ayırt edici bilgiler yazılır. IMO numarası bulunmayan gemide böyle bir numara uydurulmaz; mevcut resmî numara veya kayıt bilgisi kullanılır. İsim değişikliği geçirmiş gemide yalnız eski isimle yapılan belirsiz talep, yanlış dosyaya yönelmeye neden olur.

Belgenin tarih ve numarası biliniyorsa dilekçeye aynen alınır. Bilinmiyorsa istenen belgenin ait olduğu işlem tanımlanır: belirli mülkiyet devrinin dayanağı satış belgesi, belirli ipotek tescilinin dayanağı sözleşme, bir kayıtta gönderme yapılan ek veya belirli tarih aralığında verilen sonuçlanmamış istem gibi. Müdürlükte bulunduğu doğrulanmayan belgenin kesin olarak orada bulunduğu ileri sürülmez. Önce ilgili işlem dosyasındaki varlığı ve kapsamı belirlenir.

İnceleme ile örnek alma ayrı istemler olarak yazılmalıdır. Dosyanın görülmesi yeterliyse inceleme randevusu ve ilgili bölümün erişime açılması istenir. Yargılama veya işlem dosyasına belge sunulacaksa alınacak örneğin onaylı mı onaysız mı istendiği belirtilir. Büyük dosyalarda ilgili işlemle bağlantılı belge grubu ve ekler listelenir; ilgisiz bütün kişisel veya ticari kayıtların sınırsız verilmesi talep edilmez.

Haklı menfaat açıklaması nasıl somutlaştırılır?

Haklı menfaat açıklaması üç soruyu cevaplamalıdır: Başvuranın gemi veya sicil işlemiyle gerçek ilişkisi nedir, istenen belge hangi hukuki soruyu aydınlatacaktır ve bu sorunun cevabı başvuranın hangi mevcut işlem ya da hakkını etkiler? Bu bağlantı sözleşme, sicil örneği, mirasçılık belgesi, alacak belgesi veya mevcut dosya kaydıyla desteklenir. Soyut bir inceleme isteğinin yerine gerçek ilişki yazıldığında müdürlüğün değerlendireceği konu belirginleşir.

Malik, kendi gemisi üzerindeki belirli tescilin dayanağını incelemek istiyorsa malik kaydıyla belge arasındaki bağlantıyı açıklar. İpotek alacaklısı, teminatın kapsamını veya kendisini etkileyen bir başvuruyu incelemek istiyorsa kayıtlı hakkını ve istenen belgeyi gösterir. Belgeli satın alma sürecindeki kişi, henüz malik olmadığını saklamadan görüşmenin veya sözleşmenin aşamasını ve belge incelemesinin neden gerekli olduğunu açıklar. Bu sıfatlar tek başına her dosyanın tamamına erişim sonucu yaratmaz.

Uyuşmazlık devam ediyorsa mahkeme adı ve gerçek esas numarası yazılır. Hangi iddia veya savunmanın belgeyle bağlantılı olduğu açıklanır; ilgisiz bir dava kaydı erişim gerekçesi olarak kullanılmaz. Müdürlükten, mahkemenin yerine geçerek mülkiyet ihtilafını çözmesi istenmez. Haklı menfaatin inandırıcı ortaya konulması ile uyuşmazlığın esası hakkında kesin ispat birbirinden farklıdır.

Dilekçeye hangi ekler konulur?

Ekler önce erişim talebini destekleyen işlevlerine göre seçilir. Kimlik veya şirket temsilini gösteren belge başvuranı ve imza yetkisini belirler. Güncel sicil örneği doğru gemiyi ve ilgili tescili gösterir. Sözleşme, alacak, mirasçılık veya dava belgesi ise haklı menfaat açıklamasını destekler. Her ekin sıra numarası, açıklamalarda ilgili cümlenin yanında belirtilirse dosyayı değerlendiren görevli bağlantıyı daha kolay izler.

Başvuru bir şirket adına yapılıyorsa şirket unvanı ile sicildeki unvan karşılaştırılır. Unvan değişikliği varsa eski ve yeni unvanı birbirine bağlayan gerçek kayıt sunulur. Temsil belgesinin kapsamı incelenir; başka bir işlem için düzenlenmiş veya süresi sona ermiş belge bu işlem için geçerliymiş gibi kullanılmaz. Avukat aracılığıyla başvuruda vekâlet ve temsil ilişkisi, talep edilen belge ve işlemle birlikte kontrol edilir.

Yabancı ülkede düzenlenmiş belgede belgenin niteliğine göre gereken doğrulama, tasdik ve tercüme usulü belirlenir. Her yabancı belge için aynı işlem gerektiği veya hiçbir tasdik gerekmediği yönünde genel cümle kurulmaz. Eklerin tamamı okunabilir ve tam olmalıdır. Kırpılmış ekran görüntüsü yerine belgeyi düzenleyen makamı, tarihi, tarafı ve ilgili hükmü gösteren nüsha sunulması, incelemenin gerçek kayda dayanmasını sağlar.

Gemi sicil dosyasını inceleme dilekçesi örneği

Gemi sicil dosyasını inceleme ve dayanak belge örneği dilekçesini Word olarak indir

Word dilekçesi dosyaya nasıl uyarlanır?

Köşeli parantezler gerçek belge ve dosya bilgileriyle doldurulur. Kullanılmayan temsil alanı ve dosyada bulunmayan ekler çıkarılır. Dilekçede aynı anda hem onaylı hem onaysız örnek seçeneğinin bırakılması yerine ihtiyaca uygun seçenek belirlenir. İnceleme talebi ile örnek talebinin kapsamı aynı değilse iki ayrı liste oluşturulur. Başvurunun imza biçimi, kullanılan resmî teslim kanalına uygun olmalıdır.

Örnekteki tarih başvurunun yapılacağı günle değiştirilir. Dava, satış veya ipotek sürecindeki tarihlerin birbirinin yerine yazılmaması gerekir. Belge listesi çok uzunsa ek liste hazırlanır; ana metinde ekin tarih ve adı gösterilir. Her belgenin neden gerekli olduğu kısa bir cümleyle belirtilir. Özellikle sonuçlanmamış istemde, başvurunun henüz tescile dönüşmediği açıklanır; başvuru kaydı tamamlanmış ayni hak kaydı gibi sunulmaz.

Teslim edilen örnek ve başvuru sonucu nasıl kontrol edilir?

Başvurunun alındı bilgisi, tarih ve kayıt numarası saklanır. Verilen belgeler dilekçedeki listeyle karşılaştırılır. Onaylı örnek istendiyse belgenin onay unsurunun, sayfa bütünlüğünün ve ilgili sicil veya dosya bağlantısının görülebildiği kontrol edilir. Eksik ek, okunmayan sayfa veya farklı gemiye ait belge tespit edildiğinde eksiklik belge adı ve sayfa bazında bildirilir; dosyanın bütünü doğru teslim edilmiş gibi kabul edilmez.

Belge alındıktan sonra sicil kaydıyla dayanak belge karşılaştırılır. Ad, unvan, gemi kimliği, işlem tarihi, imza yetkisi veya hak kapsamındaki farklılıklar ayrı ayrı kaydedilir. Bu karşılaştırma yalnız belge erişiminin devamıdır; düzeltme gerektiren gerçek uyuşmazlık belirlenmişse TTK 975 sicilin düzeltilmesi rehberi kapsamında ayrı yol değerlendirilir. TTK m.973’e dayalı belge istemi, başka dava veya işlem sürelerinin durduğu anlamına gelmez.

Erişimin reddi veya kısmen karşılanması hâlinde yazılı cevapta işlemin niteliği, gerekçe ve bildirim bilgileri incelenir. Tescil, değişiklik veya silinme kararlarına ait itiraz yolunun her belge erişim reddine otomatik uygulanacağı kabul edilmez. İlgili kararın gerçek türü belirlendikten sonra uygulanacak başvuru yolu ve süre kontrol edilir. Belge erişimi talebi sürerken satışın kapanış tarihini veya mevcut yargılama süresini gözden kaçırmamak gerekir.

Başvuruda giderilmesi gereken somut hatalar

• Geminin yalnız adını yazıp sicil numarası ve kayıt türünü belirtmemek.
• Sicil kaydının çıktısıyla dayanak dosyasının tamamını aynı erişim hakkı sanmak.
• Haklı menfaati açıklamadan yalnız “bütün belgeler” istemek.
• Satın alma görüşmesini tamamlanmış mülkiyet devri olarak göstermek.
• Belgenin ilgili işlemle bağlantısını açıklamayan ekler sunmak.
• Yapı hâlindeki gemi veya bağlama kütüğü için özel düzenlemeyi kontrol etmemek.
• Belge edinme dilekçesinin sicildeki hakkı kendiliğinden değiştireceğini kabul etmek.
• Başvuru sonucu beklenirken başka dava veya işlem sürelerini izlememek.

Sık sorulan sorular

1. Gemi sicil dosyasını incelemek için malik olmak şart mı?

TTK m.973/2 yalnız malike özgü bir hak kurmaz. Başvuran, dosyaya erişim için haklı menfaatini inandırıcı şekilde ortaya koymalıdır; gerçek sıfat ve belge bağlantısı birlikte değerlendirilir.

2. Güncel sicil kayıt örneği için aynı menfaat şartı aranır mı?

TTK m.973/1 uyarınca sicil kayıtlarını herkes inceleyebilir ve giderini ödeyerek örnek alabilir. Sicil dosyası ile dayanak belgeler bakımından ikinci fıkradaki şart uygulanır.

3. Sonuçlanmamış ipotek başvurusunu görmek için ne yazılır?

Başvurunun gemisi ve mevcut kimlik bilgileri, erişilmek istenen işlem ve bu işlemin başvuranın hukuki menfaatini nasıl etkilediği açıklanır. Başvuru henüz tescil edilmiş ipotek gibi gösterilmez.

4. Avukatın adı yazılması erişim için yeterli mi?

Hayır. Temsil ilişkisi ve temsil edilen kişinin haklı menfaati somutlaştırılır. Meslek unvanı tek başına ilgisiz üçüncü kişilerin dosyalarına sınırsız erişim hakkı vermez.

5. Belgenin tarihini bilmiyorsam talep edebilir miyim?

Belge, dayanak olduğu gerçek sicil işlemi ve mevcut ayırt edici bilgilerle tanımlanır. Bilinmeyen tarih veya evrak numarası uydurulmaz; belirli işlem dosyasındaki ilgili belge istenir.

6. Onaylı örnek mi onaysız örnek mi istenmeli?

Belgenin kullanılacağı işlem veya dosyanın gereğine göre seçim yapılır. Dilekçede seçilen nitelik açıkça yazılır; teslim edilen belgenin onay ve sayfa bütünlüğü ayrıca kontrol edilir.

7. İnceleme talebi sicildeki ipoteği kaldırır mı?

Hayır. Başvuru belge erişimi ve örnek alma içindir. İpoteğin kaldırılması veya kaydın düzeltilmesi, o işleme ilişkin şart ve belgelerle ayrı talep gerektirir.

8. Gemi başka limandaysa başvuru nereye yapılır?

İncelenecek kaydı ve dosyayı tutan sicil müdürlüğü belirlenir. Geminin güncel fiziksel konumu, tek başına sicil dosyasının bulunduğu müdürlüğü değiştirmez.

9. Bu dilekçe dava süresini durdurur mu?

TTK m.973’e dayalı belge erişim talebi, diğer dava ve işlem sürelerini kendiliğinden durdurmaz. Mevcut uyuşmazlığın süreleri ayrı takip edilir.

10. Yapı hâlindeki geminin dosyasında aynı örnek kullanılabilir mi?

TTK m.991’de sicil sayfaları ve dayanakların incelenmesi ile örnek alınması için ilginin ispatına ilişkin özel kural vardır. Sicil türü belirlenerek dilekçe bu özel koşula göre uyarlanmalıdır.

Yazar ve hukuki kapsam

Bu örnek, TTK m.973/2 kapsamındaki sicil dosyasına erişim ve belge örneği talebini hazırlamak içindir. Başvuranın gerçek sıfatı, temsil yetkisi, sicil türü ve belgeyle bağlantısı incelenerek kullanılmalıdır. Kanuni koşulların açıklanması, her başvurunun kabul edileceği yönünde sonuç garantisi değildir. Dosyanızdaki belge ve işlem türü için büromuzun iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.