Yerine Yolcu Alınması Nedeniyle Ücret İndirimi Talep Dilekçesi | TTK 1253 Word

Kısa cevap: TTK m.1253/1 uyarınca gemiye zamanında gelmeyen yolcu taşıma ücretinin tamamını ödemekle yükümlüdür. Ancak onun yerine başka yolcu alınmışsa bu tutar taşıma ücretinden indirilir. Aşağıdaki dilekçe, yerine yolcu alınması kaydına dayanarak ücret hesabının düzeltilmesini ister. Gemiyi kaçırmak tek başına tam iade hakkı değildir; indirim talebinde aynı sefer, ilgili yolcu ve yerine alınma ilişkisi gösterilir.

Yerine başka yolcu alınması nedeniyle ücret indirimi talep dilekçesi, kullanılmayan biletin bedeli konusunda taşıyana yapılacak belgeli başvurudur. Gecikme ile ücret hesabı ayrı açıklanır. İlk yolcunun taşıma borcu, onun yerine alınan yolcuya ilişkin tutar ve daha önce yapılmış ödeme aynı çizelgede gösterilir. Başvuru, bütün gemi gelirlerini yolcunun alacağı gibi sunmaz. Yeni kişinin gerçekten ilgili yolcunun yerine alındığı olay, sefer ve rezervasyon kayıtlarıyla ilişkilendirilir.

TTK 1253 hangi ücret indirimini düzenler?

Türk Ticaret Kanunu m.1253/1, yolcunun yolculuk başlamadan önce hareket limanında, yolculuk devam ederken ara limanlarda gemiye zamanında gelmesini zorunlu tutar. Yolcu bu yükümlülüğe uymazsa kaptan beklemeden yolculuğa başlamış veya devam etmiş olsa da taşıma ücretinin tamamını ödeme borcu sürer. Aynı fıkranın son cümlesi, yerine başka yolcu alınması halinde bu tutarın taşıma ücretinden indirilmesini emreder. Dilekçenin doğrudan dayanağı bu son cümledir.

Başvuruda kanunun iki sonucu birlikte korunur. Yolcunun geç kaldığını açıklamak, indirim hükmünü ortadan kaldırmaz. Buna karşılık kullanılmayan biletin varlığı, başka yolcu alınması koşulunu kendiliğinden karşılamaz. Taşıyanın genel bilet satışına devam etmiş olması ile belirli yolcunun yerine başka yolcu kabul etmiş olması aynı iddia değildir. Talep edilen hesap düzeltmesi, hangi kabul kaydının ilk yolcuyla ilişkili olduğunun açıklanmasına dayanır; soyut doluluk iddiasına dayanmaz.

Bu düzenleme deniz yoluyla yolcu taşımasına ilişkindir. TTK m.1247 sözleşmenin tanımını, m.1248 taşıyan ile fiilî taşıyan ayrımını düzenler. Hava yastıklı araçlarla yapılan taşıma m.1247/3 uyarınca bu bölüm hükümlerine tabi değildir. Otobüs, uçak veya başka taşıma türünde kullanılmayan bilet için m.1253 uygulanmış gibi başvuru hazırlanmamalıdır. İlişkinin niteliği için deniz yoluyla yolcu taşıma sözleşmesi rehberi bağlantılı olarak okunabilir.

Gecikme olgusu ile hesap talebi nasıl ayrılır?

Seferin tarihi, hareket limanı, varsa ara liman, gemi ve rezervasyon referansı belirtilir. Yolcunun hangi aşamada gemiye zamanında gelmediği gerçek kayıttan aktarılır. İlk binişte terminale ulaşmama ile ara limanda gemiye dönmeme aynı olay anlatımı değildir. Başvuru, başlangıçtaki bilet bedelini ve ilgili taşıma bölümünü belirleyebilmek için olayın yerini açık gösterir. Gemi hareket etmişse hareket kaydı, başka yolcu kabulünün hangi seferde gerçekleştiğiyle karşılaştırılır.

Yolcu zamanında bulunduğu halde taşıyanın işlemi nedeniyle kabul edilmemişse veya sefer başka nedenle gerçekleşmemişse bu durum sıradan yolcu gecikmesi olarak yazılmaz. Aşağıdaki örnek, m.1253 kapsamındaki zamanında gelmeme olayına ilişkin indirim talebidir. Gerçek olay başka ise örneğin üstüne madde numarası eklemek sorumluluk incelemesini tamamlamaz. Yanlış hukuki kabul içeren bir beyanı imzalamak yerine gerçek olay kendi belgeleriyle anlatılır. Kullanılan başvuru formunun kapsamı buna göre seçilir.

Kanun bütün seferlerde uygulanacak tek bir son kabul dakikası belirlemez. Biletteki saat, taşıyanın bildirimi ve gerçek kabul işlemi kayıtları korunur. Yolcunun geç kaldığı bölüm kabul ediliyorsa bu kabulün hangi zaman kaydına dayandığı yazılır. Ücret indirimini istemek amacıyla ilgisiz bir gecikme nedeni uydurulmaz. Sitedeki geç kalan yolcunun ücret borcu rehberi temel kuralı açıklar; bu yazı aynı kuralın somut hesap düzeltme başvurusunu hazırlar.

Yerine yolcu alınması hangi kayıtla gösterilir?

Belgede yeni yolcunun kabul edildiği sefer ile ilk rezervasyonun seferi eşleştirilir. Ayrılmış yerin veya taşıma imkanının yeniden tahsis kaydı varsa kendi referansıyla gösterilir. Bir kabin, numaralı koltuk veya başka tahsis kaydı bulunması halinde ilgili tanıtıcı bilgi kullanılır. Taşıma düzeninde bireysel yer numarası yoksa olmayan numara oluşturulmaz. Bu durumda taşıyanın kabul ve rezervasyon işlemleri arasındaki gerçek ilişki açıklanır; yer numarası şartı kanuna eklenmez.

Yeni yolcunun yalnız aynı gemide bulunması yeterli açıklama değildir. Başvurucu, onun kendi yerine alındığını hangi belge, taşıyan cevabı veya kabul kaydından öğrendiğini belirtir. Bilgi yalnız taşıyanın sistemindeyse elde edilmemiş kayıt dilekçeye eklenmiş gibi gösterilmez. Mevcut bilgi açıklanır ve taşıyandan ilgili işlem ile tutarın hesabı yazılı olarak istenir. Kanun hükmü, başvurucunun bütün yolcu manifestosunu sınırsız biçimde almasına ilişkin ayrı bir erişim yetkisi oluşturmaz.

Üçüncü kişinin kimlik bilgilerini yayımlamak ücret hesabının amacı değildir. İlgili işlem numarası, kabul tarihi, sefer ilişkisi ve tutar, açıklamanın konusu olarak belirlenir. Dilekçe eklerine dosyayla ilgisiz pasaport veya kimlik görüntüleri konulmaz. Taşıyanın açıklamasında üçüncü kişinin adı yerine işlem referansı kullanılması, yerine alınma ilişkisini gizleyen boş cevapla aynı değildir. Başvurucu hesap için gerekli işlem bilgisini ister; bütün yolcuların kişisel dosyalarını istemez.

İlk ücret, indirim tutarı ve ödeme nasıl karşılaştırılır?

İlk satırda ilgili yolcunun sözleşmedeki taşıma ücreti gösterilir. İkinci satırda yerine alınan yolcu nedeniyle m.1253 kapsamında indirilecek gerçek tutar yer alır. Üçüncü satırda ilk yolcunun daha önce ödediği taşıma bedeli yazılır. Henüz ödenmemiş borç ile önceden ödenmiş ücret aynı sonuç satırına dönüştürülmez. Talep, mevcut ödeme durumuna uygun olarak kalan hesabın düzeltilmesi ve yapılan ödeme dikkate alınarak fazla tahsilatın açıklanması biçiminde kurulur.

Bu tablo kanunun belirlediği zorunlu form değildir; başvurunun hesabını okunabilir kılar. İlk yolcuya ait ücret ile indirim aynı para biriminde gösterilmelidir. Farklı para birimi varsa uygulanan dönüşümün sözleşme veya gerçek hesap dayanağı açıklanır. Belgesiz kur, komisyon veya kesinti eklenmez. Tutar henüz bilinmiyorsa tahmini rakam kesin borç gibi yazılmaz. Önce ilgili bedel açıklaması istenir; sonradan alınan kayıtla hesap tamamlanır ve yeni belge dosyaya eklenir.

Yerine alınan yolcunun bedeli yüksek olduğu gerekçesiyle ilk yolcuya otomatik kazanç payı yazılmaz. M.1253 taşıma ücretinden indirim düzenler; taşıyanın bütün yeni gelirini başvurucuya devreden bir hüküm değildir. Ayrıca biletteki her kalem taşıma ücretinin parçası olarak kanıtsız kabul edilmez. Ayrı hizmet, araç, yemek veya başka bedel varsa sözleşmedeki ayrımı korunur. Başvuru yalnız ilgili ücret hesabını açıklar; başka hukuki talep için ayrıca dayanak gerekir.

Grup bileti ve ara liman hesabında hangi bilgiler ayrılır?

Hesap çizelgesindeki her rakamın yanında belgenin tarihi ve işlem referansı bulunmalıdır. Bilet fiyatı ile banka tahsilatı farklı görünüyorsa indirimden önce bu fark açıklanır. Bir rezervasyona sonradan yapılan fiyat düzeltmesi, ödeme kuruluşunun gösterdiği toplam ve taşıyanın ücret kaydı ayrı belgeler olabilir. Dilekçede bu belgelerin hepsi aynı ücretmiş gibi sıralanmaz. İlk ödeme, sonradan yapılmış geri ödeme ve henüz gerçekleşmemiş iade talebi üç ayrı hareket olarak kaydedilir. Böylece aynı bedel hem ödenmemiş borç hem tahsil edilmiş tutar sayılmaz.

Taşıyan daha önce kısmi indirim uygulamışsa bu işlem hesabın başlangıç bilgisidir. Yeni talep, uygulanmış indirimi ikinci kez istemek için kullanılmaz. Cevapta açıklanan tutarın hangi ödeme veya hesap satırına işlendiği kontrol edilir. İndirim kararı bildirildiği halde hesapta görünmüyorsa kararın tarihi ile mevcut bakiye kaydı birlikte sunulur. Başvurunun sonucu yalnız bir cevap yazısının varlığıyla değerlendirilmez; gerçek hesap hareketi ve ilgili ücret borcu karşılaştırılır.

Grup rezervasyonunda yalnız gemiye zamanında gelmeyen yolcunun ücret kalemi belirlenir. Diğer kişilerin taşıması gerçekleştirilmişse onların bedelleri bu dilekçenin indirim alanına alınmaz. Tek toplam bedelin bulunduğu belgede kişi bazındaki ayrım tarife, rezervasyon veya taşıyanın açıklamasıyla gösterilir. Toplamın kişi sayısına bölünmesi gerçek ücret ayrımını göstermiyorsa böyle bir hesap kesin tutar gibi kullanılmaz. Çocuk, yetişkin veya farklı kabin tarifesinin aynı olmadığı kayıtlar ayrıca okunur.

Ara limanda başka yolcu alınması halinde yeni kabulün başladığı bölüm ve ilk yolcunun hangi bölüm için gemiye dönemediği belirtilir. Bütün yolculuğun bedeli ile sonradan kullanılan bölümün bedeli belgesiz eşitlenmez. Taşıyanın kabul kaydı, ilk sözleşmenin ücret dökümüyle karşılaştırılır. Maddenin ara limanları kapsaması, her ara liman olayında aynı matematiksel oranı kanunen belirlediği anlamına gelmez. Başvuru gerçek ücret kaydını esas alır; herkes için sabit mesafe oranı icat etmez.

Başka yolcu kabulü bilet devri değildir

TTK m.1249/2, sözleşmede adı yazılı yolcunun taşınma hakkını bir başkasına devredemeyeceğini düzenler. M.1253 kapsamında yerine yolcu alınması, ilk yolcunun kendi biletini tek taraflı olarak başka kişiye devretmesiyle karıştırılmamalıdır. Taşıyanın gerçekten başka yolcu kabul etmesi ve buna ilişkin tutar indirim hesabının konusudur. İlk yolcunun bir tanıdığına bilet görüntüsünü göndermesi tek başına taşıyan kabulünü veya indirilecek tutarı kanıtlamaz.

Dilekçede yeni kişiyle kurulmuş ilişki kanıtsız “biletimi devrettim” şeklinde açıklanmaz. Başvurucunun isme yazılı taşıma hakkı ile taşıyanın sonradan kabul ettiği yolcunun işlemi ayrı gösterilir. Bu ayrım, yanlış bir devir beyanının ücret talebine eklenmesini önler. Taşıma hakkının kişiye bağlı niteliği için TTK1249 yolcu sıfatı ve bilet devri rehberi okunabilir. İndirim talebi, bu hükmü kaldıran özel bir devir izni değildir.

Taşıma ücretinden indirim talep dilekçesi örneği

Metin ilgili taşıma sözleşmesinin tarafı olan taşıyana yöneltilir. Fiilî taşıyanla sözleşmeyi yapan taşıyan aynı kişi değilse TTK m.1248 ayrımı korunur. Başvurunun alındığı birim, şirketin gerçek unvanı ve sözleşme referansı yazılır. Önceki ödemeye ilişkin cümle gerçek duruma uyarlanır. İndirim tutarı bilinmiyorsa belirli rakam doldurulmaz; ilgili kayıt ve hesabın açıklanması istenir. Başvuru yargı kararı veya kabul garantisi değildir.

Yerine yolcu alınması nedeniyle ücret indirimi dilekçesi Word indir

Gönderim, cevap ve kayıt tutma

Başvuru gerçek gönderim gününe tarihlenir. Temsilci imzalayacaksa mevcut temsil yetkisi gösterilir. Güvenli elektronik imza gerçekten kullanılmadan “e-imzalıdır” ibaresi eklenmez. Word belgesi düzenlenebilir örnektir; imzalanmış ve gönderilmiş belge değildir. Nihai metin, ek listesi ve karşı tarafa ulaştığını gösteren kayıt birlikte saklanır. İkinci Word sayfasındaki hazırlık notları gönderim nüshasından çıkarılır. Başvurunun hangi şirkete ulaştığı yalnız belge üstündeki unvandan değil, gerçek teslim kaydından anlaşılmalıdır.

M.1253 bu başvuru için sabit yedi veya on beş günlük cevap süresi koymaz. İşlem planlaması amacıyla istenen cevap tarihi kanuni hak düşürücü süre olarak sunulmaz. Taşıyan cevap verirse yerine yolcu alınmasının kabul edilip edilmediği, bildirilen tutar ve indirimli hesabın ödeme belgesiyle uyumu kontrol edilir. Cevapsızlık, iddia edilen tutarın otomatik kabulü değildir. Uyuşmazlık devam ederse yargısal başvurunun görev, yetki, süre ve ön şartları ilgili hukuki ilişkiye göre ayrıca incelenir.

Hesap açıklamasında başka bir rezervasyon veya sefer görülürse bu çelişki somut referanslarıyla bildirilir. Yalnız “hesap yanlıştır” demek yerine hangi satırın hangi belgeye uymadığı yazılır. Yeni belge eski başvuru eklerini sessizce değiştirmek için kullanılmaz; kendi tarihiyle tamamlayıcı kayda alınır. Başka bir kişi için yapılan iade başvurucunun hesabı gibi gösterilmez. Diğer gerçek başvuru türleri dilekçe örnekleri kütüphanesinde incelenebilir.

Sık sorulan sorular

Gemiyi kaçırmak ücretin tamamını geri alma hakkı verir mi?

TTK m.1253 zamanında gelmeyen yolcunun tam ücret borcunu korur. Son cümledeki indirim için yerine başka yolcu alınması gerekir; kullanılmayan bilet tek başına bu koşul değildir.

Taşıyan yerime yolcu almışsa ücret hesabı değişir mi?

Evet. M.1253/1 son cümlesi bu tutarın taşıma ücretinden indirilmesini düzenler. İlgili işlem ve tutar gerçek sefer kaydıyla gösterilir.

Gemi doluysa yerime yolcu alındığı kesin midir?

Doluluk tek başına belirli yolcunun yerine alınma ilişkisini açıklamaz. Rezervasyon, kabul ve bedel kayıtları ilgili işlemle eşleştirilir.

Ara limanda gemiye dönemeyen yolcu bu hükme dayanabilir mi?

M.1253 ara limanları da kapsar. İndirim hesabında sonradan kabul edilen yolcunun taşıma bölümü ve ilgili ücret kaydı ayrıca açıklanır.

Grup biletinin tamamı indirim konusu yapılır mı?

Başvuru ilgili yolcunun ücretini ve yerine alınma ilişkisini gösterir. Diğer grup üyelerinin gerçekleştirilen taşımasına ait bedel hesaba kanıtsız eklenmez.

Ücret önceden ödenmediyse ne istenir?

İndirim dikkate alınarak kalan ücret hesabının düzeltilmesi istenir. Yapılmamış ödeme için yapılmış tahsilat veya iade tutarı yazılmaz.

Yeni yolcunun bedeli bilinmiyorsa rakam yazılmalı mı?

Hayır. Mevcut bilgi belirtilir, ilgili işlem ve tutarın açıklanması istenir. Tahmini bedel kesin hesap olarak sunulmaz.

QR kodunu başkasına göndermek aynı işlem midir?

Hayır. TTK m.1249/2 isme yazılı taşıma hakkının devrini yasaklar. Taşıyanın başka yolcu kabulü m.1253 kapsamında ayrı olgudur.

Taşıyanın yedi günde cevap verme zorunluluğu var mı?

M.1253 bu dilekçe için yedi günlük cevap süresi koymaz. Cevap alınamaması talebin otomatik kabulünü de oluşturmaz.

Dilekçedeki tarih ve imza nasıl tamamlanır?

Gerçek gönderim tarihi ve gerçek başvuran veya yetkili temsilcinin fiilen kullandığı imza yazılır. Güvenli elektronik imza uygulanmadan e-imzalı ibaresi kullanılmaz.

Güncel resmî kanun dayanakları

Adalet Bakanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi’ndeki 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.1247–1249 ve 1253, 9 Ekim 2026 tarihinde güncel resmî metinden okunmuştur. Talebin doğrudan dayanağı m.1253/1 son cümlesidir. Sözleşmenin kapsamı, taşıyan kimliği ve bilet devri sınırı bağlantılı maddelerle korunur; hüküm genel ve koşulsuz bilet iadesi gibi sunulmaz.