İngiltere HR1 Home Rights Notice Türkiye’de Aile Konutu Şerhi Sağlar mı? FLA 30 ve TMK 194
Kısa ve net cevap
İngiltere’de HM Land Registry üzerinden HR1 Home Rights Notice kaydı yaptırmak, Türkiye’deki konuta otomatik aile konutu şerhi koydurmaz. HR1, Family Law Act 1996 m.30–31 kapsamındaki İngiliz oturma hakkının korunmasına ilişkin kayıttır. Türkiye’de malik olmayan eşin aile konutu şerhi isteme hakkı TMK m.194/3’e; Türkiye’deki taşınmazın aynî hakları MÖHUK m.21’e göre ayrıca değerlendirilir.
Kısa Özet
| Hukukî konu | Kanun | Uygulama |
|---|---|---|
| İngiltere Home Rights | FLA 1996 m.30 | Oturma hakkı |
| Sicilde koruma | FLA 1996 m.31 | Home rights notice |
| Mahkeme oturma emri | FLA 1996 m.33 | Occupation Order |
| HR1 uygulaması | HM Land Registry PG20 | İngiliz notice kaydı |
| Türk eş rızası | TMK m.194/1 | Aile konutunu devirde rıza |
| Türk aile konutu şerhi | TMK m.194/3 | Tapuya başvuru |
| Türk taşınmazında aynî hak | MÖHUK m.21 | Bulunduğu ülke hukuku |

İngiltere HM Land Registry HR1 formu nedir?
İngiltere ve Galler’de HM Land Registry’nin HR1 – Notice of Home Rights formu, evlilik veya civil partnership kapsamında belirli koşullarda aile evinde oturma hakkı bulunan fakat taşınmaz üzerinde kayıtlı mülkiyet hakkı bulunmayan eşin bu hakkını sicilde korumaya yöneliktir. Birleşik Krallık hükümetinin resmî form sayfası HR1’in evlilik veya medeni birliktelik konutunda oturma haklarına ilişkin notice kaydı için kullanıldığını açıkça belirtir. Bu kayıt, mülkiyet devri belgesi değildir.
Türkiye’de yaşayan veya Türkiye’de taşınmazı bulunan eşler için temel ayrım şudur: İngiliz HM Land Registry bir Türk tapu müdürlüğü değildir. HR1 kaydı yapılmış olması, Mersin’de veya İstanbul’da bulunan bir daireye otomatik Türk aile konutu şerhi konulduğu anlamına gelmez. Türk aile konutu şerhi bakımından TMK m.194 ve ilgili tapu uygulamaları ayrıca incelenir.
Family Law Act 1996 m.30: Home rights hangi kişiye tanınır?
İngiliz Family Law Act 1996 m.30, eşlerden veya civil partnerlerden birinin konutta oturmak için mülkiyet ya da sözleşmeden kaynaklanan hakkı bulunurken diğer eşin aynı hakka sahip olmaması durumunda ikinci eşin home rights haklarını düzenler. Bu düzenleme, hukukî mülkiyet hakkının kimin üzerinde olduğundan ayrı olarak aile konutunda oturma ve bazı koşullarda dışlanmama güvencesi sağlar.
Hükmün kapsamı, her iki tarafın gerçekten eş veya civil partner olup olmadığına ve evin aile konutu olarak kullanılıp kullanılmadığına bağlıdır. Sadece erkek veya kadın olma, çifte vatandaşlık ya da İngiltere’de yaşama üzerinden otomatik sonuç çıkarılmaz. Türkiye’de kullanılacak belge değerlendirmesinde HR1’in kimin tarafından, hangi taşınmaz ve hangi evlilik bağı için düzenlendiği ayrı doğrulanmalıdır.
FLA m.30/2: Konuttan çıkarılmama hakkı
Family Law Act m.30/2, hak sahibi eş zaten konutta oturuyorsa mahkeme izni olmadan diğer eş tarafından çıkarılmamasına yönelik koruma içerir. Konutta oturmayan eşin, mahkeme izniyle eve girip oturma hakkına ilişkin yönü de bulunur. Bu hükümler İngiliz aile evine ilişkin oturma haklarını düzenler; taşınmazın tapusundaki hukuki malik kimliğinin değiştiğini söylemez.
Türkiye bakımından ilgili soru, İngiliz konutun korunmasıyla Türk aile konutu şerhinin farklı taşınmaz ve farklı sicil sistemlerine ait olup olmadığıdır. İngiliz HR1 notice Türkiye’deki tapuda malik yerine yeni bir kişi yazılmasını sağlayan mülkiyet devri işlemi değildir. İstenilen hak oturma, tasarrufu sınırlama veya tapu tescili ise Türk hukukunda her birinin ayrı hukuki karşılığı vardır.
FLA m.30/7: Aile konutu hiç kullanılmamışsa
Family Law Act m.30/7, söz konusu konutun eşlerin hiç aile konutu olmamış ve aile konutu olarak düşünülmemiş olması gibi durumlarda home rights kapsamını sınırlar. Bu düzenleme, sırf eşlerden birinin İngiltere’de taşınmaz sahibi olmasının diğer eşe her taşınmaz üzerinde otomatik HR1 hakkı vermediğini gösterir. İngiltere’deki yatırım dairesi ile ortak yaşamın sürdürüldüğü aile evi arasında hukukî ayrım yapılmalıdır.
Türkiye’de de TMK m.194 bakımından konutun aile yaşamıyla bağlantısı önemlidir. İngiltere’deki HR1 başvurusu, Türkiye’deki yazlık veya yatırım amaçlı dairenin otomatik olarak Türk aile konutu sayıldığını kanıtlamaz. Her taşınmazın fiilî kullanım durumu, eşlerin konutla ilişkisi ve başvuru gerekçesi belgelendirilmelidir.
Family Law Act 1996 m.31: Home rights neden sicile kaydedilir?
Family Law Act m.31, belirli home rights haklarının ilgili eşin taşınmaz üzerindeki menfaatine karşı bir yük veya güvence niteliği taşımasına ilişkin düzenlemeleri içerir. Bu çerçevede İngiliz tapu siciline yapılan notice kaydı, eşin oturma hakkının üçüncü kişilere karşı korunması bakımından önem taşır. Ancak bu koruma, İngiliz sicilindeki tüm hakların Türk taşınmaz siciline yabancı form kullanılarak aktarılmasını sağlamaz.
FLA m.31’in koruduğu İngiliz konut hakkı ile Türk Medenî Kanunu m.194’ün aile konutuna ilişkin eş rızası düzeni farklı hukukî araçlardır. İngiltere’deki bir notice kaydını Türkiye’de doğrudan aynî hak yaratan şerh saymak, iki ülkenin sicil mevzuatlarını birbirine karıştırır. Özellikle taşınmazın yeri ve kayıtlı malik bilgisi belirlenmelidir.
HR1 notice mülkiyet payı yaratır mı?
HM Land Registry HR1 işlemi, eşin home rights haklarını kaydettirmesine yöneliktir; tek başına tapuda yüzde elli veya başka bir mülkiyet payı kazanılmasını sağlayan devir belgesi değildir. İngiliz hukuku bakımından kişinin taşınmaz üzerindeki beneficial interest iddiası bulunup bulunmadığı ayrı değerlendirilir. Oturma hakkı ve mülkiyet payı aynı hukukî statü değildir.
Türkiye’de bu ayrım daha da önemlidir. Bir İngiliz HR1 belgesinde kişinin adı görünmesi, Mersin’deki taşınmazın tapu maliki veya paydaşı olduğunu kanıtlamaz. Mal rejiminin tasfiyesi talebi varsa MÖHUK m.15, Türkiye’deki taşınmazın aynî hakları için m.21 ve Türk tapu hükümleri ayrıca uygulanır. Kişisel koruma hakkını tapu mülkiyet payına dönüştürmek yanlış taleple dava açılmasına yol açabilir.
HM Land Registry Practice Guide 20: Başvuru usulü
HM Land Registry’nin Practice Guide 20 rehberi, Family Law Act 1996 kapsamında home rights notice kaydı, yenileme ve kaldırma işlemlerinin ayrıntılarını açıklar. Güncellenen resmî rehber, kayıtlı taşınmazda HR1 formunun nasıl kullanılacağını, notice başvurusunun hangi alanlarının doldurulacağını ve gerekli belgeleri belirtir. Resmî rehbere göre belirli HR1 başvurusu için ücret bulunmamaktadır.
Ancak İngiltere’de HR1’nin ücretsiz yapılabilmesi, Türkiye’deki tapu müdürlüğünün aynı İngiliz formu ücretsiz veya aynı şekille kabul etmek zorunda olduğu anlamına gelmez. Farklı ülkenin resmî sicili ve işlem hukuku geçerlidir. Kullanıcı Türkiye’de hangi şerhin isteneceğini doğru maddelerle belirlemelidir; İngiliz HR1 başvuru adresini Türk tapu başvurusu adresi gibi kullanmamalıdır.
HR1 formunda paneller 5, 6 ve 7 niçin ayrıdır?
HM Land Registry Practice Guide 20, HR1 formunun 5, 6 ve 7 numaralı panellerinin farklı amaçlara hizmet ettiğini özellikle açıklar. Panel 5 hak talep eden eşin veya civil partnerin bilgilerini, panel 6 başvuruyu yapan kişinin isim ve posta adresini, panel 7 ise sicile işlenecek tebligat adresini gösterir. Bu alanların birbirinin yerine kullanılması başvuruda gecikmeye veya ek belge talebine yol açabilir.
Türkiye’de bu İngiliz form ayrıntıları, belgenin gerçek niteliğini anlamaya yardımcı olur; fakat Türk tapu sicili için doğrudan başvuru formu değildir. İngiltere’den belge gönderen kişi, HR1’in yalnız ispat ve karşılaştırma açısından neyi gösterdiğini açıklamalı; Türk taşınmazı için TMK m.194 talebini ayrı hazırlamalıdır.
HR1 kaydı için İngiltere’de tek aile evi sınırı
HM Land Registry Practice Guide 20, İngiliz home rights kaydı bakımından aynı anda yalnız bir konut üzerinde koruma sağlanabileceğine ilişkin kuralı vurgular. Birleşik Krallık hukukundaki bu sınır, Türk Medenî Kanunu’nun aile konutu hükümlerine otomatik ithal edilecek yabancı bir sicil şartı değildir. İki ülkenin aile konutu olgusu ile koruma yollarının kapsamı ayrı belirlenmelidir.
İngiltere’de bir ev için HR1 kaydı bulunan kişinin Türkiye’de başka bir ev üzerinde de aile konutu hakkı ileri sürmesi halinde, hangi evin gerçekten aile yaşam merkezi olduğu somut biçimde incelenir. İnceleme yalnız İngiliz formun varlığı veya yokluğuna indirgenmez. Bir konutun yatırım için kullanılması ile ailenin fiilen orada yaşaması farklı olgulardır.
HR1 kaydını evin sahibine kim bildirir?
Practice Guide 20’ye göre home rights notice kaydı için yapılan başvuruda HM Land Registry kayıtlı malike bildirim gönderir. İngiliz sicilindeki bildirim mekanizması, eşin hakkı konusunda kayıtlı malik ve ilgili kişilerin bilgilendirilmesi bakımından önemlidir. Ancak bu bildirim Türkiye’deki tapu kayıtlı malikine Türk mevzuatı uyarınca tebligat yapıldığı anlamına gelmez.
Türkiye’de TMK m.194 kapsamında bir şerh talep edilecekse işlem Türk tapu ve varsa mahkeme sürecinde yürütülür. İngiliz HM Land Registry’den gönderilmiş bir yazının Türk resmî tebligatını kendiliğinden ikame ettiği iddiası doğru değildir. Belgelerin hangi makam önünde hangi işlem için düzenlendiği açıkça gösterilmelidir.
Family Law Act m.30/8: Evlilik bitince home rights
Family Law Act m.30/8, home rights haklarının kural olarak evlilik veya civil partnership devam ettiği sürece bulunmasına ilişkin sınırı ve s.33/5 kapsamında mahkemece devam ettirme ihtimalini düzenler. Bu nedenle İngiltere’de boşanma final order sonrası her HR1 hakkının bütün şartlarda aynı biçimde süreceği varsayılmamalıdır. Kararın ve varsa devam emrinin tam metni incelenmelidir.
Türkiye bakımından da evliliğin sona ermesi, TMK m.194 kapsamında istenen aile konutu şerhinin sürmesi veya kaldırılması açısından ayrı değerlendirilir. İngiliz HR1 kaydının kaldırılması, Türk tapusundaki şerhin otomatik silindiği anlamına gelmez. İki ayrı sicilde farklı işlem ve belgeler gerekebilir.
Family Law Act m.33: Occupation Order ile HR1 farklıdır
Family Law Act m.33, evde oturma hakkı ve belirli konut uyuşmazlıkları hakkında mahkemenin occupation order verebilmesini düzenler. HR1 ise HM Land Registry’ye home rights notice kaydı için yapılan bir sicil başvurusudur. Başvuru formunun bulunması ile mahkemenin özel bir occupation order vermiş olması aynı hukuki işlem değildir.
Türkiye’de yabancı mahkeme kararı tanıma veya tenfiz konusu gündeme geldiğinde önce gerçekten bir İngiliz mahkeme emri bulunup bulunmadığı belirlenir. HR1 formu tek başına hâkim tarafından verilmiş, kesinleşmiş bir yabancı ilâm değildir. Bu nedenle MÖHUK m.50 tenfiz değerlendirmesinde formu mahkeme hükmü diye nitelendirmek doğru olmaz.
TMK m.194/1: Aile konutu üzerinde eşin açık rızası
4721 sayılı Türk Medenî Kanunu m.194/1, eşlerden birinin diğer eşin açık rızası olmadan aile konutuyla ilgili kira sözleşmesini feshedememesini, aile konutunu devredememesini veya aile konutu üzerindeki hakları sınırlayamamasını düzenler. Türkiye’deki aile konutu bakımından bu hüküm, İngiliz HR1 yerine doğrudan Türk hukukunda uygulanacak temel normdur. Ancak korumanın hangi taşınmaz için doğduğu aile konutu niteliğinin somut olayda saptanmasına bağlıdır.
Malik olan eşin tapuda tek başına görünmesi, aile konutu niteliği bulunan taşınmaz bakımından diğer eşin kanunî rızasına ilişkin sorunu her durumda ortadan kaldırmaz. Öte yandan Türkiye’deki her yatırım dairesi de sırf eşlerden birine ait diye aile konutu sayılmaz. Hangi konutta aile hayatının sürdürüldüğü delillerle ortaya konur.
TMK m.194/3: Malik olmayan eşin şerh talebi
TMK m.194/3, aile konutu olarak özgülenen taşınmazın maliki olmayan eşin tapu kütüğüne konutla ilgili gerekli şerhin verilmesini tapu müdürlüğünden isteyebileceğini düzenler. Bu hüküm, İngiltere’den Türkiye’deki aile konutu hakkında başvuracak kişi bakımından doğrudan Türk hukukî başvuru yolunu gösterir. İngiliz HR1 kaydı Türk şerhinin yerine geçmez; Türk hukukunda başvuru talebi ve ispat belgeleri hazırlanır.
Başvuru sırasında evlilik kaydı, kimlik ve taşınmaz bilgileriyle konutun fiilî aile yaşamına tahsis edilmiş olduğunu gösteren belgeler önem taşıyabilir. Hangi belgenin kurumca istendiği ilgili tapu usulüne göre kontrol edilir. İngiltere’de düzenlenmiş evlilik belgesinin veya başka kaydın Türk makamında kullanılmasında tercüme ve tasdik konuları ayrıca değerlendirilebilir.
İngiltere’deki HR1 Türkiye’deki aile konutunun delili mi?
Bir İngiliz HR1 kaydı, belirli İngiliz evinin home rights kapsamındaki konut olduğunu gösteren bilgi veya belge olarak önem taşıyabilir. Bununla birlikte İngiltere’deki konutun aile evi olarak kayıtlı olması, Türkiye’deki başka bir dairenin aile konutu olduğunun kesin delili değildir. Her taşınmaz ve aile yaşamına ilişkin olay ayrı ispatlanmalıdır.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.199 belge kavramını, m.223–224 yabancı dilde belgelerin sunulması ve yabancı resmî belgelerin tasdiki konularını düzenler. İngiliz HR1 çıktısının Türkçe tercümesi, konutun hangi ülkede bulunduğu ve belgede hangi hakkın kayıtlı olduğu mahkemeye açıkça belirtilmelidir. Delilin içeriğinden daha geniş mülkiyet sonucu çıkarılmamalıdır.
MÖHUK m.21: İngiltere tapusu ile Türk tapusu farklıdır
MÖHUK m.21/1 taşınır ve taşınmazların aynî haklarını işlem anında bulundukları ülke hukukuna bağlar; m.21/4 taşınmaz üzerindeki aynî hak işlemlerinin şeklini taşınmazın bulunduğu ülke hukukuna tabi kılar. İngiltere’deki ev HM Land Registry sisteminin, Türkiye’deki ev ise Türk tapu sicilinin yetki alanındadır. Bu ayrım, iki farklı devletin taşınmaz kayıtlarının birbirini otomatik güncelleyemeyeceğini açıklar.
Türk tapusunda malik değişikliği veya şerh isteniyorsa Türk mevzuatındaki işlem yoluna başvurulmalıdır. İngiliz HR1 kaydının Türk tapusuna aynen işlenmesini beklemek yerine önce istenen hakkın Türk hukukundaki karşılığı belirlenir. Aynî hak, aile konutu şerhi, mal rejimi alacağı ve konutta oturma hakkı ayrı taleplerdir.
MÖHUK m.15: Evlilik malları ile konut koruması
5718 sayılı MÖHUK m.15 evlilik mallarına uygulanacak hukuku ve taşınmazların tasfiyesinde bulundukları ülke hukukunu düzenler. Ancak aile konutunun fiilî kullanımının korunmasıyla evlilik malvarlığının tasfiyesi aynı işlem değildir. İngiltere’de home rights kaydının bulunması, Türkiye’deki mal rejimi hesabını veya tapu devir sonuçlarını kendiliğinden belirlemez.
Boşanma sonrası paylaştırma, İngiliz finansal kararın Türkiye’de uygulanması veya aile konutuna eşin rızası olmadan işlem yapılması farklı sorunlardır. Somut olayda MÖHUK m.15, 21 ve Türk Medenî Kanunu m.194 bağlantısı ilgili işlemin türüne göre kurulur. Yanlış başvuru yoluna yönelmek aile konutunun korunması gereken süreçte hak kaybı doğurabilir.
HR1 notice ile Türk tapusunda üçüncü kişi işlemi
İngiltere’de HR1 notice kaydının varlığı, HM Land Registry sicilinde home rights koruması bakımından üçüncü kişilere karşı etkili olabilir. Türk tapusunda ise kayıtlı malik ve üçüncü kişilerin hakları Türk hukukuna göre değerlendirilir. İngiliz HR1 belgesinin Türk tapu sicilindeki herhangi bir satışın otomatik olarak hükümsüz olduğu yönünde evrensel bir hukukî hüküm oluşturduğu söylenemez.
Türkiye’de aile konutu niteliği bulunan evin rıza olmadan devredilmesi halinde TMK m.194 kapsamındaki hukuki sonuçlar ve tapu iptali gibi talepler somut koşullara göre incelenmelidir. Sonradan hak kazanan kişinin durumu ve sicile güven ilkesi ilgili Türk hukuk kuralları çerçevesinde değerlendirilir. İngiliz notice kaydı ile Türk şerhi birbirinin yerine kullanılmaz.
İngiltere’de HR1 kaydı yaparken yanlış beyan riski
HM Land Registry Practice Guide 20, uygun yasal sebep olmadan home rights notice için başvuru yapılmasına ilişkin riskler konusunda uyarı içerir. Land Registration Act 2002 m.77, makul sebep olmaksızın notice başvurusu nedeniyle zarara uğrayan kişi lehine sorumlulukla ilgili düzenleme getirir. Bu nedenle İngiltere’de gerçek hukuki statü bulunmadan sırf ev satışını geciktirmek için HR1 kaydı talep edilmesi hukuki risk doğurabilir.
Türkiye’de de şerh başvurusu gerçek aile konutu olgularına dayanmalıdır. Bir kişinin eş olması tek başına sahip olunan her dairenin aile konutu olduğu anlamına gelmez. Uygun olmayan yollardan hak tesis etmeye çalışmak yerine ilgili şartlar gerçek belgeyle gösterilmeli ve hangi ülkede hangi sicile başvurulduğu açık tutulmalıdır.
Evlilik sürüyor ancak taraflar farklı ülkelerde yaşıyorsa
Eşlerden biri Manchester’da, diğeri Mersin’de yaşıyorsa hangi konutun aile evi niteliği taşıdığı, evlilik ve fiilî yaşama ilişkin geçmiş kayıtlarla birlikte değerlendirilir. İngiltere’deki HR1 bir İngiliz konutuna ilişkin notice kaydı olarak kalır. Türkiye’de aile konutu korunması isteniyorsa Türk taşınmazının gerçek aile yaşamındaki işlevi ve TMK m.194 koşulları ayrı kanıtlanır.
Yalnız pasaporttaki adres veya İngiliz HM Land Registry kaydı üzerinden bütün Türkiye taşınmazları hakkında otomatik şerh sonucu çıkarılmaz. Ayrı yaşama sebebi, çocukların hangi konutta bulunduğu, taşınmazların kullanım şekli ve evlilik ilişkisinin durumu belgelendirilir. İngiltere’deki hukuki hak, Türk hukukunda farklı ve doğrudan başvuru gerektiren bir talep haline gelebilir.
İngiltere’de final order çıkınca Türk şerh silinir mi?
Family Law Act m.30/8 kapsamında İngiltere’de home rights normalde evlilik devam ettiği sürece bulunur; m.33/5 ile özel devam kararları gündeme gelebilir. Türkiye’de TMK m.194 kapsamında konulmuş şerhin kaldırılması ise Türk tapu ve ilgili aile hukuku kurallarıyla değerlendirilir. İngiltere’de final order düzenlendiği gün Türk tapu sicilindeki şerhin otomatik silindiği söylenemez.
Türk nüfus kaydındaki evlilik durumu, İngiliz boşanma kararının Türkiye’de sonuçları ve şerhin kaldırılmasına ilişkin gerekli işlemler ayrı aşamalardır. Eski İngiliz HR1 kaydının silinmesi de Türk tapu şerhinin kaldırıldığını kanıtlamaz. Her ülke için ilgili makama ayrı başvuru gerekebilir.
HM Land Registry HR1 ve HR2 ayrımı
İngiltere HM Land Registry uygulamasında HR1, home rights notice kaydı için; HR2 ise ilgili koruma kaydının yenilenmesine ilişkin farklı bir form olarak gündeme gelir. Practice Guide 20’de hakların m.33/5 kapsamında mahkeme emriyle devam ettirilmesi ve sicil yenileme işlemleri ayrıca açıklanır. Yenileme formunun varlığı, eski kaydın tüm şartlarda süresiz olarak kendiliğinden devam edeceği anlamına gelmez.
Türk tapusunda bu İngiliz formlar için birebir aynı adla yürütülen bir şerh kategorisi bulunmayabilir. Türk makamınca istenen işlem TMK m.194 veya başka ilgili hükümle nitelendirilmelidir. İngiliz başvuru formları gerçek hukukî etkilerinden ayrılarak Türkiye’de otomatik koruma belgesi gibi kullanılmamalıdır.
Türkiye’ye gelmeden tapuda aile konutu başvurusu
İngiltere’de bulunan eş, Türkiye’de aile konutu olduğunu ileri sürdüğü taşınmazla ilgili hangi işlemin yapılacağını belirledikten sonra uygun temsil belgesi ve belgelerle başvuru yolunu değerlendirebilir. Türk tapu müdürlüğüne veya ilgili mahkemeye sunulacak vekâletnamenin kapsamı, yapılmak istenen işlem ve özel yetki gereksinimi bakımından kontrol edilmelidir. HR1 formu bir Türk tapu vekâletnamesi değildir.
Mersin’deki daire için başvuruda tapu kaydı, evlilik durumu, konutun fiilî kullanımını gösteren kayıtlar ve başvuran eşin kimlik bilgileri ayrı dosyalanmalıdır. İngiltere’den alınan belgeler varsa HMK m.223–224 ve ilgili tasdik kuralları ışığında hazırlanır. Türk aile konutu şerhinin gerçek işlem yeri ve dayanağı açıkça gösterilir.
Uygulama için sekiz soruluk kontrol sırası
Birinci soru HR1 belgesinin hangi İngiliz taşınmazına ilişkin olduğudur. İkinci soru başvuranın eş veya civil partner statüsüdür. Üçüncü soru İngiltere’de FLA m.30 koşullarının gerçekleşmesidir. Dördüncü soru HR1 notice kaydının hâlen sicilde geçerli olup olmadığıdır. Beşinci soru Türkiye’de farklı bir aile konutu ileri sürülüp sürülmediğidir. Altıncı soru Türk tapusundaki mevcut malik ve şerhlerdir.
Yedinci soru Türk TMK m.194 kapsamında gerçek aile konutu ve eş rızası koşullarının somut belgelerle gösterilip gösterilmediğidir. Sekizinci soru ise başvurunun tapu şerhi, tapu iptali, geçici tedbir veya yalnız delil sunma amacıyla mı yapılacağıdır. Bu sorular cevaplanmadan İngiliz HR1’in Türkiye’deki tapu işlemini otomatik durdurduğu gibi kesin iddialara dayanılmamalıdır.
Sık Sorulan Sorular
İngiltere HR1 formu Türkiye’de aile konutu şerhi yerine geçer mi?
Hayır. HR1, HM Land Registry’de İngiltere ve Galler konutuna ilişkin home rights notice kaydı içindir. Türk aile konutu şerhi TMK m.194/3 ve ilgili Türk tapu usulüne göre istenir.
Family Law Act 1996 m.30 hangi hakkı korur?
Belirli koşullarda taşınmaz üzerinde mülkiyet veya sözleşmeye dayalı oturma hakkı bulunmayan eşin aile evinde oturma haklarını düzenler.
HR1 kaydı eşe evin yarısını verir mi?
Hayır. HR1 notice mülkiyet payı devreden bir işlem değildir; home rights koruması ile mülkiyet hakkı farklıdır.
HR1 ile İngiltere’deki Occupation Order aynı mıdır?
Hayır. HR1 sicil kaydı için başvuru formudur; Family Law Act m.33 kapsamındaki occupation order mahkeme kararıdır.
HM Land Registry HR1 kaydının ücreti var mı?
HM Land Registry’nin güncel Practice Guide 20 rehberinde home rights notice başvurusu için ücret bulunmadığı belirtilir.
HR1 notice İngiltere’de kaç aile evine konabilir?
HM Land Registry Practice Guide 20 aynı anda yalnız bir ev üzerindeki home rights korumasını açıklar.
İngiltere’de HR1 kaydı malike bildirilir mi?
Evet. HM Land Registry Practice Guide 20 kayıtlı malike notice başvurusu hakkında bildirim gönderildiğini açıklar.
Türkiye’de malik olmayan eş aile konutu şerhi isteyebilir mi?
Evet. TMK m.194/3 aile konutu olarak özgülenen taşınmazın maliki olmayan eşin tapu kütüğüne gerekli şerhin verilmesini istemesini düzenler.
Eş rızası olmadan Türk aile konutu satılabilir mi?
TMK m.194/1 aile konutunun devri ve hakların sınırlandırılması için diğer eşin açık rızasına ilişkin hüküm içerir; somut aile konutu niteliği değerlendirilir.
İngiltere’de HR1 kaydı silinirse Türk şerh de silinir mi?
Hayır. İki ülke ayrı siciller kullanır. Türk tapudaki şerh, Türk hukuku ve ilgili makam işlemlerine göre değerlendirilir.
İngiliz HR1 belgesi Türk mahkemesinde delil midir?
Belge içeriği, konutun yeri ve gerçek ispat konusu değerlendirilir. HMK m.199, 223 ve 224 yabancı belgelerin sunulması açısından önemlidir.
İngiltere’den Türkiye’de aile konutu şerhi başvurusu yapılabilir mi?
İşlem için uygun yetki ve belgelerle Türk tapu usulüne göre başvuru yolu değerlendirilir. HR1 başvuru formu tek başına Türk vekâletnamesi değildir.
İlgili hukuk rehberleri
- Aile Konutu Şerhi Nasıl Konulur? TMK 194
- Aile Konutunu Eşten Habersiz Satmak ve Tapu İptali
- Yurt Dışındaki Eşin Aile Konutu Satışına Muvafakati
- İngiltere HM Land Registry Tapu Kaydı ve Türk Mal Paylaşımı
- İngiltere Financial Remedy Order ve Türkiye’de Tapu
- İngiltere Bare Trust Belgesi ve Türk Tapu Maliki
Resmî hukuk kaynakları
- Family Law Act 1996 s.30 – UK Legislation
- Family Law Act 1996 s.31 – UK Legislation
- Family Law Act 1996 s.33 – UK Legislation
- HM Land Registry – Form HR1
- HM Land Registry – Practice Guide 20, updated 2026
- HM Land Registry – Practice Guide 19
- 4721 sayılı TMK m.194 – Adalet Bakanlığı mevzuat
- 5718 sayılı MÖHUK – Resmî Gazete
İstanbul ve Mersin ofisleri
İstanbul ofisi: Maslak Ahi Evran Caddesi, Polaris Plaza No:21, Kat:9, 34475 Sarıyer/İstanbul.
Mersin ofisi: İhsaniye, 4903. Sk. Profit İş Merkezi No:23 Kat:3 Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin.
Ofis haritaları
İstanbul ofisi — Maslak, Polaris Plaza
Mersin ofisi — Akdeniz
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.

