Almanya’da Erbverzicht veya Pflichtteilsverzicht İmzalayan Türk Vatandaşının Türkiye Mirası: BGB 2346–2351, TMK 528 ve MÖHUK 20

Kısa Özet

Bu rehber, Almanya’da yaşayan Türk vatandaşları ile Almanya bağlantılı miras dosyalarında karşılaşılan birbirinden farklı feragat belgelerini doğru ayırmak amacıyla hazırlanmıştır. Önce sözleşme, ardından uygulanacak hukuk, sonra mirasçılık ve tapu sonucu belirlenir.

Erbverzicht belgesi Türkiye’deki mirastan da feragat anlamına gelir mi?

Almanya’da noter huzurunda imzalanan Erbverzicht sözleşmesinin Türkiye’deki mirasa etkisi, yalnız belgenin adına bakılarak belirlenemez. İlk inceleme, belgenin tüm yasal miras hakkından mı yoksa yalnız Alman hukukundaki saklı pay talebinden mi feragat içerdiğidir. Ardından mirasbırakanın vatandaşlığı, sözleşmenin düzenlendiği tarih, Türkiye’deki malvarlığının taşınmaz veya taşınır niteliği ve hangi hukukun uygulanacağı belirlenir. Almanya’da usulüne uygun düzenlenmiş bir belgenin Türkiye’de her koşulda geçersiz olduğu söylenemez; aynı şekilde otomatik tapu intikali sağladığı da kabul edilemez.

Türkiye’de konut, arsa, banka hesabı veya şirket payı bulunan aileler bakımından uygulama iki ülkede farklı sorular doğurur. Alman noteri önünde sözleşmenin kurulmuş olması Almanya’daki şekil şartını gösterebilir. Türkiye’de mirasçılık sıfatının, saklı payın ve taşınmazın miras yoluyla geçişinin hangi kurala tabi olduğu ayrıca çözülür. Belgeler görülmeden veraset ilamından kişinin çıkarılması veya tapu devri için hukuki garanti verilemez.

BGB §2346: Erbverzicht ile Pflichtteilsverzicht farkı

Alman Medenî Kanunu Bürgerliches Gesetzbuch (BGB) §2346/1, mirasbırakanın akrabaları ve eşiyle sözleşme yaparak yasal miras hakkından feragat edilmesini düzenler. Bu kapsamda genel Erbverzicht yapan kişi Alman hukukunda yasal mirasçılıktan, ölüm tarihinde yaşamıyormuş gibi dışlanır; ayrıca saklı pay hakkı da bulunmaz. Buna karşılık BGB §2346/2, feragatin yalnız Pflichtteilsrecht yani Alman saklı pay hakkıyla sınırlandırılmasına açıkça izin verir.

Bu iki hukuki işlem birbirine karıştırılmamalıdır. Yalnız Pflichtteilsverzicht imzalayan kişi, otomatik olarak bütün yasal miras hakkından vazgeçmiş sayılmaz; kanunî miras payına ilişkin durum ile saklı pay istemi ayrı incelenir. Sözleşmenin Almanca başlığı yanıltıcı olabilir: belirleyici olan metnin bütün hükümleri, feragat edenin hukuki sıfatı ve kapsamıdır. Türkiye’deki terekeye ilişkin dava stratejisinde belgenin tam onaylı nüshasının ve yeminli Türkçe çevirisinin incelenmesi bu nedenle başlangıç işlemidir.

TMK m.528: Türk hukukunda mirastan feragat sözleşmesi

4721 sayılı Türk Medenî Kanunu m.528, mirasbırakanın bir mirasçısıyla karşılıksız veya bir karşılık sağlanarak mirastan feragat sözleşmesi yapabilmesini düzenler. Feragat eden mirasçılık sıfatını kaybeder. Aynı madde, karşılık sağlanarak yapılan feragatin sözleşmede aksi öngörülmedikçe feragat edenin altsoyu için de sonuç doğurduğunu açıkça belirtir. Bu düzenleme, feragatin kapsamının ve bedelli olup olmadığının yalnız para hesabı değil mirasçı sıfatı bakımından da önem taşıdığını gösterir.

Almanya’daki belgeye Türk hukukunun hangi maddelerinin uygulanacağı MÖHUK kuralları çözüldükten sonra belirlenir. Alman sözleşmesi olduğu için her durumda doğrudan Türk şekil koşullarının uygulanacağı veya Türk kanunundaki her sonucu kendiliğinden doğuracağı varsayılamaz. Ancak Türkiye’de taşınmaz mirasının Türk hukukuna tabi olduğu durumlarda TMK m.528’in maddi sonuçları belirleyici olabilir. Sözleşmenin bedelli mi bedelsiz mi olduğu, hangi mirasbırakanla yapıldığı ve kimlerin yararına sonuç doğurduğu yazılı olarak gösterilmelidir.

BGB §2348 noter şekli ve sözleşmenin tarafları

BGB §2348, §2346 kapsamındaki feragat sözleşmesi için Alman noterince resmî belgelendirme, yani notarielle Beurkundung şartını getirir. Bir aile bireyinin kendi imzasını sıradan şekilde tasdik ettirmesi, her zaman kanunun aradığı sözleşme belgelendirmesi ile aynı değildir. BGB §2347 ise sözleşmenin kişisel olarak kurulmasına ilişkin özel kuralları düzenler; mirasbırakanın sözleşmeyi kural olarak bizzat yapması gerektiği ayrıca vurgulanır.

Türkiye açısından dosyaya sunulan belgenin türü açıkça belirlenmelidir: noterce düzenlenmiş sözleşme mi, yalnız imza onayı mı, temsil belgesi mi, yoksa mirasbırakan öldükten sonra hazırlanmış miras paylaşım anlaşması mı? Bunların hukuki niteliği farklıdır. Apostil veya tercüme, şekil yönünden eksik kurulmuş bir hukuki işlemin bütün maddi geçerlilik koşullarını kendiliğinden tamamlamaz. Almanya’daki noter belgesinin aslı, işlem tarihi, taraf sayfaları ve varsa ek protokoller incelenmelidir.

TMK m.545: Türkiye’de miras sözleşmesinin şekli

Türk Medenî Kanunu m.545, miras sözleşmesinin geçerli olması için resmî vasiyetname şeklinde düzenlenmesini zorunlu kılar. Maddenin ikinci cümlesine göre taraflar arzularını resmî memura aynı zamanda bildirir, düzenlenen sözleşmeyi memurun ve iki tanığın önünde imzalar. Türk hukukuna tabi mirastan feragat sözleşmesinde bu özel şekil kuralı ihmal edilemez. Basit el yazılı aile protokolü veya noterlik dışı bir muvafakatnameyi doğrudan m.545 anlamında geçerli sözleşme ilan etmek doğru değildir.

Ancak yurt dışında yapılan sözleşmelerde önce MÖHUK m.20/4 ve m.7’deki uluslararası şekil bağlama kuralları uygulanır. Bu nedenle Türkiye’de yapılmış sözleşmede aranan resmî şekil ile Almanya’da geçerli noterlik şeklinin uluslararası etkileşimi ayrı değerlendirilmelidir. Bir tarafın Almanya’da, diğer tarafın Türkiye’de olması da bu incelemeyi daha önemli hale getirir. Hangi ülkenin şekil kuralının yeterli sayılacağı kanunlar ihtilafı hükümlerine göre gerekçelendirilmelidir.

MÖHUK m.20: Türkiye taşınmazında uygulanacak hukuk

5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun m.20/1, mirasın ölenin millî hukukuna tabi olduğunu; Türkiye’de bulunan taşınmazlar hakkında Türk hukukunun uygulanacağını düzenler. Örneğin Almanya’da ölen kişinin Mersin’deki arsası, Ankara’daki evi veya İstanbul’daki tapulu işyeri bakımından taşınmazın Türkiye’de bulunması özel bağlama kuralını gündeme getirir. Aynı kişinin Almanya’daki banka hesabı veya Türkiye’deki farklı türde taşınır hakları bakımından her zaman aynı sonuca gidilmez.

Bu ayrım çok önemlidir: Alman noter sözleşmesinin şeklen geçerli olması ile Türkiye’deki taşınmaz üzerinde hangi maddi miras kurallarının uygulanacağı farklı hukuki sorulardır. İlgili feragat Türk hukukuna tabi taşınmaz mirasına tesir edecekse Türk hukukundaki feragat, saklı pay ve mirasçılık düzeni ayrıca incelenir. Mirasbırakanın vatandaşlığı, çifte vatandaşlığı ve vefat tarihi tespit edilmeden belgeye yalnız Alman yahut yalnız Türk hukukunun bütünüyle uygulanacağı ileri sürülmemelidir.

MÖHUK m.20/4 ve m.7: Alman noter belgesinin şeklen geçerliliği

MÖHUK m.20/4, ölüme bağlı tasarrufların şekline m.7’nin uygulanacağını ve ölenin millî hukukuna uygun şekilde yapılan ölüme bağlı tasarrufların da geçerli olduğunu belirtir. MÖHUK m.7 ise hukuki işlemin, yapıldığı ülke hukukunun veya işlemin esasına uygulanacak maddi hukukun öngördüğü şekle uygun yapılabilmesini düzenler. Bu seçimli bağlama noktaları, sırf belge Almanya’da düzenlendi diye Türkiye’de şeklen geçersiz sayılması yaklaşımını reddetmeyi gerektirir.

Şekil bakımından değerlendirme, içeriğin maddi geçerliliğinden ayrıdır. BGB §2348’e uygun bir Alman noter sözleşmesinin düzenlenme yeri hukukuna göre şekil koşulu sağlanmış olsa bile, feragatin kime, hangi mirasa ve hangi haklara uygulanacağı ayrıca belirlenir. Türkiye’deki tapu işlemi ve mirasçılık belgesi de kendi usul koşullarına tabidir. Bu nedenle doğru inceleme üç aşamalıdır: yabancı belgenin gerçekliği, milletlerarası şekil geçerliliği ve uygulanacak maddi miras hukuku.

BGB §2349 ile TMK m.528’de altsoy karşılaştırması

BGB §2349, mirasbırakanın altsoyunun veya yan soy hısımlarının yasal miras hakkından feragat etmesi halinde, sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça feragatin o kişinin altsoyuna da yayılacağını düzenler. Türk Medenî Kanunu m.528’de ise altsoya uzanan sonuç, özellikle bir karşılık sağlanarak yapılan feragat için açık biçimde düzenlenmiştir. İki ülkenin kanun metinleri aynı sözleşme için otomatik olarak aynı altsoy sonucunu vermez.

Örneğin Almanya’da yetişkin çocuk bir feragat sözleşmesi yapmışsa onun çocuklarının hakları BGB §2349, sözleşmenin kapsamı ve Türkiye’de uygulanacak maddi hukuk çerçevesinde değerlendirilir. Türkiye’deki taşınmaz açısından TMK m.528’de bedel ve altsoy ilişkisi önem kazanır. Belgeye yalnız aile büyüklerinin “herkes feragat etti” şeklindeki açıklaması değil, feragat eden kişi, bedel, yararına feragat edilen kişi ve altsoya ilişkin özel kayıtlar yön verir. Çocukların hakları görünmeden tapu paylaşımı yapılmamalıdır.

Yalnız Pflichtteilsverzicht: Türk saklı payı otomatik biter mi?

Alman hukukunda BGB §2346/2 ile yalnız Pflichtteilsrecht’ten feragat edilmiş olabilir. Bu, Alman hukukunda yasal mirasçılığın tamamından feragatle aynı işlem değildir. Türkiye’deki taşınmaz bakımından Türk hukuku uygulanıyorsa, Alman belgesinin sadece Pflichtteilsverzicht kaydı içerdiği durumda Türk Medenî Kanunundaki saklı pay ve feragat ilişkisi yeniden değerlendirilmelidir. Alman hukukundaki kavramın Türk hukukuna aynı adla aktarılması hukuki nitelendirme sorunlarını otomatik çözmez.

Somut metinde yalnız gelecekteki saklı pay alacağının mı, bütün mirasçılık sıfatının mı, yoksa belirli bir aile anlaşmasından kaynaklanan talebin mi terk edildiği araştırılır. Sözleşmeye konu tereke ve mirasbırakanın vatandaşlık durumu bu sorulara birlikte yanıt verir. Bu ayrım yapılmadan Türkiye’de mirasçılık belgesinin doğrudan düzeltilmesini veya tenkis talebinin kesinlikle reddedileceğini söylemek hatalıdır. Her iddianın hukuki dayanağı ve uygulanacak kanun gösterilmelidir.

Feragat karşılığında ödenen Abfindung ve altsoy

Almanya’daki mirastan feragat sözleşmelerinde Abfindung adıyla para veya başka ekonomik karşılık sağlanabilir. Türk hukukunun uygulanacağı durumda TMK m.528, karşılık sağlanan feragatin sözleşmede aksine hüküm bulunmadıkça feragat edenin altsoyunu da etkilediğini düzenler. Bu nedenle ödeme vaadi, gerçekten ödenen tutar ve sözleşmenin altsoy hakkında ne söylediği araştırılmalıdır. “Bir bedel ödendi” ifadesi her durumda yeterli ispat değildir.

Feragat bedelinin banka yoluyla mı, taşınmaz devriyle mi yoksa borçtan ibra edilerek mi sağlandığı ayrıca ortaya konulmalıdır. Bedel ödeme belgesi, sözleşmenin maddi içeriğini değiştirmez; ancak sözleşmenin karşılıklı olup olmadığına ilişkin delil sunar. Henüz mirasbırakan hayattayken yapılan bir düzenlemenin mirasın açılmasından sonraki paylaşma sözleşmesiyle karıştırılmaması gerekir. Terekenin aktif ve pasifinin durumu da feragat karşılığını alan kişinin ilerideki sorumluluğu bakımından önem taşır.

TMK m.529: Belirli kişi lehine feragatin hükümden düşmesi

Türk Medenî Kanunu m.529, feragat sözleşmesinin belli bir kişi lehine yapılmış olması ve bu kişinin herhangi bir sebeple mirasçı olamaması halinde feragatin hükümden düşmesini düzenler. Belirli kişi gösterilmemişse en yakın ortak kökün altsoyu lehine yapılmış sayılması ve bunların mirasçı olamaması halinde yine hükümden düşme kuralı uygulanır. Bu düzenleme, sözleşmenin yalnız feragat edenin iradesi üzerinden değil, yararına feragat edilen kişinin durumu üzerinden de incelenmesini gerektirir.

Örneğin feragat bir kardeş lehine düzenlenmiş ve o kardeş mirasbırakandan önce vefat etmişse, belgedeki hükümlerle m.529 arasındaki ilişki araştırılmalıdır. Yararına feragat edilen kişinin kimliği ve mirasçı olup olamayacağı tespit edilmeden feragat sonuca bağlanmamalıdır. Alman BGB §2350’de de belirli kişi lehine feragat bakımından yorum kuralları yer alır; ancak iki ülkenin düzenlemeleri ayrı kanun metinleridir. Türkiye’deki taşınmazın tasfiyesinde uygulanacak maddi hukuk her zaman açıkça belirlenmelidir.

TMK m.530: Tereke borca batıksa alacaklıların hakları

Türk Medenî Kanunu m.530, mirasın açılması anında terekenin borçları karşılayamaması ve borçların mirasçılar tarafından da ödenmemesi durumunda, feragat eden ve mirasçılarının bazı şartlarla tereke alacaklılarına karşı sorumluluğunu düzenler. Sorumluluk, feragat için mirasbırakandan ölümden önceki beş yıl içinde alınan karşılığa ve mirasın açıldığı andaki zenginleşme tutarına bağlanmıştır. Bu nedenle sözleşmede yüksek tutarlı feragat bedeli bulunması borçların tamamen önemsiz olduğu anlamına gelmez.

Almanya’dan yapılan para transferleri, mal devirleri ve bunların tarihleri dosyada tutulmalıdır. Tereke alacaklılarının hakları ile feragat edenin mirasçılık sıfatını kaybetmesi birbirinden farklı sonuçlar doğurur. Mirasın açıldığı tarih, terekenin ödeme gücü, diğer mirasçıların borçları karşılayıp karşılamadığı ve alınan karşılığın niteliği somutlaştırılır. Kanunun beş yıllık sınırını mirasın reddindeki üç aylık süreyle veya bütün alacaklar için genel zamanaşımı gibi yorumlamak doğru değildir.

Miras açılmadan yapılan feragat ile ölümden sonraki ret

Mirastan feragat sözleşmesi, mirasbırakan hayattayken onunla mirasçı arasında kurulan bir ölüme bağlı tasarruf türüdür. Mirasın reddi ise mirasbırakan öldükten sonra TMK m.605 ve devamında düzenlenen ayrı kurumdur. Almanya’daki Erbverzicht, sonradan verilen Erbausschlagung beyanıyla aynı belge değildir. Biri sözleşmenin kurulduğu dönemde muhtemel miras hakkını, diğeri ölümden sonra açılmış mirası ilgilendirir.

Bu ayrım hem taraflar hem usul ve süre bakımından sonuç doğurur. TMK m.606 yasal miras reddi süresiyle, m.609 sulh mahkemesine ret beyanını düzenler. Geçerli bir feragat belgesine dayanılması ile ölümden sonra Almanya’da miras reddi başvurusunda bulunulması aynı hukuki yol değildir. Türkiye’deki miras evi için ilk soru eldeki belgenin türü ve tarihi olmalıdır. Böylece yanlış rejim uygulanarak hak kaybına neden olacak süre hesapları yapılmaz.

Alman Erbvertrag, Testament ve Erbverzicht ayrımı

Erbvertrag, Testament ve Erbverzicht Almanca kullanıldıkları için aynı hukuki etkiye sahip kabul edilmemelidir. Testament vasiyetnameyi, Erbvertrag Alman miras sözleşmesini, Erbverzicht ise yasal miras hakkından feragat sözleşmesini ifade eder. Bir vasiyetnamede belirli kişiye mal bırakılması, mevcut yasal mirasçının mirasbırakanla feragat sözleşmesi yaptığı anlamına gelmez. Yalnız belirli kazandırmalardan vazgeçme konusunda BGB §2352 gibi ayrı Alman düzenlemeleri de bulunur.

Mirasbırakanın ölüm tarihi ve düzenlediği sonraki tasarruflar anlaşma metninin değerlendirmesinde önemlidir. Türkiye’de bir dairenin paylaşımı için yalnız belgenin üst başlığının çevrilmesi yeterli değildir. Hangi hakkın kime verildiği, feragat mi atanmış mirasçılık mı içerdiği, tarafların neyi yükümlendiği ve sözleşmenin sonraki işlemlerle değiştirilip değiştirilmediği açıklanmalıdır. Gerektiğinde iki ülke hukukunda ayrı uzmanlık değerlendirmesi yapılır; sözleşme başlığı otomatik sonuç üretmez.

BGB §2351: Feragat sözleşmesinin sonradan kaldırılması

BGB §2351, Erbverzicht sözleşmesinin kaldırılması hakkında §2348’deki noter şekline ve §2347’deki kişisel katılım düzenine atıf yapar. Bu yüzden aile üyelerinin sonradan kendi aralarında WhatsApp üzerinden “feragatten döndük” demesi, Alman hukukundaki geçerli sözleşmeyi kendiliğinden kaldırdığı anlamına gelmez. Feragat sözleşmesinin sona erdirilmesine ilişkin belgenin bulunup bulunmadığı da ilk düzenlenen noter belgesi kadar önemlidir.

Türkiye’deki mirasa etkisi bakımından sonradan yapılan anlaşmanın niteliği ve uygulanacak hukuk ayrıca belirlenir. Türk Medenî Kanunu m.546, miras sözleşmesinin tarafların yazılı anlaşmasıyla her zaman ortadan kaldırılabileceğini düzenler. Alman ve Türk hukukundaki kaldırma düzenlemeleri tek bir geçerlilik formülü değildir; geçerlilik ve şekil bakımından hangi kanunun uygulanacağı gösterilmelidir. Birden fazla sözleşme varsa tarih sıralaması ve karşılıklı ilişkisi çıkarılmalıdır.

Almanya noteri, apostil ve Türkçe tercüme

Almanya’da düzenlenen sözleşmenin Türk makamları önünde kullanılabilmesi için belgenin aslı veya usulüne uygun örneği, tarafları ve noter kayıtlarını gösteren tam metin temin edilmelidir. Uluslararası belge dolaşımında apostil, tasdik veya belge muafiyeti değerlendirmesi belgenin türüne ve uygulanabilir sözleşmelere göre yapılır. Apostil, resmî belgedeki imza ve sıfatın doğrulanmasına ilişkin bir araçtır; belgenin Türkiye’deki miras hukukunda bütün maddi şartları kesin olarak sağladığını göstermez.

Türkçe tercümede özellikle Erbverzicht, Pflichtteilsverzicht, Erbausschlagung, Abfindung ve Erbvertrag kavramlarının birbirine karışmaması gerekir. Tam metin ve varsa eklerin tercümesi, yalnız ilk sayfanın tercümesinden daha güvenlidir. Almanya’da yaşayan ilgilinin vekâleti de yapılacak tapu ve dava işlemlerine uygun düzenlenmelidir. İki ülkenin belge kuralları görülmeden her belgeye aynı apostil veya aynı konsolosluk prosedürü koşulsuz uygulanır denilemez.

Türk veraset ilamı ve mirasçılık belgesi nasıl etkilenir?

TMK m.598 mirasçılık belgesine ilişkin temel düzenlemedir. Almanya’da düzenlenen feragat sözleşmesinin Türkiye’deki mirasçılık belgesine etkisi değerlendirilecekse belgenin kapsamı, feragat edenin sıfatı, mirasbırakanın vatandaşlığı ve Türkiye’deki taşınmazın durumu tespit edilmelidir. Veraset ilamında mirasçı görünen kişinin otomatik olarak payını kaybettiği veya yeni belge alınmadan tapuda doğrudan silinebileceği söylenemez.

Somut belge ve nüfus kayıtları incelenerek mirasçılık belgesinin düzenlenmesi ya da mevcut belgenin düzeltilmesi ihtiyacı değerlendirilir. Feragatin altsoya etkisi ve yararına feragat edilen kişinin durumu bu aşamada önemlidir. Tapu sicil müdürlüğünün yapacağı işlem ile mirasçılık sıfatına ilişkin mahkeme incelemesi karıştırılmamalıdır. Yabancı belgenin Türkçe kullanıma hazır hale getirilmesi, kendi başına veraset ilamının hukuken değiştirilmesi değildir.

Türkiye’deki taşınmazı kimin adına tescil ettirebiliriz?

Türkiye’deki taşınmazın miras yoluyla intikali, uygun mirasçılık belgesi ve tapu sicilinin aradığı diğer kayıtlar üzerinden yürütülür. Almanya’daki Erbverzicht’te bir kişiye mal bırakılmış veya diğer mirasçılar lehine feragat edilmiş olması, tapu müdürlüğüne sözleşmenin tek sayfasını vererek taşınmazın doğrudan o kişi adına tescil edileceği anlamına gelmez. MÖHUK m.20, ilgili Türk miras hükümleri ve resmî şekil değerlendirmesi yapıldıktan sonra tescil prosedürü belirlenir.

Paylaşıma konu taşınmazın üzerinde ipotek, haciz, aile konutu şerhi veya başka takyidat bulunup bulunmadığı da ayrıca araştırılır. Feragat belgesinin varlığı taşınmazdaki bütün borç ve kısıtlamaları kendiliğinden kaldırmaz. Diğer mirasçıların anlaşmazlığı halinde öncelikle mirasçılık sıfatı ve talebin hukuki temeli netleştirilmelidir. Bu dosyalar Türk tapusu, Alman noter belgesi ve vatandaşlık kayıtları birlikte okunduğunda sağlıklı ilerler.

Yargı yolu ve delillerin sunulması

Uyuşmazlık ortaya çıktığında ilk yapılması gereken, talebin ne olduğuna karar vermektir: feragat sözleşmesinin geçerliliği, mirasçılık belgesindeki yanlışlık, tenkis veya mirasın paylaşılması aynı dava değildir. Görev ve yetki, ileri sürülen talebin hukuki niteliğine göre belirlenir. MÖHUK m.40 uluslararası yetkinin Türk iç hukukunun yer itibarıyla yetki kurallarıyla belirleneceğini ifade eder. Mirasla ilgili özel yetki kuralları da somut dava bakımından incelenmelidir.

Alman noter sözleşmesi, tercümesi, mirasbırakanın ölüm belgesi, mirasçılık kayıtları, nüfus bilgileri, ödeme veya Abfindung belgeleri ve Türkiye’deki tapu kayıtları birlikte dosyalanır. Sadece noter belgesinin varlığına dayanan ve uygulanacak hukuku tartışmayan dilekçeler maddi eksiklik içerebilir. Hak düşürücü süre ve zamanaşımı açısından dava türü belirlenmeden genel bir sayı vermek doğru değildir. Dosya stratejisi belgeler görüldükten sonra açıklanmalıdır.

Dört farklı olay ve farklı hukuki sonuç

Birinci olayda Köln’de Türk vatandaşı baba ve yetişkin çocuk Alman noterinde genel Erbverzicht imzalamıştır; babanın Mersin’de taşınmazı vardır. Türk taşınmazı bakımından MÖHUK m.20/1 ve feragat sözleşmesinin şekli bakımından m.20/4 incelenir. İkinci olayda Berlin’deki sözleşme yalnız Pflichtteilsverzicht içerir. Bu belgeyi genel yasal miras feragati gibi yorumlamadan Almanca metnin kapsamı tespit edilir.

Üçüncü olayda Frankfurt’ta feragat eden çocuğa bedel ödenmiş ve çocukları hayattadır; BGB §2349 ile TMK m.528’in altsoya ilişkin farklı ifadeleri karşılaştırılır. Dördüncü olayda Hamburg’da yapılan feragat daha sonra başka bir noter sözleşmesiyle kaldırılmış olabilir; BGB §2351 ve Türk hukukundaki ilgili usul hükümleri birlikte incelenir. Bu senaryolar gerçek dava veya doğrulanmamış Yargıtay kararları değildir; farklı maddi şartların ayrı sonuçlar doğuracağını göstermek için hazırlanmıştır.

Almanya’dan Türkiye’de avukatla hangi adımlar yürütülür?

Almanya’daki ilgilinin Türkiye’ye gelmeden avukat aracılığıyla belge temini, mirasçılık değerlendirmesi, tapu incelemesi ve uygun yargısal işlemleri takip etmesi mümkündür. Vekâletnamenin kapsamı yapılacak işe göre belirlenmelidir; mirasın reddi, sulh, feragat, kabul veya taşınmaz üzerinde işlem gibi özel yetki gerektiren alanlar birbirinin yerine geçmez. HMK m.74’te dava vekâletinde özel yetki gerektiren işlemler düzenlenmiştir.

Hukuki inceleme Almanya’daki sözleşmenin tam metniyle başlar. Ardından tarafların vatandaşlık durumu ve ölüm tarihi, Türkiye’deki taşınmaz kayıtları, sözleşmenin şekli ve maddi kapsamı, altsoyun durumu ve karşılık ödemeleri değerlendirilir. Amaç yalnız makale trafiği yaratmak değil, gerçek hukuki uyuşmazlığı hukuka uygun belgelerle çözecek temsil hizmetinin kapsamını açık biçimde göstermek olmalıdır. Her dosya için otomatik kabul veya başarı vaadi verilmemelidir.

Sık Sorulan Sorular

Erbverzicht Türkiye’deki mirası otomatik kaldırır mı?

Hayır. Belgenin kapsamı, uluslararası şekil geçerliliği ve Türkiye’deki taşınmaza uygulanacak maddi hukuk ayrıca incelenir.

Pflichtteilsverzicht tüm miras payından feragat midir?

BGB §2346/2 uyarınca yalnız saklı pay hakkıyla sınırlı feragat yapılabilir; genel Erbverzicht ile aynı değildir.

Alman noter sözleşmesi Türkiye’de şeklen geçerli olabilir mi?

MÖHUK m.20/4 ve m.7 seçimli şekil kuralları içerir; somut belgenin niteliği ve geçerli düzenleme usulü incelenir.

Türkiye’deki taşınmazın mirasına hangi hukuk uygulanır?

MÖHUK m.20/1 gereği Türkiye’de bulunan taşınmazlar bakımından Türk hukuku uygulanır.

TMK m.528’e göre altsoy da feragat etmiş sayılır mı?

Karşılık sağlanarak yapılan feragatte, sözleşmede aksi öngörülmedikçe altsoy da etkilenir; uygulanacak hukuk öncelikle belirlenir.

BGB §2349 altsoyu nasıl etkiler?

Alman hukukunda yasal miras feragati, sözleşmede aksi yoksa feragat edenin altsoyuna da uzanır.

Almanya’da noter onayı yeterli midir?

BGB §2348 noter tarafından resmî belgelendirme ister. Sırf imza tasdikiyle aynı işlem olduğu varsayılmamalıdır.

Erbverzicht ile Erbausschlagung aynı mıdır?

Hayır. Birincisi mirasbırakanla sağlığında yapılan feragat sözleşmesi, ikincisi mirasın açılmasından sonra ret beyanıdır.

Bedel karşılığı feragat halinde tereke alacaklıları hak isteyebilir mi?

TMK m.530, belirtilen şartlarda ölümden önceki beş yılda alınan karşılığa ve zenginleşmeye bağlı sorumluluk düzenler.

Feragat sözleşmesi sonradan kaldırılabilir mi?

BGB §2351 ve TMK m.546 ayrı kaldırma hükümleri içerir; uygulanacak hukuk ve şekil koşulları incelenmelidir.

Alman belgeyle doğrudan Türk tapusunda tescil yapılabilir mi?

Doğrudan sonuç varsayılamaz; mirasçılık belgesi, tapu ve kanunlar ihtilafı koşulları değerlendirilir.

Almanya’dan Türkiye’ye gelmeden avukatla işlem yapılabilir mi?

Usulüne uygun vekâletnameyle belge, dava ve tapu süreçleri yürütülebilir; özel yetkiler somut işlemlere göre belirlenir.

Site içi rehberler ve resmî mevzuat bağlantıları

• Avusturya Erbverzicht ve Türkiye’de miras
• Almanya’da mirasın reddi ile Türkiye mirası
• Yurt dışındaki mirasçının miras payı devri
• Berliner Testament ve Türkiye taşınmazı
• Farklı ülkelerdeki mirasçıların paylaşma sözleşmesi
• 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu: m.528–530, m.545, m.598
• 5718 sayılı MÖHUK: m.7, m.20 ve m.40
• Alman Medenî Kanunu BGB §2346
• BGB §2348: noter şekli
• BGB §2349: altsoy
• BGB §2351: feragatin kaldırılması

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →