İngiltere’de Galeriden Alınan Arızalı İkinci El Araç 30 Günde İade Edilir mi? CRA 2015 ve Türk Alıcı (2026)
Kısa ve net cevap
İngiltere ve Galler’de galeriden satın alınan arızalı ikinci el otomobil, Consumer Rights Act 2015’in koşulları gerçekleşirse ilk 30 gün içinde reddedilerek iade edilebilir. Bu, her aracı sebepsiz iade hakkı değildir. Otuz günden sonra da onarım, değiştirme, fiyat indirimi ve nihai ret yolları mümkün olabilir. Gerçek satıcı, teslim tarihi ve teknik arıza delilleri belirleyicidir.
Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor
| Konu | Temel kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Ticari satıcı | Consumer Rights Act 2015 uygulanabilir | CRA 2015 ss9–11 |
| İlk 30 gün | Şartlarda short-term right to reject | CRA ss20,22 |
| Sonraki çözüm | Onarım, değiştirme, fiyat indirimi/nihai ret | CRA ss23,24 |
| İlk altı ay | Teslimde ayıp karinesi, istisnalarla | CRA s19(14)–(15) |
| Motorlu araç | Nihai ret iadesinde kullanım indirimi gündeme gelebilir | CRA s24 |
| Türkiye bağlantısı | Uygulanacak hukuk ayrı belirlenir | 6502, MÖHUK |
1. Galeriden ikinci el araç alımında hangi kanun uygulanır?
İngiltere ve Galler’de tüketicinin bir motorlu taşıtı ticari satıcıdan satın alması kural olarak Consumer Rights Act 2015 kapsamına girebilir. Aracın ikinci el olması, satıcının tüm kalite sorumluluğunu kaldırmaz. Öncelikle gerçek satıcının kimliği, satışın tüketici amaçlı yapılıp yapılmadığı ve sözleşmenin alışveriş türü belirlenmelidir. Ruhsattaki önceki malik ile faturadaki işletme aynı olmayabilir; bu fark her zaman satıcının hukuki sıfatını ortadan kaldırmaz.
Örneğin satış bir galerinin web ilanından yapılmış ancak fatura başka tacire kesilmişse sözleşme tarafı ve aracın kimin hesabına satıldığı araştırılır. Üçüncü kişinin sadece aracılık yapmasıyla kendi adına satış yapması farklı taleplere yol açabilir.
2. Consumer Rights Act 2015 m.9: Tatmin edici kalite nedir?
Kanunun 9. maddesindeki satisfactory quality ölçütü, makul bir kişinin aracın açıklaması, fiyatı ve diğer koşulları dikkate alarak bekleyeceği kaliteyi esas alır. İkinci el otomobilin yaşı, kilometresi ve satış fiyatı değerlendirmeyi etkiler; fakat düşük fiyat tek başına temel güvenlik eksikliğini haklı çıkarmaz. İlanda ‘kusursuz’ yazdığı hâlde ağır şanzıman arızası bulunan araç, teknik rapor ve satış belgeleriyle karşılaştırılmalıdır.
Örneğin 15 yıllık yüksek kilometreli bir aracın küçük kozmetik izleri ile kullanımını engelleyen motor arızası aynı ölçüde kusur sayılmaz. Aracın geçmişi, bakım kayıtları ve teslimde satıcının verdiği açıklamalar objektif değerlendirmeye eklenmelidir.
3. Özel kullanım amacı: CRA 2015 m.10
Tüketici, aracı belirli bir amaç için kullanacağını satıcıya bildirip onun bilgi ve becerisine güvenmişse Consumer Rights Act m.10 kapsamındaki fit for particular purpose standardı gündeme gelebilir. Örneğin belirli ağırlıkta karavan çekmek için araç seçen alıcıya satıcı özellikle bir modeli tavsiye etmiş olabilir. Sonradan üretici verileri aracın bu işi güvenli yapamayacağını gösterirse bildirilen kullanım amacı önem taşır.
Satıcıya özel amaç hiç anlatılmadıysa ya da alıcının kendi bağımsız uzmanlığına dayandığı açıkça anlaşılıyorsa değerlendirme değişebilir. Mesajlar, satış görüşmesi notları ve aracın teknik sınıflandırması birlikte toplanmalıdır.
4. İlanla farklı araç teslimi: CRA 2015 m.11
CRA 2015 m.11, satışta verilen açıklamaya uygunluğu düzenler. İlanda otomatik vites, belirli donanım, hasarsız geçmiş veya kilometre bilgisi belirtilmişse sözleşmedeki tanımın içeriği incelenir. Satıcının katalog fotoğrafının yanlış olması her zaman aynı hukuki sonucu doğurmaz; ancak alım kararını etkileyen temel niteliklerdeki farklılık önemlidir. Açıklama ile gerçekte teslim edilen aracın karşılaştırılması ispat için gerekir.
İlan sonradan silinmeden önce tarihli ekran görüntüsü, ilan numarası, VIN ve satış broşürü muhafaza edilmelidir. Sadece satış sonrası ‘bana böyle demişlerdi’ anlatımı, yazılı kayıt bulunan dosya kadar güçlü olmayabilir.
5. İlk 30 günde reddetme hakkı neyi ifade eder?
Consumer Rights Act m.19,20 ve 22 kapsamında şartları gerçekleşen tüketici, sözleşmeye uygun olmayan mal için short-term right to reject yolunu kullanabilir. Bu hak, galeriden satın alınan her ikinci el aracı gerekçe göstermeden 30 gün içinde iade edebilme hakkı değildir. Kabul edilebilir aykırılık, teslim ve bildirim tarihleri ve alıcının seçim beyanı birlikte incelenir. Cayma ve ayıplı ifa kavramlarının karıştırılması yanlış talep oluşturur.
Araç servisteyken alıcı satıcıya yalnız ‘bakabilir misiniz’ yazmışsa açık ret hakkını kullanıp kullanmadığı tartışılabilir. İade niyeti anlaşılır, tarihli ve doğrudan satıcıya iletilmiş bir bildirim daha güvenli ispat sağlar.
6. 30 günlük süre hangi tarihte başlar?
CRA m.22 uyarınca genel 30 günlük süre, mülkiyet veya ilgili zilyetliğin geçmesi, malın teslimi ve gerekiyorsa kullanıma hazırlık işlemlerinin tamamlandığının bildirilmesi koşullarının en son gerçekleştiği günü izleyen günden hesaplanır. Fatura tarihi ile aracın fiilen teslim edildiği gün her zaman aynı değildir. Taşıt satışı finansman veya uzaktan teslim içeriyorsa teslim tutanağı özellikle önem taşır.
Örneğin sözleşme 1 Haziran’da imzalanmış ama araç 7 Haziran’da teslim edilmişse sırf imza tarihi esas alınarak 30 gün eksiltilmemelidir. Anahtar teslim belgesi, araç takibi ve ilk sigorta kayıtları zaman çizelgesine eklenmelidir.
7. Arıza ilk haftada ortaya çıkarsa ne yapılmalı?
İlk hafta motor arıza lambası yandıysa aracı kullanmaya devam etmenin güvenlik riski önce değerlendirilmelidir. Arızanın varlığı, ortaya çıktığı tarih ve satıştan önceki durumu mümkünse teknik raporla belgelenmelidir. Satıcıya yazılı bildirimde aracın açıklanan aykırılığı, alınan delil ve talep açıkça belirtilmelidir. Kanunî reddetme hakkı kullanılacaksa satıcıya ulaştırılan beyan anlaşılır olmalıdır.
Alıcı bir çekici çağırdıysa çekici fişi ve arıza kodu dökümü saklanmalıdır. Sadece arıza lambası fotoğrafı, kusurun nedenini veya araç alındığında mevcut olup olmadığını kesin olarak açıklamaz.
8. Alıcıya önceden söylenmiş arıza hakları nasıl etkiler?
CRA m.9’un açıklama ve bilgi koşulları gereği satıcı satıştan önce belirli bir kusuru açıkça bildirmiş olabilir. Tüketici o kusuru bilerek satın aldıysa aynı kusura ilişkin makul beklenti ve talep değerlendirmesi farklılaşır. Ancak bir küçük çizik hakkında bilgilendirme yapılması satıcıyı tüm motor ve güvenlik sorunlarından bağışık hâle getirmez. Genel ‘satıldığı gibi’ ibaresi de tüketici haklarını ortadan kaldıran sihirli bir hüküm değildir.
Satış formunda ‘önceden bildirilen kusurlar’ listesi varsa tek tek hangi arıza yazıldığı incelenmelidir. Teslimde olmayan yeni bir güvenlik problemi, listelenen kozmetik kusurla aynı sayılmamalıdır.
9. Satıcı ilk 30 günde zorunlu onarım dayatabilir mi?
Tüketici kısa süreli reddetme hakkını geçerli koşullarda kullanmışsa satıcı her dosyada önce onarım denemesi yapılmasını koşul olarak dayatamaz. Bununla birlikte tüketici onarımı veya değiştirmeyi kabul etmişse kanunun 22. maddesinde sürenin durması ve sonra devamı hakkında özel düzenleme vardır. Aracın tekrar kullanılabilir hâle getirilmesi ve hakların korunması için onarıma hangi koşullarda izin verildiği yazılı tutulmalıdır.
Alıcı aracı güvenli şekilde teslim edemeyecek kadar arızalıysa çekici ve koruma tedbirleri için satıcıyla iletişim kayıtlı tutulmalıdır. Satıcının sunduğu ücretsiz muayene teklifinin, reddetme hakkını kabul ettirdiği şeklindeki iddiası olay bazında değerlendirilmelidir.
10. Onarım süresince 30 günlük süre durabilir mi?
CRA m.22(6)–(8), onarım veya değiştirmeyi talep eden yahut kabul eden tüketici bakımından 30 günlük dönemin bekleme süresince işlemesinin durmasını düzenler. Araç geri verildiğinde kalan süre veya en az yedi günlük hak hangi tarihler arasında uygulanır sorusu somut hesap gerektirir. Satıcının aracı haftalarca serviste tutması nedeniyle kısa süreli hak tamamen boşa çıkmış sayılmayabilir.
Servise giriş ve çıkış tarihleri, onarım kabul metni ve teslimden sonraki test sürüşleri ayrı tutulmalıdır. Alıcı kusurun sürdüğünü iddia ediyorsa ikinci teknik rapor yararlı olabilir.
11. Geçerli kısa süreli ret sonrası ücret iadesi
CRA m.20’nin iadeye ilişkin hükümleri, geçerli rejection hâlinde satıcının geri ödeme yükümlülüğünü ve malların iadesi veya toplanması düzenini ele alır. İade süresi ve ödeme yöntemi, kanundaki koşullara ve tarafların teslim düzenine göre belirlenir. Aracı satıcıya geri götürmenin makul masrafları ayrı değerlendirilir; tüketiciden hukuka aykırı bir kesinti talep edilemez.
Bankanın kredi işlemi veya finans kuruluşunun teminat ilişkisi bulunuyorsa, satıcının yalnız banka ile görüşülmesini istemesi tüketiciye hangi tarafın borçlu olduğunu otomatik açıklamaz. Satış ve finans sözleşmeleri birlikte okunmalıdır.
12. 30 gün geçince haklar tamamen kaybolur mu?
Otuz günlük kısa süreli ret süresinin geçmiş olması, tüketicinin bütün ayıplı mal haklarının sona erdiği anlamına gelmez. Consumer Rights Act m.23 onarım veya değiştirme; m.24 ise şartlarına göre fiyat indirimi veya nihai reddetme hakkını düzenler. Talebin sırası, satıcının kusuru giderip gideremediği ve onarımın makul sürede yapılıp yapılmadığı önemlidir.
İkinci ayda ciddi bir transmisyon sorunu yaşayan alıcı sadece ’30 gün bitti, dava açılamaz’ cevabına dayanarak haklarını bırakmamalıdır. Arıza belgeleri ve satıcının geçmiş müdahaleleri değerlendirilmelidir.
13. Tek onarım denemesinden sonra nihai ret
Kanunun 24. maddesi, belirli koşullarda ilk onarım veya değiştirme sonrasında malın hâlâ sözleşmeye uygun olmaması hâlinde nihai reddetme yolunu açar. Bununla birlikte her küçük bakım işleminin bir ‘repair attempt’ sayılıp sayılmadığı somut sözleşme ve onarım kapsamıyla ilişkilidir. İade veya fiyat indirimi talebinin şartlarının oluştuğunun gösterilmesi gerekir.
Servisin yalnız hata kodunu silmesi, motor parçasını değiştirmesi ve aracı test etmesi birbirinden farklı teknik işlemlerdir. Onarım tutanağının ‘şu tarihte şu kusur için ne yapıldı’ ayrıntısında tutulması hukukî değerlendirme açısından önemlidir.
14. İlk altı ayda ispat yükü nasıl değerlendirilir?
CRA m.19(14) belirli aykırılıkların teslimden sonraki ilk altı ayda ortaya çıkması hâlinde bunların teslimde mevcut olduğu yönündeki kanunî karineyi düzenler; m.19(15) istisnalar içerir. Bu sistem kısa süreli ret hakkı ve malın niteliğiyle birlikte yorumlanmalıdır. Satıcının teknik ispatla karineyi çürütmesi veya kusurun sonradan doğduğunu açıklaması gündeme gelebilir.
Araç teslimde sağlam görünüyor ancak ikinci ayda yağ basıncı sorunu çıkıyorsa kullanım, bakım ve kilometre değişimi analiz edilir. ‘Altı ay içinde her arıza otomatik iade edilir’ ifadesi kanuna uygun değildir.
15. Motorlu araçta kullanım indirimi istisnası
CRA m.24’te nihai ret sonrası yapılacak geri ödemenin kullanım nedeniyle azaltılması bakımından motorlu taşıtlar özel kurala tabidir. Altı ay içinde genel kesinti yasağına ilişkin istisna motor araçlar için önemlidir. Ancak satıcının istediği keyfî kilometre veya yıpranma kesintisi otomatik olarak kanunî kabul edilmez; ilgili şartın ve makul hesaplamanın incelenmesi gerekir.
Bu sebeple sekizinci haftada 3.000 mil kullanılan arabanın nihai reddinde alıcıya tam fiyatın koşulsuz ödeneceği söylenemeyeceği gibi satıcının yarı fiyat kesmesi de gerekçesiz bırakılmamalıdır. Kullanım, değer, arıza ve olay tarihleri karşılaştırılır.
16. Altı aydan sonra gizli ayıp iddiası
Araçta satın almadan sekiz ay sonra önemli bir kusur belirlenmişse alıcı kanunî haklarını ileri sürebilir ancak aykırılığın teslim sırasında mevcut olduğunun kanıtlanması daha merkezi hâle gelebilir. Teknik rapor, bakım geçmişi, üretim hatası ve önceki servis belgeleri burada önem taşır. Kanunî dava süresi ile kısa süreli ret süresi farklı kavramlardır.
Uzman raporunun tarihli, araç VIN bilgili ve kusurun kökenini açıklayan nitelikte olması gerekir. İhtiyaç doğarsa bağımsız mühendis incelemesinin maliyeti ve anlaşmazlığın tutarı da hukuki yol seçimini etkileyebilir.
17. Satıcının verdiği garanti belgesi kanunî hakları daraltır mı?
Dealer’ın üç aylık özel servis garantisi veya ücretli uzatılmış garanti sunması, CRA kapsamındaki kanunî hakları kendiliğinden azaltmaz. Sözleşme şartları ve m.31 gibi zorunlu kuralları sınırlamaya ilişkin hükümler, tüketicinin minimum korumasını korur. Satıcı ‘garanti bitti’ diyerek kanundan doğabilecek onarım, indirim veya ret haklarını baştan reddedemez.
Buna karşılık tüketicinin satın aldığı ek garanti, kanunî yükümlülüklerden farklı koşullar içerebilir. Hak ararken iki belge ayrı okunmalı; servis garanti sağlayıcısının sorumluluğu ile asıl satıcının sorumluluğu karıştırılmamalıdır.
18. Aracı krediyle veya hire purchase ile almak
Hire purchase, conditional sale ya da başka finansman modellerinde araç alımının hukukî tarafları sıradan nakit satıştan farklı olabilir. CRA m.22’de mülkiyet yerine zilyetlik ölçütünün kullanıldığı işlemler ve finans sağlayıcısının rolü ayrıca incelenmelidir. Ödemeyi otomatik sonlandırmak, kredi notu ve temerrüt yönünden risk oluşturabilir; bu nedenle talepler karşı taraflara yazılı ulaştırılmalıdır.
Satış faturasında galeri, kredi sözleşmesinde ayrı banka bulunuyorsa tüketicinin kime hangi talebi yönelteceği sözleşme zincirine göre saptanır. Yalnız galerinin ‘bankayla konuş’ demesi dosyayı sonuçlandırmaz.
19. Kredi kartıyla alımda Section 75 ilişkisinin sınırları
İngiltere’de uygun kredi kartı işlemlerinde Consumer Credit Act 1974 m.75, belirli koşullarda kart kuruluşunun sözleşme ihlali veya yanlış beyana ilişkin sorumluluğunu gündeme getirebilir. Ancak bu koruma bütün banka kartları, tüm bedel tutarları ve finansman türleri için otomatik geçerli değildir. Dealer’dan alınan araç ve kartla yapılan ödeme zinciri ayrıntılı biçimde incelenmelidir.
Alıcının aracın kaporasını kartla, bakiyeyi banka transferiyle ödemesi gibi durumlarda sözleşme fiyatı, alıcı-satıcı-kredi veren ilişkisi ve kart koşulları önem kazanır. Şüpheli işlem için banka itirazı ile satıcıya hukuki iade talebi farklı süreçlerdir.
20. Kilometre düşürülmesi ve önceki hasarın saklanması
Kilometre göstergesinin gerçeği yansıtmaması, aracın ağır kazasının saklanması veya servis defterindeki kayıtlarla ilan arasında bariz çelişki bulunması tüketicinin kalite, açıklama ve ayrıca yanlış beyan iddialarını güçlendirebilir. Her olayın hukuken dolandırıcılık suçu oluşturduğu varsayılmaz; satıcının bildiği, söylediği ve gerçekten yaşanan fark ispatlanmalıdır.
VIN üzerinden MOT geçmişi, servis faturaları, önceki ekspertiz raporu ve ilan kopyası bir araya getirildiğinde kilometre farkının kronolojisi daha net çıkar. Uydurma kilometre kaydı veya sonradan değiştirilmiş ilan ekran görüntüsü güvenilir delil sayılmamalıdır.
21. MOT belgesi aracın ayıpsız olduğunu kanıtlar mı?
MOT muayenesi belirli tarihteki yol güvenliği ve çevre şartlarına ilişkin kontroldür; aracın bütün mekanik parçalarının ekonomik ömrü için kapsamlı garanti değildir. Satıcı ‘MOT yeni’ diyerek CRA kapsamında doğabilecek bütün kalite veya açıklama taleplerinden kurtulduğu şeklinde yorum yapılamaz. Geçerli MOT ile ciddi gizli mekanik sorun birlikte bulunabilir.
Tüketici GOV.UK MOT geçmişi, servis kayıtları ve satın alım öncesi uzman incelemesini birlikte değerlendirmelidir. Muayenenin kaç gün önce yapıldığı, hangi kusurların kaydedildiği ve onarım faturasının gerçekliği sorgulanmalıdır.
22. Normal yıpranma ile kanunî kusurun ayrımı
Kullanılmış bir aracın fren balatasının belirli seviyede aşınmış olması ile satıldığı gün güvenli sürüşe uygun olmayacak kadar bozuk olması aynı değildir. CRA m.9 değerlendirmesi aracın yaşı, kilometresi, fiyatı ve verilen açıklamaya göre yapılır. Alıcı satıştan sonra kendi yanlış kullanımı nedeniyle oluşan hasarı satıcıya yükleyemez; satıcı da önceden var olan temel kusuru sıradan yıpranma diye etiketleyerek sorumluluktan otomatik kurtulamaz.
Teknik raporda kusurun muhtemel oluşum tarihi, aşınma derecesi, bakım yapılmış olup olmadığı ve arıza kodları açıklanmalıdır. İki tarafın yalnız kendi servisini esas alması hâlinde bağımsız uzman raporu uyuşmazlığın çözümünde değer taşıyabilir.
23. Özel kişiden alınan aracın rejimi farklı mı?
Bir bireyin kendi kullandığı aracı ticari satıcı sıfatı olmadan satması, galeriden tüketici işlemine göre farklı hukukî statü oluşturur. Consumer Rights Act 2015’in ticari satıcıya ilişkin tüketici koruması özel satışa otomatik aynı kapsamda uygulanmaz. Ancak sözleşmesel vaatler, yanlış beyan ve mülkiyete ilişkin farklı hukukî taleplerin bulunma ihtimali ayrı değerlendirilmelidir.
Bir kişi sürekli ilanlarla onlarca araç satıyor ama kendisini ‘private seller’ diye tanıtıyorsa gerçek ticari faaliyet niteliği incelenebilir. Bu ayrımda internet hesabı geçmişi, işletme kaydı, ödeme hesabı ve fatura bilgileri önem taşır.
24. İnternetten veya açık artırmadan araç alımı
İngiltere’deki uzaktan araç satışında teslim, inceleme ve tüketici hakları ayrıca değerlendirilebilir. Kimi açık artırma satışlarında tüketicinin hangi haklardan yararlanacağı müzayedenin kamuya açıklığı ve sözleşme yapısı gibi olgularla değişebilir. Ayıplı mal için CRA hakları ile sırf fikir değiştirmeye dayalı uzaktan satış cayma hakkı birbirine karıştırılmamalıdır.
Aracı görmeden satın alan Türk tüketici, galerinin ilanı, online şartları, sipariş onayı ve kapora dekontunu saklamalıdır. Teslimat adresi ve teslim günü doğru kaydedilmedikçe 30 günlük süreyi doğru hesaplamak güçleşir.
25. Türkiye’ye getirilmiş araç için uyuşmazlık
İngiltere’de galeriden satın alınan aracın Türkiye’ye sevki, iade veya tamir taleplerini lojistik ve uygulanacak hukuk açısından karmaşıklaştırabilir. Aracın İngiltere’deki satıcıya geri götürülmesi, taşıma sigortası, gümrük ve satış sözleşmesinin yetki şartları ayrı incelenmelidir. CRA’nın uygulanabilirliği ve talebin İngiliz satıcıya yöneltilmesi, aracın sonradan Türkiye’ye gelmesiyle otomatik sona ermez.
Türk gümrük belgeleri, ihracat faturası, yükleme tutanağı ve Türkiye’de alınan bağımsız ekspertiz raporu delil zinciri oluşturabilir. Ancak Türkiye’de yapılmış tamir, arızanın ilk hâlinin kanıtlanmasını zorlaştırabileceğinden satıcıya ön bildirim ve teknik kayıt özenle yönetilmelidir.
26. Türk 6502 sayılı Kanun ayıplı mal düzeniyle karşılaştırma
Türkiye’deki 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.8 ve 11, ayıplı mal ve tüketicinin seçimlik haklarını düzenler. Bu çerçeve İngiliz CRA’daki 30 günlük short-term right to reject, altı aylık karine ve motorlu araçta kullanım indirimi kurallarının aynısı değildir. Uygulanacak hukukun İngiltere mi Türkiye mi olduğu somut sözleşme, taraf sıfatı ve milletlerarası özel hukuk kuralları ile belirlenir.
İngiliz galeriden araç almış Türk vatandaşına doğrudan ‘Türkiye’de iki yıl garanti var, aynı süre İngiltere’de aynen uygulanır’ denmemelidir. Karşılaştırma yol gösterici olsa da her ülkenin kanunî talep sistemi bağımsızdır.
27. MÖHUK, görevli mahkeme ve sınır aşan talep
İngiliz ticari satıcı ile Türkiye bağlantılı tüketici arasındaki sözleşmede uyuşmazlığın hangi mahkemede ve hangi hukuk altında çözüleceği MÖHUK m.24–26 ile sözleşme ve uluslararası yetki ilişkisine göre değerlendirilir. Türk mahkemesinde dava açılabilirliği, İngiliz hükmünün Türkiye’de tanınması/tenfizi veya yargılama masrafları somut dosyanın yapısına bağlıdır. İngiliz kanunun tüketiciye hak tanıması, Türkiye’deki malvarlığına otomatik haciz yetkisi vermez.
Dava açılmadan önce satıcı şirketin kayıtlı adresi, tebligat yöntemi, tahsilat ihtimali ve zamanaşımı süreleri araştırılmalıdır. Yabancı karar ve belge gerektiğinde tercüme/tasdik koşulları da gündeme gelir.
28. Şikâyet, ADR ve small claims yolları
Satıcıya yazılı ve tarihli bir talep iletildikten sonra sorunun anlaşma yoluyla çözümü, varsa sektörel ADR veya ilgili mahkeme süreci değerlendirilebilir. Dava açma yoluna geçmeden önce gönderilen ihtar ve satıcının reddi, talebin kapsamını belirlemeye yardım eder. Tüketicinin hangi parasal sınır ve usul içinde small claims yolunu kullanabileceği talep tutarına ve uyuşmazlık türüne göre değişir.
Yargılamanın masraf ve süre boyutu, aracın değeriyle birlikte değerlendirilmeli; basit bir arıza için gereksiz uzun yargılama maliyeti yaratılmamalıdır. İlgili mahkemenin geçerli elektronik başvuru ve belge sunma kuralları ayrıca kontrol edilir.
29. Somut belge listesi ve sonuç
Başvuru dosyasında satın alma sözleşmesi, fatura, ilan görüntüleri, VIN, MOT geçmişi, bağımsız teknik inceleme, satıcıya gönderilen ret veya onarım talebi, servis fişleri, çekici belgeleri, finansman sözleşmesi ve banka kayıtları yer almalıdır. Her belge için tarih ve ilgili kusur açık yazılmalı, fotoğrafın hangi araca ait olduğu belirlenmelidir. Geniş iddialar yerine kanundaki hangi hak kullanılıyorsa somutlaştırılmalıdır.
Sonuçta galeriden ayıplı ikinci el araç alan tüketicinin 30 gün içindeki reddetme ve sonrasındaki onarım, değiştirme, fiyat indirimi veya nihai ret yolları değerlendirilebilir. Kesin iadeyi ilan etmeden önce gerçek satıcı, ayıp, süre, delil ve uygulanacak hukuk tek tek incelenmelidir.
Resmî hukukî kaynaklar
- Consumer Rights Act 2015 m9 kalite standardı
- Consumer Rights Act 2015 m11 açıklamaya uygunluk
- Consumer Rights Act 2015 m19 tüketici başvuru yolları
- Consumer Rights Act 2015 m20 reddetme hakkı
- Consumer Rights Act 2015 m22 30 gün
- Consumer Rights Act 2015 m23 onarım
- Consumer Rights Act 2015 m24 nihai ret ve fiyat indirimi
- GOV.UK returns and refunds law
- GOV.UK MOT vehicle history
- Türk 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Kanunu
- Türk 5718 MÖHUK m24–26
Mevzuat ve resmî kaynak inceleme tarihi: 4 Kasım 2026. Bu rehber somut hukukî görüş veya dava sonucuna ilişkin kesin başarı taahhüdü değildir.
12 Sık Sorulan Soru
1. İngiltere’de ikinci el arabayı 30 gün içinde sebepsiz iade edebilir miyim?
Hayır. Consumer Rights Act 2015 m.22’deki kısa süreli ret hakkı sözleşmeye uygun olmayan mal içindir; sırf fikir değiştirmek için otomatik geçerli değildir.
2. Galeriden arızalı araç aldıysam 30 günlük süre ne zaman başlar?
CRA m.22 uyarınca mülkiyet/zilyetlik, teslim ve gerekiyorsa kullanıma hazırlığın tamamlanması koşullarının en son gerçekleştiği günü izleyen gün esas alınır.
3. İlk ay satıcı aracı tamir etmeyi zorunlu tutabilir mi?
Geçerli short-term rejection koşulları oluşmuşsa yalnız onarım seçeneği zorla dayatılamaz. Ancak onarım kabul edilmişse süreye ilişkin ayrı kural uygulanabilir.
4. İngiltere ikinci el araba garantisi üç ay ise hakkım da üç ay mı?
Hayır. Ticari garanti, Consumer Rights Act’ten doğan kanunî hakları otomatik kısaltmaz.
5. Altı ay sonra arıza çıkarsa hiç hakkım kalmaz mı?
Hayır. Ancak ayıbın teslimde mevcut olduğunu kanıtlama meselesi daha önemli hâle gelebilir; teknik rapor gerekir.
6. İlk altı ay bütün arızalarda otomatik para iadesi var mı?
Hayır. Kanunî karine, istisnalar ve onarım/nihai ret şartları olay bazında incelenir.
7. İngiltere’de kullanılmış araç için kilometre indirimi olabilir mi?
CRA m.24 kapsamındaki nihai ret iadesinde motorlu araçlar için kullanıma bağlı kesinti istisnası bulunabilir; keyfî tutar dayatılamaz.
8. Aracı krediyle aldıysam galeri mi banka mı sorumlu?
Hire purchase, conditional sale veya kredi sözleşmesinin yapısı belirleyicidir. Satış ve finans belgelerinin tarafları ayrı saptanmalıdır.
9. MOT belgesi araçta hiç sorun olmadığını ispatlar mı?
Hayır. MOT belirli yol güvenliği standartlarını denetler; bütün mekanik parçalara kusursuzluk garantisi sağlamaz.
10. Özel şahıstan alınan araçta galeri hakkı aynen geçerli mi?
Genellikle hayır. Gerçek ticari satıcı sıfatı, sözleşme vaatleri ve olası yanlış beyan iddiaları ayrıca incelenir.
11. Aracı Türkiye’ye gönderdiysem İngiliz satıcıdan iade isteyebilir miyim?
Hakkın varlığı ve uygulanacak hukuk sözleşmeye bağlıdır; Türkiye’ye sevk, nakliye/teslim ve iade usulünü ayrıca karmaşıklaştırabilir.
12. Türk 6502 ayıplı mal kuralları İngiltere CRA ile aynı mı?
Hayır. Her iki kanun tüketiciyi korusa da süre, seçimlik hak ve kullanım indirimi koşulları farklıdır.
Mersin Ofis Haritası
İstanbul Ofisi – Polaris Plaza, Maslak / Sarıyer
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu
Maslak Ahi Evran Caddesi, Polaris Plaza No:21, Kat:9, 34475 Sarıyer/İstanbul
İstanbul ve Mersin’deki fiziksel ofislerimizden Türkiye genelindeki dosyalar, görev ve yetki kuralları ile gerekli yerel işlemler dikkate alınarak koordine edilir. Yüz yüze görüşme için randevu sırasında tercih ettiğiniz ofisi belirtiniz.
İstanbul ofisini Google Haritalar’da açın · İletişim ve randevu
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
BAKIRCI & KESKİN HUKUK BÜROSU sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.
