Kısa cevap: Kredi tahsis ücreti, fiilen kullandırılan anaparanın binde beşini aşmıyorsa ve usulüne uygun açıklanıp onaylanmışsa yasaldır. Binde beşi aşan kısım ile istihbarat, kredi işlem fişi ve ödeme planı değiştirme gibi başka adlarla alınan operasyon ücretleri hukuka aykırıdır ve iade edilir.

Kredi tahsis ücreti iadesi için önce fiilen kullandırılan anapara ile TCMB’nin binde beş sınırı karşılaştırılır. Ücret adı, tüketici onayı ve üçüncü kişiye gerçekten ödenen giderler ayrı ayrı denetlenir.

Kredi Tahsis Ücreti İade Edilir mi? Kanuni Kesinti Sınırları

Kredi tahsis ücreti bütünüyle yasak değildir. Banka veya finansman kuruluşu, fiilen kullandırdığı kredi anaparasının en fazla binde beşi oranında tahsis ücreti alabilir. Bu sınır içinde, sözleşme ve bilgilendirme formunda açıkça gösterilip tüketicinin onayı alınan ücret sırf “dosya masrafı” olduğu gerekçesiyle iade edilmez.

Binde beşi aşan kısım ile istihbarat ücreti, kredi işlem fişi ücreti, ödeme planı değiştirme ücreti ve benzeri adlarla tahsil edilen kredi operasyon bedelleri hukuka aykırıdır ve iade edilir. 200.000 TL kullandırılan kredide tahsis ücretinin azami tutarı 1.000 TL’dir.

Kanuni dayanaklar

Hangi kesinti yasal, hangisi iade edilir?

1. Üst sınır kullandırılan anaparanın binde beşidir

Azami tahsis ücreti kullandırılan anapara × 0,005 formülüyle bulunur. 100.000 TL kredide 500 TL, 500.000 TL kredide 2.500 TL üst sınırdır. Vergi ayrıca mevzuatına göre hesaplanır; banka kendi operasyon giderini başka adla ikinci kez tahsil edemez.

2. Alternatif adlarla kredi işlem ücreti alınamaz

İstihbarat, kredi işlem fişi, ödeme planı değiştirme veya değişken taksitli ödeme planı ücreti gibi adlar tahsis ücretine eklenemez. Kredinin reddedilmesi hâlinde kamu kurumuna veya üçüncü kişiye fiilen ödenmiş tutar dışında ücret alınamaz.

Kredili mevduat hesabı ve taksitli nakit avans ayrımı: Binde beş tavanı, her kredi işleminden tahsis ücreti alınmasına izin vermez. TCMB 2020/7 sayılı Tebliğ m.10/6 uyarınca kredili mevduat hesabından kullandırılan kredi ile kredi kartından yapılan taksitli nakit avans işlemi için ücret alınamaz. Bu işlemlere ayrıca tahsis veya işlem ücreti eklenmez; akdi faiz ile işlem ücreti birbirinden farklıdır. Bu kural, taksitsiz nakit avans işleminin ayrı ücret rejimiyle veya kredi kartının yıllık üyelik ücretiyle karıştırılmamalıdır.

3. Ekspertiz ve rehin gideri gerçek üçüncü kişi tutarıyla sınırlıdır

Bireysel kredilerde tahsis ücretinin yanında yalnız Ek-1’de sayılan ekspertiz ile taşınır/taşınmaz rehin tesis kalemleri ücretlendirilebilir. Bu işlemlerde kuruluş yalnız üçüncü kişiye ödediği gerçek tutarı yansıtabilir; fazlasını kâr unsuru olarak ekleyemez. Ekspertiz uyuşmazlıkları ayrıca ekspertiz ücreti iade rehberinde incelenmiştir.

4. Sadece kredi için açılan hesaptan ücret alınamaz

Hesap yalnız krediyle ilgili işlemler için kullanılıyorsa hesap işletim veya benzeri adla ücret istenemez. Hesap tüketicinin yazılı talebi olmadan kredi borcu sona erdikten sonra açık tutulamaz.

5. Sigorta açık talebe bağlıdır

Tüketicinin açık talebi olmadan kredi bağlantılı sigorta yapılamaz. Kredi veren sigortasız seçeneği de sunmak ve tüketicinin başka bir sigortacıdan getirdiği, kredi konusu ile kalan borç ve vadeye uygun teminatı kabul etmek zorundadır.

6. Kredi sözleşmesinden 14 günde cayılabilir

Tüketici 14 gün içinde gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden cayabilir. Süre sözleşmenin kurulduğu tarihte; sözleşme örneği daha sonra verilmişse örneğin tüketiciye verildiği tarihte başlar. Kullanılan anapara ile kullanma günlerine ait akdî faiz, cayma bildiriminden sonra en geç 30 gün içinde geri ödenir; ödeme yapılmazsa krediden cayılmamış sayılır. Kredi veren, faiz ile kamu kurumuna veya üçüncü kişiye ödenmiş giderler dışında tahsil ettiği ücretleri, anapara ve faiz kendisine ödendikten sonra yedi gün içinde iade eder. Finansal hizmete ilişkin mesafeli sözleşmede sağlayıcının aldığı ödemeler için özel 30 günlük iade kuralı ayrıca uygulanır.

Adım adım iade ve başvuru yolu

1. Kredi evrakını alın: Sözleşme, sözleşme öncesi bilgi formu, ödeme planı ve tahsilat dekontlarını bankadan isteyin.
2. Ücreti sınıflandırın: Tahsis, istihbarat, işlem fişi, ödeme planı, ekspertiz, rehin ve sigorta kalemlerini ayrı yazın.
3. Binde beş hesabını yapın: Fiilen kullandırılan anaparayı 0,005 ile çarpın; tahsis ücretinin aşan kısmını belirleyin.
4. Gerçek üçüncü kişi giderini denetleyin: Ekspertiz veya rehin bedelinde bankanın üçüncü kişiye ödediği faturayı isteyin.
5. Bankaya yazılı iade talebi gönderin: Hukuka aykırı her kalem, tahsil tarihi ve tutarıyla birlikte açık toplam talep yazın.
6. Görevli tüketici merciine başvurun: Ret veya cevapsızlık hâlinde bedel sınırına göre hakem heyeti ya da tüketici mahkemesi yoluna gidin.

Talep metni hazırlarken kredi dosya masrafı iade dilekçesi kullanılabilir; ancak örnek, dosyadaki gerçek ücret adları ve tahsilat tarihleriyle doldurulmalıdır.

Belge ve delil kontrol listesi

• Kredi sözleşmesi ve bilgi formu: Anaparayı, ücretleri ve onayın kapsamını gösterir.
• Kredi kullandırım ve hesap ekstresi: Fiilen kullandırılan anapara ile tahsil edilen her kalemi ispatlar.
• Dekont ve makbuzlar: Ücretin tahsil tarihini ve zamanaşımı başlangıcını gösterir.
• Ekspertiz/rehin faturası: Üçüncü kişiye gerçekten ödenen tutarın aynen yansıtılıp yansıtılmadığını denetler.
• Sigorta talep ve poliçesi: Açık talebin bulunup bulunmadığını, teminat ve prim tutarını gösterir.
• Banka başvurusu ve cevabı: İade talebi, ret gerekçesi ve uyuşmazlık tutarını sabitler.

Süre, görev ve yetki

Hukuka aykırı kredi ücretinin sözleşmeye dayalı iade talebinde, özel bir süre bulunmadıkça Türk Borçlar Kanunu’nun 146. maddesindeki on yıllık genel zamanaşımı uygulanır ve süre her tahsilatın muaccel olduğu tarihten işler. Krediden cayma süresi sözleşmenin kurulduğu tarihten; sözleşme örneği daha sonra verilmişse örneğin tesliminden başlayan 14 gündür. Anapara ve akdî faiz cayma bildiriminden sonra 30 günde ödenir; kredi veren diğer ücretleri bu ödemenin ardından yedi günde iade eder.

2026 görev sınırı: Uyuşmazlık değeri 186.000 TL’nin altında ise İl veya İlçe Tüketici Hakem Heyetine başvuru zorunludur; 186.000 TL ve üzerindeki uyuşmazlık tüketici mahkemesinde görülür. Hakem heyeti başvurusu harçsızdır. Tüketici mahkemesinde doğrudan açılan davalarda arabuluculuk dava şartıdır; hakem heyeti başvuruları ile hakem heyeti kararına itiraz davaları bu şartın dışındadır. Tüketicinin yerleşim yeri veya tüketici işleminin yapıldığı yer yetkilidir.

Hakem heyeti dosyasının ek sırası için Tüketici Hakem Heyeti başvuru rehberi; 186.000 TL ve üzerindeki talep için tüketici mahkemesi dilekçe rehberi incelenebilir.

Uygulamada sık yapılan hatalar

• Binde beş içindeki usulüne uygun tahsis ücretinin tamamını otomatik olarak hukuka aykırı saymak.
• Fiilen kullandırılan anapara yerine faizli toplam geri ödeme tutarı üzerinden üst sınır hesaplamak.
• İstihbarat veya işlem fişi ücretini tahsis ücretinden ayrı yasal kalem kabul etmek.
• Üçüncü kişi ekspertiz/rehin giderinin fatura ve gerçek ödeme tutarını istememek.
• Sigorta talebinin açıkça verildiğine ilişkin ispat yükünün kredi verende olduğunu gözden kaçırmak.
• Her tahsilatın tarih ve tutarını göstermeden tek toplam iade istemek.
• On yıllık zamanaşımı dolduktan sonra başvurmak.

Türkiye geneli ve Mersin uygulaması

TCMB ücret sınırı Türkiye genelinde aynıdır. Mersin’deki tüketici önce banka veya finansman kuruluşundan ayrıntılı ücret dökümü ve bilgi formunu almalı, sonra uyuşmazlık tutarına göre ikamet ettiği ilçedeki ya da işlemin yapıldığı yerdeki tüketici merciine başvurmalıdır. Bankanın ücret adı değil işlemin ekonomik niteliği esas alınır; sözleşmedeki yetkisiz ücret kaydı haksız şart incelemesine tabidir.

Resmî kaynaklar ve ilgili rehberler

• 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun — m. 4/3, 24, 31, 68 ve 73/A
• TCMB 2020/7 sayılı Ücretler Tebliği — 13 Ocak 2026 tarihli güncel metin, özellikle m. 10
• Ticaret Bakanlığı Tüketici Kredisi Rehberi — tahsis ücreti, sigorta, hesap ve cayma
• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu — m. 146
• Ticaret Bakanlığı 2026 parasal sınırı — 186.000 TL

Sık sorulan sorular

Hukuki bilgilendirme: Bu içerik genel hukuki bilgidir. Somut dosyada sözleşme, tebligat, karar ve deliller incelenmeden süre veya talep sonucu belirlenmemelidir.

Yazar ve Hukuki İnceleme

Bu içerik Kredi Tahsis Ücreti İade Edilir mi? Kanuni Kesinti Sınırları konusu bakımından Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış; Av. Emirhan Keskin tarafından güncel mevzuat, resmî kaynaklar ve hukuki terminoloji yönünden incelenmiştir.

Avukat Halil Bakırcı

Mersin Barosu Sicil No: 3472 · Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu kurucu avukatı

Yazar profilini inceleyin →

Hazırlayan

Av. Halil Bakırcı – Mersin Barosu Sicil No: 3472

İnceleyen

Av. Emirhan Keskin – Mersin Barosu Sicil No: 5507

Hukuk alanı

Tüketici Hukuku

Son kontrol

4 Eylül 2026

İçerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Somut olayın sonucu; belgeler, yürürlükteki mevzuat ve hukuka uygun deliller üzerinden belirlenir.