Pert Araç Bedeline Nasıl İtiraz Edilir? Rayiç Değer ve Sigorta Tahkimi 2026
pert araç bedeline itiraz: Pert veya ağır hasarlı araç için sigorta şirketinin belirlediği bedel düşükse itiraz; rayiç değer, sovtaj, eksper raporu, sigortaya başvuru ve Sigorta Tahkim Komisyonu yollarıyla
Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor
Kısa cevap: Trafik veya kasko sigortasında araç tam hasara uğramışsa sigorta şirketinin belirlediği pert bedeli kabul edilmek zorunda değildir. Araç sahibinin gerçek zararının belirlenmesinde aracın kaza tarihindeki piyasa rayici, marka-model, kilometre, donanım, bakım geçmişi, önceki hasarlar ve emsal satışlar dikkate alınır. Sigorta şirketine yazılı itiraz yapılarak eksper hesabının dayanakları istenir; uyuşmazlık çözülmezse poliçe ve olayın niteliğine göre Sigorta Tahkim Komisyonu veya dava yolu kullanılabilir.
- Pert araç nedir?
- Rayiç değer nasıl belirlenir?
- Sovtaj nedir?
- Bedel itirazı nasıl yapılır?
- Sigorta tahkimi
- Gerekli belgeler
- Kasko ve trafik sigortası farkı
- SSS
İlgili rehberler: araç değer kaybı, araç hasar farkı, kasko ödeme yapmıyorsa, Sigorta Tahkim başvuru dilekçesi ve trafik kazası zamanaşımı. Resmî mevzuat: Karayolları Trafik Kanunu ve Sigortacılık Kanunu.
Pert Araç Ne Demektir?
Uygulamada “pert” denilen tam hasar, aracın onarımının teknik veya ekonomik olarak anlamlı olmaması hâlidir. Zorunlu trafik sigortası ve kasko açısından tam hasarın belirlenmesinde poliçe hükümleri, genel şartlar, eksper raporu ve aracın kaza tarihindeki değeri dikkate alınır. Her ağır hasarlı araç otomatik olarak aynı yöntemle pert kabul edilmez.
Sigorta şirketi, onarım maliyeti ile aracın rayiç değerini karşılaştırır. Tam hasar kararı verildiğinde tazminat hesabı aracın kaza tarihindeki gerçek piyasa değerine göre yapılmalıdır. Sigortacının kendi veri tabanındaki düşük bir değeri tek taraflı olarak kesin kabul etmesi mümkün değildir.
Pert Bedelinde Rayiç Değer Nasıl Belirlenir?
Rayiç değer, aynı veya benzer özellikteki aracın kaza tarihinde serbest piyasada alınıp satılabileceği gerçek değerdir. Marka, model yılı, motor ve donanım paketi, kilometre, yakıt ve şanzıman türü, bakım geçmişi, önceki hasar kaydı, lokal boya veya değişen parça bilgisi, lastik durumu ve bölgesel piyasa şartları birlikte değerlendirilir.
İnternet ilanları tek başına kesin satış değeri değildir; ancak emsal araçların piyasa seviyesini göstermede delil olarak kullanılabilir. Eksper, ilan fiyatlarını gerçek satış koşullarıyla birlikte değerlendirmeli ve seçilen emsallerin neden uygun olduğunu açıklamalıdır.
Sigorta Şirketi Piyasanın Altında Bedel Belirlerse
Araç sahibi, teklif edilen bedeli kabul etmeden önce eksper raporunu, emsal listesini ve hesap yöntemini istemelidir. Aracın özel donanımı, düşük kilometresi veya düzenli servis geçmişi hesaba katılmamışsa bunlar belgeyle sunulmalıdır.
Bedel itirazında yalnızca “aracım daha değerli” demek yeterli değildir. Aynı model, yıl, donanım ve kilometreye yakın emsal araçlar; yetkili servis kayıtları; ekspertiz raporları ve varsa satın alma belgeleri birlikte sunulmalıdır.
Sovtaj Bedeli Nedir?
Sovtaj, ağır hasarlı aracın hasarlı hâliyle taşıdığı ekonomik değerdir. Araç sigorta şirketine bırakılıyorsa veya hasarlı araç sahibinde kalıyorsa tazminat hesabında sovtajın etkisi farklılaşır. Bu nedenle teklif belgesinde “araç kimde kalacak, sovtaj kime ait, tazminattan ne kadar düşülecek” açıkça yazılmalıdır.
Sovtaj bedelinin yapay biçimde yüksek belirlenmesi, sigorta tazminatını düşürür. Sovtaj ihalesi, teklifleri ve hasarlı aracın gerçek piyasa değeri itiraz kapsamında incelenebilir.
Aracı Sahibinde Bırakma Teklifi
Sigorta şirketi bazı dosyalarda hasarlı aracın malik üzerinde kalmasını ve rayiç bedelden sovtaj değerinin düşülmesini önerebilir. Araç sahibi bu yöntemi kabul etmeden önce hasarlı aracın satılabilirliğini, onarım maliyetini, ağır hasar kaydının etkisini ve teklif edilen sovtaj tutarını karşılaştırmalıdır.
Pert Araç Bedeline İtiraz Nasıl Yapılır?
İlk adım sigorta şirketine yazılı başvurudur. Başvuruda poliçe veya hasar dosya numarası, kaza tarihi, araç bilgileri, teklif edilen bedel ve kabul edilmeyen hesap kalemleri açıkça belirtilir. Emsal ilanlar ve teknik belgeler eklenir.
Başvuruda aracın gerçek rayiç değerinin yeniden hesaplanması, eksper raporunun ve sovtaj belgelerinin paylaşılması, eksik tazminatın ödenmesi istenir. Başvuru e-posta, şirket portalı, kayıtlı elektronik yöntem veya iadeli/noter kanalıyla ispatlanabilir şekilde yapılmalıdır.
İbraname veya Mutabakat İmzalamadan Önce
Sigorta şirketinin ödeme öncesinde gönderdiği mutabakat veya ibra metni dikkatle okunmalıdır. “Başka hiçbir hak ve alacağım kalmamıştır” gibi genel kayıtlar ileride ek tazminat talebinde tartışma yaratabilir. Bedelin düşük olduğu düşünülüyorsa çekince koymadan nihai ibra verilmemelidir.
Ödeme Almak İtiraz Hakkını Bitirir mi?
Kısmi ödemenin alınması her durumda kalan alacaktan vazgeçildiği anlamına gelmez. Ancak imzalanan ibranamenin kapsamı, ödemenin hangi alacağa ilişkin olduğu ve tüketici/sigorta mevzuatındaki emredici hükümler değerlendirilir. Eksik ödeme kabul edilirken yazılı çekince koymak ispat bakımından önemlidir.
Sigorta Tahkim Komisyonuna Başvuru
5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m.30 kapsamında Sigorta Tahkim Komisyonu, sisteme üye sigorta kuruluşlarıyla sigortalılar ve hak sahipleri arasındaki uyuşmazlıkları çözmek için kurulmuştur. Başvuru öncesinde sigorta kuruluşuna gerekli başvurunun yapılmış olması ve uyuşmazlığın çözülememiş olması gerekir.
Pert bedelinin eksik ödenmesi, poliçe kapsamındaki tam hasar tazminatı ve rayiç değer uyuşmazlıkları tahkimde sık görülen başlıklardandır. Başvuruda talep miktarı, faiz başlangıcı, eksper ve emsal belgeleri açıkça gösterilmelidir.
Tahkimde Bilirkişi İncelemesi
Hakem, aracın rayiç değerinin belirlenmesi için otomotiv alanında uzman bilirkişiden rapor alabilir. Bilirkişi emsal araçları, kilometreyi, donanımı, geçmiş hasarları ve piyasa şartlarını değerlendirir. Rapor eksik veya hatalıysa süresinde somut itiraz yapılmalıdır.
Sigorta Tahkim Kararına İtiraz
Sigortacılık Kanunu m.30’daki parasal sınırlar ve kanun yolu sistemi, başvuru tarihindeki güncel tutarlara göre uygulanır. Belirli tutarın üzerindeki uyuşmazlıklarda itiraz hakem heyetine başvuru ve devamında temyiz yolu gündeme gelir. Parasal sınırlar dönemsel değiştiği için başvuru tarihinde Komisyonun resmî tarifesi kontrol edilmelidir.
Mahkemede Dava Açılabilir mi?
Tahkim zorunlu değildir; görev ve taraf sıfatına göre tüketici mahkemesi, asliye ticaret veya diğer görevli mahkeme gündeme gelebilir. Aynı uyuşmazlığın hem tahkimde hem mahkemede eşzamanlı yürütülmesi mümkün değildir. Başvuru yolu dosyanın taraflarına ve poliçe türüne göre seçilmelidir.
Kasko Pert Bedeli Nasıl Belirlenir?
Kasko sigortası sözleşmesel bir mal sigortasıdır. Tazminat poliçe, Kasko Sigortası Genel Şartları ve aracın gerçek rayiç değeri çerçevesinde belirlenir. Poliçede özel değer klozu, yeni değer koruması veya özel muafiyet varsa hesap değişebilir.
Zorunlu Trafik Sigortasında Pert
Kusurlu aracın zorunlu trafik sigortacısı, zarar gören aracın gerçek maddi zararından poliçe limiti ve kusur oranı dahilinde sorumludur. Zarar görenin kendi kusuru varsa tazminat buna göre azalır. Sigorta limiti aşılırsa bakiye zarar işleten ve sürücü gibi sorumlulardan talep edilebilir.
Kusur Oranı Pert Bedelini Etkiler mi?
Zorunlu trafik sigortasında evet. Zarar gören aracın sürücüsüne yüklenen kusur oranı tazminatı etkiler. Kasko sigortasında ise poliçe teminatı ve istisnaları esas alınır; kaskoda kusur sistemi trafik sigortasındaki gibi doğrudan aynı sonucu doğurmaz.
İtiraz İçin Hangi Belgeler Gerekir?
- Ruhsat ve araç bilgileri,
- kaza tespit tutanağı veya olay belgeleri,
- eksper raporu,
- sigorta şirketinin pert/rayiç teklif yazısı,
- sovtaj ihalesi veya teklifleri,
- servis ve bakım kayıtları,
- önceki ekspertiz raporu,
- aynı özellikte emsal araç ilanları,
- sigorta şirketine yapılan başvuru ve cevap,
- ödeme dekontu ve varsa ibra metni.
Önceki Hasar Kaydı Rayici Düşürür mü?
Aracın geçmişte ağır veya önemli hasar geçirmiş olması piyasa rayicini etkileyebilir. Ancak her küçük hasar aynı oranda değer düşürmez. Eksper, geçmiş hasarın niteliğini ve onarım kalitesini somut olarak değerlendirmelidir.
Düşük Kilometre ve Ek Donanım
Standart emsal ortalamasından belirgin şekilde düşük kilometre veya fabrika/sonradan eklenen değer artırıcı donanım rayiçte dikkate alınabilir. Donanımın gerçekten araçta bulunduğu ve piyasa değerine etkisi belgeyle gösterilmelidir.
Eksper Raporuna Nasıl İtiraz Edilir?
Raporda hangi emsallerin seçildiği, kilometre ve donanım düzeltmelerinin nasıl yapıldığı, sovtajın neye göre belirlendiği ve önceki hasar indiriminin gerekçesi tek tek sorgulanmalıdır. “Raporu kabul etmiyorum” yerine her hata somutlaştırılmalıdır.
Faiz Ne Zaman Başlar?
Sigortacının temerrüdü, poliçe türü ve sigortaya gerekli belgelerle başvuru tarihine göre belirlenir. Trafik sigortası ve kasko arasında başlangıç farklılıkları olabilir. Ayrıntı için trafik kazasında faiz başlangıcı rehberi incelenebilir.
Zamanaşımı
Trafik kazasından doğan taleplerde KTK m.109; kasko ve diğer sigorta sözleşmelerinde Türk Ticaret Kanunu ve poliçe türüne özgü zamanaşımı hükümleri uygulanır. Ceza zamanaşımıyla uzayan süreler trafik kazası dosyalarında ayrıca değerlendirilir.
Uygulama Örnekleri
Örnek 1: Sigorta şirketi 2022 model, 40.000 km araca 900.000 TL rayiç belirlemiş; aynı donanım ve kilometrede gerçek emsaller 1.100.000-1.180.000 TL aralığındadır. Araç sahibi emsaller ve servis kayıtlarıyla yeniden rayiç hesabı ister.
Örnek 2: Sigorta rayici 1.200.000 TL, sovtajı 500.000 TL belirlemiştir. Hasarlı araç sahibinde kalıyorsa 700.000 TL ödeme teklif edilir. Sovtaj piyasada gerçekte 300.000 TL ise yüksek sovtaj tazminatı 200.000 TL eksiltmektedir ve itiraz konusu yapılır.
Örnek 3: Araç trafik kazasında tamamen hasarlanmış ve zarar gören sürücü yüzde 25 kusurludur. Zorunlu trafik sigortası hesabında kusur oranı ve poliçe limiti birlikte uygulanır.
Kontrol Listesi
- Eksper raporunun tamamını alın.
- Kaza tarihindeki gerçek emsalleri belirleyin.
- Kilometre ve donanımı belgeleyin.
- Sovtaj ihalesini ve tekliflerini isteyin.
- Önceki hasarın hesapta nasıl kullanıldığını kontrol edin.
- Sigorta şirketine yazılı başvuru yapın.
- İbra imzalamadan kapsamını okuyun.
- Tahkim veya dava yolunu süre içinde seçin.
Türkiye Geneli ve Mersin Uygulaması
Sigortacılık Kanunu, KTK ve sigorta genel şartları Türkiye genelinde uygulanır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun İstanbul ve Mersin’de fiziksel ofisleri bulunmaktadır; Türkiye geneli sigorta ve trafik tazminatı dosyaları Mersin’den yönetilir.
Sık Sorulan Sorular
Sigorta şirketinin pert bedelini kabul etmek zorunda mıyım?
Hayır. Gerçek piyasa rayici daha yüksekse belgeyle itiraz edebilirsiniz.
Pert araç rayiç değeri neye göre hesaplanır?
Kaza tarihindeki marka-model, donanım, kilometre, geçmiş hasar ve emsal piyasa satışları dikkate alınır.
Sovtaj nedir?
Hasarlı aracın hasarlı haliyle taşıdığı ekonomik değerdir.
Sovtaj çok yüksek belirlenirse ne olur?
Araç sahibinde kalıyorsa tazminat yapay biçimde düşebilir; sovtaj hesabına itiraz edilebilir.
Sigorta Tahkim Komisyonuna gidebilir miyim?
Başvuru şartları oluşmuşsa evet.
Tahkimden önce sigortaya başvurmak gerekir mi?
Evet. Uyuşmazlığın önce sigorta kuruluşuna bildirilmesi gerekir.
Ödeme almak itirazı bitirir mi?
İmzalanan ibra ve ödemenin kapsamına göre değerlendirilir; eksik ödemede çekince önemlidir.
Eksper raporu kesin midir?
Hayır. Tahkim veya davada bilirkişiyle denetlenebilir.
Kasko ve trafik sigortasında pert hesabı aynı mı?
Hayır. Kaskoda poliçe hükümleri; trafikte kusur ve poliçe limiti ayrıca etkilidir.
Rayiç için internet ilanı yeterli mi?
Tek başına değil; ancak uygun emsaller diğer delillerle birlikte güçlü veri sağlar.
Pert ve Ağır Hasar Aynı Şey mi?
Sigorta uygulamasında aracın onarım bedeli ile rayiç değeri karşılaştırılarak tam hasar veya ağır hasar değerlendirmesi yapılır. Aracın ekonomik olarak onarılmasının anlamlı olmadığı hâllerde pert/tam hasar gündeme gelir. SBM kayıtlarında ‘ağır hasar’ görünmesi ile sigorta şirketinin tam hasar ödeme yöntemi aynı kavram değildir; ekspertiz raporu ve poliçe şartları incelenmelidir.
Rayiç Değer Nasıl Belirlenir?
Rayiç değer yalnız tek bir ilan üzerinden belirlenemez. Marka, model, model yılı, kilometre, donanım, bakım geçmişi, önceki hasarlar, bölgesel piyasa ve aynı nitelikteki satış emsalleri birlikte değerlendirilir. Sigorta şirketinin kullandığı emsal araçların gerçekten karşılaştırılabilir olup olmadığı itirazda gösterilmelidir.
Sovtaj Bedeli Nedir?
Hasarlı aracın mevcut hâliyle ekonomik değerine sovtaj denir. Sigorta şirketi aracın hurda/hasarlı değerini belirleyip tazminat hesabında dikkate alabilir. Sovtajın kimde kalacağı ve ödeme hesabının nasıl yapıldığı açıkça gösterilmelidir. Sigortalı aracın sovtajını kendisi tutacaksa bunun rayiç tazminattan düşülmesi gündeme gelir.
Eksper Raporuna İtiraz
Eksper raporunda rayiç emsaller, onarım maliyeti, parça fiyatları veya sovtaj değeri hatalıysa karşılaştırmalı piyasa verileriyle yazılı itiraz yapılmalıdır. Bağımsız ekspertiz raporu, servis teklifleri, hasar fotoğrafları ve araç geçmişi iddiayı güçlendirir.
Sigorta Şirketine Ön Başvuru
Sigorta Tahkim Komisyonuna gitmeden önce uyuşmazlığın niteliğine göre sigorta kuruluşuna yazılı başvuru yapılması gerekir. Talep edilen ek bedel, rayiç hesabındaki hata ve deliller açıkça belirtilmelidir. Başvuru tarihi ve şirketin cevabı tahkim şartlarının kontrolünde önemlidir.
Kasko ile Zorunlu Trafik Sigortası Farkı
Kendi aracınızın kasko poliçesindeki tam hasar ödemesi ile karşı tarafın zorunlu trafik sigortasından talep edilen zarar aynı sözleşmesel rejime tabi değildir. Kasko poliçesinin genel ve özel şartları, muafiyetler ve teminat kapsamı ayrıca incelenir. Trafik sigortasında ise zarar veren aracın hukuki sorumluluğu ve zorunlu sigorta limitleri önemlidir.
Aracın Önceki Hasarı Rayici Etkiler mi?
Evet. Aracın geçmişteki ağır hasarı, değişen parçaları ve kilometresi piyasa değerini etkileyebilir. Ancak sigorta şirketi önceki hasarı gerekçe gösterirken somut piyasa etkisini ortaya koymalıdır. Aynı model fakat ağır hasarsız emsal ile ağır hasarlı araç doğrudan eşit kabul edilemez.
Ödeme Kabul Edilirse İtiraz Hakkı Biter mi?
Sigorta şirketinin teklif ettiği tutarın hesaba yatması her durumda kalan alacaktan feragat anlamına gelmez. İbraname, sulh veya açık feragat belgesi imzalanmışsa içeriği ayrıca incelenir. Kısmi ödeme olduğu belirtilen tutar sonrası bakiye için tahkim veya dava talebi mümkün olabilir.
Sigorta Tahkiminde Bilirkişi
Hakem, rayiç ve hasar hesabı teknik uzmanlık gerektiriyorsa bilirkişi incelemesine başvurabilir. Başvuru sahibi emsal ilanları ve özel ekspertiz raporunu sunmalı; karşı tarafın emsal listesindeki kilometre, paket ve hasar farklılıklarını somutlaştırmalıdır.
Örnek
Sigorta şirketi 2022 model aracın rayicini 1.050.000 TL belirlemiş, aynı kilometre ve donanımdaki hasarsız emsaller 1.250.000–1.300.000 TL aralığındaysa itirazda emsal araçların tarih, kilometre, paket ve satış verileri karşılaştırılmalıdır. Önceki hasar varsa rayice etkisi uzman incelemesiyle belirlenir.
Belge Kontrol Listesi
- Poliçe ve zeyilnameler,
- eksper/tam hasar raporu,
- araç ruhsatı ve hasar geçmişi,
- rayiç emsal ilan ve satış kayıtları,
- servis onarım teklifleri,
- sovtaj teklifleri,
- sigorta şirketine başvuru ve cevap.
İlgili rehberler: Sigorta Tahkim başvurusu, araç değer kaybı, kasko ödeme yapmıyorsa.
Hukukçu İncelemesi
Av. Halil Bakırcı – Av. Emirhan Keskin. İçerik 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m.30, KTK, sigorta genel şartları ve tazminat hukukunun gerçek zarar ilkesi esas alınarak editoryal kontrolden geçirilmiştir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.
