Yurt Dışındaki Alacaklı Borçlunun Türkiye’deki Banka Hesabına Nasıl Haciz Koydurur?
yurt dışındaki alacaklı banka hesabı haczi: Yurt dışındaki alacaklının borçlunun Türkiye’deki banka hesabına haciz koydurması; e-haciz, maaş/emekli hesabı ve UYAP süreci.
Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor
Kısa ve net cevap: Yurt dışında yaşayan alacaklı, Türkiye’deki borçlu hakkında geçerli bir icra takibi yürütüyor ve takip haciz aşamasına gelmişse borçlunun Türkiye’deki banka hesaplarına elektronik haciz uygulanmasını talep edebilir. Banka hesabı haczi için alacaklının Türkiye’de bulunması gerekmez; avukat UYAP üzerinden haciz taleplerini ve bankaların cevaplarını takip edebilir. Ancak her hesaptaki paranın tamamı haczedilebilir değildir. Maaş, emekli aylığı, sosyal yardım, nafaka veya özel kanunla korunan bazı ödemelerde haczedilmezlik ve oran sınırlamaları gündeme gelir.
Gurbetçi alacaklı açısından en önemli ayrım şudur: icra takibi başlatmak ile borçlunun banka hesabındaki paraya fiilen ulaşmak aynı şey değildir. Hesapta para yoksa haciz “boş” kalabilir; sonradan hesaba para girdiğinde haczin kapsamı ve bankanın cevabı dosyaya göre değerlendirilir.
Banka Hesabı Haczi Hangi Aşamada İstenir?
Genel haciz yoluyla ilamsız takipte ödeme emrinin tebliği, itiraz süresi ve takibin kesinleşme durumu incelenir. Para alacağına ilişkin ilamlı takipte ise ilamın dosyaya verilmesi tek başına hemen haciz yapılması için yeterli değildir. İİK m.32 kapsamında borçluya icra emri tebliğ edilir; emirdeki yedi günlük ödeme süresinin geçmesi ve icrayı durduran bir karar bulunmaması, m.37 çerçevesindeki haciz aşamasında kontrol edilir. Özel takip türleri kendi hükümlerine tabidir.
Mahkeme kararının kesinleşmiş olması ile icra emrinin ödeme süresinin dolması farklı konulardır. Her para ilamında kararın kesinleşmesini beklemek gerekmez; fakat kesinleşmeden icra edilemeyen kararlar ve icranın geri bırakılması ayrıca değerlendirilir. İhtiyati haciz ise normal kesin hacizden ayrı geçici korumadır. Kaynak: İİK m.32, m.36, m.37 ve m.257.
E-Haciz Nasıl İşler?
İcra dairesi, takibin türü ve haciz koşulları oluştuğunda bankaya haciz yazısı veya ilgili usule uygun ihbarname gönderir. Bankadaki mevduat haczinin konusu, borçlunun bankadan olan alacağıdır. Elektronik gönderim yalnız iletim yöntemidir; İİK m.89 kapsamındaki haciz ihbarnamesi ile her basit haciz müzekkeresi aynı sonuçları doğurmaz. Yazının türü, tebliği, banka cevabı ve haczedilen miktar dosyada okunmalıdır.
Haciz yazısı ve haciz ihbarnamesi
İİK m.89’daki üçüncü kişiye ilişkin usulde banka, kendisine yöneltilen ihbarnameye kanuni süre ve sebeplerle cevap verir. İlk ihbarnameye yedi günlük itiraz düzeni, sonraki ihbarnameler ve üçüncü kişinin hukuki imkânları birbirinden ayrılır. Bir bankanın tek yazıya geç cevap vermesi nedeniyle, hiçbir başka usul işlemi aranmadan müşterinin bütün borcunun bankanın borcu hâline geldiği söylenemez.
Alacaklı bankanın cevabını gerçeğe aykırı buluyorsa, hangi tarihte hangi haczedilebilir alacağın mevcut olduğunu somutlaştırır. İİK m.89/4 çerçevesindeki sorumluluk ve ispat yolu, banka çalışanına yapılan telefon itirazından farklıdır. Sırf borçlunun o bankada geçmişte hesabı bulunması, haciz tebliği anında yeterli bakiye bulunduğunu kanıtlamaz. Hukuka uygun delil ve dosya kayıtları esas alınır.
Gelecekte hesaba yatacak para
Haciz talebine “doğmuş ve doğacak bütün alacaklar” yazılması, her bankadaki belirsiz gelecekteki bütün para girişlerinin süresiz ve koşulsuz yakalandığı anlamına gelmez. Mevcut hukuki ilişki, alacağın niteliği, yazının kapsamı ve banka cevabı incelenir. Düzenli bir alacak hakkı ile ileride tesadüfen yapılabilecek havale aynı değildir. Gerekiyorsa yeni haciz talebinin zamanı ve kanuni koşulları ayrıca değerlendirilir.
Hesap o gün boşsa bu, alacaklının bütün hakkının sona erdiğini göstermez. Bununla birlikte her gün sınırsız ve masrafsız sorgu yapılabildiği vaat edilmemelidir. UYAP entegrasyonları, yetkiler ve giderler somut dosyada uygulanır. Gereksiz tekrarlanan işlemler yerine borçlunun ticari faaliyeti ve hukuken erişilebilir kayıtları dikkate alınarak ölçülü takip planı hazırlanır.
Birden fazla bankadaki bloke
İİK m.85 uyarınca haciz, asıl alacak, faiz ve giderleri karşılayacak miktarla sınırlı yürütülür. Aynı anda birkaç bankadan olumlu cevap gelmesi, alacaklının borcun birkaç katını tahsil edebileceği anlamına gelmez. Dosyadaki güncel kapak hesabı ile bloke ve aktarılan tutarlar eşleştirilir. Fazla haciz veya ödemede kanuni düzeltme ve kaldırma işlemleri yapılır.
Bloke, paranın alacaklının hesabına geçtiği an değildir. Bankanın tutarı icra dosyasına aktarması, sıra ve diğer hakların incelenmesi, ardından alacaklıya ödeme aşaması vardır. İcra dosyasına para yatırıldığı hâlde aynı borç için yeni tahsilat talebi hazırlanırken önce bu tutar düşülmelidir. Alacaklıya veya vekile doğrudan yapılan ödeme de dosyaya bildirilir.
Vadeli ve döviz hesapları
Vadeli mevduatın varlığı, haczin imkânsız olduğu anlamına gelmez; vade, alacağın muacceliyeti ve paranın dosyaya aktarılma koşulları ayrıca değerlendirilir. Döviz hesabında mevcut para birimi ile takip alacağının para birimi ayrılır. Kur dönüşümünün hangi tarihte ve hangi işlem için yapıldığı hesapta açık gösterilir. Banka kesintileri ve daha önceki rehinler tutarı etkiliyorsa dayanağı istenir.
Yatırım hesabındaki her değer sıradan vadesiz mevduat değildir. Menkul kıymet, fon payı veya başka yatırım aracının haczi ve paraya çevrilmesi kendi kayıt ve usulüne tabidir. Banka hesabı ekranında toplam portföy değeri görülmesi, o tutarın tamamının hemen nakit olarak dosyaya aktarılacağı anlamına gelmez. Talep haczedilen hakkın gerçek niteliğine göre hazırlanır.
Banka rehni ve önceki hacizler
Banka, hesap üzerinde rehin veya takas hakkı bulunduğunu bildirirse sözleşmenin kapsamı, hakkın doğumu ve hacizle tarih ilişkisi araştırılır. Her genel banka formu her tutar için tartışmasız öncelik sağlamaz; buna karşılık geçerli bir önceki hakkın varlığı da göz ardı edilmez. Bankanın yalnız “rehinlidir” cevabı verdiği dosyada dayanak ve kapsamın usulüne uygun açıklanması istenir.
Başka alacaklıların haczi bulunuyorsa haciz tarihleri, iştirak koşulları ve sıra düzeni incelenir. İlk takip açan kişinin her durumda ilk sırada para alacağı varsayılmaz. Takip tarihi, haciz tarihi ve alacağın özel niteliği farklı sonuçlar doğurabilir. Sıra cetveli veya dağıtım işlemine başvuru gerekiyorsa bunun süresi, asıl borç uyuşmazlığından bağımsız korunur.
Ortak hesap ve üçüncü kişinin iddiası
Hesap birden çok kişi adına açılmışsa bankadaki sözleşme ve hesap sahiplerinin hakları incelenir. Borçlu olmayan eşin veya ortağın parasının tamamına sırf ortak hesap kullanılıyor diye kesin olarak el konulacağı söylenemez. Buna karşılık borçlunun kişisel hesabına para gönderen üçüncü kişi, yalnız transfer açıklamasıyla bankaya karşı bütün mevduatın sahibi hâline gelmiş sayılmaz. Bankadan olan alacağın kime ait olduğu hukuken değerlendirilir.
“Bu para çocuğuma aitti” veya “emanetti” iddiası varsa ödeme kaynağı, anlaşma ve diğer belgeler korunur. Üçüncü kişinin alacağı, istihkak veya başka koruma yolu somut hakka göre seçilir. Borçluyla sonradan düzenlenmiş bir belgeyle geçmişteki gerçek durum değiştirilemez. Hacizden kaçırma veya gerçeğe aykırı sahiplik beyanı önerilmez.
Şirket borcu ve ortağın hesabı
Bir limited veya anonim şirketin özel hukuk borcu, sırf ortaklık sıfatıyla bütün ortakların kişisel banka hesaplarından tahsil edilmez. Şirket tüzel kişiliği, şahsi kefalet, aval veya başka ayrı sorumluluk dayanağı incelenir. Borçlu gerçek kişinin bir şirkette pay sahibi olması da şirketin kasasındaki parayı doğrudan onun kişisel mevduatı hâline getirmez.
Bu durumda borçluya ait pay ve doğmuş kâr payı gibi hakların haczi ayrıca değerlendirilir. Şirket payı haczi rehberi bu ayrı yolu açıklar. Kamu alacağında ortak veya kanuni temsilci sorumluluğu varsa 6183 sayılı Kanunun özel hükümleri incelenir; özel alacaklının banka hacziyle aynı gerekçe kullanılmaz.
Vergi e-haczi ve ceza elkoyması
Vergi dairesinin e-haczi 6183 sayılı Kanuna; ceza soruşturmasındaki elkoyma CMK’ya dayanır. MASAK’ın işlemin ertelenmesine ilişkin yetkisi de farklıdır. Bunlardan birinin bulunması özel alacaklının icra takibinin yerine geçmez. Bankanın tek “bloke” ibaresiyle verdiği yanıtın altında hangi makamın hangi dosyasının bulunduğu araştırılır.
Alacaklı, borçlunun bankasını şahsen arayarak müşteri bakiyesine sınırsız erişim elde edemez. Talep icra dosyası ve yetkili kanallar üzerinden yürütülür. Avukatlık sıfatı da ilgisiz bütün banka müşterilerinin verilerine erişim yetkisi vermez. Haczedilebilir hakkı belirlemek için gereken kayıtlar ile gereksiz kişisel veriler ayrı tutulur.
Uzaktan tahsilatın son kontrolü
Dosyadaki hesap bilgileri doğrulanır, tahsil edilen ana para ve feriler ayrı gösterilir. Alacaklının Almanya’daki hesabına aktarım yapılacaksa banka bilgilerinin doğruluğu güvenli kanaldan teyit edilir. İcra dairesine yatırılan para ile avukatın müvekkiline aktaracağı net tutarın farkı, gider ve ücret belgeleriyle açıklanmalıdır. Vekâlet ve ücret ilişkisi ayrı kayıt altında tutulur.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun fiziksel ofisleri İstanbul Maslak/Sarıyer ve Mersin Akdeniz’dedir. Türkiye genelindeki alacak dosyalarının banka haczi ve tahsil işlemleri yetkili icra dairesi üzerinden İstanbul ve Mersin ofislerinden koordine edilir. Haciz talebinin kabulü, hesapta yeterli ve haczedilebilir para bulunduğu garantisi değildir. Sonuç, banka cevabı, önceki haklar ve gerçek dosya hesabıyla doğrulanır.
Hangi Hesaplar Haczedilebilir?
Vadesiz/vadeli mevduat, döviz hesabı ve bazı yatırım hesaplarındaki borçluya ait haczedilebilir değerler hedef olabilir. Hesabın müşterek olması, rehinli olması, yatırım hesabı niteliği veya üçüncü kişiye ait fon bulunması hâlinde ayrıca inceleme gerekir.
Maaş Hesabının Tamamı Haczedilebilir mi?
İİK m.83’teki kısmen haciz düzeni ile 4857 sayılı İş Kanunu m.35’teki işçi ücretinin dörtte birinden fazlasının haczedilememesi kuralı ayrı okunur; nafaka ve özel istisnalar saklıdır. Bütün maaş ve ödemeler için tek oran verilmez. Ücret, emekli aylığı, kıdem tazminatı ve sıradan mevduat aynı kalem değildir.
Ücretin bankaya yatması nedeniyle bütün bakiyenin otomatik olarak korumasız kaldığı söylenemez. Buna karşılık aynı hesaba gelen ilgisiz ticari tahsilatlar yalnız hesap “maaş hesabı” diye adlandırıldığı için ücret hâline gelmez. Banka dökümünde ödemenin kaynağı ve dönemleri gösterilir; haczedilmezlik ve ölçülülük itirazı doğru merciye yöneltilir. Kaynaklar: İş Kanunu m.35 ve İİK m.83.
Emekli Maaşı Hesabı
5510 sayılı Kanun m.93 kapsamında gelir, aylık ve ödeneklerin haczinde özel koruma vardır. Kanunun m.88’e göre takip ve tahsil edilen alacakları ile nafaka istisnası ve borçlunun muvafakatine ilişkin düzenleme somut takipte incelenir. Yabancı ülkeden gelen her emekli ödemesinin sırf adı emekli aylığı diye otomatik olarak 5510’un aynı hükmüne tabi olduğu söylenemez; ödemenin kaynağı ve uygulanacak özel düzen belirlenir.
1 Ocak 2026’da yürürlüğe giren 5510 ek m.24, Kurumdan gelir veya aylık alanların kendi sigortalılığı yahut hak sahibi oldukları kişinin sigortalılığı nedeniyle doğan, genel sağlık sigortası primi dahil prim ve ilgili borçların yüzde 25’i geçmemek üzere aylıktan kesilmesini düzenler. Bu hüküm, özel bir alacaklıya her emekli maaşının yüzde 25’ini serbestçe haczettirme yetkisi vermez. Bankanın kredi sözleşmesine dayalı takas, mahsup veya ödeme talimatı işlemi ile icra dairesinin haczi de ayrı incelenir; her banka kısıtı aynı isimle değerlendirilmez.
Kaynaklar: 5510 sayılı Kanun m.93 ve 7566 sayılı Kanun m.25 ve m.38.
Döviz Hesabına Haciz
Borçlunun avro veya dolar hesabı bulunması hâlinde banka haczi yabancı para bakiyesine de uygulanabilir. Tahsil ve dosyaya aktarım sırasında kur/para birimi işlemleri icra dairesi ve banka uygulamasına göre yürütülür. Alacağın kendisi de döviz cinsindeyse Yurt Dışındaki Alacaklı Türkiye’de Döviz Alacağını Nasıl Tahsil Eder? rehberi incelenebilir.
Bankada Para Yoksa Ne Olur?
O anda bakiye bulunmaması takibin sona erdiği anlamına gelmez. Borçlunun araç, taşınmaz, şirket payı, maaş veya üçüncü kişilerdeki alacakları araştırılabilir. Yeni haciz taleplerinin zamanlaması ve haciz isteme süreleri İİK hükümlerine göre takip edilmelidir.
Borçlunun Hesabı Hangi Bankada Bilinmiyorsa
UYAP ve icra dairesinin elektronik entegrasyonları çerçevesinde bankalara toplu veya ilgili sorgu/haciz talepleri gönderilebilir. Alacaklının her banka şubesini tek tek bilmesi gerekmez. Ancak banka cevapları ve hesap türü dosyada kontrol edilmelidir.
Üçüncü Kişiye Ait Para Borçlunun Hesabındaysa
Bir hesabın borçlu adına olması kural olarak bankanın borçluya olan borcunu gösterir. Üçüncü kişi paranın kendisine ait olduğunu ileri sürüyorsa istihkak veya ilgili hukuki yollar gündeme gelebilir. Aile içi para transferleri ve ortak hesaplarda sahiplik tartışmaları doğabilir.
İhtiyati Haciz ile Banka Haczi
Henüz kesinleşmiş takip yokken alacağın tahsilinin tehlikeye düşmesi hâlinde İİK m.257 ve devamındaki ihtiyati haciz şartları değerlendirilebilir. Mahkeme kararıyla borçlunun banka varlıklarına geçici koruma uygulanabilir. İhtiyati haciz için alacağın niteliği ve teminat şartı ayrıca incelenir.
Türkiye’ye Gelmeden Haciz Takibi
Avukat takip açma, banka haczi isteme, bankaların cevaplarını inceleme, tahsil edilen parayı dosyaya aktarma ve gerekli itirazlara cevap verme işlemlerini yürütür. Genel icra rehberi için Yurt Dışından Türkiye’de İcra Takibi ve Alacak Tahsili kullanılabilir.
Vekâlet ve Para Tahsili
Avukatın tahsil edilen parayı müvekkile aktarması için vekâletname ve banka bilgilerinin yeterli olması gerekir. Almanya’da vekâlet için Almanya Türk Konsoloslukları, genel dosya yönetimi için Yurt Dışındaki Müvekkiller ve Almanca bilgi için Almanca ana sayfa kullanılabilir.
Alacaklı İçin Kontrol Listesi
- Takip dosya numarası ve kesinleşme durumu,
- Güncel borç hesabı,
- Banka haciz talepleri ve cevapları,
- Borçlunun T.C. kimlik/vergi numarası,
- Hesabın maaş veya emekli aylığı niteliği,
- Varsa başka hacizlerin sıra bilgisi,
- Tahsil edilen tutar ve dosya masrafları.
Sık Sorulan Sorular
Almanya’da yaşarken Türkiye’deki borçlunun banka hesabına haciz koydurabilir miyim?
Evet. Uygun vekâletnameyle avukat icra dosyasından banka haczi talep edebilir.
Hesapta para yoksa takip biter mi?
Hayır. Diğer malvarlığı araştırılır ve kanuni şartlarla yeni haciz işlemleri yapılabilir.
Borçlunun bütün bankalarını bilmek zorunda mıyım?
Hayır. Elektronik sistemler üzerinden bankalara haciz/sorgu talepleri gönderilebilir.
Emekli maaşına haciz gelir mi?
Emekli aylıkları özel korumaya tabidir; muvafakat ve istisna alacaklar ayrıca incelenir.
Bankanın bloke koyması parayı tahsil ettiğim anlamına gelir mi?
Hayır. Bloke, ilgili tutarın kullanımının sınırlandığını gösterir. Bankadan icra dosyasına aktarım, varsa önceki hak ve hacizlerin değerlendirilmesi ve alacaklıya ödeme ayrı aşamalardır. Dosyada sadece bloke cevabı bulunuyorsa bunu gerçekleşmiş tahsilat gibi göstermek doğru değildir. Aktarılan ve ödenen tutarların tarihleri ayrı kaydedilmelidir.
Aynı borç için üç bankada para tutulduysa ne yapılır?
İİK m.85’teki ölçülülük dikkate alınarak toplam bloke ve tahsilat güncel borç hesabıyla karşılaştırılır. Bir bankadan ödeme geldikten sonra diğer bankalardaki kısıtların durumu yeniden kontrol edilir. Alacağın birkaç katı tutarında tahsilat yapılamaz; gereksiz kalan hacizlerin kaldırılması veya daraltılması ilgili icra dosyasında talep edilir.
Borçlu şirket ortağıysa şirketin banka hesabına haciz konulur mu?
Yalnız kişisel borç ve ortaklık sıfatı, şirketin banka hesabındaki parayı ortağın malı hâline getirmez. Şirketin ayrıca borçlu veya sorumlu olup olmadığı incelenir. Kişinin şirketteki payı ya da kendisine ait, doğmuş bir kâr payı alacağı ise ayrı haciz konusu olarak değerlendirilir. Yanlış kişiye ait hesabın hedeflenmesi önlenmelidir.
Alacaklı doğrudan bankadan borçlunun hesap dökümünü isteyebilir mi?
Alacaklı olmak bütün müşteri kayıtlarına sınırsız erişim hakkı sağlamaz. Banka sırrı ve kişisel verilerin korunması gözetilerek gerekli bilgiler yetkili icra veya mahkeme kanalıyla istenir. Avukatın dosya takibi de ilgili temsil ve usul yetkisi çerçevesindedir; başka müşterilerin ilgisiz işlemleri inceleme kapsamına alınmaz.
Resmî mevzuat nerede?
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu güncel metni esas alınmalıdır.
Sonuç
Yurt dışındaki alacaklı için banka hesabı haczi hızlı bir tahsil aracıdır; ancak önce takibin haciz aşamasına gelmesi ve hesabın haczedilebilir niteliğinin bulunması gerekir. Banka hesabında para bulunmaması hâlinde malvarlığı araştırması diğer haciz yollarıyla devam ettirilmelidir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.
