Yurt Dışında Yaşayan Kişinin Türkiye’deki Banka Hesabına Bloke Konulursa Ne Yapılır? MASAK ve Haciz Ayrımı
yurt dışında yaşayan banka hesabı bloke MASAK: Yurt dışında yaşayan kişinin Türkiye’deki banka hesabındaki bloke; MASAK 5549 m.19/A işlemin ertelenmesi, icra haczi, vergi e-haczi ve adli elkoyma ayrımı.
Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor
Kısa ve net cevap: Yurt dışında yaşayan kişinin Türkiye’deki banka hesabına bloke konulduğunda ilk yapılması gereken, blokenin hukuki kaynağını belirlemektir. Bankanın kendi müşteri tanıma/uyum incelemesi, 5549 sayılı Kanun m.19/A kapsamındaki MASAK işlemin ertelenmesi, icra dairesi haczi, vergi dairesi e-haczi veya ceza soruşturmasındaki adli elkoyma aynı işlem değildir ve itiraz yolları tamamen farklıdır. Sadece mobil bankacılıkta “bloke” yazısını görerek dava türü seçilmemelidir.
Gurbetçilerde özellikle Almanya’dan Türkiye’ye yüksek tutarlı para transferi, ev satış bedeli, miras parası veya şirket kâr payı gönderimi sonrasında banka ek belge ve fon kaynağı açıklaması isteyebilir. Bu durum her zaman “hakkınızda MASAK soruşturması var” anlamına gelmez.
Önce Bankadan Blokenin Kaynağını Öğrenin
Banka şubesinden veya resmi müşteri kanalından hesabın hangi kurum/karar nedeniyle kısıtlandığı sorulmalıdır. Banka her soruşturma ayrıntısını açıklayamayabilir; ancak icra dosya numarası, vergi e-haczi veya adli merci bilgisi çoğu durumda hukuki yolun belirlenmesi için gereklidir. Yazılı cevap istenmesi sonradan ispat kolaylığı sağlar.
MASAK İşlemin Ertelenmesi Nedir?
5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun m.19/A uyarınca, işleme konu malvarlığının aklama veya terörün finansmanı suçu ile ilişkili olduğuna dair şüphe bulunması hâlinde yükümlü nezdindeki işlem, şüphenin teyidi ve analiz amacıyla yedi iş günü süreyle askıya alınabilir veya gerçekleşmesine izin verilmeyebilir. Bu süre, şüpheli işlem bildiriminin yapıldığı tarihten itibaren hesaplanır.
MASAK’ın resmi açıklamalarına göre m.19/A kapsamındaki erteleme yedi iş gününü geçemez. Ancak bu süre içinde savcılık veya mahkemeden ayrı bir elkoyma/haciz kararı çıkarsa hesabın kısıtlılığı başka hukuki dayanakla devam edebilir. Bu nedenle “yedi gün geçti, banka mutlaka açmak zorunda” şeklinde tek başına sonuç çıkarılmamalıdır.
Banka Kendi Uyum İncelemesi Yapıyorsa
Bankalar 5549 sayılı Kanun, ikincil mevzuat ve müşteri tanıma yükümlülükleri kapsamında işlem amacı, fon kaynağı, ikamet, vergi mükellefiyeti ve işlem tarafları hakkında belge isteyebilir. Tapu satış belgesi, veraset ilamı, şirket kâr dağıtım kararı, maaş bordrosu veya yabancı banka ekstresi gibi belgeler sunulabilir. Bankanın iç uyum incelemesi ile resmi makam haczi birbirine karıştırılmamalıdır.
İcra Dairesi Haczi
Hesap blokesinin kaynağı bir icra dosyasıysa İcra ve İflas Kanunu hükümleri uygulanır. Takibin kesinleşmesi, ödeme emrinin tebliği, borca itiraz, haczedilmezlik ve üçüncü kişi iddiaları dosyaya göre incelenir. Yurt dışındaki kişinin eski Türkiye adresine usulsüz ödeme emri tebliği yapılmış olabilir. Bu durumda Usulsüz Tebligat Rehberi ayrıca incelenmelidir.
Vergi Dairesi E-Haczi
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında vergi veya diğer kamu borcu nedeniyle banka hesaplarına e-haciz uygulanabilir. Ödeme emri, borcun dönemi, zamanaşımı, tebligat ve vergi hatası gibi itirazlar kamu alacağı mevzuatına tabidir. İcra mahkemesine yapılacak normal özel hukuk şikâyeti vergi e-haczinde doğru yol değildir.
Ceza Soruşturmasında Elkoyma
Ceza muhakemesindeki elkoyma ile bankanın geçici işlem kısıtlaması farklıdır. 7571 sayılı Kanun m.22 ile eklenen CMK m.128/A, belirli bilişim bağlantılı nitelikli hırsızlık ve dolandırıcılık ile banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması suçlarında makul şüphe üzerine ilgili mali kuruma hesabı kırk sekiz saate kadar askıya alma yetkisi verir. Bu düzenleme her para transferine veya bütün suçlara sınırsız biçimde uygulanmaz; kanunda sayılan suç ve işlem koşulları aranır.
Hesap sahibi, askıya almanın kaldırılması için Cumhuriyet başsavcılığına başvurur; savcı başvuru hakkında yirmi dört saat içinde karar verir. Suça konu menfaate ayrıca elkoyma yapılacaksa m.128/A/4’teki hâkim kararı veya acil savcı emri ve onay süreleri uygulanır. Hâkim kararı olmadan elkoyma yirmi dört saatte onaya sunulur; hâkim elkoymadan itibaren kırk sekiz saatte kararını açıklar, aksi hâlde elkoyma kendiliğinden kalkar. MASAK m.19/A’daki yedi iş günlük erteleme ile bu süreler aynı değildir. Kaynak: 7571 sayılı Kanun m.22, CMK m.128/A.
Kısıtlamanın adı ve dayanağı neden belirleyicidir?
Mobil bankacılıkta para kullanılamaması, tek bir hukuki kurumun adı değildir. Hesap hareketlerinin tamamı mı durdurulmuştur, yalnız belirli tutar mı ayrılmıştır, kart mı kapatılmıştır yoksa transfer mi bekletilmektedir? Önce işlemin kapsamı ve tarihleri belirlenir. Banka müşterinin hesabındaki bütün fonlara mı, sadece belirli havaleye mi işlem uyguladığını kendi kayıtları üzerinden açıklayabildiği ölçüde belirtmelidir.
Şubede sözlü olarak “MASAK blokesi” denmesi, mutlaka m.19/A kapsamında resmî erteleme kararı bulunduğunu kanıtlamaz. Aynı ifade bazen bankanın müşteri tanıma incelemesi için de kullanılmaktadır. Hukuki başvuru, çalışan tarafından kullanılan günlük kelimeye değil gerçek karar ve kayıt türüne göre seçilir. Yazılı talepte hesabın numarası, kısıtlı tutar, işlem tarihi ve başvuru sahibi açık gösterilir.
Şüpheli işlem bildiriminin gizliliği
5549 sayılı Kanun m.4/2, şüpheli işlem bildiriminde bulunulduğunun açıklanmasına ilişkin gizlilik kuralı içerir. Bu nedenle müşterinin bankadan her koşulda bildirimin tam örneğini veya şüphenin bütün ayrıntılarını istemesi karşılanmayabilir. Gizlilik ile müşterinin kendi hesap hareketlerini ve hangi işlemin kısıtlandığını anlaması farklı konulardır. Bilgi verilmeyen her durumda doğrudan suç isnadı bulunduğu sonucuna varılmaz.
Avukat da kanuni gizlilik veya dosya inceleme sınırlamasını ortadan kaldıran bir sıfata sahip değildir. Yetkisi çerçevesinde dosyayı ve ilgili kararları inceler, hangi bilginin hangi merciden istenebileceğini belirler. Soruşturma numarası veya karar bilgisi elde edilmişse başvuru o dosya üzerinden somutlaştırılır. Banka personelinden gizli belgeyi usulsüz çıkarması istenmez.
MASAK işlem ertelemesindeki yedi iş günü
5549 sayılı Kanun m.19/A ve ilgili yönetmelik kapsamındaki erteleme, şüphenin teyidi ve analizi amacıyla yapılan veya teşebbüs edilen işlemin geçici olarak bekletilmesidir. Yönetmelikte şüpheli işlem bildiriminin yapıldığı tarihten itibaren yedi iş gününü aşmaması düzenlenir. İş günü ile takvim günü farklıdır; resmî tatil ve başlangıç kaydı doğru belirlenir. Bankanın müşteriye mesaj gönderdiği tarih, her durumda hukuki başlangıçla aynı olmayabilir.
Bu sürenin sonunda başka bir adli veya idari dayanakla kısıtlama sürüyorsa o karar ayrıca incelenir. “Yedi gün geçti, bütün hesaplar kesin serbest kalır” ifadesi bu nedenle yanlıştır. Aynı şekilde banka iç incelemesinin süresini her durumda m.19/A’dan başlayarak hesaplamak da doğru değildir. Kaynaklar: 5549 sayılı Kanun m.4 ve m.19/A ve İşlemlerin Ertelenmesine Dair Yönetmelik.
Fon kaynağı dosyası nasıl hazırlanır?
Paranın hesabınıza hangi bankadan geldiğini göstermek, ekonomik kaynağını her durumda açıklamaz. Almanya’daki maaş birikimi gönderilmişse maaş ve banka hareketleri; taşınmaz satılmışsa satış sözleşmesi ve tahsilat; miras alınmışsa miras ve ödeme belgeleri; şirket kâr payıysa dağıtım kararı ve vergi kayıtları birlikte sunulur. Belgeler transferin tutarı ve tarihiyle uyumlu olmalıdır.
Örneğin 150.000 avro transferinin kaynağı ev satışı olarak açıklanıyorsa satış bedeli, satıcının kimliği, paranın önceki hesabınıza gelişi ve Türkiye’ye gönderilmesi aynı işlem zincirinde gösterilir. Başka kişilerin hesaplarından geçen tutarlar için aradaki ilişki ve yetki açıklanır. Gerçekte olmayan borç veya satış sözleşmesi sonradan üretilmez; eksik bilgi varsa hangi kurumdan temin edileceği açıkça bildirilir.
Belge gönderirken veri güvenliği
Kimlik, tapu ve banka belgeleri yalnız bankanın doğrulanmış resmî kanalına veya yetkilendirilmiş avukata iletilir. Sosyal medyadan “blokeyi kaldırırım” diyen kişilere hesap şifresi, tek kullanımlık kod veya uzaktan erişim verilmez. İşlemin kaldırılması için kişisel hesaba ücret ya da vergi yatırılması istendiğinde talep doğrudan bankanın bilinen iletişim kanalından doğrulanır.
Gerekli olmayan üçüncü kişi verileri gereksiz yere yayılmaz. Bununla birlikte açıklamanın anlaşılmasını engelleyecek şekilde bütün tutar ve tarafların silinmesi de dosyayı yetersiz bırakabilir. Bankanın istediği belgenin amacı ve kapsamı sorulur, uygun ölçüde paylaşım yapılır. Apostil, banka ekstresinin içindeki her işlemi doğrulayan bir gelir belgesi değildir; tercüme ve resmî belge tasdiki ayrı konulardır.
İcra haczinde izlenecek yol
Haciz bir icra dosyasından kaynaklanıyorsa takip talebi, ödeme emri, tebliğ ve güncel borç hesabı alınır. Borç ödendiği hâlde haciz devam ediyorsa ödemenin dosyaya işlenmesi ve fek işlemi talep edilir. Borca veya imzaya itiraz, usulsüz tebligat ve haczedilmezlik başvuruları farklı süre ve mercilere tabidir. MASAK’a dilekçe göndermek özel hukuk icra dosyasındaki haczi ortadan kaldırmaz.
Hesabın maaş veya emekli aylığı içermesi hâlinde paranın kaynağı ve özel koruma hükümleri ayrıca incelenir. Banka hesabındaki her bakiyenin aynı oranda haczedileceği veya hiçbir bakiyenin haczedilemeyeceği söylenemez. Birden fazla banka ve dosyadan haciz varsa her biri ayrı listelenir. Tek dosyada borcun kapanması, başka alacaklıların hacizlerini kendiliğinden kaldırmaz.
Vergi e-haczi ve ödeme emri
Kamu alacağına ilişkin e-hacizde 6183 sayılı Kanun ve ilgili vergi mevzuatı uygulanır. Ödeme emrinin dayandığı borç, dönem, tebliğ ve ödeme kayıtları kontrol edilir. 6183 sayılı Kanun m.58’de ödeme emrine karşı on beş günlük dava süresi düzenlenir; her kamu işleminin süresi aynı kabul edilmez. Haciz işleminin kendisine veya temel vergi işlemine karşı yol, talebin niteliğine göre ayrıca belirlenir.
Yurt dışındaki malikin sadece e-belediye ekranında borç görmesi ile kendisine resmî ödeme emri tebliğ edilmesi aynı olay değildir. Düzeltme başvurusu, ödeme emri davası ve yürütmenin durdurulması birbirinin yerine otomatik geçmez. Bankaya gönderilen haciz yazısının hangi idareye ait olduğu ve kaldırma yetkisinin kimde bulunduğu belirlenmelidir. Özel icra mahkemesine yanlış başvuru yapılması süre kaybı doğurabilir.
Ceza elkoyması ve malvarlığının dondurulması
CMK m.128 kapsamında taşınmaz, hak ve alacaklara elkoyma ile m.128/A’daki belirli hesapların acil askıya alınması aynı koşullara sahip değildir. Kararda hangi hükmün uygulandığı, suç iddiası, tutar ve hesap bağlantısı incelenir. Hesap sahibinin şüpheli, mağdur veya üçüncü kişi olması da talebin niteliğini etkiler. Hesaba para gelmiş olması, sahibinin kesin suçlu olduğu anlamına gelmez.
Terörizmin finansmanı ve yaptırım mevzuatındaki malvarlığının dondurulması ise ayrıca kendi karar ve başvuru rejimine tabidir. Bu kararların tamamını yedi iş günlük MASAK ertelemesi olarak adlandırmak ciddi hata yaratır. Uygulanacak itiraz veya iptal yolu, kararı veren makam ve özel hükümlere göre belirlenir. Bankanın sadece kararı uyguladığı durumda ondan tek başına adli kararı kaldırması beklenemez.
CMK m.128/A kapsamında mağdura iade
Kanun, elkonulan suça konu menfaatin suçtan zarar gören mağdura ait olduğunun anlaşılması hâlinde soruşturma veya kovuşturma aşamasında iadesini düzenler. Bu, hesabı askıya alınan herkesin bütün parasının otomatik olarak başka kişiye gönderileceği anlamına gelmez. Hangi tutarın hangi işlemle mağdurdan geldiği araştırılır. Suçla ilgisi olmadığı ileri sürülen kişisel bakiyeler de kayıtlarla ayrıştırılır.
Hesap sahibi itirazında genel olarak “para benim” demek yerine gelir kaynağı, işlem zinciri ve ilgili tutarın olayla neden ilgisiz olduğunu açıklar. Mağdur ise gönderdiği tutar, alıcı hesap, işlem referansı ve hile iddiasını belgeler. İade, bankanın sözlü vaadiyle değil yetkili mercinin kanuni değerlendirmesiyle yürütülür. M.128/A’daki özel hukuki sorumluluk hükmü nedeniyle de her askıya alma işleminde otomatik banka tazminatı vaat edilmez.
Bankanın kendi işlemine karşı başvuru
Kısıtlama yalnız bankanın sözleşmesel veya iç uyum kararından kaynaklanıyorsa yazılı başvuru ve verilen cevap incelenir. Bankanın hangi belgeyi istediği, müşterinin ne zaman sunduğu ve işlemin neden devam ettiği kayıt altına alınır. BDDK veya ilgili müşteri uyuşmazlığı kanallarına başvuru, adli tedbiri kaldıran bir mahkeme kararıyla aynı değildir. Tüketici veya ticari dava şartları somut ilişkiye göre belirlenir.
Haksız gecikme nedeniyle zarar iddiasında, gerçek zarar ve nedensellik ayrıca ispatlanır. Yalnız hesaba geçici olarak erişilememesi her dosyada istenen bütün ticari kaybın bankadan tahsilini sağlamaz. Vadesi gelen zorunlu ödeme, reddedilen işlem ve belgeli ek maliyetler somutlaştırılır. Kararın adli makamdan mı bankadan mı kaynaklandığı, doğru davalının seçimi açısından da önemlidir.
Uzaktan takipte son kontrol
Kısıtlamanın kaldırılmasına karar verilmişse kararın bankaya ulaştığı ve uygulandığı kontrol edilir. Hesabın tamamı ile belirli tutarın blokesinin kaldırılması ayrılır. Başka haciz veya karar varsa erişim yine sınırlı kalabilir. Yeni hesap ekstresi, kullanılabilir bakiye ve ilgili dosyaların kapanış veya devam durumu birlikte doğrulanır. Sadece “yazı gönderildi” bilgisi fiilî kaldırma teyidi değildir.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun İstanbul ve Mersin’de fiziksel ofisleri bulunmaktadır. Türkiye genelindeki banka ve takip dosyaları, kararın kaynağına göre yetkili makam önünde İstanbul ve Mersin ofislerinden koordine edilir. Dosyanın ilk hedefi kısıtlamanın doğru hukuki sınıfa yerleştirilmesi ve ilgili sürenin korunmasıdır; fon kaynağını gizlemek veya denetimi aşmak için işlem bölmek çözüm olarak önerilmez.
Malvarlığının Dondurulması ile MASAK Ertelemesi Aynı mı?
Hayır. 5549 m.19/A’daki yedi iş günlük işlem ertelemesi, ayrı kanunlar kapsamında verilen malvarlığının dondurulması kararlarından farklıdır. Terörizmin finansmanı veya yaptırım rejimleri kapsamında malvarlığı dondurma daha uzun ve farklı bir hukuki prosedüre dayanabilir.
Almanya’dan Para Geldiği İçin Bloke Konulursa
Fon kaynağı belgelenmelidir. Almanya’daki satış sözleşmesi, maaş/iş sözleşmesi, vergi belgesi, banka hesap ekstresi, miras belgesi veya şirket kararı Türkçe tercümeyle sunulabilir. Yabancı resmi belgelerde apostil/tasdik gerekip gerekmediği belgenin türüne göre belirlenir. Yabancı Belge Türkiye’de Nasıl Kullanılır? rehberi kullanılabilir.
Ev Satış Bedeli Bankada Bloke Olduysa
Tapu resmi senedi, güvenli ödeme kayıtları, satış bedelinin kaynağı ve alıcı-satıcı banka hareketleri sunulmalıdır. Satış bedelinin gerçek işlemle uyumlu olması önemlidir. Yurt dışından tapu işlemleri için Web Tapu Rehberi kullanılabilir.
Bankaya İhtar veya Dava Açılır mı?
Önce blokenin bankanın kendi işleminden mi yoksa kamu/adli makam kararından mı kaynaklandığı belirlenmelidir. Banka yalnız resmi kararı uyguluyorsa dava doğrudan bankaya yöneltilmeyebilir. Bankanın hukuka aykırı ve dayanağı olmayan iç blokesi iddia ediliyorsa sözleşme, tüketici/ticaret hukuku ve bankacılık uyuşmazlığı kapsamında başvuru yolları değerlendirilir.
Türkiye’ye Gelmeden Takip
Avukat bankadan ve ilgili kurumdan bilgi talep edebilir, UYAP/icra/vergi dosyalarını inceleyebilir ve uygun itiraz/dava yolunu kullanabilir. Yurt Dışındaki Müvekkiller sayfası genel sistemi açıklar. Almanya’da vekâlet için Almanya Türk Konsoloslukları, Almanca bilgi için Almanca ana sayfa kullanılabilir.
Belge Listesi
- Banka bloke ekranı/yazısı,
- Hesap ekstresi,
- Fon kaynağı belgesi,
- İcra/vergi/adli dosya numarası,
- Yabancı banka dekontları,
- Tapu, miras veya şirket belgeleri,
- Banka ile yazışmalar.
Sık Sorulan Sorular
MASAK blokesi en fazla kaç gün sürer?
5549 m.19/A kapsamındaki işlem ertelemesi yedi iş günüyle sınırlıdır; ancak sonradan ayrı bir adli/idari karar çıkarsa kısıtlama başka dayanakla devam edebilir.
Banka neden sebep söylemiyor?
Şüpheli işlem ve soruşturma gizliliği nedeniyle ayrıntı sınırlı olabilir. Yine de hukuki dayanağın hangi işlem türüne ait olduğu tespit edilmelidir.
Almanya’dan kendi paramı göndermem suç mu?
Hayır. Uluslararası para transferi tek başına suç değildir; banka fon kaynağı ve işlem amacını belgelemek isteyebilir.
İcra haczi MASAK’a itirazla kalkar mı?
Hayır. İcra haczi İİK kapsamında ilgili icra dosyasında çözülür.
Bankanın kırk sekiz saatlik askıya alması MASAK’ın yedi iş günüyle aynı mı?
Hayır. CMK m.128/A, kanunda sayılan bilişim bağlantılı suçlar için mali kurumun kırk sekiz saate kadar hesap askıya almasını düzenler. MASAK m.19/A ertelemesinin kaynağı ve süresi farklıdır. Başvuruda bankadan öğrenilen işlem adıyla yetinilmez; uygulanan madde, karar ve başlangıç kaydı belirlenir.
CMK m.128/A kapsamındaki askıya almaya karşı nereye başvururum?
Hesap sahibi kaldırma talebini Cumhuriyet başsavcılığına sunar; savcı başvuru hakkında yirmi dört saat içinde karar verir. Ayrı bir elkoyma kararı bulunuyorsa onun dayanağı ve itiraz usulü de incelenir. Yalnız bankaya müşteri talebi açılması, savcılığa yapılacak başvurunun yerine geçmez.
Fon kaynağımı göstermek için yeni bir satış veya borç belgesi hazırlasam olur mu?
Gerçekte yapılmamış işlemi varmış gibi gösteren belge hazırlanmaz. Mevcut satış, ücret, miras veya şirket kaydı ile gerçek banka hareketleri sunulur. Eksik belgenin nereden temin edileceği açıklanır. Denetimden kaçınmak için transferleri bölmek yerine, işlem zincirini doğru ve doğrulanabilir kayıtlarla açıklamak gerekir.
Resmî kaynak nerede?
MASAK – 5549 sayılı Kanun ve MASAK Sıkça Sorulan Sorular güncel açıklamaları kontrol edilmelidir.
Sonuç
Türkiye’deki banka hesabı bloke edilen gurbetçinin ilk işi blokenin kaynağını belirlemektir. MASAK işlemin ertelenmesi, bankanın uyum incelemesi, icra haczi, vergi e-haczi ve ceza elkoyması farklı kurumlar olduğundan doğru itiraz yolu ancak hukuki dayanak tespit edildikten sonra seçilebilir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.
