İstanbul Kasten Yaralama: Adli Rapor ve Deliller
Adli rapordan hukuki nitelendirmeye
Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor
Yaralama iddiasında olayın oluş biçimi ile sağlık bulgularının bağlantısı birlikte incelenmelidir. İlk muayene ve sonraki raporları, kamera kayıtlarını ve tanık bilgilerini hazırlayın; rehber, rapordaki tıbbi tespitler ile isnat edilen hareketin dosyada nasıl ele alındığını açıklar.
“Basit tıbbi müdahale” ile “hayati tehlike” birbirinin karşılığı değildir
TCK m.86, başkasının vücuduna acı verilmesini veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasını düzenler. Bu nedenle suçun konusu yalnız gözle görülen yara değildir. Bunun yanında acı verme, sağlıkta bozulma ve algılama yeteneğine ilişkin tespitin olayla bağlantısı araştırılır. Her tartışma, herhangi bir bedensel ya da sağlık etkisi gösterilmeden yaralama olarak kabul edilmez.
Basit tıbbi müdahaleyle giderilebilirlik, m.86/2’deki hafif etkinin tıbbi değerlendirmesidir. Hastaneye gidilmemesi, kişinin aynı gün taburcu edilmesi veya kısa süre tedavi görmesi bu sınıflandırmanın yerine geçmez. Raporda muayene bulguları, tetkikler ve sonuç arasındaki bağlantı gösterilir. Geçici raporun belirli konularda kesin sonuç içermemesi hâlinde tamamlayıcı inceleme yapılır.
Yaşamı tehlikeye sokan durum m.87/1-d’nin; kemik kırığı veya çıkığı m.87/3’ün ayrı konusudur. Yüzde sabit iz, yüzün sürekli değişikliği, organ işlevinin sürekli zayıflaması ve işlevin kaybı da farklı bentlerde düzenlenir. Aynı rapordaki bu kavramlar tek bir “ağır yaralanma” sözcüğüyle birbirine eşitlenemez.
Raporun eksik veya çelişkili olduğu ileri sürülüyorsa itiraz, hangi bulgunun değerlendirilmediğini belirtmelidir. Röntgen veya diğer görüntüleme kaydı, epikriz, ameliyat notu ve takip muayenesi tıbbi soruya göre temin edilir. CMK m.63 ve 67 teknik uzmanlık gerektiren incelemeyi ve uzman görüşünü düzenler. Suçun hukuki vasfı ise bilirkişiye devredilmiş bir karar değildir.
TCK 86–87 ceza tablosu: Her rapor için aynı hesap yapılmaz
| Hüküm | Belirleyici durum | Kanuni yaptırım veya artırım |
|---|---|---|
| 86/1 | Temel kasten yaralama | 1 yıl 6 ay–3 yıl hapis |
| 86/2 | Basit tıbbi müdahaleyle giderilecek hafif etki | 6 ay–1 yıl 6 ay hapis veya adli para cezası; kadına karşı fiilde alt sınır 9 ay |
| 86/3 | Maddede sayılan nitelikli hâller | Şikâyet aranmaksızın yarı oranında artırım; canavarca his bendinde bir kat artırım |
| 87/1 | Sürekli işlev zayıflaması, sürekli konuşma zorluğu, yüzde sabit iz, yaşam tehlikesi veya erken doğum | 86. maddeye göre belirlenen ceza bir kat artırılır; 86/1 hâlinde en az 4, 86/3 hâlinde en az 6 yıl |
| 87/2 | İyileşmesi mümkün olmayan hastalık veya bitkisel hayat, işlev kaybı, konuşma veya çocuk yapma yeteneğinin kaybı, yüzün sürekli değişikliği veya düşük | Ceza iki kat artırılır; 86/1 hâlinde en az 6, 86/3 hâlinde en az 9 yıl |
| 87/3 | Kemik kırılması veya çıkığı | Hayat fonksiyonlarına etkisine göre yarısına kadar artırım |
| 87/4 | Kasten yaralama sonucunda ölüm | 86/1 hâlinde 10–14 yıl; 86/3 hâlinde 14–18 yıl hapis |
Tablo somut sanık hakkında hesaplanmış sonuç ceza değildir. Fiilin ilgili fıkrası, varsa teşebbüs, iştirak ve diğer bireyselleştirme hükümleri ayrıca uygulanır. Aynı yaralanmaya ilişkin farklı sonuçlar, her biri için bağımsız suç varmış gibi gelişigüzel toplanamaz. Mahkeme uyguladığı artırımın dayanağını ve hesap sırasını gerekçede göstermelidir.
86 ve 87. maddelerdeki belirtilen ceza değişiklikleri, 4 Haziran 2025’te yayımlanan 7550 sayılı Kanun’un 9 ve 10. maddelerine dayanır. Eski fiiller bakımından TCK m.7 uyarınca lehe kanun değerlendirmesi yapılır. Güncel yüksek ceza sınırlarını eski tarihli her fiile doğrudan uygulamak doğru değildir.
Silahla yaralama ve aile ilişkisi neden ayrıca incelenir?
TCK m.86/3-a; üstsoy, altsoy, eş, boşanılan eş ve kardeşe karşı fiili kapsar. Aynı evde yaşamamak, kanunda sayılan yakınlık ilişkisini kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Buna karşılık maddede sayılmayan her akrabalık, kıyasla bu bentteki artırım sebebi yapılamaz. İlişki olay tarihindeki duruma göre belirlenir.
Silah kavramı TCK m.6/1-f’deki tanımdan okunur; yalnız ateşli silahlarla sınırlı değildir. Eşyanın niteliği ve saldırıda kullanılış biçimi somutlaştırılır. Olay yerinde bir eşya bulunması, onun yaralama sırasında kullanıldığını tek başına kanıtlamaz. Ruhsatsız ateşli silah iddiası varsa 6136 sayılı Kanun kapsamındaki fiil de ayrı değerlendirilir.
Kendini beden veya ruh bakımından savunamayacak kişiye yönelme, mağdurun yaptığı kamu görevi nedeniyle saldırı ve kamu görevlisinin nüfuzunu kötüye kullanması ayrı nitelikli hâllerdir. “Memura karşı yaralama” denilmesi görev bağlantısının araştırılmasının yerine geçmez. Canavarca his de yalnız rapordaki yaralanmanın ağırlığından otomatik çıkarılamaz.
Raporda yaralanma bulunması failin kimliğini belirlemez
Tıbbi tespit yaralanmanın türünü açıklar. Kamera kaydı belirli hareketi, tanık anlatımı görülen olayı, olay yeri bulgusu ise mekânsal ilişkiyi aydınlatır. Bu delillerin hiçbiri görevinden farklı bir soruya cevap veriyormuş gibi kullanılmamalıdır. Önceki metinlerde gelişigüzel sıralanan şirket defteri veya banka kaydı, adli raporun teknik sonucunu ispatlayan zorunlu belge değildir.
TCK m.20 kişisel sorumluluğu, m.21 kastı düzenler. Toplu bir olayda herkesin aynı yerde bulunması bütün yaralanmaların herkese yüklenmesine izin vermez. Müşterek faillik ve yardım etme, kimin hangi bilerek katkıyı sağladığı üzerinden incelenir. Mağdurun teşhisi, görüntünün kalitesi ve anlatımlardaki uyuşmazlıklar CMK m.217 uyarınca birlikte tartışılır.
Ağırlaşmış sonuçlarda TCK m.23 gereğince bu sonuç bakımından en az taksir aranır. Fiil ile sonuç arasındaki nedensellik de açıklanmalıdır. Ölüm gerçekleşmişse kasten öldürme ile ölümle sonuçlanan yaralamanın ayrımı, yalnız neticeye değil kasta dayanır. Mağdurun yaşaması da öldürmeye teşebbüs ihtimalini kendiliğinden dışlamaz.
Şikâyetten vazgeçmek hangi dosyada sonuç doğurur?
M.86/2’deki hafif yaralama, 86/3 koşulları bulunmadığında şikâyete bağlıdır. TCK m.73’e göre altı aylık şikâyet süresi, dava zamanaşımı aşılmamak üzere fiilin ve failin öğrenilmesiyle başlar. M.86/1’de şikâyet şartı yoktur; 86/3 açıkça şikâyet aranmayacağını düzenler. Dolayısıyla hastaneden alınan raporun “hafif” olması bile, nitelikli hâl bulunan her dosyayı şikâyete bağlı yapmaz.
CMK m.253, 86. maddenin üçüncü fıkrası dışındaki kasten yaralamayı uzlaştırma kapsamında sayar; diğer istisnalar ve aynı mağdura karşı birlikte işlenen suçlar ayrıca gözetilir. Uzlaştırma, şikâyete bağlılıktan farklıdır. TCK m.87’deki neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama, 86’ya yapılan atıfla otomatik uzlaştırma kapsamına sokulmaz.
Tedavi masrafını ödemek ile usulüne uygun uzlaşma sağlamak aynı işlem değildir. TCK m.168’deki malvarlığı suçlarına özgü etkin pişmanlık oranları yaralamaya uygulanmaz. Mağdurun zararını karşılamak, ceza davasını her durumda düşüren özel bir yaralama hükmü olarak sunulamaz.
Meşru savunma ile haksız tahrik aynı sonuç doğurmaz
TCK m.25/1, devam eden veya gerçekleşmesi yahut tekrarı muhakkak haksız saldırıya karşı o andaki koşullara göre zorunlu ve orantılı savunmayı düzenler. Olayın başlangıcını göstermeyen görüntü bu incelemeyi eksik bırakır. Karşılıklı yaralanma bulunması tarafların ikisi için de otomatik meşru savunma kabul edilmesini gerektirmez.
TCK m.29’daki haksız tahrikte ise haksız fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisinde suç işleme aranır. Süreli hapis cezalarında dörtte birden dörtte üçe kadar indirim düzenlenmiştir. Bu bir beraat kuralı değildir. Haksız fiil, fail üzerindeki etkisi ve uygulanan oran gerekçelendirilir; salt eski husumet yeterli açıklama değildir.
İhmali davranışla yaralamada TCK m.88, 83. maddede açıklanan yükümlülük koşullarını da dikkate alır ve cezayı üçte ikisine kadar indirme imkânı tanır. Her yardım etmeme iddiasının otomatik olarak kasten yaralama sayılması veya her ihmali fiilde tam indirim verilmesi söz konusu değildir.
Çocuk failde yaş indirimi ve 2026 tarihli özel hüküm
Mağdurun yaşı ile şüphelinin yaşı farklı hukuki konulardır. Fail bakımından suç tarihindeki yaş ve TCK m.31’in ceza sorumluluğu koşulları belirlenir. 7593 sayılı Kanun’un 2. maddesi ile eklenen m.31/4, yaralama bakımından özellikle m.87/2 ve 87/4 suçlarını kapsar; 86. maddedeki bütün yaralamalara yayılmaz.
Bu suçlarda kanunun saydığı kusur ağırlığı, amaç, saik, işleniş biçimi ve önceki kasıtlı suçtan hapis mahkûmiyeti gibi ölçütler çerçevesinde 15–18 yaş grubunda üçüncü fıkranın uygulanmaması; ceza sorumluluğu bulunan 12–15 yaş grubunda ikinci yerine üçüncü fıkranın uygulanması değerlendirilir. Düzenleme her çocuk için zorunlu yetişkin cezası değildir. Zaman bakımından uygulamada TCK m.7 korunur.
Muayene, Olay ve Delil Takvimini Birlikte Hazırlamak
Yaralama dosyasında ilk hazırlık, olayın gerçekleştiği zaman ile tıbbi incelemenin zamanını ayrı göstermektir. İlk muayene, acil servis başvurusu, görüntüleme, kontrol muayenesi ve varsa ameliyat kaydı aynı tarihmiş gibi birleştirilmez. Her belgenin hangi sağlık kuruluşundan geldiği ve hangi şikâyete ilişkin olduğu yazılır. Böylece sonradan alınmış bir raporun olay anındaki bütün bulguları içerdiği varsayılmaz. Eksik belge varsa varmış gibi ek listesine konulmaz; hangi kurumdan istenmesi gerektiği belirtilir.
Başvuranın olay anlatımı tıbbi bir teşhis yerine geçirilmemelidir. Kişi nerede acı duyduğunu, gördüğü hareketi ve başvuru zamanını kendi bilgisi ölçüsünde anlatabilir; kırığın derecesi veya kalıcı işlev kaybı hakkında uzman sonucu uydurulmaz. Rapordaki bir ifade anlaşılmıyorsa sorulacak teknik konu açıklaştırılır. Örneğin raporun geçici nitelikte olması, hangi incelemenin tamamlanmasının beklendiği ve sonraki raporla ilişkinin nasıl kurulacağı araştırılabilir. Bu çalışma, raporu sırf beklenen sonucu vermediği için geçersiz saymak değildir.
Önceden mevcut hastalık veya yaralanma varsa kayıtların hangi döneme ait olduğu görünür tutulur. Eski bir bulgu yeni olayın sonucu gibi; yeni olaydan sonra ortaya çıkan her şikâyet de kendiliğinden aynı fiile bağlıymış gibi sunulmaz. İlgili sağlık kayıtlarının olayla bağlantısının uzmanlık gerektiren yönü ayrıca değerlendirilir. Hukuki talepte belgenin adı, tarihi ve cevaplaması beklenen soru birlikte belirtilir. Bir tetkik raporunun yalnız sonuç satırını paylaşmak yerine inceleme için gereken tam sürümü korunur.
Görüntü ve Tanık Anlatımını Hangi Soru İçin Kullanıyorsunuz?
Bir kamera kaydı yalnız olayın sonunu gösteriyorsa önceki saldırı veya savunma ihtiyacı hakkında kesin bilgi veriyormuş gibi anlatılmaz. Kaydın başlangıcı, bitişi, ses içerip içermediği ve kişilerin ayırt edilebildiği bölümler ayrı not edilir. Kaynak dosya saklanır; çalışma için alınan kesit özgün kaydın yerine geçirilmez. Saat bilgisinin gerçek zamanla uyumu konusunda tereddüt varsa bu fark gizlenmez. Kaydın nerede bulunduğu biliniyorsa korunması veya getirtilmesi için konum ve zaman aralığı somutlaştırılır.
Tanığın doğrudan gördüğü hareket ile sonradan başkasından duyduğu bilgi ayrılmalıdır. Bir kişinin olay yerinde bulunması, bütün aşamaları kesintisiz izlediğini göstermez. Görüş açısı, uzaklık, aydınlatma ve olayın hangi bölümünde orada olduğu anlatımın değerlendirilmesini etkileyebilir. Tanıklara ortak bir hikâye veya söylemeleri istenen metin hazırlatılmaz. Kişinin bildiği olgu kendi kaynağıyla değerlendirilir. İki anlatım farklıysa farkın hangi somut ayrıntıda olduğu gösterilir; her farklılık otomatik olarak yalan veya bütün beyanın değersizliği şeklinde sunulmaz.
Birden fazla yaralanma veya birden fazla şüpheli bulunan dosyada kişi, hareket ve sonuç eşleştirmesi özellikle önemlidir. Hangi hareketin kim tarafından görüldüğü, hangi yaralanmanın hangi kayıtla ilişkilendirildiği ayrı tutulur. Aynı yerde bulunan herkes hakkında aynı gerekçeyi kopyalamak yerine her kişinin fiile katkısı ve buna ilişkin delil sorulur. Yaralanmayı gösteren fotoğraf, tek başına fotoğrafta bulunmayan bir kişinin fail olduğunu kanıtlayan kayıt gibi kullanılmaz. Lehe görünen kayıtlar kadar aleyhe görünen belgeler de hukuki incelemeye sunulur.
Rapor İtirazını ve Başvuru Eklerini Düzenlemek
Rapor itirazında önce tartışılan tespit yazılır, ardından bunun neden eksik veya çelişkili olduğu ve hangi belgeyle karşılaştırılması istendiği açıklanır. Örneğin geçici rapor ile sonraki görüntüleme arasında fark varsa tarih ve kayıt referansı gösterilir. Sadece “raporu kabul etmiyorum” demek yerine cevaplanması gereken teknik soru kurulmalıdır. Buna karşılık bilirkişiden failin suçlu olduğuna karar vermesi istenmez; tıbbi değerlendirme ile mahkemenin yapacağı hukuki nitelendirme ayrı kalır. Her itirazın yeni rapor, beraat veya belirli ceza sonucu doğuracağı söylenemez.
Ekler hazırlanırken belgenin sahibi, olayla ilgisi ve kaynağı kontrol edilir. Sağlık kayıtları gelişigüzel üçüncü kişilerle paylaşılmaz; ilgili dosyaya sunulacak kapsam hukuki ihtiyaçla sınırlandırılır. Henüz alınmamış uzman raporu mevcutmuş gibi listelenmez. Yapılmış başvurunun numarası, teslim kaydı ve sonraki cevap saklanır. Bir kayıt daha sonra gelmişse önceki başvurunun ekiymiş gibi geriye dönük gösterilmez. Bu yöntem, olayın tarih sırasını ve araştırılması istenen noktaları görünür kılar; adli raporun veya yargı kararının yerine geçen özel bir sonuç belgesi oluşturmaz.
İstanbul’da başvuru ve mahkemenin görevi
İhbar veya şikâyet CMK m.158 uyarınca Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa yapılır. Olayın yeri, tarihi, bilinen fail bilgisi, yaralanma ve mevcut deliller belirtilir. Acil tedavi gereksinimi, ceza dosyasına belge sunma işleminden ayrıdır; sağlık ihtiyacı için ceza soruşturmasının tamamlanması beklenmez.
Yer bakımından yetki CMK m.12 ve devamına, görev 5235 sayılı Kanun m.11–14’e göre belirlenir. TCK m.86 kapsamındaki temel yargılama ile m.87/4’teki ölümle sonuçlanan yaralama aynı görev başlığına yerleştirilemez; ikincisindeki ceza üst sınırları ağır ceza görevini gerektirir. Çocuk yargılaması ve bağlantılı suçlar ayrıca saklıdır.
Yaralama ve Adli Rapor Hakkında Sık Sorulan Sorular
Rapor alınmamışsa hiç başvuru yapılamaz mı?
Hayır. CMK m.158 başvuru hakkını önceden rapor alınması şartına bağlamaz. Tıbbi bulguların ve diğer delillerin toplanması soruşturma içinde talep edilir.
Doktorun raporu mahkemeyi her konuda bağlar mı?
Hayır. Teknik bulgular uzmanlık konusu olmakla birlikte suçun vasfı ve ceza sorumluluğu yargı merciince değerlendirilir; raporun dayanakları ve itirazlar tartışılır.
Şikâyetten vazgeçme ile masraf ödemesi aynı şey mi?
Hayır. Şikâyet, uzlaştırma, zararın giderilmesi ve tazminat hakkı farklı kurumlardır; sonuçları ilgili kanun hükmüne göre belirlenir.
Basit tıbbi müdahale aynı gün taburcu olmakla belirlenir mi?
Hayır. Bu tıbbi değerlendirme TCK 86/2 bakımından yaralanmanın etkisine ilişkindir. Aynı gün taburcu olma veya hastaneye hiç gitmeme, rapordaki bulgu ve teknik değerlendirmenin yerine geçmez.
Kemik kırığı ile yaşamı tehlikeye sokan durum aynı hüküm müdür?
Hayır. TCK 87/3 kırık veya çıkığı, 87/1-d yaşamı tehlikeye sokan durumu ayrı düzenler. Raporda hangi sonucun hangi bulguya dayandığı gösterilmeli; farklı kavramlar tek bir ağır yaralanma ifadesiyle eşitlenmemelidir.
Adli rapor yaralayan kişinin kimliğini tek başına belirler mi?
Hayır. Rapor tıbbi sonucu açıklar. Fiili kimin gerçekleştirdiği, kast, iştirak ve olayın gelişimi görüntü, tanık ve diğer hukuka uygun delillerle birlikte değerlendirilir. Aynı yerde bulunmak tek başına herkesin bütün yaralanmalardan sorumlu olduğu anlamına gelmez.
Tedavi giderini ödemek yaralama dosyasını her zaman kapatır mı?
Hayır. Zararın giderilmesi, şikâyetten vazgeçme ve usulüne uygun uzlaştırma farklıdır. Yaralamanın ilgili fıkrası, nitelikli hâller ve uzlaştırmanın kanuni koşulları dosya üzerinden belirlenir; ödeme tek başına her soruşturmayı sona erdirmez.
Karşılıklı yaralanma otomatik meşru savunma mıdır?
Hayır. TCK 25/1 kapsamında haksız saldırının zamanı, savunmanın zorunluluğu ve orantısı somut olaydan incelenir. Haksız tahrik ayrı bir kurumdur. Yalnız iki tarafın da rapor almış olması, bu koşulları kendiliğinden kanıtlamaz.
İlgili İstanbul rehberleri
İstanbul Ofisi – Polaris Plaza, Maslak / Sarıyer
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu
Maslak Ahi Evran Caddesi, Polaris Plaza No:21, Kat:9, 34475 Sarıyer/İstanbul
İstanbul ve Mersin’deki fiziksel ofislerimizden Türkiye genelindeki dosyalar, görev ve yetki kuralları ile gerekli yerel işlemler dikkate alınarak koordine edilir. Yüz yüze görüşme için randevu sırasında tercih ettiğiniz ofisi belirtiniz.
İstanbul ofisini Google Haritalar’da açın · İletişim ve randevu
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.
