Ankara Öldürmeye Teşebbüs Davası: Kastın Belirlenmesi
Ölümün gerçekleşmemiş olması, olayın mutlaka yaralama suçu olduğu anlamına gelmez. Öldürme kastıyla elverişli hareketler kullanılarak doğrudan icraya başlanmış ve suç failin elinde olmayan nedenle tamamlanamamışsa TCK m.35 ile m.81 veya m.82 birlikte uygulanır. Tersinden, ağır bir yaralanmanın varlığı tek başına öldürme kastını ispatlamaz. Fiil, amaç, icra aşaması ve tamamlanmama nedeni ayrı incelenmelidir.
Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor
TCK 35: Kast, elverişli icra ve dış nedenle tamamlanmama
TCK m.35/1, kişinin işlemeyi kastettiği suçu elverişli hareketlerle doğrudan icraya başlamasını ve elinde olmayan nedenle tamamlayamamasını arar. Yalnız hazırlık niteliğindeki davranış ile suçun icrası aynı değildir. Kararda, doğrudan icraya hangi somut hareketle geçildiği açıklanmalıdır.
Elverişlilik değerlendirmesi kullanılan araçla sınırlı değildir; aracın fiildeki kullanımı ve somut koşullar birlikte incelenir. Bir eşyanın tehlikeli olması, her kullanımının doğrudan öldürme icrası olduğunu göstermez. Eylemin başlama ve durma anı, mağdurla ilişki ve gerçekleşen hareketler ortaya konulmalıdır.
Suçun failin elinde olmayan nedenle tamamlanamaması, TCK m.36’daki gönüllü vazgeçmeden ayrılır. Müdahale, engellenme veya neticenin başka nedenle önlenmesi iddiasında olayın zaman sırası belirlenir. Sadece eylemin sona ermiş olması, kişinin gönüllü olarak vazgeçtiğini göstermeye yetmez.
2025 değişikliğinden sonra teşebbüs cezaları
TCK m.81’deki kasten öldürmeye teşebbüs: Müebbet hapis yerine, m.35/2 uyarınca on yıldan on sekiz yıla kadar hapis.
TCK m.82’deki nitelikli öldürmeye teşebbüs: Ağırlaştırılmış müebbet yerine on dört yıldan yirmi bir yıla kadar hapis.
7550 sayılı Kanun m.8, TCK m.35/2’deki bu aralıkları değiştirmiştir. Önceki dokuz–on beş yıl ve on üç–yirmi yıl aralıkları güncel fiiller için aynı şekilde kullanılamaz. 4 Haziran 2025 öncesinde işlenmiş fiillerde TCK m.7 uyarınca lehe kanun incelemesi yapılır; yeni ağırlaştırma geçmiş fiile otomatik uygulanmaz.
Bu aralıklar, diğer bütün kişisel indirim ve artırımlar yapılmış sonuç ceza değildir. TCK m.35/2, meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığını esas alır. TCK m.61’deki uygulama sırası ve gerekçelendirme zorunluluğu gözetilir. Aynı olay özelliğinin hangi aşamada dikkate alındığı kararda denetlenebilir olmalıdır.
Nitelikli hâller m.82’de sınırlı olarak düzenlenmiştir. Tasarlama, belirli yakınlara karşı işleme, çocuğa veya kendisini savunamayacak kişiye karşı işleme, kadına karşı işleme, görev nedeniyle saldırı ve maddede sayılan özel amaçlar kendi koşullarıyla araştırılır. Sırf olaydan önce tartışma bulunması bütün tasarlama koşullarının gerçekleştiği anlamına gelmez. Uygulanan bent ve onu destekleyen olgular açıkça gösterilmelidir.
Adli rapor öldürme kastının yerine geçmez
TCK m.21’e göre kast, suçun kanuni unsurlarının bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesidir. Öldürmeye teşebbüs ile kasten yaralama arasındaki ayrımda bu nedenle kişinin öldürme fiiline yönelmiş iradesi araştırılır. Beyan edilen amaç, eylem öncesi ve sırasındaki davranışlar ile olayın maddi kayıtları birlikte değerlendirilir.
Adli rapor yaralanmanın niteliğini, yaşamı tehlikeye sokan durum bulunup bulunmadığını ve tıbbi sonucu açıklar. Bunlar kast incelemesinde delildir, fakat tek başına hukuki nitelendirme değildir. Tıbbi sonucu ağır olmayan bir olayda öldürme kastı bulunmadığı veya ağır yaralanmada mutlaka bulunduğu şeklinde mekanik kural kurulamaz.
Öldürme kastı saptanmayan fiilde TCK m.86–87’deki yaralama hükümleri, kendi maddi ve manevi koşullarıyla değerlendirilir. Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralamada TCK m.23 gereğince ağır sonuç bakımından en az taksir koşulu ayrıca gözetilir. Netice ile kast aynı kavram değildir.
TCK m.21/2’deki olası kast ve m.22’deki taksir ayrımları da doğrudan öldürme kastıyla karıştırılmamalıdır. Birden çok kişiye ilişkin neticeler varsa her mağdur bakımından fiil ve manevi unsur ayrı değerlendirilir. Savunma veya iddia, yalnız suç adını değiştirerek bu incelemeyi tamamlayamaz.
Gönüllü vazgeçmede tamamlanan başka suçun sorumluluğu sürer
TCK m.36’ya göre fail icra hareketlerinden gönüllü vazgeçer veya kendi çabasıyla suçun tamamlanmasını yahut neticenin gerçekleşmesini önlerse teşebbüsten cezalandırılmaz. Ancak tamamlanan bölüm ayrıca suç oluşturuyorsa o suçun cezası uygulanır. Bu nedenle hüküm, “her durumda bütün dosya kapanır” biçiminde açıklanamaz.
Vazgeçmenin gönüllülüğü ile başka kişi tarafından engellenme ayrılır. İcra hareketlerinin tamamlanmasından sonra neticeyi önleme bakımından failin yaptığı katkı ve bu katkının sonucu incelenir. Yalnız sonradan pişman olduğunu söylemesi, m.36’daki fiilî koşulların yerine geçmez.
Suça birlikte katılma iddiasında TCK m.37–40, her kişinin katkısını belirlemeyi gerektirir. TCK m.41 ise iştirak hâlinde yalnız gönüllü vazgeçen suç ortağının ilgili hükümlerden yararlanmasını düzenler. Bir sanığın davranışı, diğer bütün sanıklar için otomatik vazgeçme sonucu doğurmaz. Olay yerinde bulunma ile müşterek faillik de aynı kabul edilemez.
Meşru savunma ve haksız tahrik ayrı inceleme gerektirir
TCK m.25/1’deki meşru savunma için haksız saldırı, güncellik, zorunluluk ve orantı aranır. Bu koşulların varlığı ile öldürme kastına ilişkin değerlendirme farklı sorulardır. Saldırıyı gidermek için yapılan davranışın hukuka uygunluğu, olayın başlangıcı ve gelişimi üzerinden incelenir.
TCK m.27/2’deki mazur görülebilecek heyecan, korku veya telaş nedeniyle sınırın aşılması ile m.29’daki haksız tahrik aynı sonuçları doğurmaz. Birinde kanuni şartlarla ceza verilmemesi, diğerinde ceza indirimi değerlendirilir. Meşru savunma rehberi bu karar türlerini ayrıca açıklar. Kararda bir talebin reddi, diğer alternatif hukuki nedeni gerekçesiz bırakmak için yeterli değildir.
Çocuk sanıkta yaş indirimi ve 2026 değişikliği
7593 sayılı Kanun m.2, TCK m.31’deki çocuklara ilişkin ceza aralıklarını değiştirmiştir. Yeni m.31/4, kasten öldürme ve kanunda belirtilen ağır yaralama suçlarında; kasta dayalı kusurun ağırlığı, amaç ve saik, işleniş biçimi veya önceki kasıtlı hapis mahkûmiyeti ölçütlerinden biri ya da birkaçıyla özel yaş değerlendirmesi yapılmasını düzenler. On beş–on sekiz yaş grubunda üçüncü fıkranın uygulanmaması; on iki–on beş yaş grubunda ceza sorumluluğu bulunan çocuk için ikinci fıkra yerine üçüncü fıkranın uygulanması kanuni koşullara bağlıdır.
Bu düzenleme bütün çocuk sanıklarda otomatik yaş indirimi kaldırılması değildir. Öldürmeye teşebbüs dosyasında önce fiilin hukuki niteliği ve TCK m.35’in şartları, ardından çocuk bakımından m.31’in ilgili hükmü ayrı gerekçelendirilir. Suç tarihi eskiyse TCK m.7 uyarınca daha ağır yeni hükmün geriye yürütülmemesi ve lehe kanun karşılaştırması gerekir. Sosyal inceleme ve zorunlu müdafi güvenceleri ceza hesabından bağımsız olarak korunur.
Ağır ceza dosyasında delil ve savunma güvenceleri
5235 sayılı Kanun m.12–14 uyarınca öldürmeye teşebbüsün olağan yargılaması ağır ceza mahkemesinde yapılır. Teşebbüs nedeniyle cezanın azalması, görev hesabında tamamlanmış suçun kanuni cezasının dikkate alınması kuralını ortadan kaldırmaz. Failin çocuk olması hâlinde çocuk mahkemelerinin özel görev hükümleri ayrıca uygulanır.
CMK m.150/3’teki zorunlu müdafilik koşulu bu suçun yaptırımı bakımından önemlidir. Müdafi, isnadın öğrenilmesi, delil talepleri ve savunmanın hazırlanmasında hukuki yardım sağlar. CMK m.147–148’deki ifade güvenceleri, yalnız ilk ifade alınırken imzalanacak bir formalite değildir. Hak bildirimi ve işlemin nasıl yapıldığı kayıt üzerinden denetlenir.
Kamera kayıtlarının olayın öncesini ve sonrasını kapsaması, tanıkların hangi bölümü gördüklerinin ayrılması ve tıbbi belgelerin olay saatleriyle eşleştirilmesi gerekir. Araç incelemesi, olay yeri bulguları ve görüntüler farklı sorulara cevap verir. CMK m.160/2 gereğince lehe deliller de toplanır; CMK m.217 uyarınca hüküm hukuka uygun ve duruşmada tartışılmış delillere dayanır.
Tutuklama, mahkûmiyet kararı değildir. CMK m.100–101’deki somut delile dayalı kuvvetli şüphe, tutuklama nedeni ve ölçülülük ayrı gerekçe gerektirir. Katalog suç isnadı tek başına otomatik tutuklama sonucu doğurmaz. Tahliye veya tutuklamaya itiraz, esas savunmadan ayrı ama dosyadaki delillerle ilişkili bir taleptir.
Suç resen soruşturulur; mağdurun şikâyetten vazgeçmesi kamu davasını tek başına düşürmez. Yer yetkisi CMK m.12 ve devamına göre belirlenir. İstinafa açık hükme, CMK m.273 uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde başvurulur. İstinaf incelemesinde kastın gerekçesi, nitelikli hâller, teşebbüs aralığı ve alternatif savunmalar ayrı değerlendirilmelidir.
Mevzuat kontrolü: 9 Eylül 2026. TCK m.7, 21–23, 25, 27, 29, 35–41, 61, 81–82 ve 86–87; 7550 sayılı Kanun m.8; 5235 sayılı Kanun m.12–14; CMK m.100–101, 147–150, 160, 217, 230 ve 273.
Mersin ofisi ve dosya koordinasyonu
İhsaniye Mahallesi, 4903 Sokak, Profit İş Merkezi 3/14, Akdeniz/Mersin. Ankara dosyalarında görev, yetki ve kişisel katılım koşulları ayrıca değerlendirilir. İstanbul ve Mersin ofisleriyle iletişim.
Dosya incelemesinde olay çizelgesi nasıl hazırlanır?
Öldürmeye teşebbüs dosyasında tek bir belgeyi bütün olayın özeti kabul etmek önemli ayrımları gizler. İnceleme için önce olaydan önceki temas, eylemin başlangıcı, müdahale anı, sağlık kuruluşuna başvuru ve ilk beyan zamanları ayrı satırlara yerleştirilir. Her satırın karşısında hangi belgenin bulunduğu belirtilir. Saat kesin değilse tahmini zamanın kesin kayıt gibi yazılmaması gerekir. Böylece bir anlatımla görüntü arasındaki farkın gerçekten çelişki mi, yoksa kayıt saatlerindeki uyuşmazlık mı olduğu daha açık görülür.
Belge listesinde kaynağın ve dosyadaki yerinin gösterilmesi de önemlidir. Bir kamera görüntüsü için kamera konumu, kapsadığı alan ve görüntünün başlangıç ile bitiş zamanı not edilir. Tanık bakımından olayın hangi bölümünü doğrudan gördüğü ayrılır. Başkasından duyulan bilgi ile kişinin kendi gözlemi aynı başlık altında birleştirilmez. Sağlık belgelerinde ise başvuru, muayene ve rapor düzenleme tarihlerinin farklı olabileceği gözetilir. Bu çalışma herhangi bir delilin değerini önceden belirlemez; tartışılması gereken soruyu görünür kılar.
Her delil talebini belirli bir soruya bağlamak
Dosyaya belge eklenmesi talebi, belgenin neyi açıklayacağı belirtilerek hazırlanmalıdır. Örneğin mevcut görüntünün başlangıcı eksikse talebin konusu olay öncesini kapsayan kaydın teminidir. Tıbbi rapor ile anlatılan hareket arasında açıklanmamış fark varsa hangi bulgunun açıklanması istendiği gösterilir. Birden çok kişinin bulunduğu olayda her kişinin hareketi ayrı ele alınır; bütün kişilere aynı davranışın topluca yüklenmesi, bireysel katkı incelemesini tamamlamaz.
İnceleme notunda iddia, karşı açıklama ve belge birbirinden ayrılmalıdır. Henüz doğrulanmamış bir anlatımın yanına “kesin olay” yazılması sonraki değerlendirmeyi yanıltır. Aynı şekilde karşı tarafın sunduğu bir kayıt sırf karşı taraftan geldiği için yok sayılamaz; içeriği, bütünlüğü ve diğer delillerle ilişkisi incelenir. Savunmanın amacı dosyadaki boşlukları varsayımla doldurmak değil, hukuki sonuca etkili somut soruları ve bunlara ilişkin kanıtları ortaya koymaktır.
Duruşma ve karar sonrasında kontrol listesi
Duruşma öncesinde hangi taleplerin karara bağlandığı, hangilerinin beklediği ve hangi belgelerin henüz gelmediği ayrı bir listede tutulur. Talebin sunulduğu tarih ile verilen ara karar birlikte kaydedilir. Karar verildiğinde yalnız hükümdeki suç adı okunmaz; mahkemenin hangi fiili sabit kabul ettiği, kastı hangi olgulara bağladığı ve alternatif açıklamalara nasıl cevap verdiği incelenir. Bu yöntem, genel itiraz cümleleri yerine kararın somut gerekçesine yönelen bir başvuru hazırlanmasına yardım eder.
Yaklaşan süreler ve tebliğ belgeleri içerik incelemesinden ayrı takip edilir. Bir belgenin daha sonra temin edilecek olması başvuru takviminin unutulmasına gerekçe olmamalıdır. Dosyanın Ankara’da görülmesi, büroyla yapılan görüşmenin mahkeme başvurusu yerine geçtiği anlamına gelmez. Hangi işlem için hangi merciye başvurulacağı, hangi evrakın sunulacağı ve kişisel katılım gerekip gerekmediği dosyanın mevcut aşamasına göre belirlenir.
Dosyanın paylaşılacak kopyasında belge adlarının anlaşılır olması incelemeyi kolaylaştırır. Aynı raporun farklı görüntülerini ayrı deliller gibi listelemek yerine okunaklı tam nüsha seçilir; eksik sayfa ayrıca belirtilir. Görüntünün üzerinde açıklama yapılacaksa orijinal dosya korunur ve açıklamalı kopya bundan ayrılır. Müvekkilin olay anlatımı, resmî tutanakların yerine geçirilmez; hangi ayrıntının kendi hatırlamasına dayandığı açıkça yazılır. İnceleme sırasında belirlenen her eksiklik için belgenin kimde olduğu ve hangi sorunun cevabını sağlayacağı not edilir. Bu düzen, savunmanın yalnız uzun bir evrak yığınına dönüşmesini önler ve görüşmede hukuki açıdan belirleyici konulara zaman ayrılmasını sağlar.
Öldürmeye teşebbüs hakkında sık sorulan sorular
Öldürmeye teşebbüs ile yaralama arasındaki temel fark nedir?
Ayrım yalnız yaralanmanın derecesine göre yapılmaz. Öldürmeye teşebbüste öldürme kastı, elverişli hareketlerle doğrudan icraya başlama ve suçun kişinin elinde olmayan nedenle tamamlanamaması birlikte değerlendirilir. Yaralama iddiasında ise kişinin yöneldiği fiil ve sonuç ayrıca belirlenir. Bu nedenle savunmada adli raporun yanında görüntüler, olayın zaman sırası ve diğer deliller birlikte ele alınır.
Hayati tehlike bulunmaması öldürmeye teşebbüs suçlamasını ortadan kaldırır mı?
Tek başına kaldırmaz. Tıbbi rapor yaralanmanın sonucunu açıklar; kişinin kastı hakkında tek başına kesin karar vermez. Öte yandan hayati tehlike bulunması da otomatik olarak öldürme kastını kanıtlamaz. Raporda belirtilen bulguların hangi hareketten kaynaklandığı ve diğer kayıtlarla nasıl örtüştüğü açıklanmalıdır. Eksik rapor veya çelişkili saat bilgisi varsa bu sorun somut olarak gösterilir.
TCK 35 kapsamındaki ceza aralıkları sonuç ceza mıdır?
Hayır. Kasten öldürmeye teşebbüste on–on sekiz yıl, nitelikli öldürmeye teşebbüste on dört–yirmi bir yıl aralıkları teşebbüs düzenlemesindeki karşılıklardır. Suç tarihi, uygulanabilir kanun, zarar veya tehlikenin ağırlığı ve diğer kanuni nedenler ayrıca incelenir. Bir internet hesaplamasında yalnız bu aralığın alt sınırını seçmek mahkemenin vereceği cezayı belirlemez.
Saldırının sona ermesi her zaman gönüllü vazgeçme sayılır mı?
Hayır. Eylemin neden sona erdiği belirlenir. Kişinin kendi iradesiyle vazgeçmesi veya kendi çabasıyla tamamlanmayı önlemesi ile başka bir kişinin müdahalesi yüzünden devam edememesi aynı değildir. TCK 36 koşulları gerçekleşse dahi tamamlanan bölüm ayrıca suç oluşturuyorsa bu suçtan sorumluluk sürer. Zaman çizelgesi ve müdahale kayıtları bu ayrım için önemlidir.
Mağdur şikâyetinden vazgeçerse dosya kapanır mı?
Kasten öldürmeye teşebbüs suçlamasında şikâyetten vazgeçme kamu davasını tek başına sona erdirmez. Mağdurun anlatımı ve değişen beyanları delillerle birlikte değerlendirilir. Taraflar arasında bir görüşme yapılmış olması, mevcut kararları veya mahkemeye başvuru gereğini ortadan kaldırmaz. Beyanın kapsamı ile suçun resen takip edilmesi birbirinden ayrılmalıdır.
Kamera kaydının yalnız saldırı anını sunmak yeterli midir?
Kayıt olayın öncesi ve sonrasıyla değerlendirilmelidir. Başlangıçtaki hareketler, kişiler arasındaki mesafe, müdahale edenler ve eylemin sona erdiği an farklı hukuki sorulara cevap verir. Kesilmiş bir görüntünün bağlamı açıklanmadan yalnız seçilmiş saniyeler üzerinden sonuç çıkarılmamalıdır. Orijinal kaydın nereden geldiği, zaman bilgisi ve dosyaya nasıl alındığı da belirtilmelidir.
Öldürmeye teşebbüs isnadı otomatik tutuklama anlamına gelir mi?
Hayır. Tutuklama talebi ve kararı kendi kanuni koşulları bakımından gerekçelendirilir. Suçun adı, somut delil, tutuklama nedeni ve ölçülülük değerlendirmesinin yerine geçmez. Esas savunma ile tutukluluğa ilişkin başvuru farklı taleplerdir. Tahliye talebinde mevcut delillerin durumu ve kararın gerekçesi doğrudan ele alınmalıdır; yalnız suç vasfına itiraz edilmesi her sorunu çözmez.
Ankara dosyasını görüşmeden önce hangi belgeler hazırlanmalıdır?
Varsa ifade ve sorgu tutanakları, iddianame, mahkeme ara kararları, adli raporlar ve tebliğ belgeleri tarih sırasıyla hazırlanır. Görüntü veya tanık bilgisi varsa bunun hangi olayı açıklayacağı ayrıca belirtilir. Henüz dosyada bulunmayan bir belge dosyadaymış gibi sunulmamalıdır. Yaklaşan duruşma veya başvuru süresi ilk görüşmede bildirilir; eksik evrakın tamamlanması sürelerin kendiliğinden durduğu anlamına gelmez.
Ankara hukuk ve adliye rehberi
Bu konudaki görevli ve yetkili merci; uyuşmazlığın türü, taraflar, işlem veya olay yeri ve özel yetki kuralları birlikte değerlendirilerek belirlenir. Ankara’daki adliyeler, ilçeler ve resmî başvuru kaynakları için Ankara avukat ve hukuk rehberini inceleyebilirsiniz.
Şeffaflık: Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun İstanbul ve Mersin’de fiziksel ofisleri bulunmaktadır; Ankara’da şube bulunduğu ileri sürülmez. Uygun dosyalar Türkiye geneli temsil ve yetki kuralları çerçevesinde Mersin’den koordine edilir.
İstanbul Ofisi – Polaris Plaza, Maslak / Sarıyer
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu
Maslak Ahi Evran Caddesi, Polaris Plaza No:21, Kat:9, 34475 Sarıyer/İstanbul
İstanbul ve Mersin’deki fiziksel ofislerimizden Türkiye genelindeki dosyalar, görev ve yetki kuralları ile gerekli yerel işlemler dikkate alınarak koordine edilir. Yüz yüze görüşme için randevu sırasında tercih ettiğiniz ofisi belirtiniz.
İstanbul ofisini Google Haritalar’da açın · İletişim ve randevu
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.
