SGK Sağlıktan Yararlanmak İçin Kaç Gün Prim Gerekir? 5510 m.67 | 2026
5510 SAYILI KANUN • MADDE 67 • GENEL SAĞLIK SİGORTASI • 2026
Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor
Kısa ve net cevap: 5510 sayılı Kanun m.67 uyarınca genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin sağlık hizmetinden yararlanabilmesi için, sağlık hizmeti sunucusuna başvurulan tarihten önceki son bir yıl içinde kural olarak toplam 30 gün genel sağlık sigortası prim ödeme gününün bulunması gerekir. 4/b Bağ-Kur, Ek-5, Ek-6, belirli Ek-9 ve gelir testi sonucu primi kendisi ödeyen bazı gruplarda ayrıca başvuru tarihinde 60 günden fazla prim ve prime ilişkin borç bulunmaması şartı uygulanır; tecil ve taksitlendirmesi devam eden borçlar bu değerlendirmede farklıdır. Acil haller, iş kazası, meslek hastalığı, trafik kazası, 18 yaş altı kişiler ve Kanunda sayılan diğer durumlarda 30 günlük prim şartı aranmaz. Zorunlu sigortalılık sona erdiğinde sağlık hakkı kural olarak 10 gün daha devam eder; son bir yılda 90 gün zorunlu sigortalılık varsa buna 90 gün daha eklenir ve toplam 100 güne ulaşır.
5510 m.67 kapsamında sağlık hizmetlerinden yararlanma, 30 gün prim ve sigortalılık sonrası sağlık hakkı
SGK Sağlıktan Yararlanmak İçin 30 Gün Prim Şartı Nedir?
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 67. maddesi sağlık hizmetlerinden ve genel sağlık sigortasının diğer haklarından yararlanma şartlarını düzenler. Temel kural, sağlık hizmeti sunucusuna başvurulan tarihten önceki son bir yıl içinde toplam 30 gün genel sağlık sigortası prim ödeme gününün bulunmasıdır. Günlerin kesintisiz olması şart değildir; son bir yıllık dönem içindeki toplam gün sayısı esas alınır.
Bu kural yalnız sigortalının kendisi için değil, bakmakla yükümlü olduğu kişiler yönünden de önem taşır. Eş ve çocuk gibi bakmakla yükümlü olunan kişilerin sağlık provizyonu, asıl sigortalının genel sağlık sigortası durumuna bağlanabilir. Ancak Kanun bazı kişileri ve olayları 30 günlük koşuldan açıkça istisna eder.
30 gün şartı “işe girdikten sonra mutlaka 30 takvim günü beklemek gerekir” şeklinde yorumlanmamalıdır. Kişinin son bir yıllık dönemde önceki sigortalılığından gelen GSS prim günleri varsa bunlar da hesaba girer. Ayrıca bakmakla yükümlü olunan kişi kapsamından çıkıp doğrudan genel sağlık sigortalısı olanlarla bir kapsamdan başka bir kapsama geçenler bakımından SGK uygulamasında 30 gün yeniden bekleme şartı aranmaz.
Prim Borcu Sağlık Hizmetinden Yararlanmayı Engeller mi?
Prim borcunun etkisi sigortalılık statüsüne göre değişir. SGK’nın güncel resmî açıklamasına göre 4/b kapsamında kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlar, Ek-5, Ek-6, belirli Ek-9 kapsamındaki sigortalılar ile gelir testi sonucu GSS primini kendisi ödemekle yükümlü olan kişilerde 30 günlük prim şartına ek olarak, sağlık hizmeti sunucusuna başvuru tarihinde 60 günden fazla prim ve prime ilişkin borcun bulunmaması gerekir. Tecil ve taksitlendirmesi devam eden borçlar bu kuralda ayrıca değerlendirilir.
İsteğe bağlı sigortalılar, belirli yabancı uyruklu genel sağlık sigortalıları ve SGK’nın resmî açıklamasında ayrıca sayılan bazı gruplar için ise başvuru tarihinde prim ve prime ilişkin borcun bulunmaması şartı uygulanır. Bu nedenle “60 güne kadar borç herkes için sağlık hakkını etkilemez” biçiminde genel bir sonuç doğru değildir. Önce kişinin hangi bent ve statü kapsamında genel sağlık sigortalısı olduğu tespit edilmelidir.
4/a kapsamında işverene bağlı çalışan işçi bakımından işverenin primleri geç yatırması ile sigortalının bildiriminin hiç yapılmaması da birbirinden farklıdır. Fiilen çalıştığı halde hizmet günü eksik bildirilen kişinin sorunu yalnız GSS müstehaklığı değildir; sosyal sigorta kaydının düzeltilmesi gerekir. Ayrıntılı inceleme için SGK primi eksik yatırılırsa ne yapılır? rehberi incelenebilir.
Hangi Hallerde 30 Gün Prim Şartı Aranmaz?
5510 m.67, sağlık hizmetine erişimin ertelenemeyeceği veya sosyal korumanın özel önem taşıdığı durumlarda 30 günlük şartı aramaz. Kanundaki istisnalar arasında 18 yaşını doldurmamış kişiler, tıbben başkasının bakımına muhtaç kişiler, trafik kazası halleri, acil haller, iş kazası ve meslek hastalığı halleri ile bildirimi zorunlu bulaşıcı hastalıklar bulunur.
Kanunun 63. maddesindeki belirli koruyucu sağlık ve analık hizmetleri de m.67’deki istisna sistemi içindedir. Afet ve savaş hali ile grev ve lokavt hali de özel olarak sayılmıştır. Bu düzenlemelerin amacı, acil ve zorunlu sağlık hizmetini sırf prim günü eksikliği nedeniyle engellememektir.
İstisnanın bulunması, sağlık kuruluşunda hiçbir kimlik veya provizyon işlemi yapılmayacağı anlamına gelmez. Olayın acil hal, iş kazası veya trafik kazası niteliği doğru kayda geçirilmelidir. Özellikle iş kazasında olayın sağlık hizmeti bakımından istisna oluşturması, işverenin 5510 sayılı Kanun’daki iş kazası bildirim yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
İşten Çıktıktan Sonra Sağlıktan Kaç Gün Yararlanılır?
4/a, 4/b ve 4/c kapsamında zorunlu sigortalılığı sona eren kişi, zorunlu sigortalılık niteliğini kaybettiği tarihten itibaren kural olarak 10 gün daha genel sağlık sigortası kapsamında sağlık hizmetlerinden yararlanır. Kişinin sigortalılığın sona erdiği tarihten geriye doğru son bir yıl içinde en az 90 gün zorunlu sigortalılığı varsa, bu 10 güne 90 gün daha eklenir.
Böylece şartları sağlayan kişi toplam 100 gün boyunca kendisi ve bakmakla yükümlü olduğu kişiler yönünden sağlık hizmetlerinden yararlanmaya devam eder. Bu düzenleme işten çıkışın hemen ertesi günü sağlık provizyonunun kesilmesini önler.
Örnek olarak iş sözleşmesi 1 Eylül 2026’da sona eren bir çalışanın son bir yılda 90 gün zorunlu sigortalılığı bulunuyorsa, 10 günlük temel süreye ilave 90 günlük hak gündeme gelir. Kesin başlangıç ve bitiş hesabı SGK tescil kayıtları üzerinden kontrol edilmelidir. İşten çıkış kodu veya bildirimin geç yapılması sistemde görünen tarihle fiilî durum arasında fark doğurabilir.
Sigorta Kapsamı Değişince 30 Gün Yeniden Beklemek Gerekir mi?
SGK’nın resmî açıklamasına göre genel sağlık sigortalısının bakmakla yükümlü olduğu kişi kapsamından çıkıp genel sağlık sigortalısı haline gelen kişiler ile bir GSS kapsamından başka bir kapsama geçenlerden 30 gün prim ödeme şartı yeniden aranmaz. Bu kişiler yeni kapsama girdikleri andan itibaren sağlık hizmetinden yararlanabilir.
Bu kural özellikle anne veya babanın üzerinden sağlık yardımı alırken sigortalı işe başlayan gençler, 4/a’dan 4/b’ye veya başka zorunlu sigortalılık statüsüne geçenler bakımından önemlidir. Ancak statü geçişinde prim borcu yönünden yeni statünün kendi özel şartları ayrıca uygulanabilir.
Sistemde geçiş doğru görünmüyorsa sorun çoğu kez SPAS aktivasyonu, tescil tarihi veya işveren bildirimindeki gecikmeden kaynaklanır. Kişi e-Devlet üzerinden hem SGK tescil/hizmet dökümünü hem de SPAS müstehaklık kaydını karşılaştırmalıdır.
Çocuklar ve Mezun Gençler Sağlıktan Nasıl Yararlanır?
18 yaşını doldurmamış kişiler, m.67’de 30 günlük prim şartının aranmadığı gruplardan biridir. Bu koruma çocuğun acil veya normal sağlık ihtiyacında prim günü eksikliği nedeniyle hizmet dışı kalmasını önler.
SGK’nın güncel açıklamasına göre öğrenciliği sırasında anne veya babasının bakmakla yükümlü olduğu kişi ya da hak sahibi olarak yetim aylığı alan çocuklardan lise ve dengi öğrenimden mezun olanlar 20 yaşını, yükseköğrenimden mezun olanlar ise 25 yaşını geçmemek üzere mezuniyet tarihinden itibaren iki yıl daha sağlık hizmetlerinden yararlanabilir. Bu korumanın uygulanabilmesi için ilgili yaş sınırları ve başka bir genel sağlık sigortalılığı bulunup bulunmadığı kontrol edilir.
“Mezun oldum, aynı gün sağlık güvencem biter” sonucu bu nedenle doğru değildir. Ancak kişi bu iki yıllık dönem içinde sigortalı işe girerse kendi sigortalılığı üzerinden yeni statü oluşur; bir kapsamdan diğerine geçiş kuralları uygulanır.
Bağ-Kur’lu Sağlıktan Yararlanmak İçin Ne Kadar Borç Bırakabilir?
SGK’nın resmî “Yurtiçi” açıklamasında kendi adına ve hesabına çalışan 4/b sigortalıları için sağlık hizmetine başvuru tarihinde 60 günden fazla prim ve prime ilişkin her türlü borcun bulunmaması şartı yer alır. Tecil ve taksitlendirmesi devam eden borçlar istisna tutulur. Bu kural 30 günlük prim ödeme şartına ek olarak uygulanır.
Burada borcun yalnız GSS primi olarak adlandırılması gerekmez; SGK açıklaması prim ve prime ilişkin her türlü borç ifadesini kullanır. Bu nedenle sağlık provizyonu kapalı görünen 4/b sigortalısı e-Devlet borç dökümünü kontrol etmeli, yapılandırma veya taksitlendirme varsa bunun sistemde aktif göründüğünü teyit etmelidir.
Geçici kanun veya Cumhurbaşkanı kararıyla belirli dönemlerde borçlu Bağ-Kur’lulara kamu sağlık hizmetlerinden yararlanma imkânı tanınabilen özel düzenlemeler çıkabilir. Böyle bir geçici düzenleme varsa uygulanma tarihleri ayrıca kontrol edilir; kalıcı m.67 kuralı ile geçici düzenleme birbirine karıştırılmaz.
SPAS Müstehaklık Sorgulama Nedir?
Sağlık Provizyon Aktivasyon Sistemi (SPAS), SGK’nın genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin sağlık hizmetinden yararlanma durumunu otomatik olarak belirlediği sistemdir. SGK, müstehaklık durumunun e-Devlet üzerinden “SPAS Müstehaklık Sorgulama” hizmetiyle kontrol edilebildiğini belirtir.
Müstehaklık ekranında sağlık hizmetinden yararlanabileceğiniz veya yararlanamayacağınız görünür. Ancak sistem sonucu ile fiilî sigortalılık kaydı çelişiyorsa yalnız ekran görüntüsüyle yetinilmemelidir. İşe giriş bildirgesi, hizmet dökümü, işten çıkış tarihi ve GSS tescili birlikte incelenir.
Acil bir sağlık ihtiyacı varsa m.67’deki istisnalar ayrıca dikkate alınır. Sistemde provizyon çıkmaması, acil halin m.67 kapsamındaki özel rejimini ortadan kaldırmaz.
SGK Müstehaklık Görünmüyorsa Ne Yapılır?
İlk adım e-Devlet’ten SGK tescil ve hizmet dökümü ile SPAS müstehaklık kaydını karşılaştırmaktır. İşe giriş yakın tarihte yapılmışsa işveren bildirgesinin sisteme işlenip işlenmediği kontrol edilir. Son bir yıldaki 30 günlük GSS priminin mevcut olup olmadığı gün bazında hesaplanır.
4/b veya primi kendisi tarafından ödenen statü varsa borç kontrolü yapılır. Bakmakla yükümlü olunan kişi yönünden eş veya çocuk kaydının doğru eşleşip eşleşmediği incelenir. Kapsam değişikliği olmuşsa önceki ve yeni tescil tarihleri belirlenir.
Kayıt doğru olduğu halde SPAS sonucu hatalıysa SGK il müdürlüğü veya sosyal güvenlik merkezine yazılı düzeltme başvurusu yapılır. Başvuruda kimlik bilgisi, sigortalılık statüsü, işe giriş/çıkış tarihleri, hizmet günleri ve hatalı müstehaklık ekranı belirtilir. Fiilî çalışma olmasına rağmen hizmet hiç bildirilmemişse ayrıca hizmet ve prim kaydının düzeltilmesine yönelik işlem gerekir.
Tarihli Hesap Örnekleri
Örnek 1: Yeni işe giren fakat geçmişte 30 günü bulunan işçi
Kişi 10 Eylül 2026’da yeni bir 4/a işine başlamış, önceki on iki ay içinde başka işveren yanında toplam 45 gün GSS primi bildirilmiş olsun. Son bir yıldaki toplam 30 gün şartı zaten tamamlandığı için yeni işyerinde ayrıca 30 gün bekleme sonucu doğmaz.
Örnek 2: İşten çıkıştan sonra 100 günlük sağlık hakkı
Zorunlu sigortalılık 1 Eylül 2026’da sona ermiş ve geriye doğru son bir yılda 90 günden fazla zorunlu sigortalılık bulunuyorsa, 10 günlük temel süreye ilave 90 günlük sağlık hakkı uygulanır. Kişi ve bakmakla yükümlü oldukları toplam 100 günlük devam süresinden yararlanır.
Örnek 3: 4/b sigortalısının 60 günden fazla borcu
4/b sigortalısının son bir yılda 30 günden fazla GSS primi bulunmasına rağmen sağlık hizmetine başvuru tarihinde 60 günden fazla prim borcu varsa ve geçerli tecil/taksitlendirme yoksa, SGK’nın m.67 uygulamasındaki borç şartı nedeniyle normal sağlık provizyonu açılamaz. Acil hal veya Kanunda sayılan başka bir istisna varsa o hizmet yönünden farklı kural uygulanır.
Ücretsiz İzin Sağlık Hakkını Nasıl Etkiler?
Ücretsiz izinde fiilen çalışılmayan ve ücret ödenmeyen günler için kural olarak 4/a prim günü bildirilmez. Bu durumda sağlık hakkı, mevcut GSS günleri ve sigortalılık durumunun devamına göre belirlenir. İşçi ücretsiz izin öncesindeki son bir yıllık prim günlerini ve izin süresini birlikte kontrol etmelidir. İşverenin işçiyi tek taraflı ücretsiz izne çıkarıp çıkaramayacağı ise ayrı bir iş hukuku sorunudur; konu için İşveren işçiyi ücretsiz izne çıkarabilir mi? rehberi incelenebilir.
Sık Sorulan Sorular
1. SGK’dan sağlıktan yararlanmak için kaç gün prim gerekir?
Kural olarak sağlık hizmeti sunucusuna başvurudan önceki son bir yıl içinde toplam 30 gün genel sağlık sigortası primi gerekir.
2. 30 gün kesintisiz olmak zorunda mı?
Hayır. Kanun son bir yıllık dönemdeki toplam 30 prim gününü esas alır.
3. İşe yeni girdim, hemen hastaneye gidebilir miyim?
Son bir yılda önceki sigortalılıktan 30 gününüz varsa veya kapsam değişikliği nedeniyle 30 gün şartının aranmadığı gruptaysanız yeni işte ayrıca 30 gün beklemezsiniz.
4. İşten çıktıktan sonra sağlık kaç gün devam eder?
Zorunlu sigortalılık sonrası kural olarak 10 gün devam eder. Son bir yılda 90 gün zorunlu sigortalılık varsa 90 gün daha eklenir ve toplam 100 gün olur.
5. Bağ-Kur borcu varsa hastaneden yararlanılır mı?
4/b sigortalısında 30 gün şartına ek olarak başvuru tarihinde 60 günden fazla prim ve prime ilişkin borç bulunmaması gerekir; devam eden tecil ve taksitlendirme ayrıca değerlendirilir.
6. Acilde 30 gün prim şartı aranır mı?
Hayır. Acil haller m.67’de 30 gün şartının aranmadığı durumlar arasındadır.
7. İş kazasında sağlık için 30 gün gerekir mi?
Hayır. İş kazası ve meslek hastalığı halleri istisnadır.
8. Trafik kazasında prim günü aranır mı?
Hayır. Trafik kazası halleri m.67 istisnaları arasındadır.
9. 18 yaş altı çocukta 30 gün şartı var mı?
Hayır. 18 yaşını doldurmamış kişiler için bu şart aranmaz.
10. Üniversiteden mezun olan genç sağlık hakkını hemen kaybeder mi?
Hayır. 25 yaşını geçmemek şartıyla mezuniyet tarihinden itibaren iki yıl daha Kanun ve SGK uygulamasındaki koşullarla sağlık hakkı devam edebilir.
11. SPAS müstehaklık nereden sorgulanır?
E-Devlet üzerindeki SGK SPAS Müstehaklık Sorgulama hizmetinden kontrol edilir.
12. Sigortam var ama müstehak görünmüyorum; ne yapmalıyım?
Tescil, hizmet günü, işten giriş/çıkış ve borç kayıtları kontrol edilerek SGK’ya yazılı düzeltme başvurusu yapılmalıdır.
Resmî Kaynaklar
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu – m.67
- SGK – Yurtiçi / Sağlık hizmetlerinden yararlanma şartları
- SGK – Çalışanların Genel Sağlık Sigortası Hakları
Yazar ve Hukuki Kontrol
Av. Halil Bakırcı — Mersin Barosu Sicil No: 3472. İçerik 11 Eylül 2026 tarihinde 5510 sayılı Kanun m.67 ve Sosyal Güvenlik Kurumunun güncel genel sağlık sigortası açıklamaları esas alınarak hazırlanmıştır.
Hukuki kontrol: Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu. Fiziksel ofislerimiz İstanbul ve Mersin’dedir. Türkiye genelindeki dosyalar usulen mümkün olduğu ölçüde Mersin ofisinden yürütülür.
Bu yayın genel hukuki bilgilendirme içindir. Müstehaklık, sigortalılık statüsü ve güncel SGK kaydı birlikte kontrol edilir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.
