Çocuk Pasaportunda Her Başvuruda Yeni Muvafakatname Gerekir mi? 5682 m.17/C | 2026

Kısa ve Net Cevap

Evet. Ergin olmayan çocuk için yapılan her yeni pasaport başvurusunda ayrı muvafakat gerekir. Hukuki temel 5682 sayılı Pasaport Kanunu m.17/C‘dir. Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü, başvuru merkezinde verilen muvafakatin her başvuru için yeniden alınacağını; noterlikte düzenlenen muvafakatnamenin ise yalnızca bir defalık pasaport başvurusunda kullanılabileceğini açıkça belirtmektedir.

Bu nedenle çocuğun önceki pasaport başvurusunda kullanılan noter veya konsolosluk muvafakatnamesi, pasaport yenileme, süresi dolan pasaportun yeniden çıkarılması, kayıp nedeniyle yeni pasaport veya başka bir yeni pasaport başvurusu için otomatik olarak kullanılamaz. Yurt dışındaki ebeveyn, yeni başvuru için Türk dış temsilciliğinde yeni muvafakatname düzenleyebilir veya Lahey Apostil Sözleşmesine taraf ülkede yerel noterden yeni belge düzenleyip apostil ve noter onaylı Türkçe tercümesini hazırlayabilir.

5682 m.17/C Çocuk Pasaportunda Muvafakati Nasıl Düzenliyor?

5682 sayılı Pasaport Kanunu m.17/C, ergin olmayanlar ve kısıtlıların pasaport alabilmesi için kanuni temsilcilerinin muvafakatini arar. Hükmün amacı, çocuğun pasaport işleminin velayet veya vesayet yetkisini taşıyan kişinin iradesi dışında yürütülmesini önlemektir. Muvafakat bu nedenle soyut ve süresiz bir aile izni değil, belirli bir pasaport başvurusuna bağlı resmî irade beyanıdır.

Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün güncel pasaport hizmetleri açıklamasında bu nokta ayrıca netleştirilmiştir. Başvuru merkezinde anne ve baba hazır bulunuyorsa muvafakat görevli önünde alınabilir. Ebeveynlerden biri gelemiyorsa noterlikte veya dış temsilcilikte düzenlenmiş muvafakatname sunulur. Ancak bu belgenin önceki başvurudan kalmış olması yeni başvuru bakımından yeterli değildir.

Bu sonuç özellikle yurt dışında yaşayan aileler için önemlidir. Anne veya baba Türkiye’deki ilk pasaport başvurusu için Berlin, Paris, Amsterdam, Viyana, Londra, Toronto veya başka bir Türk dış temsilciliğinde muvafakat vermiş olabilir. Çocuğun birkaç yıl sonra yeni pasaport alması gerektiğinde o eski belge tekrar kullanılmaz; yeni başvuru için yeni irade beyanı gerekir.

Neden Her Pasaport Başvurusunda Yeni Muvafakat İsteniyor?

Pasaport başvuruları birbirinden bağımsız idarî işlemlerdir. Çocuğun önceki başvurusunda mevcut olan velayet, vesayet veya aile durumu daha sonra değişebilir. Ebeveynler boşanmış, velayet başka bir kişiye verilmiş, kanuni temsilci değişmiş veya mahkeme çocuğa ilişkin yeni bir tedbir kararı vermiş olabilir. Yeni muvafakat şartı, başvuru tarihindeki güncel temsil yetkisinin doğrulanmasını sağlar.

Eski muvafakatnamenin süresiz kabul edilmesi, yıllar önce verilmiş bir iradenin değişen aile hukuku durumuna rağmen kullanılmasına yol açardı. NVI’nin “her başvuruda ayrı muvafakat” uygulaması bu riski ortadan kaldırır. Dolayısıyla mesele belgenin üzerinde bir son kullanma tarihi bulunup bulunmaması değildir; muvafakatın bir pasaport başvurusuyla sınırlı olmasıdır.

Bu nedenle noterlikte “süresiz” ibaresi kullanılan genel bir vekâletname ile çocuk pasaportu muvafakatnamesi aynı hukuki işlevi görmez. Pasaport başvurusunda aranan belge, çocuğun pasaport almasına yönelik açık ve güncel muvafakatı göstermelidir.

Pasaport Yenilemede Eski Muvafakatname Kullanılır mı?

Hayır. Pasaport süresi dolduğu için yeni pasaport alınması, teknik olarak yeni bir pasaport başvurusudur. Önceki pasaport çıkarılırken kullanılan muvafakatname yeni başvuruda kullanılamaz. Ebeveynlerin başvuru merkezinde hazır bulunması veya yeni muvafakatname sunulması gerekir.

“Yenileme” günlük dilde eski belgenin devamı gibi algılansa da e-pasaport uygulamasında yeni bir pasaport cüzdanı düzenlenir. Çocuğun kimliği, biyometrik fotoğrafı, varsa eski pasaportu ve yeni başvuru tarihindeki kanuni temsil durumu yeniden değerlendirilir. Bu nedenle daha önce verilen izin yeni işlemde kendiliğinden devam etmez.

Yurt dışında yaşayan ebeveyn, Türkiye’ye gelmeden yeni muvafakati dış temsilcilikte verebilir. Dış temsilcilikçe düzenlenen muvafakatname, NVI uygulamasına göre başvurunun yapılacağı nüfus müdürlüğünün resmî e-posta veya faksına temsilcilik tarafından gönderilebilir. Alternatif olarak belgenin aslı ibraz edilir.

Çocuğun Pasaportu Kaybolduysa veya Çalındıysa Yeni Muvafakat Gerekir mi?

Evet. Kayıp veya çalıntı pasaportun yerine düzenlenecek pasaport da yeni bir başvuruya dayanır. İlk pasaport için verilen muvafakat bu yeni işlemde kullanılamaz. Kayıp bildirimi yapılması, eski pasaportun iptal edilmesi ve yeni pasaport başvurusunun başlatılması birbirinden ayrı idarî aşamalardır.

Kayıp olayının çocuğun velayet durumunda değişiklik yaratmaması sonucu değiştirmez. Kanuni temsilci aynı kişiler olsa bile yeni başvuru yeni muvafakat gerektirir. Anne ve baba birlikte başvuru merkezine gelebiliyorsa muvafakat görevli önünde alınır. Bir ebeveyn yurt dışındaysa onun yeni muvafakatnamesi dosyaya eklenir.

Çalınma yurt dışında gerçekleşmişse yerel polis kaydı ve dış temsilcilik işlemleri de gündeme gelebilir. Ancak bu belgeler ebeveyn muvafakatının yerine geçmez. Kayıp/çalıntı sebebi ile kanuni temsil izni farklı hukuki şartlardır.

Noter Muvafakatnamesi Gerçekten Tek Kullanımlı mı?

NVI’nin yayımladığı pasaport SSS’sinde noterliklerce düzenlenen muvafakatnamelerin yalnızca bir defaya mahsus pasaport başvurusu için kullanılabileceği açıkça yazılmıştır. Bu kural, noter belgesinde ayrıca “tek kullanımlık” ibaresi bulunmasa dahi pasaport uygulamasında geçerlidir.

Bu sebeple aileler eski noter belgesinin tarihinin yakın olmasına güvenmemelidir. Örneğin ilk başvuru eksik evrak nedeniyle hiç tamamlanmamışsa belgenin hangi işlemde sisteme işlendiği başvuru merkeziyle kontrol edilir; muvafakatın bir başvuruda kullanılmış olması halinde ikinci başvuruda yeni belge gerekir. Yeni pasaport talebi doğduğunda baştan yeni muvafakat hazırlanması en güvenli yoldur.

Belgenin tek kullanımlı olması, pasaportun geçerlilik süresini etkilemez. Muvafakat yalnız başvurunun yapılabilmesi için temsil iznidir; düzenlenen pasaportun süresi Pasaport Kanunu ve ilgili idarî kurallara göre belirlenir.

Yurt Dışındaki Ebeveyn Yeni Muvafakati Konsolosluktan Nasıl Verir?

Yurt dışındaki ebeveyn Türk büyükelçiliği veya başkonsolosluğunun noterlik servisinde çocuk pasaportu için yeni muvafakatname düzenleyebilir. İşlem metninde çocuğun kimliği ve pasaport başvurusuna verilen izin açıkça yer almalıdır. Dış temsilcilikte düzenlenen belge Türk makamınca oluşturulduğundan ayrıca apostil yaptırılmaz.

NVI uygulaması, dış temsilcilikçe düzenlenen muvafakatname ve vekâletnamenin doğrudan başvuru merkezinin resmî e-posta veya faksına gönderilmesini kabul etmektedir. Bu gönderim temsilcilik tarafından yapılmalıdır. Ebeveynin taranmış belgeyi kendi e-posta adresinden göndermesi veya telefon fotoğrafını diğer ebeveyne iletmesi aynı resmî iletim değildir.

Başvuru tarihi yaklaşıyorsa temsilciliğe hangi nüfus müdürlüğüne gönderim yapılacağı açıkça bildirilmelidir. Çocuğun Türkiye’de başvuracağı merkez, randevu tarihi ve ebeveynin kimlik bilgileri doğru verilmelidir. Muvafakatın başvuru merkezine ulaşması, çocuğun şahsen başvuru şartını ortadan kaldırmaz.

Yabancı Noterde Yeni Muvafakat: Apostil ve Tercüme

Bulunulan ülke Lahey Apostil Sözleşmesine tarafsa ebeveyn yerel noterde pasaport muvafakatı düzenleyebilir. NVI’nin açıklamasına göre bu belgenin Türkiye’de kabulü için apostil edilmiş aslı ile yeminli tercüman tarafından yapılan ve noter tarafından onaylanan Türkçe tercümesi ibraz edilir.

Yeni pasaport başvurusu yapılacaksa eski apostilli belge de yeniden kullanılamaz. Ebeveynin yerel noterde yeni muvafakat düzenlemesi, yeni apostil alması ve yeni belgenin Türkçe tercümesini hazırlaması gerekir. Apostil yalnız imza ve resmî sıfatın doğrulanmasına ilişkindir; muvafakat metninin pasaport işlemini kapsayıp kapsamadığını ayrıca kontrol etmek gerekir.

Ülke Apostil Sözleşmesine taraf değilse tasdik zinciri ülkeye göre değişir. Böyle bir durumda doğrudan Türk dış temsilciliğinde yeni muvafakatname düzenlemek, pasaport başvurusu bakımından daha sade bir resmî belge yolu sağlar.

Boşanma Sonrası Her Yeni Pasaportta Kimin Muvafakati Alınır?

Kesinleşmiş boşanma kararında velayet hangi ebeveyne verilmişse çocuğun pasaport başvurusunda o kişinin muvafakati yeterlidir. Ancak yeni pasaport başvurusu yapılırken velayet sahibinin güncel muvafakati yine alınır. Yani velayet sahibi olmak, önceki pasaportta kullanılan muvafakatnamenin sonraki başvuruda tekrar kullanılabileceği anlamına gelmez.

Boşanma kararında velayete ilişkin kesin bir hüküm yoksa NVI uygulaması her iki ebeveynin muvafakatını arar. Bu durumda taraflardan biri yurt dışındaysa yeni başvuru için dış temsilcilikte veya uygun yabancı noter yoluyla yeni muvafakat verir.

Yabancı ülkede verilmiş boşanma ve velayet kararına dayanılacaksa kararın Türkiye’de kullanılabilirliği ayrıca değerlendirilir. Lahey Apostil Sözleşmesi kapsamındaki yabancı kararın apostilli aslı, kesinleşme bilgisi ve noter onaylı Türkçe tercümesi gerekebilir; Sözleşme dışında kalan ülkelerde tanıma veya yetkili idarî tescil şartları gündeme gelebilir.

Boşanma Davası Devam Ederken Yeni Pasaport Başvurusu

Boşanma davası sonuçlanmamışsa aile mahkemesinin çocuğun geçici velayetine ilişkin ara kararı incelenir. NVI uygulamasına göre ara kararla velayet bir ebeveyne bırakılmışsa o kişinin muvafakati esas alınabilir. Yeni pasaport başvurusunda bu güncel karar ve yeni muvafakat birlikte değerlendirilir.

Mahkeme geçici velayet hakkında karar vermemişse evlilik devam ettiği için anne ve babanın birlikte velayet yetkisi sürer. Bu durumda yeni başvuruda iki ebeveynin muvafakati aranır. Bir ebeveyn yurt dışındaysa yeni muvafakatname düzenlenmesi gerekir.

Çocuğun yurt dışına çıkarılmasını yasaklayan ihtiyati tedbir, pasaport teslimine ilişkin mahkeme kararı veya uluslararası çocuk kaçırma uyuşmazlığı varsa yalnız muvafakatname üzerinden işlem planlanmaz. Mahkeme dosyasındaki tedbirlerin güncel durumu ayrıca kontrol edilir.

Anne veya Baba Yabancı Uyrukluysa Yeni Muvafakat Nasıl Alınır?

NVI, ergin olmayan çocuğun pasaport başvurusunda anne veya babadan biri yabancı uyrukluysa yabancı uyruklu ebeveynin noter tarafından düzenlenen muvafakatnamesinin ibrazını istemektedir. Yeni pasaport başvurusunda bu ebeveyn yönünden de yeni muvafakat gerekir.

Yabancı ebeveyn Türkiye’deyse Türk noterinde işlem yapabilir. Yurt dışındaysa Türk dış temsilcilikleri yabancı özel şahıslar için de noterlik işlemi yapabilmektedir; işlem Türkçedir ve Türkçe bilmeyen kişinin tercüman bulundurması gerekir. Alternatif olarak yerel noter belgesi, ülkenin uluslararası belge tasdik rejimine göre apostil veya tasdik zinciriyle Türkiye’de kullanılabilir hâle getirilir.

Ebeveynin yabancı vatandaşlığı, çocuğun Türk pasaportu başvurusundaki kanuni temsil şartını ortadan kaldırmaz. Esas olan başvuru tarihindeki velayet/temsil yetkisi ve bu yetki sahibinin güncel iradesidir.

Genel Vekâletname Yeni Muvafakatname Yerine Geçer mi?

Genel vekâletnamenin varlığı çocuk pasaportu için aranan güncel muvafakatı otomatik olarak karşılamaz. Pasaport başvurusunda kanuni temsilcinin çocuğun pasaport almasına açıkça izin verdiğinin anlaşılması gerekir. NVI, her başvuru için ayrı muvafakat esasını uyguladığı için eski veya genel amaçlı vekâletnameye güvenilmemelidir.

Her iki ebeveyn de pasaport başvurusuna gelemiyorsa çocuk bir ergin kişiyle başvuru yapabilir; bu durumda çocuğun pasaport almasına ilişkin muvafakatın yanında işlemleri yürütecek ergin kişiye verilmiş vekâletname de gerekebilir. Burada iki belge farklı işlev görür: muvafakat çocuğun pasaport almasına izin verir, vekâlet ise başvuru işleminde temsil/yürütme yetkisini gösterir.

Bu ayrım özellikle büyükanne, büyükbaba, teyze, amca veya başka bir yakının çocukla nüfus müdürlüğüne gitmesi halinde önemlidir. Yalnız “çocuğu götürmeye yetkilidir” içerikli bir belge, pasaport muvafakatının yerine kullanılmamalıdır.

Pasaport Muvafakati ile Yurt Dışına Çıkış Muvafakati Aynı Şey Değildir

Pasaport muvafakatı çocuğun pasaport belgesi almasına ilişkindir. Çocuğun belirli bir seyahatte ülke dışına çıkarılması, hedef ülkenin vize kuralları, sınır makamının talep ettiği belgeler ve velayet uyuşmazlığı ayrı konulardır. Bu nedenle pasaport için yeni muvafakat verilmesi her seyahatte diğer ebeveynin rızasına ilişkin bütün sorunları çözmez.

Çocuğun yurt dışına çıkışında hangi belgenin gerektiği konusunda çocuğu yurt dışına çıkarma muvafakatnamesi rehberi ayrıca incelenebilir. Velayet sahibi ebeveynin seyahat yetkisi bakımından velayet sahibi çocuğu yurt dışına çıkarabilir mi? yazısı da farklı hukuki soruyu ele almaktadır.

Pasaport işleminin yurt dışındaki ebeveyn tarafından nasıl yürütüleceği için yurt dışındaki ebeveynin çocuk pasaportu muvafakati ana rehberi kullanılabilir.

Yeni Pasaport Başvurusu Öncesi Kontrol Listesi

• Çocuğun yeni pasaport başvurusu için eski muvafakatnameyi kullanmayın.
• Başvuru tarihindeki velayet veya vesayet durumunu kontrol edin.
• Ebeveynler birlikte gidecekse muvafakat başvuru merkezinde verilebilir.
• Bir ebeveyn gelemiyorsa yeni noter veya dış temsilcilik muvafakatnamesi hazırlayın.
• Yurt dışı yerel noter belgesinde apostil/tasdik ve Türkçe tercümeyi tamamlayın.
• Boşanma varsa kesinleşmiş velayet kararının güncel durumunu kontrol edin.
• Boşanma davası devam ediyorsa geçici velayet ara kararını inceleyin.
• Yabancı ebeveyn varsa noter muvafakatını ayrıca hazırlayın.
• Her iki ebeveyn de gelemiyorsa refakat edecek ergin kişiye gerekli vekâleti verin.
• Çocuğun şahsen başvuruya katılacağını dikkate alarak randevu alın.

Çocuk Pasaportu Dosyasında Belge Zinciri Nasıl Kurulur?

Her yeni pasaport başvurusunda muvafakat gerekip gerekmediği incelenirken önce çocuğun güncel nüfus kaydı, velayet durumu ve önceki muvafakatnamenin hangi işlem için verildiği birlikte okunmalıdır. Eski belgenin yalnız başlığına bakılarak yeni başvuruyu kapsadığı kabul edilmemelidir. Velayet mahkeme kararıyla düzenlenmişse kararın kesinleşme ve kapsam bölümü, ortak velayet veya kişisel ilişki hükümleriyle birlikte değerlendirilir.

Yurt dışındaki ebeveynin beyanı konsoloslukta veya yabancı ülkede düzenlenmiş belgeyle verilecekse belgenin hangi makam için, hangi çocuk ve hangi pasaport işlemi bakımından düzenlendiği açık olmalıdır. Yabancı noter belgesinde ülkeye göre apostil veya tasdik ile Türkçe tercüme kontrol edilir. Başvuru öncesinde belge tarihleri, kimlik bilgileri ve velayet kaydı karşılaştırılarak isim, doğum tarihi veya pasaport numarası uyumsuzlukları düzeltilmelidir.

Resmî ve İlgili Kaynaklar

• Mevzuat Bilgi Sistemi – 5682 sayılı Pasaport Kanunu m.17/C
• Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü – Pasaport Hizmetleri SSS
• T.C. Dışişleri Bakanlığı – Konsolosluk İşlemleri SSS

Sık Sorulan Sorular

Muvafakatın Güncelliği Nasıl Kontrol Edilir?

Çocuk için daha önce verilmiş bir pasaport muvafakati, sonraki başvuruda otomatik ve süresiz yetki belgesi sayılmamalıdır. Başvuru tarihindeki velayet durumu, önceki muvafakat belgesinin kapsamı ve varsa geri alma ya da yeni mahkeme kararı birlikte kontrol edilir. Ebeveynlerden birinin yurt dışında bulunması hâlinde yeni muvafakat gerekiyorsa belge Türk konsolosluğunda veya bulunduğu ülkenin yetkili makamı önünde düzenlenir; yabancı makam belgesinde Türkiye’de kullanım için gereken tasdik ve tercüme işlemleri tamamlanır.

Özellikle önceki pasaportun süresinin dolması, çocuğun kimlik bilgilerinin değişmesi veya velayet kararının yenilenmesi hâlinde eski dosyadaki belgeye dayanılmadan güncel başvuru evrakı hazırlanmalıdır.

Hukukçu İncelemesi ve E-E-A-T

Hazırlayan: Av. Halil BAKIRCI – Mersin Barosu Sicil No: 3472
Hukukî inceleme: Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu.

Bu içerik 5682 sayılı Pasaport Kanunu m.17/C ile Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün her pasaport başvurusunda ayrı muvafakat aranmasına ilişkin güncel resmî uygulama açıklaması esas alınarak hazırlanmıştır.

Türkiye’deki pasaport, velayet ve yurt dışı belge işlemleri Mersin’den Türkiye genelindeki dosyalar bakımından takip edilmektedir.

Yurt Dışı Aile Hukuku İçin İletişim

Son mevzuat ve resmî uygulama kontrolü: 12 Eylül 2026.

Hukuki konu hakkında iletişim

İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.

Telefonla AraWhatsAppİletişim Bilgileri

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →