Yabancı Mahkeme Kararı Kamu Düzenine Aykırıysa Tenfiz Edilir mi? MÖHUK 54/c | 2026
Kısa ve Net Cevap
Yabancı mahkeme kararının hüküm sonucu Türk kamu düzenine açıkça aykırıysa Türkiye’de tenfiz kararı verilemez. 5718 sayılı MÖHUK m.54/1-c bu şartı açık biçimde düzenler. Kanun yalnız “aykırılık” değil, açık aykırılık arar. Yabancı mahkemenin Türk hukukundan farklı bir kanun uygulaması, farklı tazminat hesabı yapması veya Türk mahkemesinin aynı olaya başka türlü karar verecek olması tek başına kamu düzeni engeli değildir.
Tenfiz mahkemesi yabancı uyuşmazlığın esasını yeniden görmez. İnceleme, yabancı hükmün Türkiye’de hukukî sonuç doğurmasının temel anayasal değerler, temel haklar, savunma hakkı, dürüstlük, aile ve kişi statüsünün temel ilkeleri veya Türk hukuk düzeninin vazgeçilmez kurallarıyla açık ve tahammül edilemez bir çatışma yaratıp yaratmadığına yönelir. Kamu düzeni istisnası dar yorumlanır.
MÖHUK m.54/1-c Ne Diyor?
MÖHUK m.54/1-c, tenfiz için “hükmün kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması” şartını getirir. Bu düzenleme, yabancı hükmün Türkiye’de icrası veya hukukî sonuç doğurması sonucunda Türk hukuk düzeninin temel değerlerinin korunmasını amaçlar.
Kamu düzeni kavramı kanunda tek tek sayılmış bir yasak listesi değildir. Somut yabancı hükmün Türkiye’de yaratacağı sonuç üzerinden değerlendirilir. Bu nedenle aynı yabancı hukuk kuralı farklı olaylarda farklı kamu düzeni sonucu doğurabilir.
Kanunun “açıkça” kelimesini kullanması önemlidir. Her uyumsuzluk, her emredici hüküm farklılığı ve her Türk hukuku ihlali kamu düzeni seviyesine ulaşmaz. Çatışmanın temel ve ciddi nitelikte olması gerekir.
“Kamu Düzenine Açıkça Aykırılık” Nasıl Anlaşılır?
Açık aykırılık, yabancı hükmün Türkiye’de tanınması veya icrasının Türk hukuk düzeninin vazgeçilmez temel değerleriyle doğrudan çatışmasıdır. Anayasal temel haklar, hukuk devleti, adil yargılanma, taraf eşitliği, kişi dokunulmazlığı, temel aile hukuku ilkeleri ve benzeri çekirdek değerler bu değerlendirmede önem taşır.
Tenfiz hâkimi yabancı ülkenin hukuk sistemini genel olarak yargılamaz. Soru, somut kararın Türkiye’de doğuracağı hukukî sonucun kabul edilebilir olup olmadığıdır. Yabancı ülkedeki kural teorik olarak Türk hukukundan çok farklı olsa bile hüküm sonucu temel değerleri ihlal etmiyorsa kamu düzeni engeli oluşmaz.
Bu nedenle kamu düzeni itirazı geniş ve soyut ifadelerle değil, yabancı hükmün hangi sonucunun hangi temel Türk hukuk değerine açıkça aykırı olduğu gösterilerek kurulmalıdır.
Tenfiz Mahkemesi Yabancı Kararın Esasını Yeniden İnceler mi?
Hayır. Tanıma-tenfiz sisteminin temel ilkesi, yabancı uyuşmazlığın esasının Türk mahkemesinde ikinci kez görülmemesidir. Tenfiz hâkimi delilleri yeniden tartıp “yabancı hâkim doğru karar vermiş mi?” sorusuna cevap vermez. MÖHUK’taki sınırlı tenfiz şartlarını denetler.
Kamu düzeni itirazı esasa girme yasağını dolanmak için kullanılamaz. “Yabancı mahkeme tanığı yanlış değerlendirdi”, “bilirkişi raporunu yanlış yorumladı”, “benim delilime daha fazla ağırlık vermeliydi” türü iddialar kural olarak kamu düzeni incelemesinin konusu değildir.
Ancak esas değerlendirmesinin sonucu temel bir hakkı ortadan kaldıran veya Türkiye’de kabulü açıkça tahammül edilemez bir sonuç yaratıyorsa kamu düzeni denetimi devreye girer. İnceleme kararın doğruluğuna değil, hukukî sonucun kabul edilebilirliğine yönelir.
Yabancı Mahkemenin Türk Hukukundan Farklı Kural Uygulaması Kamu Düzenine Aykırı mı?
Tek başına hayır. Milletlerarası özel hukukun varlık sebebi farklı devlet hukuklarının aynı olayda farklı sonuçlar doğurabilmesidir. Yabancı mahkeme kendi kanunlar ihtilafı kuralları uyarınca yabancı maddi hukuku uygulamış olabilir. Sonucun Türk maddi hukukuyla aynı olması şart değildir.
Türk hukukunda emredici olan her kural da otomatik olarak milletlerarası kamu düzeni kuralı değildir. MÖHUK m.54/c daha yüksek bir eşik arar. Bu nedenle yalnız “Türk kanununda böyle değil” savunması tenfizin reddi için yeterli olmaz.
Dosyada önce yabancı hükmün Türkiye’de yaratacağı somut sonuç belirlenmeli, sonra bu sonucun temel kamu düzeni değerleriyle açık çatışması gösterilmelidir.
Temel Hakların Ağır İhlali Kamu Düzeni Engeli Doğurur mu?
Temel hakların ağır ve açık ihlali, kamu düzeni denetiminin en önemli alanlarından biridir. Tarafın gerçek bir savunma imkânından tamamen yoksun bırakılması, ayrımcı bir hukukî sonuç, hukukî dinlenilme hakkının özünü ortadan kaldıran bir usul veya temel kişi haklarına açık saldırı m.54/c incelemesini gündeme getirir.
Ancak savunma hakkı bakımından MÖHUK m.54/1-ç’de ayrıca özel düzenleme bulunduğu unutulmamalıdır. Çağrı, temsil ve gıyap sorunları öncelikle o bent çerçevesinde somutlaştırılır. İhlal Türk kamu düzeni bakımından daha temel bir seviyeye ulaşıyorsa m.54/c ayrıca ileri sürülür.
İki hukuki sebep dilekçede birbirinden ayrılmalıdır. Böylece mahkeme hangi olayın özel usul itirazına, hangisinin kamu düzenine dayandığını görebilir.
Yabancı Mahkemenin Yüksek Tazminata Hükmetmesi Kamu Düzenine Aykırı mı?
Yabancı hükümde Türkiye’deki uygulamadan daha yüksek tazminata karar verilmiş olması tek başına kamu düzenine açık aykırılık oluşturmaz. Tenfiz mahkemesi yabancı ülkenin tazminat hesabını Türk tarifesine veya Türk hâkiminin takdirine dönüştürmez.
Bununla birlikte tazminatın niteliği, amacı ve Türkiye’de icrasının yaratacağı sonuç somut olarak incelenir. Ceza niteliği taşıyan, cezalandırıcı ve ölçüsüz bir özel hukuk yaptırımının kamu düzeni tartışması farklı olabilir. Bu konuda hükmün niteliği, hesap yöntemi ve yabancı hukukta taşıdığı işlev belgelerle açıklanmalıdır.
“Miktar çok yüksek” ifadesi tek başına yeterli hukukî gerekçe değildir. Açık kamu düzeni çatışması gösterilmelidir.
Aile Hukuku ve Kişi Hâli Kararlarında Kamu Düzeni Nasıl Uygulanır?
Boşanma, velayet, soybağı, evlat edinme, isim değişikliği ve benzeri kişi hâli kararları temel statü sonuçları doğurur. Yabancı kararın Türkiye’de tanınması istenirken m.54/c kamu düzeni şartı MÖHUK m.58’in atfı nedeniyle incelenir.
Bu alanlarda çocuğun üstün yararı, tarafların temel hakları, eşitlik ve Türk hukuk düzeninin kişi statüsüne ilişkin temel ilkeleri önem taşıyabilir. Ancak yabancı aile hukukunun Türk hukukundan farklı düzenlemeler içermesi tek başına tanımayı engellemez.
Örneğin yabancı boşanma sebebinin Türk Medeni Kanunundaki boşanma sebepleriyle birebir aynı olmaması otomatik kamu düzeni engeli yaratmaz. Sonuç ve temel haklar üzerinden denetim yapılır.
Kamu Düzeni ile MÖHUK 54/ç Savunma Hakkı İtirazı Arasındaki Fark
MÖHUK m.54/1-ç, yabancı davada usulüne uygun çağrı, temsil ve gıyap koşullarını özel olarak düzenler. Davalının Türk mahkemesinde bu hususlardan birine dayanarak itiraz etmesi gerekir. m.54/1-c ise hükmün kamu düzenine açıkça aykırı olup olmamasına yöneliktir.
Usulsüz tebligat iddiası varsa öncelikle m.54/ç’nin şartları açıklanır. Aynı olay savunma hakkının özünü yok eden ağır bir ihlal seviyesindeyse kamu düzeni gerekçesi de ayrıca kurulabilir.
Bu ayrım hem hukukî gerekçenin doğruluğu hem de delillerin düzenlenmesi bakımından önemlidir.
Tanıma Davasında Kamu Düzeni Şartı Aranır mı?
Evet. MÖHUK m.58 yabancı kararın kesin delil veya kesin hüküm etkisi için tenfiz şartlarına atıf yapar; yalnız m.54/1-a’daki karşılıklılık şartını tanımada dışarıda bırakır. Bu nedenle m.54/1-c kamu düzeni denetimi tanıma davalarında da uygulanır.
Yabancı karar cebren icra edilmeyecek olsa bile Türkiye’de kesin hüküm veya kesin delil etkisi yaratacaksa kamu düzeni kontrol edilir. Özellikle kişi hâli ve aile hukukunda bu denetim önemlidir.
Tanıma talep eden taraf bu nedenle yalnız “karar kesinleşti” belgesine odaklanmamalı; hükmün Türkiye’deki statü sonucunu da değerlendirmelidir.
Kamu Düzeni İtirazı Hazırlarken Dosya Nasıl Kurulur?
- Yabancı kararın hüküm fıkrası eksiksiz tercüme edilir.
- Kararın Türkiye’de hangi hukukî ve ekonomik sonucu doğuracağı belirlenir.
- İtiraz edilen sonucun hangi temel Türk hukuk değeriyle açıkça çatıştığı tespit edilir.
- Esasa ilişkin sıradan hata iddiaları kamu düzeni gerekçesinden ayrılır.
- Savunma hakkı sorunu varsa m.54/ç ayrıca gösterilir.
- Yabancı hukukta kararın niteliğini açıklayan resmî mevzuat veya güvenilir kaynak eklenir.
- Tenfiz şartlarının geri kalanı ayrı başlıklarla değerlendirilir.
Kamu Düzeni İtirazında En Sık Yapılan Hatalar
- Türk hukukundan her farklılığı kamu düzeni ihlali saymak.
- Tenfiz mahkemesinden yabancı davanın delillerini yeniden tartmasını istemek.
- “Karar haksız” demekle yetinmek.
- m.54/c ile m.54/ç’yi karıştırmak.
- Tazminatın yüksek olmasını tek başına kamu düzeni kabul etmek.
- Yabancı hükmün Türkiye’de doğuracağı somut sonucu açıklamamak.
- Tanıma davasında kamu düzeni denetimi yapılmadığını sanmak.
- Kamu düzeni istisnasının dar yorumlandığını göz ardı etmek.
İlgili İçerikler ve Resmî Kaynak
- 5718 sayılı MÖHUK – Resmî Gazete
- Yabancı hukukun uygulanmasında kamu düzeni – MÖHUK 5
- Usulsüz çağrı ve tenfiz itirazı – MÖHUK 54/ç
- Tenfizde karşılıklılık – MÖHUK 54/a
Sık Sorulan Sorular
Kamu düzenine aykırı yabancı karar tenfiz edilir mi?
Hüküm Türk kamu düzenine açıkça aykırıysa MÖHUK m.54/c gereği tenfiz edilemez.
Türk hukukundan farklı karar kamu düzenine aykırı mıdır?
Tek başına hayır. Açık ve temel bir kamu düzeni çatışması gerekir.
Tenfiz mahkemesi yabancı davanın esasını inceler mi?
Hayır. Esas uyuşmazlık yeniden görülmez.
Yüksek tazminat kamu düzenine aykırı mı?
Miktarın yüksek olması tek başına yeterli değildir; hükmün niteliği ve sonucu incelenir.
Savunma hakkı ihlali kamu düzeni olabilir mi?
Ağır ve açık ihlaller m.54/c’yi gündeme getirebilir; çağrı ve temsil sorunları ayrıca m.54/ç’de düzenlenir.
Tanıma davasında kamu düzeni aranır mı?
Evet. MÖHUK m.58’in atfı nedeniyle m.54/c uygulanır.
Yabancı mahkemenin yanlış kanun uygulaması yeterli mi?
Hayır. Tenfiz mahkemesi yabancı kararın maddi hukuk doğruluğunu yeniden denetlemez.
Kamu düzeni itirazı soyut yapılabilir mi?
Hayır. Hükmün Türkiye’de yaratacağı açık çatışma somutlaştırılmalıdır.
Aile hukuku kararlarında kamu düzeni uygulanır mı?
Evet. Kişi hâli ve aile kararlarında da tanıma-tenfiz şartı olarak incelenir.
Emredici Türk kuralına aykırılık her zaman yeterli mi?
Hayır. Her emredici kural milletlerarası kamu düzeni düzeyinde değildir.
m.54/c itirazında hangi belge önemlidir?
Yabancı kararın tam hüküm fıkrası, onaylı tercümesi ve hükmün niteliğini açıklayan güvenilir yabancı hukuk kaynakları önemlidir.
Yurt dışından avukatla kamu düzeni itirazı yapılabilir mi?
Evet. Geçerli vekâletnameyle Türkiye’de avukat aracılığıyla tenfiz savunması yürütülebilir.
Hukukçu İncelemesi ve E-E-A-T
Hazırlayan: Av. Halil BAKIRCI – Mersin Barosu Sicil No: 3472
Hukukî inceleme: Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu.
Bu içerik MÖHUK m.54/1-c hükmündeki kamu düzenine açık aykırılık şartını, esasa girme yasağı ve tanıma-tenfiz ayrımıyla açıklamak için hazırlanmıştır.
Son mevzuat kontrolü: 12 Eylül 2026.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
