Yabancı Hakem Kararının Türkiye’de Tanınması Nasıl Yapılır? MÖHUK m.63 | 2026
Kısa ve Net Cevap
Yabancı hakem kararının Türkiye’de yalnız hukuki etkisinin kabul edilmesi isteniyorsa tanıma talep edilir; cebrî icra isteniyorsa tenfiz gerekir. 5718 sayılı MÖHUK m.63, yabancı hakem kararlarının tanınmasını da tenfize ilişkin hükümlere tabi tutar. Bu nedenle tanıma başvurusunda da MÖHUK m.60-62’deki temel koşullar, m.61’deki belge sistemi ve m.62’deki ret sebepleri dikkate alınır.
Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor
Tanıma ile para, mal teslimi veya başka bir edim cebren icra edilmez. Amaç yabancı hakem kararının Türkiye’de hukuken dikkate alınmasını sağlamaktır. Aynı kararın Türkiye’de borçlunun malvarlığına karşı icra edilmesi hedefleniyorsa tanıma değil tenfiz yoluna gidilir. Tenfiz kararı alındığında ayrıca tanıma kararı alınması gerekmez; tenfiz daha geniş hukuki sonuç doğurur.
Yabancı Hakem Kararının Tanınması Nedir?
Tanıma, yabancı hakem kararının Türkiye’de hukuki sonuç doğurmasının kabul edilmesidir. Tanıma yoluyla yabancı karar Türkiye’de aynı uyuşmazlığın değerlendirilmesinde hukuken dikkate alınabilir; ancak karar doğrudan haciz, satış veya cebrî teslim gibi icra işlemlerinin dayanağı hâline gelmez.
Tahkim kararları bakımından tanıma, özellikle tarafların aynı uyuşmazlığı Türkiye’de yeniden ileri sürmesini önlemek veya yabancı hakem kararında çözümlenmiş bir hukuki meselenin Türkiye’deki başka dava içinde dikkate alınmasını sağlamak için önem taşıyabilir.
Tanıma, yabancı hakem kararının esasının Türk mahkemesince yeniden yargılanması değildir. Mahkeme yalnız MÖHUK ve uygulanabilen uluslararası sözleşmelerdeki tanıma/tenfiz koşullarını inceler.
Kararın içeriğinin doğru olup olmadığı, hakemlerin delilleri nasıl değerlendirdiği veya maddi hukuk yorumunun Türk mahkemesince tercih edilip edilmeyeceği tanıma davasının konusu değildir.
Tanıma ile Tenfiz Arasındaki Fark Nedir?
Tanıma hukuki etki sağlar; tenfiz cebrî icra kabiliyeti de sağlar. Yabancı hakem kararı yalnız savunma veya hukuki sonuç amacıyla kullanılacaksa tanıma yeterli olabilir. Türkiye’de borçlunun banka hesabına, taşınmazına veya başka malvarlığına karşı icra yapılacaksa tenfiz gerekir.
Örneğin yabancı hakem kararı bir sözleşmenin feshedildiğini ve taraflar arasındaki belirli alacak iddiasının reddedildiğini kesin biçimde belirlemişse, taraf bu sonucu Türkiye’deki bağlantılı davada ileri sürmek için tanımaya ihtiyaç duyabilir. Buna karşılık karar 500.000 EUR alacağın ödenmesine hükmediyorsa ve bu para Türkiye’de tahsil edilecekse tenfiz yolu gerekir.
Tenfiz kararı, kararın Türkiye’de cebrî icrasına imkân verdiği için tanımayı da içinde barındıran daha geniş bir işleve sahiptir. Ayrı bir tanıma kararı alıp sonra aynı karar için yeniden tenfiz süreci yürütmek çoğu tahsil dosyasında gereksiz masraf yaratır.
Dosyanın hedefi baştan belirlenmeli; yalnız hukuki etki mi yoksa fiilî tahsil/icra mı istendiğine göre yol seçilmelidir.
MÖHUK m.63 Yabancı Hakem Kararlarının Tanınmasını Nasıl Düzenler?
MÖHUK m.63 kısa fakat kapsamlı bir hüküm içerir: yabancı hakem kararlarının tanınması da tenfizine ilişkin hükümlere tabidir. Böylece kanun tanıma için tamamen ayrı bir ret ve belge sistemi kurmak yerine m.60-62’deki tenfiz rejimini tanımaya da uygular.
Bu nedenle tanıma isteyen taraf kararın yabancı hakem kararı niteliğini, bağlayıcılığını, tahkim anlaşmasının varlığını ve kanuni belge şartlarını yerine getirmelidir.
Karşı taraf da MÖHUK m.62’deki ilgili ret sebeplerine dayanabilir. Tahkim anlaşmasının geçersizliği, savunma hakkı ihlali, usul aykırılığı, yetki aşımı, tahkime elverişsizlik, kamu düzeni veya kararın iptal edilmiş olması gibi sebepler tanıma bakımından da önem taşır.
New York Sözleşmesi kapsamına giren kararlar bakımından Sözleşmenin tanıma ve tenfiz hükümleri de uygulanır.
Yalnız Tanıma Hangi Durumlarda Yeterlidir?
Tanıma, yabancı hakem kararının Türkiye’de icra edilmesi değil hukuki etkisinin kullanılmasının amaçlandığı durumlarda yeterlidir. Özellikle kararın bir hakkın bulunmadığını tespit ettiği, talebi reddettiği veya belirli sözleşmesel statüyü kesin olarak çözdüğü hâllerde cebrî icraya ihtiyaç olmayabilir.
Örneğin yabancı hakem kurulu Türk şirketine karşı açılan tazminat talebini tamamen reddetmişse Türk şirketinin bu “ret” kararını Türkiye’de haciz yoluyla icra etmesi gerekmez. Ancak karşı taraf aynı tazminat iddiasını Türkiye’de tekrar ileri sürmeye çalışırsa yabancı hakem kararının tanınması önem kazanabilir.
Bir başka örnekte hakem kurulu ortak girişim sözleşmesinin belirli tarihte sona erdiğini tespit etmiş olabilir. Türkiye’deki bağlantılı davada bu tespitin hukuki etkisi ileri sürülecekse tanıma gündeme gelebilir.
Karar hem tespit hem para ödeme hükmü içeriyorsa, Türkiye’de para tahsili de hedefleniyorsa tenfiz daha uygun ve kapsamlı yoldur.
Tanıma Başvurusunda Hangi Belgeler Gerekir?
MÖHUK m.63 tanımayı tenfiz hükümlerine tabi tuttuğu için m.61’deki belge sistemi tanıma başvurusunda da dikkate alınır. Temel olarak tahkim sözleşmesi veya tahkim şartının aslı ya da usulüne göre onanmış örneği, yabancı hakem kararının aslı veya usulüne göre onanmış örneği ve bunların usulüne uygun Türkçe tercümeleri hazırlanmalıdır.
Kararın taraflar için bağlayıcılık veya icra kabiliyeti durumunu gösteren belgeler de dosyaya eklenmelidir. New York Sözleşmesi kapsamındaki başvuruda Sözleşme m.IV’teki karar ve tahkim anlaşması belgeleri ayrıca esas alınır.
Tanıma istemi “icra istemiyorum” gerekçesiyle belge şartlarından muaf değildir. MÖHUK m.63’ün açık göndermesi, aynı güvenilirlik ve usul standartlarının tanımada da korunmasını sağlar.
Ayrıntılı belge listesi için MÖHUK m.61 yabancı hakem kararı belge rehberi incelenebilir.
Tanıma Hangi Sebeplerle Reddedilir?
MÖHUK m.63 nedeniyle m.62’deki tenfiz ret sebepleri tanımada da uygulanır. Buna göre uyuşmazlığın tahkime elverişli olmaması, kamu düzenine aykırılık, tahkim anlaşmasının bulunmaması veya geçersizliği, tarafın temsil/savunma hakkıyla ilgili ağır eksiklikler, hakem seçimi veya tahkim usulü aykırılığı, hakem kararının tahkim şartının kapsamını aşması ve kararın bağlayıcı olmaması ya da iptal edilmiş bulunması gibi sebepler önem taşır.
Bu ret sebepleri yabancı hakem kararının esasını yeniden inceleme imkânı değildir. Mahkeme “hakemler sözleşmeyi yanlış yorumladı” gerekçesiyle tanımayı reddedemez.
Kamu düzeni ve tahkime elverişlilik mahkemenin kendiliğinden dikkate alabileceği alanlardır. Diğer birçok ret sebebinde ise aleyhine tanıma istenen tarafın iddia ve ispat yükü bulunur.
Ret sebeplerinin her biri ayrı hukuki nitelikte olduğundan dilekçede birbirine karıştırılmamalıdır.
New York Sözleşmesi Tanımayı da Kapsar mı?
Evet. 1958 New York Sözleşmesinin tam adı yabancı hakem kararlarının tanınması ve tenfizine ilişkindir. Sözleşme yalnız cebrî icrayı değil yabancı hakem kararlarının tanınmasını da düzenler.
Sözleşme m.III taraf devletlere yabancı hakem kararlarını bağlayıcı olarak tanıma ve usul kurallarına uygun biçimde tenfiz etme yükümlülüğü getirir. m.IV başvuru belgelerini, m.V sınırlı ret sebeplerini düzenler.
Türkiye bakımından Sözleşmenin uygulanabilirliği kararın niteliği ve Türkiye’nin çekinceleri çerçevesinde değerlendirilir. Sözleşme kapsamına giren dosyalarda m.III-V hükümleri doğrudan önem taşır.
MÖHUK ve New York Sözleşmesi birlikte değerlendirilirken daha elverişli uluslararası düzenleme ve sözleşmenin uygulama alanı ayrıca incelenmelidir.
Yabancı Hakem Kararının Tanınması İçin Hangi Mahkemeye Başvurulur?
MÖHUK m.63 tanımayı tenfiz hükümlerine tabi tuttuğu için tenfizdeki mahkeme ve usul sistemi tanıma başvurusunda da esas alınır. MÖHUK m.60/2’de yer bakımından yetki; tarafların yazılı kararlaştırdığı yer, yoksa aleyhine karar verilen tarafın Türkiye’deki yerleşim yeri, yoksa sakin olduğu yer ve bu da yoksa icraya konu olabilecek mallarının bulunduğu yer şeklinde düzenlenmiştir.
Tanıma talebinde fiilî icra hedeflenmese bile m.63’ün tenfiz hükümlerine yaptığı gönderme nedeniyle başvuru mahkemesi belirlenirken aynı sistem dikkate alınır.
Görev ile yer bakımından yetki ayrı konulardır. Uyuşmazlığın ticari niteliği ve özel görev hükümleri ayrıca değerlendirilmelidir.
Yer bakımından yetki sıralaması için MÖHUK m.60/2 yetkili mahkeme rehberi kullanılabilir.
Tanımaya Karşı Hangi İtirazlar İleri Sürülebilir?
Aleyhine tanıma istenen taraf, yalnız kararın esas bakımından yanlış olduğunu ileri sürerek tanımayı engelleyemez. İtiraz, MÖHUK m.62 veya uygulanabilir New York Sözleşmesi m.V çerçevesindeki sınırlı ret sebeplerinden birine dayanmalıdır.
Örneğin tahkim talebinden hiç haberdar edilmediğini ileri süren taraf bildirim ve savunma hakkı ret sebebine; tahkim şartının geçersiz olduğunu ileri süren taraf uygulanacak hukuka göre tahkim anlaşması geçersizliği ret sebebine dayanır.
Hakemlerin tahkim şartının kapsamını aştığı iddia ediliyorsa hangi talep veya hüküm kaleminin kapsam dışında kaldığı somutlaştırılmalıdır.
Kamu düzeni itirazı ise esasa yeniden inceleme talebine dönüştürülemez. İtirazların her biri doğru kanun bendiyle ve somut delille kurulmalıdır.
Önce Tanıma Alındıktan Sonra Sonradan Tenfiz İstenebilir mi?
Yabancı hakem kararının yalnız tanınması alınmışsa ve daha sonra Türkiye’de cebrî icra ihtiyacı doğmuşsa tenfiz gerekliliği ayrıca ortaya çıkar. Tanıma kararı tek başına para alacağını haciz yoluyla tahsil etme yetkisi vermez.
Bu nedenle dosyanın başında yakın gelecekte Türkiye’de tahsil ihtiyacı bulunup bulunmadığı değerlendirilmelidir. Borçlunun Türkiye’de malvarlığı varsa ve para tahsili hedefleniyorsa doğrudan tenfiz istemek çoğu durumda daha işlevseldir.
Yalnız tespit veya hukuki etki hedeflenen dosyada ise tanıma daha dar ve amaca uygun talep olabilir.
Sonradan tenfiz başvurusunda kararın güncel hukuki statüsü, iptal edilip edilmediği ve malvarlığı bağlantıları yeniden kontrol edilmelidir.
Tanıma ve Tenfiz Ayrımına Uygulama Örnekleri
Ret kararı: Alman şirketi Türk şirkete karşı Londra tahkiminde tazminat talep etmiş ve talep tamamen reddedilmişse Türk şirketin Türkiye’de para tahsil etmesi gerekmez. Aynı iddianın Türkiye’de tekrar ileri sürülmesini engellemek için tanıma ihtiyacı doğabilir.
Para alacağı kararı: Hakem kararı Türk şirketin 1 milyon EUR ödemesine hükmediyor ve alacaklı Türkiye’deki banka hesaplarına haciz koymak istiyorsa tenfiz gerekir.
Karma karar: Hakem kurulu hem sözleşmenin feshedildiğini tespit etmiş hem 300.000 USD ödeme kararı vermişse Türkiye’de ödeme de isteniyorsa yalnız tanıma yeterli değildir; tenfiz talep edilmelidir.
Savunma amacı: Yabancı hakem kararında belirli borcun bulunmadığına hükmedilmiş ve aynı borç Türkiye’de bir davada tekrar ileri sürülmüşse tanıma hukuki savunmanın temelini oluşturabilir.
Tanıma Başvurusu Öncesi Kontrol Listesi
- Karardan Türkiye’de cebrî icra mı yoksa yalnız hukuki etki mi istendiğini belirleyin.
- Kararın New York Sözleşmesi kapsamına girip girmediğini kontrol edin.
- Tahkim sözleşmesinin onaylı örneğini hazırlayın.
- Hakem kararının onaylı ve eksiksiz nüshasını temin edin.
- Kararın bağlayıcı durumunu belgeleyin.
- Onaylı Türkçe tercümeleri hazırlayın.
- MÖHUK m.62 ret sebeplerini tek tek kontrol edin.
- Tahkim yerinde iptal veya askı işlemi bulunup bulunmadığını araştırın.
- Türkiye’de başvurulacak yetkili ve görevli mahkemeyi belirleyin.
- İleride tenfiz ihtiyacı varsa yalnız tanıma yolunun yeterli olup olmadığını yeniden değerlendirin.
En Sık Yapılan Hatalar
- Tanıma kararıyla doğrudan haciz yapılabileceğini düşünmek.
- Para tahsili amaçlanan dosyada yalnız tanıma istemek.
- Tenfiz alınmış karar için ayrıca tanıma kararı gerektiğini sanmak.
- MÖHUK m.63’ün tanımayı tenfiz hükümlerine tabi tuttuğunu gözden kaçırmak.
- Tanıma başvurusunda m.61 belge şartlarını hafife almak.
- Hakem kararının esasını yeniden inceletmeye çalışmak.
- New York Sözleşmesinin tanımayı da kapsadığını gözden kaçırmak.
- Tanıma ile yabancı mahkeme kararlarının tanınmasına ilişkin kuralları birbirine karıştırmak.
Resmî ve İlgili Kaynaklar
- 5718 sayılı MÖHUK – m.60-63
- 1958 New York Sözleşmesi – m.III-V
- Yabancı Hakem Kararı Tenfizi Genel Rehber
- Tanıma ve Tenfiz İçin Belgeler – MÖHUK m.61
Sık Sorulan Sorular
Yabancı hakem kararının tanınması nedir?
Kararın Türkiye’de hukuki etkisinin kabul edilmesidir; tanıma tek başına cebrî icra yetkisi vermez.
Tanıma ile tenfiz arasındaki fark nedir?
Tanıma hukuki etki sağlar; tenfiz buna ek olarak kararın Türkiye’de cebrî icrasını mümkün kılar.
Yabancı hakem kararının tanınması hangi maddeye tabidir?
MÖHUK m.63, yabancı hakem kararlarının tanınmasını tenfize ilişkin hükümlere tabi tutar.
Tanıma başvurusunda tahkim sözleşmesi ve kararın tercümesi gerekir mi?
Evet. m.63’ün tenfiz hükümlerine göndermesi nedeniyle m.61’deki temel belge ve tercüme sistemi uygulanır.
New York Sözleşmesi tanımayı kapsar mı?
Evet. Sözleşme yabancı hakem kararlarının hem tanınmasını hem tenfizini düzenler.
Tanıma kararı aldıktan sonra borçlunun hesabına haciz koyabilir miyim?
Hayır. Cebrî icra için tenfiz gerekir.
Para alacağı hükmü için tanıma mı tenfiz mi istenir?
Türkiye’de tahsil ve cebrî icra hedefleniyorsa tenfiz istenir.
Tenfiz alınmış hakem kararı için ayrıca tanıma gerekir mi?
Hayır. Tenfiz kararı tanımadan daha geniş hukuki sonuç doğurur.
Hukukçu İncelemesi ve E-E-A-T
Hazırlayan: Av. Halil BAKIRCI – Mersin Barosu Sicil No: 3472
Hukukî inceleme: Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu.
Bu rehber 5718 sayılı MÖHUK m.60-63 ve 1958 New York Sözleşmesi m.III-V esas alınarak hazırlanmıştır. Tanımanın hukuki etki sağlaması, tenfizin ise buna ek olarak cebrî icra imkânı vermesi ve MÖHUK m.63’ün tanımayı tenfiz hükümlerine bağlaması esas alınmıştır.
Yabancı Hakem Kararı Tanıma ve Tenfizi İçin İletişim
Son mevzuat kontrolü: 12 Eylül 2026.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.
