Yabancı Mahkeme Kararının Tenfizinde Kamu Düzeni Ret Sebebi | MÖHUK m.54/c | 2026
Kısa ve net cevap: 5718 sayılı MÖHUK m.54/c uyarınca yabancı mahkeme kararının Türkiye’de tenfiz edilebilmesi için hükmün Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmaması gerekir. Ölçüt, yabancı hukuk kuralının Türk hukukundan farklı olması değildir. Tenfiz ancak yabancı hükmün Türkiye’de doğuracağı sonucun temel hukuk ilkeleri, anayasal değerler, adil yargılanma güvenceleri veya Türk hukuk düzeninin vazgeçilmez esaslarıyla açık ve ağır çatışması hâlinde reddedilir.
Tenfiz mahkemesi yabancı davanın esasını yeniden inceleyemez; “Türk mahkemesi olsaydı farklı karar verirdi” gerekçesi kamu düzeni ret sebebi değildir. MÖHUK m.55’teki esasa girme yasağıyla birlikte m.54/c dar yorumlanır. Kamu düzeni incelemesi, yabancı kararın hüküm sonucunun Türkiye’de uygulanmasının kabul edilemeyecek bir sonuç doğurup doğurmadığına yöneliktir.
- MÖHUK m.54/c
- “Açıkça aykırı” ölçütü
- Esasa girme yasağı
- Yabancı hukukun farklı olması
- Temel hak ve adil yargılanma
- Gerekçesiz karar
- Tazminat ve cezalandırıcı tazminat
- Aile hukuku kararları
- Kamu düzeni itirazını kim ileri sürer?
- Hangi belgeler önemlidir?
- Kısmi tenfiz
- SSS
1. MÖHUK m.54/c Ne Düzenler?
MÖHUK m.54, yabancı mahkeme kararının tenfiz şartlarını sayar. Maddenin (c) bendi, yabancı hükmün Türk kamu düzenine açıkça aykırı bulunmamasını zorunlu kılar.
Kamu düzeni, Türk hukuk sisteminin temel değerlerini koruyan istisnai filtredir. Her emredici hukuk kuralı veya her mevzuat farklılığı kamu düzeni değildir. “Açıkça” sözcüğü, tenfiz engelinin ağır ve belirgin çatışma hâllerine özgü olduğunu gösterir.
Güncel Kanun metni Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden kontrol edilmelidir.
2. “Kamu Düzenine Açıkça Aykırı” Ne Demektir?
Yabancı kararın Türkiye’de tanınması veya icrası sonucunda Türk hukuk düzeninin temel ilkeleriyle kabul edilemez bir çatışma doğması gerekir. Bu değerlendirme soyut yabancı hukuk kuralına değil, somut hükmün Türkiye’de doğuracağı sonuca yönelir.
Örneğin ayrımcılığı meşrulaştıran, savunma hakkını tümüyle ortadan kaldıran veya Türk hukukunda korunması zorunlu temel hakları ağır biçimde ihlal eden bir hüküm kamu düzeni incelemesini tetikleyebilir.
Buna karşılık zamanaşımı süresinin, faiz oranının, ispat kuralının veya sözleşme yorumunun Türk hukukundan farklı olması tek başına açık kamu düzeni aykırılığı değildir.
3. Tenfiz Mahkemesi Yabancı Davanın Esasına Girebilir mi?
Hayır. Tenfiz hâkimi yabancı mahkemenin maddi vakıa değerlendirmesini, delil takdirini veya uyguladığı yabancı hukukun doğruluğunu yeniden denetleyen bir üst mahkeme değildir.
Esasa girme yasağı, milletlerarası karar dolaşımının temelidir. Aksi durumda tenfiz davası yabancı davanın Türkiye’de ikinci kez görülmesine dönüşür.
Kamu düzeni itirazı, esasa girme yasağını dolanmak için kullanılamaz. “Yabancı mahkeme tanığı yanlış değerlendirdi”, “sözleşmeyi yanlış yorumladı” veya “Türk hukukuna göre bu sonuç çıkmazdı” türü itirazlar kural olarak m.54/c incelemesinin konusu değildir.
4. Yabancı Mahkemenin Türk Hukukundan Farklı Kural Uygulaması Ret Sebebi midir?
Hayır. Milletlerarası özel hukuk zaten farklı hukuk sistemlerinin aynı olaya farklı sonuçlar bağlayabileceğini kabul eder. Tenfiz için yabancı mahkemenin Türk maddi hukukunu uygulamış olması şart değildir.
Yabancı kararın sonucu Türk mahkemesinde aynı uyuşmazlık görülseydi farklı olabilecek olsa bile, bu tek başına ret nedeni değildir. m.54/c’nin eşiği “farklılık” değil “açık kamu düzeni aykırılığı”dır.
Bu ayrım özellikle tazminat, sözleşme, aile ve şirketler hukukunda önemlidir; farklı hukuki kurumlar hemen kamu düzeni engeline dönüştürülemez.
5. Temel Hak İhlali Kamu Düzeni Kapsamında Değerlendirilir mi?
Temel haklar ve adil yargılanma güvenceleri kamu düzeni incelemesinde önemlidir. Ancak savunma hakkına ilişkin özel tenfiz şartı ayrıca m.54/ç’de düzenlenmiştir.
Yabancı yargılamada yapısal olarak mahkemeye erişimin engellenmesi, taraf eşitliğinin ortadan kaldırılması veya kararın temel hukuk güvenceleriyle bağdaşmaması m.54/c yönünden tartışılabilir.
Somut usul ihlali m.54/ç kapsamına giriyorsa itirazın doğru kanuni bent altında kurulması gerekir. Kamu düzeni genel hükmü, özel savunma hakkı düzenlemesini gereksiz hâle getirmez.
6. Yabancı Kararın Gerekçesiz Olması Tek Başına Tenfiz Engelidir mi?
Yabancı hukuk sistemlerinde kararların gerekçe biçimi farklı olabilir. Sırf Türk mahkeme kararları kadar ayrıntılı gerekçe içermemesi otomatik olarak m.54/c ret sebebi oluşturmaz.
Önemli olan kararın resmî, kesin ve hüküm sonucunun belirlenebilir olması; yargılama sürecinin temel güvencelerle bağdaşmasıdır. Gerekçesizlik, somut olayda savunma hakkı veya keyfîlik sorunuyla birleşiyorsa kamu düzeni bakımından ayrıca değerlendirilebilir.
Tenfiz dosyasına kararın tam ve onaylı tercümesi sunulmalı; sadece hüküm sonucu çevrilerek mahkemenin değerlendirme imkânı daraltılmamalıdır.
7. Çok Yüksek veya Cezalandırıcı Tazminat Kamu Düzenine Aykırı mıdır?
Yabancı hukukta “punitive damages” gibi cezalandırıcı nitelikte tazminat kurumları bulunabilir. Bu tür hükümlerin Türkiye’de tenfizi, tutarın niteliği, amacı ve Türk hukukunun tazminat ilkeleri bakımından somut kamu düzeni incelemesi gerektirir.
Sadece tazminat miktarının yüksek olması otomatik ret nedeni değildir. Ancak cezalandırıcı unsur, ölçülülük ve özel hukuk tazminatının fonksiyonuyla ağır çatışma varsa hükmün tamamı veya belirli kısmı tartışılabilir.
Karar bölünebilir nitelikteyse kısmi tenfiz ihtimali de değerlendirilmelidir.
8. Yabancı Aile Hukuku Kararlarında Kamu Düzeni Nasıl Uygulanır?
Boşanma, velayet, soy bağı ve nafaka kararları kişisel statü ve çocuk yararı nedeniyle kamu düzeni tartışmalarına sık konu olur. Ancak yabancı aile hukukunun Türk hukukundan farklı olması tek başına ret sebebi değildir.
Çocuğun üstün yararı, temel savunma hakları ve Türk hukukunun vazgeçilmez aile hukuku ilkeleri somut hüküm üzerinden incelenir.
Yalnız boşanmanın medeni hâl sonucu bakımından 5490 sayılı Kanun m.27/A kapsamındaki idari tescil imkânı bulunuyorsa ayrıca tenfiz gerekip gerekmediği değerlendirilmelidir.
9. Kamu Düzeni İtirazını Davalı İleri Sürmezse Mahkeme İnceler mi?
Tenfiz şartları mahkemenin kanuni inceleme alanındadır. Kamu düzeni niteliği nedeniyle mahkeme açık aykırılığı kendiliğinden de değerlendirebilir.
Bununla birlikte davalı, somut kamu düzeni sorununu ve dayandığı belgeleri açıkça ileri sürmelidir. Soyut biçimde “karar Türk hukukuna aykırıdır” demek yeterli değildir.
İtirazın, yabancı kararın hangi hüküm sonucunun hangi temel Türk hukuk ilkesine açıkça aykırı olduğunu göstermesi gerekir.
10. Kamu Düzeni İncelemesinde Hangi Belgeler Önemlidir?
Tenfiz dosyasındaki yabancı ilamın tam metni ve onaylı tercümesi esastır. Gerektiğinde yabancı yargılamadaki tebligat belgeleri, taraf beyanları ve kararın kesinleşme belgeleri de incelemeye yardımcı olur.
MÖHUK m.53 zorunlu belgeleri için Tenfiz Davasında Zorunlu Belgeler rehberi incelenebilir.
Yabancı hukukun içeriği tartışma konusuysa resmî mevzuat metni veya uzman görüşü sunulabilir; fakat tenfiz mahkemesi yabancı davayı yeniden görmemelidir.
11. Kararın Bir Kısmı Kamu Düzenine Aykırıysa Tamamı Reddedilir mi?
Hüküm bölünebilir nitelikteyse tenfizin yalnız kanuni şartları taşıyan kısmı için karar verilmesi mümkün olabilir. Örneğin birbirinden bağımsız para alacağı kalemleri veya farklı edimler varsa kısmi tenfiz tartışılabilir.
Kamu düzenine aykırı kısım hükmün ayrılmaz temelini oluşturuyorsa bölünme mümkün olmayabilir. Bu nedenle yabancı kararın hüküm fıkrası teknik olarak incelenmelidir.
Davacı da tenfiz talebini yabancı kararın belirli kısmıyla sınırlayabilir.
12. Kamu Düzeni İncelemesi İçin Kontrol Listesi
- Yabancı kararın tam ve kesinleşmiş nüshasını alın.
- Hüküm sonucunu onaylı tercümeyle açık hâle getirin.
- Türk hukukundan farklılık ile açık kamu düzeni aykırılığını ayırın.
- Esasa ilişkin delil/yorum itirazlarını kamu düzeni diye sunmayın.
- Temel hak ve savunma hakkı sorunlarını somutlaştırın.
- m.54/ç kapsamındaki usul itirazını ayrı değerlendirin.
- Kararın bölünebilir olup olmadığını kontrol edin.
- Kısmi tenfiz mümkünse talebi buna göre kurun.
Resmî Kaynaklar
Sık Sorulan Sorular
1. Yabancı karar Türk hukukuna aykırıysa tenfiz reddedilir mi?
Her farklılık ret sebebi değildir. m.54/c hükmün Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmasını arar.
2. Türk hâkimi yabancı davayı yeniden inceleyebilir mi?
Hayır. Tenfiz mahkemesi esasa girmez; kanuni tenfiz şartlarını inceler.
3. Gerekçesiz yabancı karar her zaman reddedilir mi?
Hayır. Gerekçe biçimi ülkeye göre değişebilir; somut temel hak/kamu düzeni etkisi incelenir.
4. Çok yüksek tazminat otomatik kamu düzeni aykırılığı mıdır?
Hayır. Tazminatın niteliği, amacı ve somut sonucu değerlendirilir.
5. Davalı kamu düzeni itirazı yapmazsa mahkeme bakabilir mi?
Kamu düzeni tenfiz şartı olduğundan mahkeme açık aykırılığı kendiliğinden değerlendirebilir.
6. Savunma hakkı ihlali hangi benttedir?
Usulüne uygun çağrı/temsil ve gıyapta karar konuları özellikle MÖHUK m.54/ç’de düzenlenir.
7. Kararın sadece bir bölümü sorunluysa?
Hüküm bölünebiliyorsa kısmi tenfiz değerlendirilebilir.
8. Yabancı aile kararı Türk hukukundan farklıysa reddedilir mi?
Farklılık tek başına yeterli değildir; kamu düzenine açık aykırılık aranır.
9. Apostilli karar kamu düzeni incelemesinden geçmez mi?
Geçer. Apostil belge doğrulamasıdır; m.54/c şartını ortadan kaldırmaz.
10. Kamu düzeni itirazında hangi belge önemlidir?
Öncelikle yabancı ilamın tam ve onaylı tercümesi; somut iddiaya göre yargılama/tebligat belgeleri önemlidir.
Hukuki Değerlendirme ve E‑E‑A‑T
MÖHUK m.54/c dar yorumlanan bir tenfiz engelidir. Türk hukukundan farklı karar verilmiş olması değil, hükmün Türkiye’de doğuracağı sonucun kamu düzenine açıkça aykırı olması gerekir. Tenfiz hâkimi esasa giremez; kamu düzeni denetimini ikinci bir istinaf/temyiz incelemesine dönüştüremez.
Bu içerik Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.
Yazar: Av. Halil Bakırcı – Mersin Barosu Sicil No: 3472
İnceleyen: Av. Emirhan Keskin – Mersin Barosu Sicil No: 5507
Son mevzuat ve resmî uygulama kontrolü: 15 Eylül 2026
Yurt dışı kararların Türkiye’de tanıma, tenfiz ve icrası için Yurt Dışında Yaşayanlara Hukuki Destek sayfasını inceleyebilirsiniz.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
