TV Dizisi ve Programında Ürün Yerleştirme Şartları Nelerdir? 6112 m.13 | 2026
Kısa ve net cevap: 6112 sayılı Kanun m.13’e göre ürün yerleştirme kural olarak yalnız sinema ve televizyon için yapılmış filmler, diziler, spor programları ve genel eğlence programlarında yapılabilir. Ürün yerleştirme yayıncının editoryal bağımsızlığını etkileyemez; ürün veya hizmetin kiralanması ya da satın alınması doğrudan teşvik edilemez; ürüne aşırı vurgu yapılamaz. İzleyici programın başında, sonunda ve reklam arası sonrasında program yeniden başladığında ürün yerleştirme bulunduğu konusunda açıkça bilgilendirilmelidir. Haber bültenlerinde, çocuk programlarında ve dinî programlarda ürün yerleştirme yasaktır.
Televizyon dizisinde oyuncunun belirli marka telefonu kullanması, otomobilin kadrajda öne çıkarılması, sunucunun masasında belirli bir ürünün görünmesi veya spor/eğlence programının dekoruna anlaşmalı marka yerleştirilmesi ürün yerleştirme tartışmasını doğurabilir. Hukuken önemli olan yalnız ürünün ekranda görünmesi değildir; ticari ilişki, yerleştirmenin amacı, program türü, izleyicinin bilgilendirilmesi ve ürünün program içindeki sunuluş biçimi birlikte değerlendirilir.
6112 sayılı Kanun m.13, ürün yerleştirmeyi tamamen yasaklamamış; belirli program türlerinde açık şartlara bağlamıştır. Böylece klasik reklam kuşağından farklı olarak ürün programın içinde bulunabilir, ancak ticari niteliği izleyiciden saklanamaz ve program içeriği satış mesajına dönüştürülemez.
Ürün yerleştirme hukuken nedir?
Ürün yerleştirme, bir mal, hizmet veya markanın ticari amaçla programın içine dahil edilmesi ve programın doğal görüntüsünün parçası hâline getirilmesidir. Klasik reklam kuşağında program durur ve reklam başlar; ürün yerleştirmede ise program devam ederken ürün, marka veya hizmet hikâye, dekor, kullanım veya sözlü anlatım içinde görünür.
Bu nedenle ürün yerleştirme, gizli reklamla karıştırılmamalıdır. 6112 m.9/3 gizli ticari iletişimi yasaklar. m.13 ise ürün yerleştirmeyi belirli şartlarla açık ve hukuka uygun bir ticari iletişim türü olarak düzenler. İzleyici ürün yerleştirmenin varlığından haberdar edildiği ve m.13 şartları korunduğu sürece ticari ilişki gizlenmez.
Ürünün tesadüfen görüntüde bulunması her zaman ürün yerleştirme değildir. Ticari anlaşma, bedel veya ayni katkı, yerleştirmenin planlı olması, markaya verilen görünürlük ve program yapım sürecindeki ilişki hukuki nitelendirmede önemlidir.
Ürün yerleştirme hangi programlarda yapılabilir?
6112 m.13/1 izin verilen program türlerini sınırlı biçimde sayar: sinema ve televizyon için yapılmış filmler, diziler, spor programları ve genel eğlence programları. Bu kategoriler dışında yayınlarda ürün yerleştirmeye yönelik uygulamalara yer verilemez.
Dolayısıyla her program “eğlence” etiketi verilerek ürün yerleştirmeye açılmaz. Programın gerçek içeriği ve formatı dikkate alınır. Haber bülteni, çocuk programı ve dinî program zaten m.13/4’te ayrıca açık yasak kapsamındadır. Bilgi, tartışma veya eğitim programlarının niteliği de m.13/1’deki izinli kategoriler çerçevesinde değerlendirilmelidir.
Yayıncı ürün yerleştirme sözleşmesi imzalamadan önce program türünü yayın lisansı ve içerik sınıflandırmasıyla uyumlu biçimde belirlemelidir. Ticari gelir hedefi program türünün hukuki niteliğini değiştirmez.
Ücretsiz verilen ürün programda gösterilirse ürün yerleştirme sayılır mı?
6112 m.13/2, Üst Kurul tarafından belirlenecek şartlarda belirli mal ve hizmetlerin ücretsiz olarak program içine dahil edildiği durumlarda da ürün yerleştirmeye izin verilebileceğini düzenler. Bu nedenle yalnız para ödenmemiş olması ürün yerleştirme kurallarını ortadan kaldırmaz.
Örneğin çekimde kullanılmak üzere ücretsiz otomobil, telefon, kıyafet, konaklama veya başka mal/hizmet sağlanması, karşılığında program içinde görünürlük verilmesi hâlinde ayni ticari ilişki doğabilir. “Bedel almadık” savunması ticari ilişkinin bulunmadığını tek başına göstermez.
Ücretsiz ürün yerleştirme de editoryal bağımsızlık, doğrudan satın alma teşviki yasağı, aşırı vurgu yasağı ve izleyiciyi bilgilendirme yükümlülüğüne tabidir. Ayrıca yasak program ve yasak ürün sınırlamaları aynen uygulanır.
Ürün yerleştirme editoryal bağımsızlığı etkileyebilir mi?
Hayır. 6112 m.13/3 açıkça ürün yerleştirmenin medya hizmet sağlayıcının editoryal bağımsızlığını ve sorumluluğunu etkilemesine izin verilemeyeceğini düzenler. Marka, ürünün programda bulunması karşılığında senaryoyu, haber değerini, sonuçları veya programın görüşünü belirleme hakkı kazanmaz.
Bir dizide ürünün kullanılacağı sahnenin teknik düzenlenmesi ile markanın karakter davranışlarını, senaryo sonucunu veya rakip ürünlerin gösterilmesini kontrol etmesi arasında fark vardır. Ticari tarafın programa editoryal müdahalesi m.13/3 ve m.9/5 bakımından sorun doğurur.
Sözleşmede markaya geniş içerik veto yetkisi verilmesi, yayıncı açısından hukuki riski büyütür. Ürün görselinin teknik doğruluğu kontrol edilebilir; fakat editoryal karar yetkisi yayıncı ve yapımcıda kalmalıdır.
Ürün yerleştirmede “hemen satın alın” denebilir mi?
Hayır. m.13/3 ürün veya hizmetlerin kiralanması ya da satın alınmasının doğrudan teşvik edilemeyeceğini açıkça söyler. Ürün yerleştirme program içindeki görünürlüktür; doğrudan satış çağrısı değildir.
Karakterin ürünü kullanması ile sunucunun “bu ürünü hemen alın, şu adresten sipariş verin” demesi aynı şey değildir. İkinci kullanım klasik reklam veya tele-alışveriş niteliğine yaklaşır ve ürün yerleştirmenin izin sınırını aşar.
Fiyat, kampanya kodu, sipariş hattı, “stok bitmeden alın” gibi doğrudan satış unsurları ürün yerleştirmenin doğasına uygun değildir. Ticari mesajın bu seviyeye ulaşması hâlinde ilgili reklam rejimi uygulanmalıdır.
“Ürüne aşırı vurgu” nasıl değerlendirilir?
6112 m.13/3 ürüne aşırı vurgu yapılamayacağını düzenler. Aşırı vurgu için Kanunda sabit saniye sayısı yazmaz; programın bütününde ürünün ne kadar, nasıl ve neden gösterildiği değerlendirilir. Kamera yakın planları, marka adının tekrarı, ürüne ilişkin övgü cümleleri, kullanımın sahne için gereksiz oluşu ve görünürlüğün yoğunluğu birlikte önem taşır.
Dizide karakterin normal olarak kullandığı telefonun kısa süre görünmesi ile sahnenin dakikalarca ürünün özelliklerini göstermeye ayrılması aynı değildir. Spor programında sponsor ekipmanın doğal görünümü ile sunucunun sürekli marka sloganını tekrar etmesi de farklıdır.
Ürünün program hikâyesinin önüne geçtiği, editoryal içerikten bağımsız ticari tanıtım alanı oluşturduğu noktada aşırı vurgu riski yükselir.
Ürün yerleştirme uyarısı ne zaman gösterilmelidir?
6112 m.13/3 izleyicilerin üç ayrı anda açıkça bilgilendirilmesini zorunlu tutar: programın başında, programın sonunda ve reklam arası sonrasında program yeniden başladığında. Bu sistem, izleyicinin programın herhangi bir bölümünde ürün yerleştirme bulunduğunu bilmesini sağlar.
Bilgilendirmenin açık olması gerekir. Okunamayacak kadar küçük veya çok kısa işaretler şeffaflık amacını karşılamaz. RTÜK’ün yönetmelik ve uygulama kuralları ürün yerleştirme işaretinin teknik biçimini ayrıca belirler.
Programda reklam arası yoksa doğal olarak “reklam arası sonrası” bildirimi bulunmaz; fakat başlangıç ve bitiş bildirimleri devam eder. Birden fazla reklam arası varsa her dönüşte izleyici bilgilendirilmelidir.
Haber bülteninde ürün yerleştirme yapılabilir mi?
Hayır. 6112 m.13/4 haber bültenlerinde ürün yerleştirmeyi açıkça yasaklar. Haber masasına anlaşmalı ürün koymak, haberin içinde ücretli marka kullanımını editoryal içerik gibi sunmak veya haber görüntüsünü ticari yerleştirmeye dönüştürmek bu yasakla bağdaşmaz.
Haber bültenlerinin ticari etkiden korunması başka hükümlerle de güçlendirilmiştir. m.12/4 haber bültenlerinde program desteklemesini yasaklar; m.9/4 düzenli haber sunucularının görüntü veya sesinin ticari iletişimde kullanılmasına izin vermez.
Haber bülteni arasında m.10’un şartlarına uygun reklam kuşağı bulunabilir; ancak reklam açıkça haberden ayrılır. Ürün yerleştirme ise programın içine ticari unsuru dahil ettiği için haber bülteninde yasaktır.
Çocuk programında ürün yerleştirme yapılabilir mi?
Hayır. m.13/4 çocuk programlarında ürün yerleştirmeyi yasaklar. Çocukların reklam mesajını ayırt etme kapasitesi yetişkinlerden farklı olduğu için Kanun program içine markanın ticari yerleştirilmesine izin vermez.
m.9/6-ç de çocukların deneyimsizliğinin veya saflığının istismar edilmesini, doğrudan satın almaya yönlendirilmesini ve ebeveynlerini ikna etmeye teşvik edilmesini yasaklar. m.9/7 ise belirli sağlıksız yiyecek/içecek ticari iletişimlerini çocuk programlarıyla birlikte veya içinde yasaklar.
Bu nedenle çocuk programında ürün yerleştirme “uyarı koyarak” hukuka uygun hâle getirilemez. m.13/4’teki yasak program türüne ilişkindir ve mutlak niteliktedir.
Dinî programda ürün yerleştirme yapılabilir mi?
Hayır. m.13/4 dinî programlarda ürün yerleştirmeyi açıkça yasaklar. Bu hüküm “dinî tören” değil “dinî program” ifadesini kullandığı için kapsam, yalnız ibadet veya tören canlı yayınıyla sınırlı değildir.
Dinî programdaki ticari sınırlamalar hakkında Dinî Tören Yayınında Reklam, Sponsorluk ve Tele-Alışveriş rehberinde m.10/8 ve m.12/4 ile birlikte ayrıntılı açıklama bulunmaktadır.
Ürünün dinî sembol veya ihtiyaçla bağlantılı olması yasağı kaldırmaz. Ticari ürün yerleştirme, programın konusu ne olursa olsun m.13/4 kapsamında yapılamaz.
Reklamı yasak ürünler ürün yerleştirmede kullanılabilir mi?
Hayır. 6112 m.13/5 ticari iletişimi yasaklanmış ürünlerin ürün yerleştirmede kullanılmasına izin vermez. Böylece klasik reklamı yapılamayan ürünün program içine yerleştirilerek dolaylı biçimde tanıtılması engellenir.
m.11/1 alkol ve tütün ürünleri için hiçbir şekilde ticari iletişime izin vermez. Bu ürünlerin dizide doğal hikâye unsuru olarak görünmesi ile bedel veya ticari ilişki karşılığında ürün yerleştirme yapılması farklıdır; m.13/5 ticari yerleştirmeyi yasaklar.
Ürün yerleştirme sözleşmesi öncesinde ürünün 6112 dışında başka özel reklam yasaklarına tabi olup olmadığı da kontrol edilmelidir.
Ürün yerleştirme ile sponsorluk aynı şey midir?
Hayır. Sponsorluk m.12, ürün yerleştirme m.13’te ayrı düzenlenir. Sponsor programın finansmanına veya üretimine katkı sağlar ve destek ilişkisi programın belirli noktalarında açıklanır. Ürün yerleştirmede ise ürün veya marka doğrudan program içeriğinin içine dahil edilir.
Aynı marka hem sponsor hem ürün yerleştiren taraf olabilir; bu durumda iki maddenin şartları birlikte uygulanır. Sponsorluk sözleşmesine dayanarak ürünün program içinde sınırsız gösterilmesi mümkün değildir.
Sponsor kurallarının ayrıntıları için TV Programında Sponsorluk Nasıl Belirtilir? rehberi incelenebilir.
Ürün yerleştirme 12 dakikalık reklam süresine dahil midir?
6112 m.10/3 ürün yerleştirmeyi saatlik yüzde 20 reklam oranının dışında tutar. Bu nedenle ürün yerleştirme süresi klasik reklamın 12 dakikalık saatlik hesabına eklenmez. Fakat bu istisna, ürüne aşırı vurgu veya doğrudan satın alma çağrısı yapma hakkı vermez.
Gerçekte klasik reklam spotu niteliğindeki içeriği “ürün yerleştirme” adıyla program içine sokmak hukuki niteliği değiştirmez. Denetimde içeriğin gerçek işlevi önemlidir.
Saatlik reklam süresinin kapsamı TV ve Radyo Reklamı Saatte Kaç Dakika? yazısında ayrıntılıdır.
Ürün yerleştirme sözleşmesinde hangi hükümler bulunmalıdır?
Sözleşmede programın adı ve türü, gösterilecek ürün/marka, yerleştirmenin kapsamı, sahne veya kullanım biçimi, bedel ya da ayni katkı, yayın dönemi, coğrafi alan, tekrar ve internet kullanım hakları açıkça yazılmalıdır. Ayrıca m.13/3 gereği editoryal bağımsızlığın yayıncı/yapımcıda kaldığı ve doğrudan satın alma çağrısı yapılamayacağı belirtilmelidir.
Marka tarafından sağlanan logo, görsel, müzik veya başka materyalin telif ve marka kullanım izinleri ayrıca düzenlenmelidir. Ürün yerleştirme anlaşması, markanın tüm eserleri üzerinde hak devri sağlamaz; FSEK m.52 uyarınca mali haklara ilişkin işlemlerde hakların ayrı ayrı gösterilmesi gerekir.
Programın daha sonra YouTube, sosyal medya, dijital platform veya yurt dışı yayınında kullanılması planlanıyorsa ticari anlaşmanın bu mecraları kapsayıp kapsamadığı da yazılmalıdır. 6112 uyumu ile sözleşmesel lisans kapsamı ayrı konulardır.
Ürün yerleştirme ihlalinde RTÜK ne yapabilir?
6112 m.32/2, Kanunun diğer maddelerinde belirlenen yükümlülük ve yasaklara aykırı yayınlar için idari para cezası sistemi öngörür. İhlalin ağırlığı, yayın ortamı ve alanı dikkate alınır. m.32/8’in şartları varsa belirli ihlaller bakımından bir defaya mahsus uyarı da uygulanabilir.
Ticari iletişim hükümlerinin tekrar eden yoğun ihlalleri m.32/5 uyarınca yayın durdurma ve devam eden tekrarlar hâlinde lisans iptaline kadar ağırlaşabilir. Bu nedenle ürün yerleştirme işaretinin unutulması veya yasak program türünde ticari yerleştirme yapılması yalnız sözleşmesel hata değildir.
RTÜK yaptırım kararına karşı m.32/9 uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içinde idare mahkemesinde dava açılır. Dava açılması kararın uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz.
Ürün yerleştirme ihlali yayın kaydından nasıl anlaşılır?
6112 m.25 uyarınca özel medya hizmet sağlayıcı her yayın kaydını bir yıl saklar. Programın başlangıcında, sonunda ve reklam arası sonrasında ürün yerleştirme uyarısının bulunup bulunmadığı; ürünün ne kadar ve hangi bağlamda gösterildiği; doğrudan satın alma çağrısı yapılıp yapılmadığı kayıttan incelenebilir.
RTÜK kayıt istediğinde yayıncı 10 gün içinde kaydı Üst Kurula ulaştırmakla yükümlüdür. Gerçek ve tüzel kişiler de yapacakları işlemlere esas olmak üzere bir yıl içinde RTÜK’e yazılı başvurup belirlenen ücreti ödeyerek kayıt kopyası alabilir.
Yayın kaydı usulü için Televizyon Yayın Kaydı RTÜK’ten Nasıl Alınır? rehberine bakılabilir.
Sık Sorulan Sorular
Her TV programında ürün yerleştirme yapılabilir mi?
Hayır. m.13/1 izin verilen program türlerini film, dizi, spor ve genel eğlence programlarıyla sınırlar.
Dizide marka telefon göstermek ürün yerleştirme midir?
Ticari ilişki ve planlı görünürlük varsa ürün yerleştirme olabilir; yalnız doğal ve tesadüfi görünüm her durumda ürün yerleştirme sayılmaz.
Ücretsiz verilen ürün de ürün yerleştirme sayılır mı?
Evet. m.13/2, RTÜK şartları altında ücretsiz sağlanan mal ve hizmetlerin de ürün yerleştirme kapsamında olabileceğini düzenler.
Ürün için “hemen alın” denebilir mi?
Hayır. m.13/3 doğrudan satın alma veya kiralama teşvikini yasaklar.
Ürüne yakın plan yapılması yasak mı?
Tek başına her yakın plan yasak değildir; ancak programın bütününde ürüne aşırı vurgu oluşturacak kullanım m.13/3’e aykırıdır.
Ürün yerleştirme uyarısı ne zaman gösterilir?
Programın başında, sonunda ve reklam arası sonrası program yeniden başladığında açıkça gösterilir.
Haber bülteninde ürün yerleştirme olabilir mi?
Hayır. m.13/4 bunu açıkça yasaklar.
Çocuk programında ürün yerleştirme olabilir mi?
Hayır. m.13/4 çocuk programlarında ürün yerleştirmeyi yasaklar.
Dinî programda ürün yerleştirme olabilir mi?
Hayır. m.13/4 dinî programlarda da ürün yerleştirmeye izin vermez.
Tütün ürünü ürün yerleştirmede kullanılabilir mi?
Hayır. m.13/5 ticari iletişimi yasak ürünlerin ürün yerleştirmede kullanılmasına izin vermez.
Ürün yerleştirme 12 dakikalık reklam süresine dahil mi?
Hayır. m.10/3 ürün yerleştirmeyi saatlik reklam oranının dışında tutar.
RTÜK cezasına karşı dava süresi kaç gün?
m.32/9 uyarınca tebliğden itibaren 15 gündür.
Hukukçu İncelemesi ve E-E-A-T
Bu rehber 15 Eylül 2026 itibarıyla 6112 sayılı Kanun m.9, m.10, m.12, m.13, m.25 ve m.32 hükümleri esas alınarak hazırlanmıştır. Ürün yerleştirme; sponsorluk ve klasik reklamdan ayrı bir ticari iletişim türü olarak değerlendirilmiştir.
İnceleyen: Av. Halil Bakırcı — Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu, Mersin.
Resmî kaynaklar ve ilgili rehberler
- 6112 sayılı Kanun — m.13.
- RTÜK resmî sitesi.
- TV Programında Sponsorluk Nasıl Belirtilir?.
- TV ve Radyo Reklam Süresi.
Son güncelleme: 15 Eylül 2026. (E-İMZALIDIR)
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
