TV Programında Sponsorluk Nasıl Belirtilir? 6112 m.12 | 2026
Kısa ve net cevap: 6112 sayılı Kanun m.12/1’e göre bir program tamamen veya kısmen destek görmüşse sponsorluk programın başında, program içindeki reklam kuşaklarına giriş ve çıkışta ve programın sonunda uygun ibarelerle belirtilmelidir. Sponsorun ürün veya hizmetinin satın alınması, satılması ya da kiralanması doğrudan teşvik edilemez; ürüne aşırı vurgu yapılamaz ve sponsorluk yayıncının editoryal bağımsızlığını etkileyemez. Haber bülteni ve dinî tören yayınlarında sponsorluk yasaktır.
Televizyon programlarında “sponsor”, “program destekçisi”, “katkılarıyla” veya benzer ifadeler sık kullanılır. Hukuken sponsorluk yalnız bir logonun ekrana yerleştirilmesi değildir. 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun m.12, program desteklemesini ayrı bir ticari iletişim türü olarak düzenler ve hem şeffaflık hem editoryal bağımsızlık hem de ürün tanıtımının sınırları bakımından açık kurallar koyar.
Bu nedenle programı finanse eden şirket ile yayıncı arasındaki anlaşmanın reklam sözleşmesi, ürün yerleştirme veya sponsorluk olarak doğru sınıflandırılması gerekir. Yanlış sınıflandırma, reklam süresi hesabından kaçınmak veya sponsor mesajını program içine gizlemek sonucunu doğurabilir. m.10/3 sponsorluk süresini saatlik yüzde 20 reklam süresinin dışında tutsa da m.12’deki özel yükümlülükler aynen uygulanır.
Program desteklemesi yani sponsorluk nedir?
Program desteklemesi, bir gerçek veya tüzel kişinin adının, markasının, imajının, faaliyetlerinin veya ürünlerinin tanıtımını sağlamak amacıyla programın finansmanına ya da üretimine katkıda bulunmasıdır. Bu katkı nakit ödeme şeklinde olabileceği gibi programın çekim, ulaşım, mekân, ekipman veya başka maliyetlerinin karşılanması biçiminde de ortaya çıkabilir.
Sponsorluk, klasik reklamdan farklıdır. Reklam doğrudan mal veya hizmeti tanıtan ayrı ticari iletişimdir. Sponsorlukta ise asıl program editoryal içeriktir; sponsor programı destekler ve destek ilişkisi izleyiciye açıklanır. Bu fark, sponsorluğun reklam süresi hesabında m.10/3 uyarınca farklı değerlendirilmesinin de nedenidir.
Bununla birlikte sponsorluğun reklam süresinin dışında olması, sponsorun program içinde sınırsız ürün tanıtımı yapabileceği anlamına gelmez. m.12, ürün atfı, satın almaya teşvik, aşırı vurgu ve editoryal müdahale bakımından sıkı sınırlar koyar.
Sponsorluk hangi anlarda açıklanmalıdır?
6112 m.12/1 dört ayrı bildirim anı öngörür: programın başı, program içindeki reklam kuşaklarına giriş, reklam kuşaklarından çıkış ve programın sonu. Program tamamen veya kısmen destek görmüşse bu husus uygun ibarelerle bu noktalarda belirtilir.
Kanunun amacı, izleyicinin programın ticari destek ilişkisini yalnız program sonunda küçük bir yazıyla değil yayın boyunca ilgili geçiş noktalarında anlayabilmesidir. İzleyici programı ortasında açtığında ve reklam arasından sonra geri döndüğünde de sponsor ilişkisinden haberdar olmalıdır.
Uygun ibarenin okunabilir, anlaşılır ve sponsor ilişkisini saklamayacak biçimde olması gerekir. “İş birliği”, “katkılarıyla”, “program destekçisi” gibi ifadeler kullanılabilir; ancak kullanılan ifade ticari desteğin varlığını belirsizleştirmemelidir.
Program tanıtımlarında sponsorun adı veya logosu gösterilebilir mi?
6112 m.12/1 son cümle açık biçimde program tanıtımlarında programı destekleyene atıfta bulunulamayacağını düzenler. Yani sponsor bilgisi sponsorlu programın kendi yayını sırasında kanunun belirlediği anlarda açıklanır; fakat o programın kanal içi fragman ve tanıtımlarında sponsorun adı veya logosu sponsor atfı olarak kullanılamaz.
Bu kural, program tanıtımının sponsor için ek reklam alanına dönüşmesini engeller. m.10/3 zaten yayıncının kendi program tanıtımlarını saatlik yüzde 20 reklam süresinin dışında tutmakta; bunlara ayrıca sponsorluk tanıtımı eklenmesi reklam süre sisteminin dolanılmasına yol açabilirdi.
Program tanıtımının içeriğinde tesadüfen program dekorunda görülen marka ile sponsor atfı aynı şey değildir; ancak yayıncı sponsor logosunu tanıtım grafiğine bilinçli biçimde ekliyorsa m.12/1 ihlali gündeme gelir.
Sponsorun ürün veya hizmetine program içinde atıf yapılabilir mi?
6112 m.12/2 desteklenen programlarda destek verene veya üçüncü bir kişiye ait mal ve hizmetlere atıfta bulunulamayacağını düzenler. Bu hüküm, sponsorluk ilişkisinin “sponsorun ürünlerini programda tanıtma hakkı” olarak yorumlanmasını engeller.
Örneğin bir otomobil markası program sponsoruysa sunucunun “program sponsorumuzun yeni modelini mutlaka inceleyin” şeklinde ürün özelliklerini övmesi m.12/2 bakımından sorun doğurur. Sponsorun marka adı m.12/1’deki destek açıklamasında kullanılabilir; fakat programın editoryal içeriği ürün tanıtımına dönüşemez.
Sponsorun ürününün programda ayrıca ürün yerleştirme olarak kullanılması düşünülüyorsa m.13’ün şartları ayrı uygulanır ve program türünün ürün yerleştirmeye izin verilen kategoride olması gerekir. Sponsorluk sözleşmesi tek başına ürün yerleştirme izni vermez.
Sponsor ürününü satın almaya teşvik edilebilir mi?
Hayır. m.12/2 mal veya hizmetlerin alınması, satılması ve kiralanmasının teşvik edilemeyeceğini açıkça düzenler. m.12/5 de sponsorluk belirtilirken sponsorun ürün veya hizmetlerinin kiralanması veya satın alınmasının doğrudan teşvik edilemeyeceğini tekrar eder.
“Hemen alın”, “şimdi sipariş verin”, “bu fırsatı kaçırmayın”, “sponsorumuza ait ürünü satın almak için…” gibi doğrudan ticari çağrılar sponsorluk açıklamasının sınırını aşar. Böyle bir mesaj klasik reklam veya tele-alışveriş niteliği taşıyabilir ve o ticari iletişim türünün kurallarına tabi olur.
Sponsor isminin açıklanması ile satın alma çağrısı arasındaki çizgi nettir: İzleyici programı kimin desteklediğini öğrenebilir; fakat destek açıklaması satış mesajına dönüştürülemez.
Sponsor ürününe “aşırı vurgu” ne demektir?
6112 m.12/5 sponsorun ürün veya hizmetlerine aşırı vurgu yapılamayacağını düzenler. Aşırı vurgu değerlendirmesinde ürünün ekranda kalma süresi, tekrar sıklığı, kamera açısı, sunucunun sözlü övgüsü, ürün faydalarının sayılması ve ürünün program akışındaki gereksiz görünürlüğü birlikte ele alınır.
Sponsor logolu bir görselin kanunun öngördüğü destek açıklaması sırasında makul biçimde gösterilmesi ile ürünün program boyunca sahnelerin merkezinde tutulması aynı değildir. Özellikle sponsorluk ilişkisi programın editoryal içeriğini şekillendiriyor ve ürün sürekli öne çıkarılıyorsa aşırı vurgu riski doğar.
RTÜK değerlendirmesinde programın türü ve ürünün içerikle doğal bağlantısı da önem taşır. Ancak doğal bağlantı, sponsorun ticari mesajını sınırsızlaştırmaz.
Sponsor programın içeriğine müdahale edebilir mi?
6112 m.12/5 program desteklemesinin medya hizmet sağlayıcının editoryal bağımsızlığını ve sorumluluğunu etkilemesine izin verilmeyeceğini açıkça hükme bağlar. Sponsor finansman sağlar; fakat yayın politikasını, haber seçimini, konukları, görüşleri veya programın editoryal sonucunu belirleme yetkisi kazanmaz.
Bu kural m.9/5’teki genel ticari iletişim ilkesini de tamamlar. Ticari iletişim, medya hizmet sağlayıcının editoryal bağımsızlığını ve program içeriğini etkileyecek şekilde kullanılamaz.
Sözleşmelerde sponsora içerik onayı, konu seçimi veya rakip görüşlerin engellenmesi gibi yetkiler verilmesi yayın hukuku bakımından ciddi risk doğurur. Yayıncı, sponsorun marka güvenliği talebi ile editoryal kontrolü birbirinden ayırmalıdır.
Reklamı yasak ürünleri üreten şirket sponsor olabilir mi?
Genel kural hayırdır. 6112 m.12/3, ticari iletişimi yasaklanmış mal ve hizmetlerin üretimi veya satışıyla iştigal eden gerçek ve tüzel kişilerin programları destekleyemeyeceğini düzenler. m.11/1 uyarınca alkol ve tütün ürünleri için hiçbir şekilde ticari iletişime izin verilmez.
Bu nedenle reklam yasağını “marka sponsorluğu” üzerinden aşmak mümkün değildir. Şirket adı ile yasak ürün markasının aynı olması veya sponsorluğun dolaylı marka tanıtımı oluşturması durumunda m.12/3 ve diğer özel mevzuat hükümleri uygulanır.
Yayıncı sponsor kabul ederken şirketin faaliyet alanını ve sponsor olarak kullanılacak marka/ismi kontrol etmelidir. Sözleşme imzalanmadan önce ticari iletişim yasağı olan ürün veya hizmet bağlantısı belirlenmelidir.
İlaç şirketleri program sponsoru olabilir mi?
6112 m.12/3, tıbbi ürünleri üreten, pazarlayan veya satan ya da tıbbi tedavileri pazarlayan veya sunan gerçek ve tüzel kişiler için özel bir istisna kurar. Bu kişiler program desteklemesinde bulunursa şirketin ismi, markası, logosu veya imajı sponsor açıklamasında kullanılabilir.
Ancak reçeteye tabi tıbbi ürünler veya tıbbi tedaviler sponsorlukta kullanılamaz. Yani şirket markasının program destekçisi olarak belirtilmesi mümkün olabilirken reçeteli ilaç adının veya belirli tedavinin tanıtımı yapılamaz.
Sağlık alanında ayrıca 6112 m.11 ve ürünün tabi olduğu ilaç, tıbbi cihaz, sağlık beyanı ve reklam mevzuatı uygulanır. Sponsorluk, reçeteli ürün reklam yasağını ortadan kaldırmaz.
Haber bülteni sponsorlu olabilir mi?
Hayır. 6112 m.12/4 haber bültenlerinde program desteklemesine izin verilemeyeceğini açıkça düzenler. Haber bülteni “X markasının katkılarıyla” sunulamaz ve bir sponsorun finansmanı altında sponsorlu program olarak kurgulanamaz.
Yasağın amacı haberin tarafsızlığı ve editoryal güvenilirliğini ticari etkiden korumaktır. Aynı nedenle m.9/4 haber bülteni ve haber programlarını düzenli sunan kişilerin görüntü veya seslerinin ticari iletişimlerde kullanılmasını yasaklar.
Haber bülteni içinde m.10’un şartlarına uygun reklam kuşağı bulunabilmesi, bültenin sponsorlu olabileceği anlamına gelmez. Reklam kuşağı editoryal haber içeriğinden açıkça ayrılır; sponsorluk ise programın destek ilişkisidir.
Dinî tören yayını sponsorlu olabilir mi?
Hayır. m.12/4 haber bülteniyle birlikte dinî tören yayınlarında da program desteklemesini yasaklar. Ayrıca m.10/8 dinî tören yayını içine reklam ve tele-alışveriş konulmasını yasaklar; m.13/4 dinî programlarda ürün yerleştirmeye izin vermez.
Bu alanların ayrıntılı karşılaştırması için Dinî Tören Yayınına Reklam, Sponsorluk veya Tele-Alışveriş Konabilir mi? rehberi incelenebilir.
Yayıncı dinî töreni finansal destek karşılığında sponsorlu programa dönüştürmemeli; destek ilişkisinin bulunması hâlinde yayın yapısını m.12/4’e uygunlaştırmalıdır.
Sponsorluk saatlik 12 dakikalık reklam süresine dahil midir?
Hayır. 6112 m.10/3, program desteklemesini m.10/2’deki saatlik yüzde 20 reklam oranının dışında tutar. Bu nedenle sponsor açıklamasına ayrılan süre klasik reklam süresine eklenmez. Fakat bu istisna yalnız süre hesabına ilişkindir; m.12’nin sponsorluk koşullarını ortadan kaldırmaz.
Sponsor mesajı gerçek niteliği itibarıyla ürün reklamına dönüşürse “sponsorluk süresine dahil değil” denilerek saatlik reklam sisteminin dışına çıkarılamaz. Ticari iletişimin hukuki niteliği isimlendirmeye değil gerçek içeriğe göre belirlenir.
Saatlik reklam süresi ve hangi unsurların hesaba dahil olduğu TV ve Radyo Reklamı Saatte Kaç Dakika Olabilir? yazısında ayrıntılıdır.
Sponsorluk ile ürün yerleştirme arasındaki fark nedir?
Sponsorluk programın finansal veya ayni olarak desteklenmesidir ve m.12’ye tabidir. Ürün yerleştirme ise belirli ürün veya markanın program içeriğine dahil edilmesidir ve m.13’e tabidir. Aynı ticari ilişki içinde her ikisi birden bulunabilir; ancak her birinin ayrı kuralları karşılanmalıdır.
Ürün yerleştirme yalnız sinema ve televizyon için yapılmış filmler, diziler, spor ve genel eğlence programlarında izin verilen koşullarla yapılabilir. Haber bülteni, çocuk programı ve dinî programda ürün yerleştirme yasaktır. Sponsorlukta ise haber bülteni ve dinî tören yasağı vardır.
Bu fark, sözleşmelerde açık biçimde yazılmalıdır. “Sponsor ürününün dekor olarak kullanılması” ürün yerleştirme yaratıyorsa yalnız m.12’ye uyulması yeterli değildir.
Sponsorluk kuralına uyulup uyulmadığı nasıl ispatlanır?
6112 m.25 uyarınca özel medya hizmet sağlayıcı her yayın kaydını bir yıl saklamak zorundadır. Sponsor açıklamasının program başında, reklam arası giriş-çıkışında ve sonunda yapılıp yapılmadığı; sponsor ürününe aşırı vurgu veya satın alma çağrısı bulunup bulunmadığı yayın kaydından tespit edilebilir.
RTÜK kayıt istediğinde medya hizmet sağlayıcı talebin tebliğinden itibaren 10 gün içinde kayıt kopyasını Üst Kurula ulaştırır. Gerçek veya tüzel kişiler de yapacakları işlemlere esas olmak üzere bir yıl içinde RTÜK’e yazılı başvurup belirlenen ücreti ödeyerek kayıt alabilir.
Başvuru ve kayıt alma usulü için RTÜK’ten yayın kaydı alma rehberi kullanılabilir.
Sponsorluk kuralları ihlal edilirse RTÜK ne yapabilir?
6112 m.32/2, Kanunun diğer maddelerinde belirlenen ilke, yükümlülük veya yasaklara aykırı yayınlarda, ihlalin ağırlığı ve yayının ortamı ve alanı dikkate alınarak bir önceki ayın brüt ticari iletişim gelirinin yüzde birinden yüzde üçüne kadar idari para cezası öngörür. Asgari tutarlar Kanunda ayrıca düzenlenmiştir.
m.32/8, belirli ikinci fıkra ihlallerinde ihlalin ağırlığı, haksız ekonomik kazanç, tekrar ve son beş yıldaki yaptırımlar dikkate alınarak bir defaya mahsus uyarı uygulanabilmesine imkân verir. Tekrar eden ticari iletişim ihlalleri m.32/5 kapsamında yayın durdurma ve koşulları oluşursa lisans iptali seviyesine ilerleyebilir.
RTÜK idari yaptırım kararına karşı m.32/9 uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içinde idare mahkemesinde dava açılır; dava açılması kararın yürütülmesini kendiliğinden durdurmaz.
Program destekleme sözleşmesinde hangi maddeler bulunmalıdır?
Sözleşmede sponsorun sağlayacağı katkı, tutar veya ayni destek; programın adı ve dönemi; sponsor açıklamasının kanuna uygun gösterim şekli; editoryal bağımsızlığın yayıncıda olduğu; ürün satın alma çağrısı yapılamayacağı; sponsor ürününe aşırı vurgu yapılamayacağı ve yasak program/ürün sınırlamaları açıkça yazılmalıdır.
Sponsorun içerik onayı, konuk seçimi, haber gündemi veya görüşleri veto etme yetkisi bulunmamalıdır. Ürün yerleştirme de planlanıyorsa bunun ayrı lisans ve kullanım koşulları, m.13’e uygun program türü ve bilgilendirme yükümlülükleri ayrıca düzenlenmelidir.
Telifli müzik, fotoğraf, video veya sponsor tarafından sağlanan yaratıcı materyallerin kullanım hakları FSEK m.52’ye uygun olarak ayrıca yazılı ve haklar tek tek gösterilecek şekilde düzenlenmelidir. Sponsorluk sözleşmesi kendiliğinden tüm fikrî hakları devretmez.
Sık Sorulan Sorular
Sponsorlu programda sponsor ne zaman açıklanır?
Programın başında, reklam kuşaklarına giriş ve çıkışta ve programın sonunda uygun ibarelerle belirtilir.
Program fragmanında sponsor logosu gösterilebilir mi?
6112 m.12/1 program tanıtımlarında programı destekleyene atıfta bulunulamayacağını düzenler.
Sponsorun ürününü sunucu övebilir mi?
Sponsor ürününe atıf, satın alma teşviki ve aşırı vurgu m.12/2 ve m.12/5’e aykırılık doğurabilir.
“Hemen satın alın” denebilir mi?
Hayır. Sponsor açıklaması doğrudan satın alma veya kiralama teşvikine dönüştürülemez.
Sponsorluk 12 dakikalık reklam süresine girer mi?
m.10/3 uyarınca program desteklemesi saatlik yüzde 20 reklam oranına dahil değildir.
Haber bülteni sponsorlu olabilir mi?
Hayır. m.12/4 bunu açıkça yasaklar.
Dinî tören sponsorlu olabilir mi?
Hayır. m.12/4 dinî tören yayınlarında program desteklemesine izin vermez.
Tütün markası program sponsoru olabilir mi?
m.12/3, ticari iletişimi yasak ürünlerin üretimi veya satışıyla iştigal edenlerin program desteklemesini yasaklar.
İlaç şirketi sponsor olabilir mi?
Şirket adı/markası/logosu belirli koşullarla kullanılabilir; ancak reçeteye tabi tıbbi ürün veya tedavi sponsorlukta kullanılamaz.
Sponsor programın içeriğini belirleyebilir mi?
Hayır. m.12/5 editoryal bağımsızlığın sponsor tarafından etkilenmesine izin vermez.
Sponsorluk ile ürün yerleştirme aynı mı?
Hayır. Sponsorluk m.12, ürün yerleştirme m.13 kapsamında ayrı ticari iletişim türleridir.
RTÜK cezasına karşı dava süresi kaç gün?
6112 m.32/9 uyarınca tebliğden itibaren 15 gündür.
Hukukçu İncelemesi ve E-E-A-T
Bu rehber 15 Eylül 2026 itibarıyla 6112 sayılı Kanun m.9, m.10, m.11, m.12, m.13, m.25 ve m.32 esas alınarak hazırlanmıştır. Program desteklemesi reklam ve ürün yerleştirmeden ayrı bir ticari iletişim türü olarak ele alınmıştır.
İnceleyen: Av. Halil Bakırcı — Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu, Mersin.
Resmî kaynaklar ve ilgili rehberler
- 6112 sayılı Kanun — m.12.
- RTÜK resmî sitesi.
- TV ve Radyo Reklam Süresi.
- Dinî Tören Yayınında Ticari İletişim Yasakları.
Son güncelleme: 15 Eylül 2026. (E-İMZALIDIR)
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
