Ev Sahibi IBAN Vermezse Kira Nasıl Ödenir? 2026 | TBK 106-107 Tevdi Mahalli

Ev Sahibi IBAN Vermek Zorunda mı?

Türk Borçlar Kanunu “kiraya veren mutlaka IBAN bildirmek zorundadır” şeklinde özel bir hüküm içermez. Kira bedelinin ödeme yeri ve yöntemi, sözleşme, tarafların geçmiş uygulaması ve TBK’nın genel ifa kurallarıyla belirlenir. Kira sözleşmesinde banka hesabı açıkça yazılmışsa kural olarak bu hesap ödeme kanalıdır.

Ancak kiraya veren hesabı kapatmış, IBAN’ı değiştirmiş ve yeni hesabı bildirmemiş veya kirayı artık kabul etmeyeceğini söylemiş olabilir. Böyle durumda kiracının borcu ortadan kalkmaz. Kiracı, ödemeyi gereği gibi teklif etmeli ve kabul edilmezse kanuni tevdi yoluna başvurmalıdır.

IBAN değişikliğinde izlenecek adımlar için Ev Sahibi IBAN Değiştirirse Kiracı Ne Yapmalı? içeriğimizi inceleyebilirsiniz.

IBAN Verilmemesi Kirayı Ödememe Hakkı Verir mi?

Hayır. Kira borcu sözleşmede belirlenen vadede muaccel olur. Kiraya verenin ödeme kanalını belirsiz bırakması kiracının temerrüt riskini yönetmesini gerektirir; “IBAN vermediği için aylarca ödeme yapmadım” savunması tek başına güvenli değildir.

Kiracı önce mevcut ödeme kanallarını denemeli, kiraya verene yazılı olarak banka hesabı istemeli ve paranın hazır olduğunu bildirmelidir. Kiraya veren haklı sebep olmadan ödemeyi kabul etmiyorsa TBK m.106’daki alacaklı temerrüdü gündeme gelir.

Alacaklı Temerrüdü Nedir? TBK m.106

TBK m.106’ya göre yapma veya verme edimi gereği gibi kendisine önerilen alacaklı, haklı bir sebep olmaksızın bunu kabulden veya borçlunun borcunu ifa edebilmesi için kendisi tarafından yapılması gereken hazırlık fiillerini yapmaktan kaçınırsa temerrüde düşmüş olur.

Kira örneğinde kiracı vadesinde doğru kira bedelini ödemeye hazırdır; ancak kiraya veren banka hesabını kapatmış ve yeni hesap vermemekte, posta yoluyla gönderilen bedeli kabul etmemekte veya açıkça “bu tutarı almıyorum” demektedir. Bu davranış, şartları varsa alacaklı temerrüdü oluşturabilir.

TBK m.107 Tevdi Mahalli Nedir?

Alacaklı temerrüdünde TBK m.107, borçluya borç konusu şeyi hâkimin belirleyeceği yere tevdi ederek borcundan kurtulma imkânı verir. Para borçlarında bu mekanizma, borçlunun ödeme iradesini somutlaştırmasını ve alacaklının kabulden kaçınması nedeniyle borçlu temerrüdüne düşmesini önlemeyi amaçlar.

Mahkeme bir banka hesabını veya uygun ödeme yerini tevdi mahalli olarak belirler. Kiracı, kararda gösterilen hesaba kira bedellerini vadesinde yatırır. Böylece kira bedelinin kiraya verenin keyfî kabulüne bağlı kalmadan hukuken korunan ödeme yöntemi oluşturulur.

Tevdi Mahalli İçin Hangi Mahkemeye Başvurulur?

Kira ilişkisinden doğan tevdi mahalli taleplerinde görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesidir. Talep çekişmesiz yargı/değişik iş niteliğinde değerlendirilir. Görev ve yetki somut kira ilişkisinin yeri ve taraf bilgileri üzerinden kurulmalıdır.

Başvuruda kira sözleşmesi, daha önce kullanılan banka hesabı, yeni IBAN talebine ilişkin yazışmalar, iade edilen havale/PTT kayıtları ve vadesi gelen kira bedelinin miktarını gösteren belgeler sunulmalıdır. Amaç kiraya veren aleyhine tazminat istemek değil, borcun gereği gibi ifa edileceği yeri belirletmektir.

PTT ile Konutta Ödemeli Kira Göndermek Yeterli mi?

Kiraya verenin banka hesabı vermediği durumda PTT aracılığıyla konutta ödemeli gönderim, kiracının ödeme teklifinde bulunduğunu gösterebilecek yöntemlerden biridir. Ancak kiraya veren gönderiyi kabul etmezse para kiracıya geri döner ve borç fiilen ifa edilmiş olmaz.

Bu kayıt, alacaklının kabulden kaçındığını ispatlayan delil olarak tevdi mahalli başvurusunda kullanılabilir. Tekrarlanan iadelerde kiracının her ay aynı yöntemle risk alması yerine TBK m.107 yoluyla kalıcı ödeme yeri belirletmesi daha güvenli olabilir.

Elden Ödeme Teklif Edilebilir mi?

Sözleşmede banka ödemesi kararlaştırılmamışsa elden ödeme teklif edilebilir; ancak ispat sorunu doğurur. Kiraya veren nakit parayı kabul ederse mutlaka tarih, ay ve tutarı gösteren imzalı makbuz alınmalıdır.

Kiraya veren elden almayı reddederse bu reddin ispatı gerekir. Tanık, noter ihtarı, yazılı mesaj veya PTT iade kaydı gibi deliller kullanılabilir. “Kapısına gittim, almadı” şeklindeki belgesiz anlatım tahliye uyuşmazlığında zayıf kalabilir.

Ev Sahibi Kira Parasını Hesaba Geri Gönderirse Ne Yapılır?

Kiraya veren kira bedelini aldıktan sonra kiracıya geri gönderiyorsa dekontlar saklanmalı ve iadenin nedeni sorulmalıdır. Özellikle kira artışı uyuşmazlığında ev sahibi düşük bulduğu tutarı kabul etmek istemeyebilir.

Kiracı geri gelen parayı kullanıp tüketmemeli; ödeme için hazır tutmalı ve yazılı şekilde tekrar ödeme/hesap bildirme talebinde bulunmalıdır. Kabulden kaçınma devam ediyorsa tevdi mahalli başvurusu gecikmeden yapılmalıdır.

Kira Artışı Uyuşmazlığında Hangi Tutar Ödenmeli?

Taraflar artış oranında anlaşamıyorsa önce sözleşme ve TBK m.344 uygulanarak tartışmasız asgari kira bedeli belirlenmelidir. Kiraya veren tek taraflı olarak kanuna veya sözleşmeye aykırı fahiş tutar istemişse kiracı bu talebi kabul etmek zorunda değildir.

Ancak önceki kira bedelini hiç ödememek de güvenli değildir. Kiracı kendi hukuki görüşüne göre ödenmesi gereken kira bedelini vadesinde teklif etmeli; kiraya veren kabul etmiyorsa tevdi yoluyla ödemeyi güvence altına almalıdır. Kira tespit davası açılması ödeme borcunu askıya almaz.

IBAN Sorunu Temerrüt Nedeniyle Tahliyeye Yol Açar mı?

TBK m.315’e göre kiracı muaccel kira bedelini veya yan gideri ödemezse kiraya veren yazılı süre vererek temerrüt yoluna gidebilir. Konut ve çatılı işyeri kiralarında verilecek süre en az otuz gündür. İcra yoluyla kira alacağı ve tahliye takibi de İİK hükümlerine göre mümkündür.

Kiracının “IBAN vermedi” savunmasının etkili olabilmesi için ödeme teklifini ve kiraya verenin kabulden kaçındığını belgeleyebilmesi önemlidir. Tevdi mahalli kararı ve düzenli ödeme dekontları, temerrüt iddiasına karşı güçlü delil oluşturur.

Dekont Açıklaması Nasıl Yazılmalı?

Banka veya tevdi hesabına yapılan ödemede açıklama, hangi ayın kira borcunun ödendiğini açıkça göstermelidir. Örneğin “2026 Ekim ayı konut kira bedeli – [adres]” şeklindeki açıklama, ödemenin hangi borca mahsup edildiğini netleştirir.

“Para gönderimi”, “ödeme” veya boş açıklama ileride tartışma yaratabilir. Aynı ay içinde birden fazla ödeme yapılıyorsa kalan bakiye veya yan gider ayrıca açıklanmalıdır.

Kirayı Başka Birinin Hesabından Ödemek Sorun Olur mu?

TBK’nın genel ifa sisteminde para borcunun üçüncü kişi tarafından ödenmesi mümkündür; ancak kira uyuşmazlığında hangi borçlu adına hangi aya ilişkin ödeme yapıldığı dekontta açık olmalıdır. Bu konuyu ayrıntılı olarak Kirayı Başka Birinin Hesabından Ödemek Geçerli mi? yazımızda ele aldık.

Ev sahibi başka kişiden gelen ödemeyi iade ediyorsa kiracının kendi hesabından veya tevdi mahalli üzerinden ödeme yapması ispat tartışmasını azaltır.

Adım Adım Güvenli Ödeme Planı

Sıkça Sorulan Sorular

1. Ev sahibi IBAN vermiyorsa kira ödemeyebilir miyim?

Hayır. Borç devam eder; ödeme teklif edilmeli ve kabul edilmezse tevdi mahalli yoluna başvurulmalıdır.

2. IBAN vermemek alacaklı temerrüdü müdür?

Kiracının gereği gibi ödeme teklifini haklı sebep olmadan engelliyorsa TBK m.106 şartları oluşabilir.

3. Tevdi mahalli nedir?

Mahkemenin borcun yatırılacağı yeri belirlemesidir. Kiracı bu yere ödeme yaparak borcunu güvenli şekilde ifa eder.

4. Tevdi mahalli hangi mahkemeden istenir?

Kira ilişkisinden doğan taleplerde sulh hukuk mahkemesi görevlidir.

5. Ev sahibi EFT’yi geri gönderirse kira ödenmiş sayılır mı?

Para kiracıya geri döndüğünde fiilî ödeme tamamlanmış olmaz; iade, kabulden kaçınmayı ispatlayabilir ve tevdi yoluna geçilmelidir.

6. PTT ile kira göndermek yeterli mi?

Kabul edilirse ödeme olur; kabul edilmezse iade kaydı delil sağlar ancak borç için kalıcı çözüm tevdi mahalli olabilir.

7. Ev sahibi yüksek zam istemek için kirayı almıyorsa ne yapmalıyım?

Kanuna/sözleşmeye göre ödenmesi gereken tutarı vadesinde teklif edin; kabul edilmezse tevdi edin. Uyuşmazlık kira tespiti/artış yollarıyla ayrıca çözülür.

8. Tevdi hesabına ödeme yaparsam tahliye edilebilir miyim?

Usulüne uygun belirlenmiş tevdi yerine tam ve zamanında ödeme temerrüt iddiasına karşı güçlü koruma sağlar; her ayın miktar ve vadesi doğru olmalıdır.

9. Dekonta hangi ay yazılmalı?

Ödemenin ait olduğu ay, yıl ve mümkünse kiralanan adres açıkça yazılmalıdır.

10. Elden ödeme yaparsam makbuz şart mı?

İspat açısından mutlaka imzalı makbuz alınmalıdır.

11. IBAN değişikliği mesajla bildirilebilir mi?

Taraflar arasındaki iletişimde yeni hesap bilgisi ispatlanabilir şekilde bildirilebilir; hesabın gerçekten kiraya verene ait olup olmadığı kontrol edilmelidir.

12. Tevdi mahalli için arabuluculuk gerekir mi?

Tevdi mahalli belirlenmesi çekişmesiz yargı niteliğinde bir ödeme yeri talebidir; klasik alacak/tahliye davasından farklıdır. Sonradan kira uyuşmazlığı davası açılacaksa 6325 m.18/B kapsamındaki dava şartı ayrıca değerlendirilir.

Resmî Kaynaklar

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.106-107 ve m.315; kira uyuşmazlıklarının görevi bakımından 6100 sayılı HMK m.4 ve çekişmesiz yargı hükümleri esas alınmıştır.