Mahkeme Süreleri Nasıl Hesaplanır? Gün, Hafta, Ay ve Resmî Tatil | HMK 90-93 | 2026
Güncel kontrol tarihi: 16 Eylül 2026. Hukuk davalarında süre hesabı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun m.90–93 hükümlerine göre yapılır. En önemli ayrım; sürenin gün, hafta, ay veya yıl olarak belirlenmiş olmasıdır. Gün olarak verilen sürede tebliğ veya tefhim günü hesaba katılmaz. Hafta, ay veya yıl olarak verilen sürede ise sürenin başladığı güne son hafta, ay veya yıl içinde karşılık gelen gün esas alınır. Son gün resmî tatile rastlarsa süre tatili izleyen ilk iş günü çalışma saati sonunda biter.
Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor
Kısa ve Net Cevap
Mahkeme süresini hesaplarken önce sürenin hangi birimle verildiğini belirleyin. HMK m.92’ye göre gün olarak belirlenen sürede tebliğ/tefhim günü sayılmaz ve ertesi gün birinci gündür. Hafta, ay veya yıl olarak belirlenen sürede başladığı güne son hafta, ay veya yıl içinde karşılık gelen günün çalışma saati sonunda süre biter. Son gün resmî tatile denk gelirse HMK m.93 gereğince süre, tatili takip eden ilk iş günü çalışma saati sonunda sona erer.
HMK 90-93 Süre Hesabının Hukuki Dayanağı
Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda sürelerin genel rejimi dört temel maddede düzenlenmiştir. HMK m.90, sürelerin kanunda belirtilmesini veya hâkim tarafından belirlenmesini; kanuni sürelerin kural olarak kesin olmasını düzenler. HMK m.91, sürelerin taraflara tebliğ tarihinden veya kanunda öngörülen hâllerde tefhim tarihinden itibaren işlemeye başlayacağını belirtir. HMK m.92, gün, hafta, ay ve yıl olarak belirlenen sürelerin nasıl hesaplanacağını gösterir. HMK m.93 ise son günün resmî tatile rastlaması hâlinde sürenin tatili takip eden ilk iş günü çalışma saati sonunda biteceğini düzenler.
Kanunun güncel metni için 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu – Mevzuat Bilgi Sistemi kullanılmalıdır.
Mahkeme Süresi Ne Zaman Başlar?
HMK m.91 uyarınca süreler, taraflara tebliğ tarihinden veya kanunda öngörülen hâllerde tefhim tarihinden itibaren işlemeye başlar. Ancak “başlangıç tarihi” ile “birinci günün sayılması” aynı kavram değildir. Süre gün olarak belirlenmişse, HMK m.92 uyarınca tebliğ veya tefhim günü hesaba katılmaz; sayım ertesi gün başlar.
Örneğin mahkeme kararı 10 Eylül’de tebliğ edilmiş ve kanun iki haftalık süre öngörmüşse “10 Eylül + 14 gün” şeklinde kaba bir hesap yapılmamalıdır. Çünkü hafta olarak belirlenen sürelerin bitişi, başladığı güne son hafta içinde karşılık gelen gün üzerinden hesaplanır. Önce tebliğin hukuken hangi tarihte gerçekleştiği, sonra ilgili kanundaki sürenin “gün” mü “hafta” mı olduğu tespit edilir.
Gün Olarak Belirlenen Süre Nasıl Hesaplanır?
HMK m.92/1 gereğince süreler gün olarak belirlenmişse tebliğ veya tefhim edildiği gün hesaba katılmaz. Süre, son günün çalışma saati sonunda biter.
Örneğin bir işlem için 7 günlük süre verilmiş ve tebliğ 1 Eylül’de yapılmışsa:
- 2 Eylül: 1. gün,
- 3 Eylül: 2. gün,
- 4 Eylül: 3. gün,
- 5 Eylül: 4. gün,
- 6 Eylül: 5. gün,
- 7 Eylül: 6. gün,
- 8 Eylül: 7. gündür.
Son gün olan 8 Eylül resmî tatil değilse süre o gün çalışma saati sonunda biter. Eğer son gün resmî tatile rastlıyorsa HMK m.93 uygulanır.
Burada hafta sonlarının otomatik olarak sayımdan çıkarılmadığına dikkat edilmelidir. Kanun “iş günü” demiyorsa gün olarak belirlenen süre takvim günü üzerinden ilerler. Yalnız son günün resmî tatile rastlaması hâlinde uzama kuralı devreye girer.
Hafta Olarak Belirlenen Süre Nasıl Hesaplanır?
HMK m.92/2 uyarınca süre hafta olarak belirlenmişse, başladığı güne son hafta içinde karşılık gelen günün çalışma saati sonunda biter. Bu nedenle “iki hafta = 14 gün ekle” hesabı çoğu zaman aynı sonucu verse de hukuken doğru yöntem, karşılık gelen haftanın aynı gününü bulmaktır.
Örneğin tebliğ çarşamba günü yapılmış ve süre iki hafta ise, süre iki hafta sonraki çarşamba günü çalışma saati sonunda biter. Son çarşamba resmî tatile rastlarsa bitiş, HMK m.93 uyarınca sonraki ilk iş gününe uzar.
İstinaf süresi gibi birçok hukuk yargılaması süresi kanunda “iki hafta” biçiminde düzenlenmiştir. Bu nedenle süre hesabında ilgili maddede kullanılan birimin aynen korunması gerekir. İstinaf bakımından ayrıca HMK m.345 iki haftalık istinaf süresi rehberi incelenebilir.
Ay Olarak Belirlenen Süre Nasıl Hesaplanır?
Süre ay olarak belirlenmişse, başladığı güne son ay içinde karşılık gelen günün çalışma saati sonunda biter. Örneğin 12 Mart’ta başlayan bir aylık süre, 12 Nisan çalışma saati sonunda sona erer.
HMK m.92 ayrıca, sürenin bittiği ayda başladığı güne karşılık gelen bir gün yoksa sürenin o ayın son günü çalışma saati sonunda biteceğini düzenler. Örneğin 31 Ocak’ta başlayan bir aylık sürede şubat ayında “31 Şubat” bulunmadığı için süre şubat ayının son günü çalışma saati sonunda biter.
Aynı mantık yıl olarak belirlenen sürelerde de geçerlidir. Bir yıllık süre, başladığı güne takip eden yıl içinde karşılık gelen günün çalışma saati sonunda biter. Bitiş gününün resmî tatile rastlaması hâlinde HMK m.93 uygulanır.
Kanuni Süre ile Hâkimin Verdiği Süre Aynı mı?
HMK m.90 sürelerin kanun tarafından belirtileceğini veya hâkim tarafından tespit edileceğini düzenler. Kanunda belirtilen süreler kural olarak kesindir. Hâkim, kanunun açıkça izin verdiği hâller dışında kanuni süreyi kendiliğinden artırıp azaltamaz.
Hâkimin belirlediği süre bakımından ise HMK m.94 ayrıca önem taşır. Hâkim, belirlediği sürenin kesin olduğuna karar verebilir. Kesin süre içinde yapılması gereken işlem yapılmazsa o işlemi yapma hakkı ortadan kalkabilir. Ancak bu konu genel süre hesabından farklıdır; kesin sürenin usulüne uygun verilmesi ve sonucunun açıkça belirtilmesi ayrıca incelenir.
Sürenin Son Günü Cumartesi, Pazar veya Resmî Tatile Gelirse Ne Olur?
HMK m.93 açık bir uzama kuralı getirir: sürenin son günü resmî tatil gününe rastlarsa süre, tatili takip eden ilk iş günü çalışma saati sonunda biter.
Örneğin son gün pazar ise süre pazartesi çalışma saati sonunda sona erer. Pazartesi de resmî tatilse süre tatili takip eden ilk iş gününe uzar. Ancak bu kural, süre içindeki tüm hafta sonu ve tatil günlerini sayımdan çıkarmaz. Yalnız son gün tatilse uzama söz konusudur.
Bu ayrım özellikle 7 günlük, 10 günlük veya 2 haftalık sürelerde önemlidir. “Araya hafta sonu girdi, iki gün eklenir” şeklindeki genel bir kural yoktur. Kanun iş günü demediği sürece aradaki tatil günleri süre içinde kalır.
Adli Tatil ile Resmî Tatil Aynı Şey mi?
Hayır. HMK m.93’teki resmî tatil kuralı ile adli tatil farklı düzenlemelerdir. Adli tatil, HMK m.102–104 kapsamında her yıl 20 Temmuz–31 Ağustos döneminde belirli dava ve işlerin görülmesine ilişkin özel rejimdir.
Adli tatile tabi olan dava ve işlerde, HMK m.104 uyarınca adli tatilde biten bazı süreler ayrıca uzayabilir. Bu nedenle yaz aylarında süre hesabı yapılırken yalnız m.93 değil, davanın adli tatile tabi olup olmadığı ve m.104’ün uygulanıp uygulanmadığı da kontrol edilmelidir.
Adli tatilde sürelerin hesabı için adli tatilde süreler rehberi ayrıca incelenebilir.
Tebligat Tarihi Yanlış Belirlenirse Süre Hesabı da Yanlış Olur
Süre hesabının ilk adımı, tebligatın hukuken hangi tarihte yapılmış sayıldığını doğru belirlemektir. Fiziki tebligatta Tebligat Kanunu’ndaki usuller; elektronik tebligatta ise 7201 sayılı Kanun m.7/a uygulanır.
E-tebligatta ileti UETS adresine ulaştığı gün doğrudan tebliğ tarihi değildir. Elektronik tebligat, ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır. Bu tarih belirlendikten sonra HMK’daki ilgili dava veya kanun yolu süresi hesaplanır. Ayrıntılı örnekler için e-tebligat 5. gün süre hesabı rehberi kullanılabilir.
Tefhim Tarihi Her Zaman Süreyi Başlatır mı?
HMK m.91, sürelerin tebliğ tarihinden veya kanunda öngörülen hâllerde tefhim tarihinden itibaren işlemeye başlayacağını düzenler. Dolayısıyla “karar yüzüme okundu, bütün kanun yolu süreleri o gün başladı” şeklinde genel bir kural kurulamaz. İlgili kanun yolu veya usul işlemi için kanunun tebliğ mi, tefhim mi esas aldığını görmek gerekir.
Özellikle kanun yolu sürelerinde güncel madde metni kontrol edilmelidir. Kanunlarda yapılan değişiklikler nedeniyle eski uygulamadaki süre başlangıcıyla güncel düzenleme aynı olmayabilir.
Örnek 1: 7 Günlük Süre
Tebliğ 3 Eylül’de yapılmış ve süre 7 gün olarak belirlenmiştir. Tebliğ günü sayılmaz. 4 Eylül birinci gündür; yedinci gün 10 Eylül’dür. 10 Eylül resmî tatil değilse süre o gün çalışma saati sonunda biter.
Örnek 2: İki Haftalık Süre
Tebliğ 2 Eylül Çarşamba günü yapılmıştır. Kanun “iki hafta” demektedir. Süre, iki hafta sonraki çarşamba günü çalışma saati sonunda biter. Son gün resmî tatilse sonraki ilk iş gününe uzar.
Örnek 3: Bir Aylık Süre
Süre 15 Eylül’de başlamıştır. Bir aylık sürenin sonu 15 Ekim çalışma saati sonudur. 15 Ekim resmî tatile denk gelirse HMK m.93 uygulanır.
Örnek 4: 31 Ocak’ta Başlayan Bir Ay
Şubat ayında 31 gün bulunmadığı için HMK m.92/2 gereğince süre şubat ayının son günü çalışma saati sonunda biter.
Örnek 5: Son Gün Pazar
Hesaplanan son gün pazar günüdür. Süre HMK m.93 gereğince pazartesi çalışma saati sonuna uzar. Pazartesi de resmî tatilse ilk sonraki iş günü esas alınır.
Örnek 6: E-Tebligat Üzerine İki Haftalık Süre
Elektronik ileti 1 Eylül’de UETS’ye ulaşmıştır. Tebligat Kanunu m.7/a gereğince tebliğ tarihi önce ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda belirlenir. HMK’daki iki haftalık süre, bu kanuni tebliğ tarihi esas alınarak ayrıca hesaplanır. UETS’ye düşme tarihi doğrudan “1. gün” yapılmaz.
Mahkeme Süresi Hesabında En Sık Yapılan Hatalar
- Tebliğ gününü gün olarak verilen sürede “1. gün” saymak.
- Kanun “iki hafta” dediği hâlde hesabı farklı bir gün formülüne çevirmek.
- Araya giren cumartesi-pazarı otomatik olarak süreden çıkarmak.
- Son günün resmî tatil olmasını fark etmemek.
- Adli tatil ile resmî tatil kurallarını karıştırmak.
- Elektronik tebligatta UETS’ye ulaşma gününü tebliğ tarihi kabul etmek.
- Tefhimin her durumda süreyi başlattığını varsaymak.
- Kanun değişmiş olmasına rağmen eski süreyi kullanmak.
- Hâkimin verdiği kesin süre ile kanuni süreyi birbirine karıştırmak.
- Sürenin başladığı ayda karşılık gelen günün sonraki ayda bulunmaması hâlinde m.92’nin ay sonu kuralını atlamak.
Süre Kaçırılırsa Ne Yapılabilir?
Kanuni veya kesin süre geçirildiğinde, işlemi sonradan yapmak çoğu durumda hak kaybını kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Ancak HMK m.95–101 kapsamında, kişinin elinde olmayan sebeplerle süresinde işlem yapılamamışsa şartları varsa eski hâle getirme talep edilebilir.
Eski hâle getirme olağan bir “ek süre” yöntemi değildir. Kusursuzluk, engelin kalkmasından itibaren iki haftalık başvuru süresi ve kaçırılan işlemin talep ile birlikte yapılması gibi özel şartları vardır. Ayrıntı için eski hâle getirme HMK 95-101 rehberi incelenebilir.
Sık Sorulan Sorular
Tebliğ günü süreye dâhil mi?
Süre gün olarak belirlenmişse hayır. HMK m.92’ye göre tebliğ veya tefhim günü hesaba katılmaz.
7 günlük süre nasıl hesaplanır?
Tebliğ günü sayılmaz; ertesi gün birinci gün kabul edilerek yedi takvim günü sayılır. Son gün resmî tatilse ilk iş gününe uzar.
İki haftalık süre 14 gün müdür?
Takvim karşılığı 14 gün olsa da HMK m.92’de hafta olarak belirlenen süre, başladığı güne son hafta içinde karşılık gelen gün esas alınarak hesaplanır.
Cumartesi ve pazar süreye dâhil mi?
Kanun “iş günü” demiyorsa aradaki hafta sonları süreye dâhildir. Son gün resmî tatile rastlarsa HMK m.93 uygulanır.
Son gün pazar olursa ne olur?
Süre pazartesi çalışma saati sonunda biter; pazartesi de resmî tatilse sonraki ilk iş günü esas alınır.
Bir aylık süre 30 gün mü?
Hayır. Ay olarak belirlenen süre, başladığı güne son ay içinde karşılık gelen günün çalışma saati sonunda biter.
Ayın 31’inde başlayan bir aylık süre nasıl biter?
Bitiş ayında 31. gün yoksa süre o ayın son günü çalışma saati sonunda biter.
E-tebligatta süre hangi tarihten hesaplanır?
Önce Tebligat Kanunu m.7/a uyarınca kanuni tebliğ tarihi bulunur; sonra ilgili HMK süresi bu tarihe göre hesaplanır.
Adli tatilde bütün süreler durur mu?
Hayır. HMK m.102–104’te adli tatilde görülen işler ve adli tatile tabi süreler özel olarak düzenlenmiştir.
Süre kaçırılırsa mahkeme ek süre verir mi?
Kanuni süreler kural olarak kesindir. Şartları varsa HMK m.95–101 kapsamında eski hâle getirme gündeme gelebilir; bu otomatik bir ek süre değildir.
Hâkimin verdiği süre kesin mi?
HMK m.94’e göre hâkim belirlediği sürenin kesin olduğuna karar verebilir. Kesin sürenin sonuçları ayrıca bu maddeye göre değerlendirilir.
Resmî Kaynaklar
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu – m.90–104
- 7201 sayılı Tebligat Kanunu – elektronik tebligat m.7/a
- PTT Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi
Sonuç
Hukuk yargılamasında süre hesabının temel kuralları HMK m.90–93’tedir. Gün olarak belirlenen sürede tebliğ veya tefhim günü sayılmaz; hafta, ay veya yıl olarak belirlenen sürede başladığı güne son dönem içinde karşılık gelen gün esas alınır. Son gün resmî tatile denk gelirse süre ilk iş günü çalışma saati sonunda biter. E-tebligat, adli tatil ve kesin süre gibi özel durumlar ise kendi ek kurallarıyla birlikte uygulanmalıdır. Süre hesabında önce geçerli tebliğ tarihi, sonra uygulanacak madde ve süre birimi belirlenmelidir.
Hukukçu İncelemesi
Bu içerik Av. Halil Bakırcı tarafından 6100 sayılı HMK m.90–104 ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu m.7/a esas alınarak 16 Eylül 2026 tarihinde hazırlanmış ve kontrol edilmiştir. Somut dosyada süre hesabı yapılırken tebliğ yöntemi, sürenin gün/hafta/ay/yıl olarak düzenlenişi, resmî tatil ve varsa adli tatil hükümleri birlikte incelenmelidir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.
