Ürün Sorumluluğu Zamanaşımı Kaç Yıl? 7223 m.6 | 2026

7223 m.6 zamanaşımı kuralı nedir?

7223 sayılı Kanun, uygunsuz ürünün bir kişiye veya mala zarar vermesi halinde imalatçı ve ithalatçının ürün sorumluluğunu düzenler. Bu tazminat talebinin sınırsız süreyle ileri sürülmesini önlemek için m.6 özel zamanaşımı kuralı getirir.

Kanunda iki süre birlikte yer alır. Birincisi zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayan üç yıllık nispi süredir. İkincisi zararın meydana geldiği tarihten başlayan on yıllık üst süredir.

Bu iki süre ayrı işlev görür. Somut dosyada yalnız olay tarihine veya yalnız satın alma tarihine bakılarak zamanaşımı sonucu çıkarılmamalıdır.

Üç yıllık süre ne zaman başlar?

Üç yıllık sürenin başlaması için zarar görenin hem zararı hem de tazminat yükümlüsünü öğrenmiş olması gerekir. Bu iki unsur farklı tarihlerde öğrenildiyse süre, ikisinin birlikte bilindiği tarih üzerinden değerlendirilir.

Örneğin yangının belirli bir cihazdan kaynaklandığı olay günü bilinmeyebilir. Teknik bilirkişi veya resmi inceleme aylar sonra cihazdaki uygunsuzluğu ve hangi imalatçı/ithalatçının sorumlu olduğunu ortaya çıkarabilir. Öğrenme tarihi somut delillerle belirlenir.

Bununla birlikte zarar görenin açıkça ulaşabileceği bilgiyi uzun süre araştırmaması halinde “öğrenme” kavramı yargısal değerlendirmeye konu olabilir. Dosyanın gerçek kronolojisi önemlidir.

Zararın öğrenilmesi ne demektir?

Zararın öğrenilmesi, kişinin yalnız bir olay olduğunu bilmesi değil, tazminat talebine temel olacak zararın varlığı hakkında yeterli bilgiye sahip olmasıdır. Bedensel zararda tedavi süreci, kalıcı etkiler veya iş göremezlik zaman içinde netleşebilir.

Malvarlığı zararında yangın, cihaz hasarı veya başka mala verilen zarar daha erken belirlenebilir. Ancak zararın kapsamı ile zararın varlığını öğrenme tarihi her zaman aynı değildir.

Zararın son kuruşuna kadar hesaplanmış olması süre başlangıcının şartı olarak görülmemelidir; hukuki talep için yeterli bilgi seviyesinin ne zaman oluştuğu somut olayda değerlendirilir.

Tazminat yükümlüsünün öğrenilmesi ne demektir?

Ürün sorumluluğunda gerçek imalatçı veya Türkiye ithalatçısı her zaman kullanıcı tarafından hemen bilinmeyebilir. Ürünün etiketi, uygunluk beyanı, fatura, garanti kaydı, ithalatçı adresi ve tedarik zinciri bilgileri sorumlu işletmenin belirlenmesinde kullanılır.

Private-label üründe marka sahibi m.11 gereği imalatçı yükümlülüğüne tabi olabilir. Aynı model birden fazla ithalatçı tarafından getiriliyorsa zarar veren somut seri/partinin hangi ithalatçıya ait olduğunun belirlenmesi gerekebilir.

Tazminat yükümlüsünün kim olduğunun ancak teknik veya ticari inceleme sonunda netleştiği dosyalarda bu tarih özellikle belgelenmelidir.

On yıllık süre ne zaman başlar?

7223 m.6’daki on yıllık üst süre, zararın meydana geldiği tarihten itibaren işler. Bu yönüyle ürünün üretim veya satın alma tarihinden otomatik olarak başlamaz. Kanunun ürün sorumluluğu talebi bakımından esas aldığı üst sınır zarar tarihidir.

Örneğin ürün 2027’de satın alınmış fakat zarar 2030’da meydana gelmişse on yıllık sürenin başlangıcı bakımından zarar tarihi esas alınır. Somut olayda ürünün piyasaya arz tarihi başka hukuki değerlendirmeler için önemli olabilir; ancak m.6’daki tazminat zamanaşımı başlangıcı ayrı belirlenir.

On yıllık sürenin niteliği ve kesilme/durma hükümleriyle ilişkisi somut uyuşmazlıkta özel kanun ve genel zamanaşımı hükümleri birlikte incelenerek değerlendirilmelidir.

Gizli veya geç ortaya çıkan zararlar

Bazı ürün zararları olay anında tamamen görünür değildir. Kimyasal maruziyet, uzun vadeli sağlık etkisi veya cihaz içi gizli hasar daha sonra ortaya çıkabilir. Bu durumda zararın ne zaman meydana geldiği ve ne zaman öğrenildiği aynı tarih olmayabilir.

Üç yıllık nispi süre bakımından öğrenme tarihi; on yıllık üst süre bakımından ise zararın meydana geldiği tarih ayrı ayrı belirlenmelidir. Tıbbi ve teknik raporlar bu ayrımda önem taşır.

Geç ortaya çıkan zarar dosyalarında hukuki süre hesabı varsayımla yapılmamalı; olayın tıbbi ve teknik kronolojisi uzman değerlendirmesiyle kurulmalıdır.

Birden fazla imalatçı veya ithalatçı varsa süre

Aynı zarardan birden fazla imalatçı veya ithalatçının sorumlu olması halinde m.6’daki müteselsil sorumluluk gündeme gelebilir. Zarar görenin hangi sorumluyu ne zaman öğrendiği somut talep bakımından önemlidir.

Ürün etiketi, seri/parti kaydı ve tedarik zinciri belgeleri doğru sorumluların belirlenmesini sağlar. Özellikle yabancı imalatçı ile Türkiye ithalatçısının farklı tarihlerde öğrenildiği dosyalarda süre başlangıcı dikkatle analiz edilmelidir.

Zamanaşımı savunması her davalı bakımından ileri sürülen hukuki sıfat ve talebin niteliğine göre ayrıca değerlendirilir.

Geri çağırma zamanaşımını etkiler mi?

Bir ürün hakkında sonradan geri çağırma duyurusu yapılması, zarar görenin ürünün uygunsuzluğunu ve sorumlu işletmeyi öğrenmesi bakımından önemli delil olabilir. Ancak geri çağırma tarihinin her dosyada otomatik zamanaşımı başlangıcı olduğu söylenemez.

Zarar gören üründeki sorunu ve sorumluyu geri çağırmadan daha önce biliyor olabilir veya tam tersine geri çağırma yalnız farklı seri/partiye ilişkin olabilir. Somut ürünün kapsama girip girmediği belirlenmelidir.

Geri çağırma duyurusu, servis yazışmaları ve şirket bildirimleri öğrenme tarihinin tespitinde kullanılabilir.

Ceza soruşturması veya idari denetim süreyi değiştirir mi?

Ürün zararı aynı zamanda ceza soruşturmasına, piyasa gözetimi denetimine veya idari yaptırım sürecine konu olabilir. Bu süreçlerin bulunması 7223 m.6’daki tazminat zamanaşımını otomatik olarak ortadan kaldırmaz.

Genel hukukta ceza fiilinden doğan tazminat talepleri veya zamanaşımını kesen işlemler bakımından başka hükümler uygulanabilir. Bu nedenle ölüm, yaralanma veya suç şüphesinin bulunduğu dosyalarda TBK ve ceza hukuku zamanaşımı ilişkisi ayrıca incelenmelidir.

İdari denetim sonucu, ürün uygunsuzluğunun ve sorumlunun öğrenildiği tarih bakımından delil değeri taşıyabilir.

Zamanaşımının kesilmesi ve durması nasıl değerlendirilir?

7223 m.6 özel başlangıç ve süre kuralı getirirken, zamanaşımının kesilmesi veya durmasıyla ilgili konular bakımından Türk Borçlar Kanunu ve ilgili genel hükümler somut olaya göre ayrıca değerlendirilir. Dava açılması, borcun ikrarı veya kanunda öngörülen diğer işlemler süre hesabını etkileyebilir.

Şirkete yalnız şikâyet e-postası göndermenin her durumda zamanaşımını kestiği varsayılmamalıdır. Hangi işlemin hangi hukuki sonucu doğurduğu ayrı incelenmelidir.

Hak kaybını önlemek için süre sonuna yaklaşılmadan dava ve diğer koruyucu hukuki işlemler planlanmalıdır.

6502 ve TBK talepleriyle ilişki

Aynı ürün olayı birden fazla hukuki talep doğurabilir. Tüketici, ayıplı mal nedeniyle 6502 sayılı Kanuna dayanabilir; sözleşmeye aykırılık veya haksız fiil için TBK hükümleri gündeme gelebilir; ürünün kişiye veya mala verdiği zarar için 7223 m.6 uygulanabilir.

Bu taleplerin zamanaşımı ve hak düşürücü süreleri aynı olmayabilir. Bir talebin süresinin dolması diğer hukuki talebin de otomatik olarak sona erdiği anlamına gelmez.

Dava stratejisinde olayın bütün hukuki temelleri ve her birine ait süreler ayrı tablo halinde incelenmelidir.

Zamanaşımı dosyası kontrol listesi

Zararın gerçekleştiği tarih, zarar görenin zararı öğrendiği tarih ve imalatçı/ithalatçı gibi tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarih ayrı ayrı belgelenmelidir. Hastane kayıtları, ekspertiz, servis yazışmaları, geri çağırma duyuruları ve şirket cevapları kronolojik sıraya konulmalıdır.

Üç yıllık nispi süre ile on yıllık üst süre ayrı hesaplanmalı; TBK, 6502 veya ceza hukuku kaynaklı başka süreler varsa ayrıca değerlendirilmelidir. Zamanaşımını kesen/durduran işlemler somut belgeler üzerinden tespit edilmelidir.

Yalnız ürünün satın alma tarihine veya garanti bitiş tarihine bakılarak ürün sorumluluğu zamanaşımı sonucu çıkarılmamalıdır.

Sonuç olarak 7223 m.6 iki aşamalı bir süre sistemi kurar: zarar ile tazminat yükümlüsünün öğrenilmesinden başlayan üç yıllık nispi süre ve zararın meydana geldiği tarihten başlayan on yıllık üst süre. Ürün sorumluluğu dosyasında en önemli çalışma, bu üç kritik tarihi belgeyle doğru biçimde belirlemektir.

İlgili içerikler

• Güvensiz Ürün Zarar Verirse Kim Tazminat Öder?
• Ürün Zararında İspat Yükü Kimde?
• İmalatçı ve İthalatçı Birlikte mi Sorumlu?
• Ürün sorumluluğu zamanaşımı için hukuki değerlendirme

Resmî kaynaklar

• 7223 sayılı Kanun – Resmî Gazete
• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu

Sık Sorulan Sorular